I ACa 721/15

<p>Sygn. akt I ACa 721/15</p> <p>I ACz 899/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 10 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="164"/> <col width="22"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Magdalena Pankowiec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SA Irena Ejsmont - Wiszowata</p> <p>SO del. Grażyna Wołosowicz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>Anna Bogusławska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Białymstoku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">I. S. (1)</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek apelacji i zażalenia powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku</p> <p>z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt I C 522/15</p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Białymstoku, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.</strong> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <br/> </em> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">I. S. (2)</span> wnosiła o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia, kwoty 4.815,34 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za okres od 12 lipca 2012 r. do 14 czerwca 2013 r. oraz kosztów procesu. W dniu 16 marca 2015 r. (k. 213) rozszerzyła powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia, o dalsze 100.000 zł., domagając się łącznie z tego tytułu kwoty 120.000 zł; podtrzymała żądanie zapłaty odsetek w pierwotnej kwocie i kosztów procesu.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">(...)</span>wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Nie kwestionując co do zasady swojej odpowiedzialności za zdarzenie z dnia 18 lipca 1996 r., podniósł zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia, a ustosunkowując się do zmiany powództwa pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa w całości, powtórzył dotychczasowe argumenty i podniósł (k. 219), że wypłacona w 1997 r. kwota 40.000 złotych stanowi obecnie równowartość kwoty 155.000 złotych.</p> <p>Wobec rozszerzenia powództwa Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 25 marca 2015 roku przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Okręgowemu (k. 222).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 roku oddalił powództwo (punkt I.) oraz zasadził od powódki <span class="anon-block">I. S. (1)</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>kwotę 3.617 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt II.).</strong> </p> <p>Z ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy wynikało, że w dniu 18 lipca 1996 r. <span class="anon-block">I. S. (1)</span> w wyniku wypadku komunikacyjnego doznała obrażeń kości głowy przy oczodole prawym.</p> <p>8 września 1997 roku złożyła zawiadomienie o szkodzie (k 1. akt szkodowych nr <span class="anon-block">(...)</span>), a w załączonym wykazie roszczeń (k. -15 16 a/sz) wskazała w pkt. 5 tego wykazu jako jedno z nich „roszczenia związane z trwałymi obrażeniami fizycznymi – ślepota oka, zeszpecenie oczodołu i nosa, zdekompletowane i uszkodzone uzębienie, zmieniony zgryz, niemożliwość pełnego rozwarcia szczęk, blizna na twarzy, upośledzenie czucia i drętwienie dużych partii twarzy, duża, widoczna blizna na łokciu prawej ręki”, a jako kwotę roszczenia – 40.000 złotych.</p> <p>W dniu 16 września 1997 r pozwany przyznał powódce „za uszczerbek na zdrowiu” kwotę 40.000 złotych, za zniszczone ubranie 400 złotych oraz za koszty związane z pobytem w szpitalu – 150 złotych, za stratę w związku ze zwolnieniem lekarskim 526,47 złotych i 901 złotych za wydatki związane z leczeniem (k. 31 akt szkodowych).</p> <p>W piśmie z 27 listopada 1997 r. skierowanym do pozwanego powódka domagała się renty uzupełniającej w kwocie 285 zł za okres od września 1997 r. oraz kwoty 20.000 zł jako zadośćuczynienia „za zmniejszenie widoków na przyszłość” (k. 44 akt szkodowych – początek pisma, k. 42 – koniec pisma).</p> <p>Pismem z dnia 19 stycznia 1998 roku pozwany przyznał powódce rentę uzupełniającą za okres od 1 lipca 1997 roku i pouczył, że poszkodowana może dochodzić dalszych roszczeń na drodze sądowej.</p> <p>Powódka i pozwany od tamtej pory wielokrotnie przesyłali sobie pisma związane z wysokością tej renty, a renta ta była sukcesywnie podwyższana. Powódka nie dochodziła zadośćuczynienia.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji bezspornie powódka doznała uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w wyniku wypadku komunikacyjnego, sprawca wypadku został skazany za przestępstwo, a odpowiedzialność cywilną za sprawcę szkody ponosi pozwany. Wypadek, będący czynem niedozwolonym, dodatkowo kwalifikowany znamieniem przestępstwa, wydarzył się 18 lipca 1996 r.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że obowiązujący wówczas <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 kodeksu cywilnego</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442 § 1)">§ 1</a>. przewidywał, iż „Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.”<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442 § 2)">§ 2</a>. stanowił, że „Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia”. Zatem od dnia wypadku, którego powódka była ofiarą, biegł termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody.</p> <p>Powódce przyznano odszkodowanie za poniesione koszty leczenia, utratę zarobku i zniszczoną odzież. Przyznano jej również zadośćuczynienie w kwocie 40.000 zł.</p> <p>Powódka poza przesłaniem pozwanemu pisma z 27 listopada 1997 r., w którym domagała się kwoty 20.000 zł jako zadośćuczynienia „za zmniejszenie widoków na przyszłość” w żaden inny sposób nie domagała się zadośćuczynienia za krzywdę.</p> <p>Dlatego też zdaniem Sądu I instancji, bieg terminów przedawnienia jej roszczeń, zarówno o odszkodowanie, jak i o zadośćuczynienie, nie uległ przerwaniu i upłynął po dziesięciu latach od dnia „w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a>), tożsamym z dniem „popełnienia przestępstwa” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444 § 2 k.c.</a>). Dniem, w którym roszczenia powódki przedawniły się był 18 lipca 2006 roku. Stąd uznał, że zarzut przedawnienia roszczenia, podniesiony przez pozwanego zasługiwał na uwzględnienie, a przedawnione żądanie zapłaty zadośćuczynienia podlegało oddaleniu.</p> <p>Końcowo Sąd I instancji uznał za konieczne wyrażenie oceny, czy podniesiony przez pozwanego zarzutu przedawnienia jest nadużyciem prawa, gdyż, jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, „Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.” Stąd uznanie zarzutu przedawnienia jako sprzecznego z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub z zasadami współżycia społecznego, a tym samym zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> prowadziłoby do nieuwzględnienia takiego zarzutu. Stwierdził, że wprawdzie powódka nie twierdziła, ani nie dowodziła, iż zarzut taki stanowi nadużycie prawa, jednakże Sąd I instancji, rozważając tą kwestię, uznał, że zarzut podniesiony przez pozwanego nie jest ani sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, ani z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy wskazał, że podniesienie zarzutu przedawnienia może być uznane za nadużycie prawa jedynie zupełnie wyjątkowo, gdy indywidualna ocena okoliczności w rozstrzyganej sprawie wskazuje, iż opóźnienie w dochodzeniu przedawnionego roszczenia jest spowodowane szczególnymi przesłankami uzasadniającymi to opóźnienie i nie jest ono nadmierne; by w danym wypadku można było przyjąć, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego, musi zostać w szczególności wykazane, iż bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczenia była usprawiedliwiona wyjątkowymi okolicznościami; istotne znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego ma zwłaszcza rozmiar opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i jego przyczyny; znaczenie ma również charakter uszczerbku, jakiego doznała osoba poszkodowana, a zgłoszenie zarzutu przedawnienia może zostać uznane za nadużycie prawa podmiotowego również w wypadku, gdy do przedawnienia doszło z przyczyny obciążającej wyłącznie wierzyciela. W tym kontekście wskazał, że powódka otrzymała w rok po wypadku znaczną kwotę tytułem zadośćuczynienia, przy czym znała już dokładnie większość trwałych następstw wypadku dotyczących jej stanu fizycznego i psychicznego. Choć po otrzymaniu zadośćuczynienia ujawniły się inne, nieprzewidywalne następstwa, wskazane w opiniach biegłych, jednakże powódka przez wiele lat nie podejmowała jakichkolwiek kroków prawnych, by dochodzić wyższego zadośćuczynienia. Powódka nie była przy tym osobą nieporadną, o czym świadczy jej korespondencja z pozwanym w sprawie wysokości otrzymywanej renty. Dlatego podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia nie jest nadużyciem prawa.</p> <p>Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I. wyroku. Orzeczenie o kosztach (punkt II. wyroku) wynikało co do zasady z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>, gdyż powódka przegrała proces, a została zwolniona tylko od kosztów sądowych (k. 47), natomiast co do wysokości – z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 6)">§ 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 3 czerwca 2015 roku wniosła powódka <span class="anon-block">I. S. (1)</span>, która zaskarżyła ww. wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819;art. 819 § 4)">art. 819 § 4 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że bieg przedawnienia powódki o zapłatę zadośćuczynienia nie uległ przerwaniu, a w konsekwencji roszczenie uległo przedawnieniu w dniu 18 lipca 2006 r. (tj. 10 lat od dnia zdarzenia), podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy zgłoszenie przez powódkę zdarzenia objętego ubezpieczeniem skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia i rozpoczął się on na nowo w dniu otrzymania przez powódkę oświadczenia na piśmie o przyznaniu świadczenia, tj. w dniu 16.09.1997 r., </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> w zw. z art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 80, poz. 538) poprzez ich niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że roszczenie powódki o zapłatę zadośćuczynienia uległo przedawnieniu w dniu 18 lipca 2006 r., tj. 10 lat od zdarzenia (zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 2)">art. 442 § 2 k.c.</a> obowiązującego przed nowelą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego z dnia 16.02.2007 r.</a>), podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowanie powinien mieć 20-letni termin przedawnienia (tj. wynikający z brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442^{<!-- -->1}§ 2 k.c.</a> wprowadzonego ustawą z dnia 16 lutego 2007 r.), ponieważ w dniu wejścia w życie ww. nowelizacji, tj. w dniu 10.08.2007 r., roszczenie powódki o zadośćuczynienie nie było jeszcze przedawnione, albowiem według przepisów dotychczasowych uległoby przedawnieniu dopiero w dniu 16.09.2007 r. (tj. 10 lat od dnia otrzymania pisma o przyznaniu świadczenia).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wskazując na powyższe, wnosił o:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: </strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- -->zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 120 000 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty: </strong> </p> <dl> <dt></dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->20 000 złotych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, </strong> </p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->100 000 złotych od dnia doręczenia stronie pozwanej pisma rozszerzającego powództwo do dnia zapłaty, </strong> </p> </dd> </dl> <p>b)  <strong> <!-- -->zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 4 815,34 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek za okres od dnia 12.07.2012 r. do 14.06.1013 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, </strong> </p> <p>c)  <strong> <!-- -->zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu w I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> ewentualnie</strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SĄD APELACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja powódki zasługiwała na uwzględnienie.</strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Skarżącej, iż Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie dokonał błędnej oceny <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> oraz nie uwzględnił znaczenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819;art. 819 § 4)">art. 819 § 4 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie zgodnie z brzmieniem tego przepisu do dnia 10.08.2007 r. tj. wejścia w życie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny (Dz.U. Nr 80, poz. 538), która uchyliła art. 442 i wprowadziła <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> </p> <p>Uchylony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 § 1 k.c.</a> stanowił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442 zd. 1)">zdanie pierwsze</a>), jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442 § 1 zd. 2)">zdanie drugie</a>). Według uchwały całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05 (OSNC 2006 nr 7-8, poz. 114), roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 2)">art. 442 § 1 zdanie drugie k.c.</a>), bez względu na to, kiedy szkoda powstała lub się ujawniła. W dniu 10 sierpnia 2007 r., <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a> został uchylony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>. Ustawą nowelizującą (w miejsce uchylonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a>) wprowadzono do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> nowy przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442^{<!-- -->1} </a>, który stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442 § 1)">§ 1</a>). Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2). W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 3). W art. 2 ustawy nowelizującej przyjęto, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli przed dniem 10 sierpnia 2007 r.), ale według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442^{<!-- -->1} k.c.</a> </p> <p>Należało także jednocześnie zauważyć, że w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819;art. 819 § 4)">art. 819 § 4 k.c.</a> ustawodawca przyjął szczególne zasady dotyczące przerwania terminu przedawnienia.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819;art. 819 § 4)">Art. 819 § 4</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819 zd. 2)">zdanie drugie</a>) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w ówczesnym brzmieniu przewidywał, że zgłoszenie roszczeń ubezpieczycielowi powodowało przerwę biegu przedawnienia, który rozpoczynał swój bieg na nowo w dniu otrzymania na piśmie oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia (vide: wyrok Sadu Najwyższego z dnia 21 maja 2009 r. z dnia 21 maja 2009 r., V CSK 444/08, LEX nr 627255; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r., V CSK 5/14, LEX nr 1622339; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013 r., I ACa 192/13, LEX nr 1331002).</p> <p>Powódka <span class="anon-block">I. S. (1)</span> takie oświadczenie tj. o przyznaniu jej świadczenia otrzymała w dniu 16 września 1997 roku (dowód – decyzja k. 31 akt szkodowych w załączeniu).</p> <p>Oznacza to, że z tym dniem rozpoczął na nowo rozpoczął bieg termin przedawnienia roszczenia zgłoszonego przez powódkę, który wówczas stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 k.c.</a> wynosił lat 10 i termin ten nie upłynął jeszcze w dniu 10 sierpnia 2007 roku, kiedy to jak wskazano wyżej weszła w życie ustawa nowelizująca <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawę kodeks cywilny</a>, która w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 2)">art. 2</a> stanowiła, że do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a według przepisów dotychczasowych, a w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych – stosuje się przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> </p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;art. 442(1))">§ 2 art. 442^{<!-- -->1} k.c.</a> stanowi natomiast, ze jeżeli szkoda wynikła z występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat 20 od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.</p> <p>W sprawie bezspornym było, że wypadek komunikacyjny z udziałem powódki miał miejsce w dniu 18 lipca 1996 roku, zaś decyzja o przyznaniu świadczenia przez ubezpieczyciela jak wskazano wyżej została <span class="anon-block">I. S. (1)</span> doręczona w dniu 16 września 1997 roku, a zatem jej roszczenie mogłoby się przedawnić wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego najwcześniej z dniem 16 września 2017 roku (powódka wniosła je w dniu 24 czerwca 2013 roku) co z kolei wskazuje, że nie jest ono jeszcze przedawnione.</p> <p>Mając powyższe na względzie, Sąd I instancji winien merytorycznie rozpoznać wniesione przez powódkę roszczenie oraz wypowiedzieć się w pisemnym uzasadnieniu czy jest ono uzasadnione co do zasady i co do wysokości – czego nie uczynił, a przez to nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie odniósł się do roszczenia powódki. Zaniechał zbadania merytorycznych zarzutów stron błędnie przyjmując, że nastąpiło przedawnienie dochodzonego przez powódkę roszczenia.</p> <p>Z uwagi na powyższe na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a>, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji tj. uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <br/> </em> </p> </div>