VII Pz 151/15

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII Pz 151/15</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Pabianicach IV Wydział Pracy odrzucił pozew <span class="anon-block">K. S.</span> w sprawie przeciwko <span class="anon-block"> Państwowemu Przedsiębiorstwu (...)</span> - <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">K.</span> o zadośćuczynienie.</p> <p>W uzasadnieniu postanowienia Sąd zważył, że pozew podlega odrzuceniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> z uwagi na brak zdolności sądowej po stronie pozwanego. <span class="anon-block"> Państwowe Przedsiębiorstwo (...)</span> - <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">K.</span> zostało bowiem wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego, z uwagi na ogłoszenie upadłości w dniu 7 marca 2006 roku. Z chwilą wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego pozwany utracił zatem byt prawny i tym samym nie ma zdolności sądowej.</p> <p>Z zażaleniem na powyższe orzeczenie wystąpił <span class="anon-block">K. S.</span>, który wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie jego sprawy.</p> <p>W uzasadnieniu zażalenia za pozostający bez znaczenia uznano fakt utraty przez państwową jednostkę zdolności prawnej na skutek upadłości. Za istotny przyjęto atomiast sam fakt popełnienia czynu niedozwolonego przez pozwanego w chwili posiadania zdolności prawnej. Skarżący wskazał, iż odpowiedzialność za błędy popełnione przez instytucje państwowe ponosi Skarb Państwa. Nie ma zatem żadnych przeszkód do orzeczenia o dochodzonych przez niego roszczeniach.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Łodzi zważył co następuje.</strong> </p> <p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Oznacza to, że odrzucenie pozwu z przyczyny braku zdolności sądowej następuje zawsze, kiedy jej brak występuje po stronie powoda albo pozwanego, bądź jednocześnie po obu stronach. W przypadku osoby prawnej z brakiem tej zdolności mamy do czynienia w razie jej formalnej likwidacji.</p> <p>Podkreślić należy, iż zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową. Jej brak stanowi przeszkodę procesową, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 202)">art. 202 k.p.c.</a>). Atrybutem zdolności sądowej jest przymiot (istniejącej osoby fizycznej czy jednostki organizacyjnej) pozwalający na możność przeprowadzenia z jej udziałem ważnego postępowania sądowego. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowanie mogłoby się toczyć, to w istocie pierwotny (i nieusuwalny) brak zdolności sądowej. W tym wypadku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 70)">art. 70 k.p.c.</a> nie ma zastosowania, a pozew podlega odrzuceniu - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 stycznia 2013 r. III APz 10/12, <span class="anon-block">L.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>Nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania przeciwko podmiotowi niemającemu zdolności sądowej. Celem przeprowadzenia procesu cywilnego, także tego z zakresu prawa pracy jest bowiem wyegzekwowanie roszczeń. Powyższe nie jest zaś możliwe, gdy podmiot ewentualnie obligowany do ich spełnienia nie istnieje.</p> <p>Odnosząc się natomiast bezpośrednio do twierdzeń skarżącego zaznaczyć należy, że w rozumieniu cytowanego na wstępie przepisu stroną pozwaną jest podmiot określony (wskazany) przez powoda w pozwie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 1;art. 126 § 1 pkt. 1)">art. 126 § 1 pkt 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1)">art. 187 § 1 k.p.c.</a>). a nie podmiot, który powinien być pozwany tj. legitymowany biernie. Pozew podlega odrzuceniu właśnie dlatego, że podmiot pozwany nie ma zdolności sądowej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2012 r. I PZ 13/12, LEX nr 1675329). W niniejszej sprawie skarżący jako stronę pozwaną wskazał <span class="anon-block"> Państwowe Przedsiębiorstwu (...)</span> - <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">K.</span>. W konsekwencji tego wskazania przymiot strony postępowania w znaczeniu procesowym przysługiwał więc pozwanemu Przedsiębiorstwu, a nie Skarbowi Państwa. Ponieważ podmiot ten utracił byt prawny przed wniesieniem pozwu i dlatego nie posiada zdolności sądowej, to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> zasadnie wydane zostało postanowienie o odrzuceniu pozwu.</p> <p>Niezależnie jednak od powyższego wskazać również należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego Skarb Państwa zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 40;art. 40 § 1)">art. 40 § 1 k.c.</a>, nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania państwowych osób prawnych, zaś państwowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa. W ugruntowanym orzecznictwie wskazuje się również na brak podstaw do odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa za zobowiązania zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., w sprawie I CSK 259/10, opubl. w LEX nr 785270; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 lutego 2013 r. I ACa 1312/12, LEX nr 1312010). Nie może być bowiem mowy o nieodpłatnym przejęciu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 40;art. 40 § 2)">art. 40 § 2 k.c.</a> w sytuacji określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 ust. 1)">art. 49 ust. 1</a> u.p.p., tj. przejęcia - nawet nieodpłatnego - z dniem likwidacji lub upadłości przedsiębiorstwa państwowego mienia tego przedsiębiorstwa pozostałego po likwidacji lub upadłości przez Skarb Państwa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2013 r. I ACa 742/12, LEX nr 1314885). Tym samym nie sposób wywodzić, iż Skarb Państwa posiada w niniejszej sprawie legitymację procesową bierną.</p> <p>Z powyższych względów i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy w Łodzi orzekł, jak na wstępie.</p> <p>Przewodniczący: Sędziowie:</p> <p>Z/ Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi.</p> <p>informacje o jednostce</p> </div>