I C 959/14
Sądy powszechne2015-12-10
Sygnatura
I C 959/14
Data orzeczenia
2015-12-10
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Magdalena Nycz-Łucjan (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I C 959/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 10 grudnia 2015 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej, I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący Sędzia Sądu Rejonowego Magdalena Nycz-Łucjan</p>
<p>przy udziale Protokolanta Edyty Dorosz;</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 roku;</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">R. C. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Zakładowi (...)</span>, Spółce akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>;</p>
<p>o zapłatę;</p>
<p>1.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span>, Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> rzecz powoda <span class="anon-block">R. C. (1)</span> kwotę <span class="anon-block"> (...)</span>,40 (tysiąc osiemdziesiąt dwa złote czterdzieści groszy) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5 maja 2014r do dnia zapłaty;</p>
<p>2.
w pozostałym zakresie, co do odsetek, oddala powództwo;</p>
<p>3.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span>, Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> rzecz powoda <span class="anon-block">R. C. (1)</span> kwotę 252 (dwieście pięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygnatura akt I C 959/14</strong>
</p>
<p>UZASADNIENIE <strong>
<!-- -->Ustalenie faktów uznanych za udowodnione:</strong>
</p>
<p>Dnia 3 kwietnia 2014r <span class="anon-block">J. K.</span> kierował pojazdem marki <span class="anon-block">V. (...)</span> <span class="anon-block">nr rej (...)</span> i pojazd ten uległ uszkodzeniu w wyniku kolizji z samochodem marki <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">nr rej (...)</span>. Sprawca zdarzenia ubezpieczony był w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w <span class="anon-block"> (...) Zakładzie (...)</span>, Spółce akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (okoliczność bezsporna, oświadczenie sprawy kolizji drogowej k. 27, akta szkody k.98-188).</p>
<p>
<span class="anon-block">J. K.</span> wynajął pojazd zastępczy na okres od 3 do 18 kwietnia 2014r tj: przez okres naprawy uszkodzonego pojazdu. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2014r, skierowanym do <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span>, Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, oddział w <span class="anon-block">L.</span> wskazał, że samochód jest potrzebny do codziennego funkcjonowania jego rodziny (vide: pismo k. 32). Wysokość opłaty z tytułu najmu pojazdu zastępczego ustalona została na kwotę 3148,80 zł (vide: umowa najmu k. 28, <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> z dnia 18 kwietnia 2014r k.57)</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Zakład (...)</span>, Spółka akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> uznała swoją odpowiedzialność i wypłaciła tytułem odszkodowania koszty poniesione na naprawę pojazdu, zgodnie z wartością <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> w całości (k.55) natomiast w zakresie odszkodowania pokrywającego koszt wynajmu pojazdu zastępczego wypłaciła kwotę 2066,40 zł, co odpowiadało w całości okresowi wynajmu tj: 16 dniom, przyjęto jednak niższą stawkę dzienną za wynajem tj: kwotę 105 zł netto, 129,15 zł brutto. Stawka przyjęta przez wynajmującego pojazd zastępczy, wskazana w <span class="anon-block">fakturze VAT nr (...)</span> to kwota 160 zł netto (vide: faktura k. 57). Odmowę uiszczenia całej kwoty pokrywającej koszt wynajmu pojazdu zastępczego tj: ograniczenie stawki za wynajem do kwoty 105 zł netto uzasadniono wyrównaniem do średnich cen rynkowych (vide: korespondencja e-mail k. 58, pismo k.69)</p>
<p>Dnia 15 kwietnia 2014r <span class="anon-block">J. K.</span> zawarł z <span class="anon-block">R. C. (2)</span> umowę przelewu wierzytelności, na podstawie której przeniósł na niego wierzytelność, polegającą na prawie żądania zwrotu kosztów naprawy pojazdu oraz najmu auta zastępczego, przysługujących w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 3 kwietnia 2014r, za którą odpowiedzialność z tytułu OC sprawcy szkody ponosi <span class="anon-block"> (...) Zakład (...)</span>, Spółka akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (vide: okoliczność bezsporna, umowa przelewu k. 26).</p>
<p>Sąd uznał za wiarygodne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, gdyż zostały sporządzone w przewidzianej formie i podpisane przez osoby do tego uprawnione, a ich rzetelność i autentyczność nie były podważane przez strony w trakcie postępowania sądowego. Okoliczności faktyczne były w przeważającej części bezsporne między stronami. Pozwany nie kwestionował podstawy swojej odpowiedzialności. Spór był skoncentrowany w całości na ustaleniu wysokości dobowej stawki za wynajem pojazdu zastępczego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa:</strong>
</p>
<p>Dokonując analizy okoliczności sprawy i ich oceny, Sąd doszedł do przekonania, iż roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Legitymacja czynna powoda nie była kwestionowana przez pozwanego.</p>
<p>Sąd ustalił, że <span class="anon-block"> (...) Zakład (...)</span>, Spółka Akcyjna w <span class="anon-block">W.</span>, jako ubezpieczyciel z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, zobowiązany był z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 §1 kc</a> naprawić wyrządzoną szkodę. Art.-822<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 4)">§4 kc</a> daje możliwość dochodzenia odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej bezpośrednio od ubezpieczyciela.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 9 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> (Dz.U.2013.392 j.t) umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym .</p>
<p>W myśl art. 13 ust 2 w obowiązkowych ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Stosownie do treści art. 19. ust 1 powołanej wyżej ustawy poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.</p>
<p>Powołanie powyższych przepisów ma charakter jedynie porządkowy gdyż podstawa do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego w niniejszej sprawie nie była kwestionowana.</p>
<p>Stanowisko procesowe pozwanego zostało wyrażone w sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanym przez Sąd rejonowy w Białej Podlaskiej dnia 11 sierpnia 2014r (k.71 ). W piśmie tym pełnomocnik pozwanego wskazał, że kwestionuje wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia o zwrot kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego. W ocenie pozwanego nie ma podstaw do refundowania kosztów w wysokości określonej <span class="anon-block">fakturą VAT nr (...)</span> z dnia 18 kwietnia 2014r . Koszty wynajmu pojazdu zastępczego zostały uznane w kwocie odpowiadającej stawkom stosowanym przez firmy zawodowo zajmujące się wynajmem pojazdów tj: w wysokości 105 zł netto za jedną dobę. (vide: k. 75). Pozwany wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego na okoliczność wykazania średniej ceny rynkowej wynajmu pojazdów zastępczych w klasie odpowiadającej klasie pojazdu uszkodzonego, po czym, po dopuszczeniu tego dowodu, cofnął ten wniosek (vide: k. 203).</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Z powyższym koresponduje treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a>, zobowiązującego strony do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W obecnym kształcie procesu cywilnego ustawowo podkreślono jego kontradyktoryjny charakter, czego potwierdzeniem są regulacje zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> oraz w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> Ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania. To one są dysponentem toczącego się procesu i od nich zależy jego wynik. Mają bowiem obowiązek przejawiać aktywność, w celu wykazania wszystkich istotnych okoliczności i faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zatem w rozpatrywanej sprawie na stronie powodowej ciążył obowiązek wykazania zasadności powództwa i wysokości dochodzonego roszczenia. Strona powodowa wykonała ciążący na niej obowiązek i wykazała wysokość dochodzonego roszczenia, przedstawiając <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> z dnia 18 kwietnia 2014r, dokumentującą wysokość poniesionych przez poszkodowanego kosztów wynajmu pojazdu zastępczego na czas naprawy uszkodzonego pojazdu. Dokument ten wystawiony został przez przedsiębiorcę a więc podmiot świadczący usługi w zakresie wynajmu pojazdów zastępczych na rynku lokalnym. Okres wynajmu pojazdu zastępczego nie był kwestionowany przez pozwanego. Powołać należy przy tym podzielany przez tutejszy Sąd pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r, sygn.. akt III CZP 5/11, opublikowanej w OSNC 2012/3/28, zgodnie z którym odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego.</p>
<p>Na pozwanym ciążył z kolei obowiązek wykazania faktów, na które się powoływał a mianowicie, iż wykazane koszty wynajmu pojazdu zastępczego zostały bezpodstawnie zawyżone i nie odpowiadają cenom rynkowym. Temu obowiązkowi pozwany nie sprostał. W swoim stanowisku powołał się ogólnie na okoliczność, iż koszty wynajmu pojazdu zastępczego zostały uznane w kwocie odpowiadającej stawkom stosowanym przez firmy zawodowo zajmujące się wynajmem pojazdów tj: w wysokości 105 zł netto za jedną dobę. Nie wskazano jednak jakie konkretnie podmioty stosują taką stawkę, na jakim konkretnie rynku działają, w jakim okresie taka stawka miała być stosowana. Wskazać należy przy tym, iż powód, na poparcie swojego stanowiska powołał dokument prywatny tj: wyciąg z opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego <span class="anon-block">P. O.</span>, wydanej w innej sprawie (k. 95-97).</p>
<p>Mając powyższe na uwadze należało zasądzić na rzecz powoda różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego a kwotą wypłaconą z tego tytułu przez pozwanego tj: (<span class="anon-block"> (...)</span>,80-2066,40 zł=1082,40 zł)</p>
<p>Świadczenie ubezpieczyciela polegające na zapłacie odszkodowania jest uzależnione od zajścia przewidzianego w umowie wypadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1;art. 805 § 2;art. 805 § 2 pkt. 1)">art. 805 § 1 i 2 pkt 1 k.c</a>). Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 1)">art. 817 § 1 k.c</a>). Świadczenie ubezpieczyciela ma zatem charakter terminowy. Gdy wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okaże się niemożliwe, świadczenie powinno zostać spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 2)">art. 817 § 2 k.c</a>). Oznacza to, że spełnienie świadczenia w terminie późniejszym może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy ubezpieczyciel powoła się na istnienie przeszkód w postaci niemożliwości wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, mimo działań podejmowanych ze szczególną starannością. Niewykazanie ich świadczy o popadnięciu ubezpieczyciela w opóźnienie ze spełnieniem świadczenia. Skutki opóźnienia określone są min. w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> i obligują dłużnika do zapłaty odsetek. <span class="anon-block">R.</span> legis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817)">art. 817 k.c.</a> oraz sens sformułowanych na jego podstawie postanowień zawartych w ogólnych warunkach ubezpieczenia opiera się na uprawnieniu do wstrzymania wypłaty odszkodowania w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją niejasności odnoszące się do samej odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości szkody. Ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidację szkody ubezpieczeniowej. Wymóg ten odnosi się także do sytuacji określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 2)">art. 817 § 2 k.c</a>, a więc przypadku, w którym zachodzi konieczność przedłużenia postępowania likwidacyjnego. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355;art. 355 § 2)">art. 355 § 2 k.c.</a>) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Obowiązku tego nie może przerzucić na inne podmioty, w tym uprawnionego do odszkodowania. Nie może też wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne oczekiwanie ubezpieczyciela na wynik toczącego się procesu naraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego (por uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009r sygn akt II CSK 257/09, LEX nr 551104).</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.</p>
<p>Oceniając sprawność i rzetelność przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego w odniesieniu do zgłoszonego przez powoda żądania odsetek Sąd przyjął, że wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela i wysokości świadczenia było możliwe w terminie 30 dnia od otrzymania zawiadomienia o zdarzeniu wywołującym szkodę, co miało miejsce dnia 3 kwietnia 2014r (vide: k.184). Pozwany powinien spełnić świadczenie do dnia 4 maja 2014r (dzień 3 maja jest dniem ustawowo wolnym od pracy, por. treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 115)">art. 115 kc</a>). Od dnia następnego pozwany pozostawał w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia a zatem powodowi należą się odsetki za opóźnienie.</p>
<p>Wobec poczynionych rozważań należy konsekwentnie uznać, iż żądanie zasądzenia odsetek ustawowych za okres wcześniejszy niż powyżej wskazano jest nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe Sąd w tej części powództwo oddalił.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach procesu uzasadnia przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98§1 kpc</a> w zw z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 2)">§ 6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zmianami). Na kwotę zasądzonych na rzecz uczestnika kosztów postępowania składają się następujące kwoty: 55 zł tytułem zwrotu poniesionej opłaty od pozwu (k.2), 180 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego (k.12).</p>
</div>