IX U 880/15
Sądy powszechne2015-12-10
Sygnatura
IX U 880/15
Data orzeczenia
2015-12-10
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Barbara Kużdrzał-Kiermaszek (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IX U 880/15</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 10 grudnia 2015r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd Okręgowy___________________ </span>
</strong> w Gliwicach Wydział IX</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="153"/>
<col width="408"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Monika Holona</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>przy udziale</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Rybniku</p>
<p>sprawy z odwołania Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>przy udziale zainteresowanej <span class="anon-block">B. Ł.</span>
</p>
<p>o zwrot nienależnie pobranego świadczenia</p>
<p>na skutek odwołania Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>z dnia 15 lipca 2015r. Znak<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>1.
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż ustala, że Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia za okres od 1 kwietnia 2015r do 30 kwietnia 2015r. w kwocie 956,17zł (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt sześć złotych 17/100);</p>
<p>2.
zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującego Banku kwotę 60,00zł (słownie: sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sędzia</p>
<p>Sygn. akt IX U 880/15</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 15.07.2015r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> zobowiązał odwołującego Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> do zwrotu kwoty 956,17 zł przekazanej na rachunek osobisty <span class="anon-block">M. S.</span> tytułem świadczenia za miesiąc kwiecień 2015r.</p>
<p>W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż w dniu 02.04.2015r. przekazane zostało na rachunek osobisty w powyższym banku świadczenie za okres od 01.04.2015r. do 30.04.2015r. w łącznej kwocie 963,38zł z tytułu renty dla Pana <span class="anon-block">M. S.</span>, które nie przysługiwało ze względu na zgon świadczeniobiorcy, jaki nastąpił w dniu 28.03.2015r. W dniu 17.04.2015r. bank dokonał zwrotu kwoty 7,21zł, pozostałej po wypłacie środków z konta przez pełnomocnika do rachunku <span class="anon-block">B. Ł.</span>. Zdaniem ZUS przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138 a)">art. 138a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> nakłada na bank obowiązek zwrotu pełnej kwoty przekazanej na rachunek przez organ rentowy, ponieważ dokonał on wypłaty z konta osobie, która utraciła pełnomocnictwo wraz ze śmiercią posiadacza rachunku.</p>
<p>W odwołaniu od niniejszej decyzji Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> domagał się jej zmiany oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto odwołujący wskazał, iż w dniu wypłaty środków pieniężnych z konta nie miał wiedzy o śmierci posiadacza rachunku, zatem czynność nastąpiła w sposób prawidłowy, z poszanowaniem procedur <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawa bankowego</a>. Odwołujący powołał się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 55;art. 55 ust. 3)">art.55 ust.3 Prawa Bankowego</a>, który zwalnia bank z obowiązku wypłaty kwoty na rzecz organu rentowego, jeżeli przed otrzymaniem stosownej informacji o śmierci posiadacza rachunku przekazał środki innym osobom uprawnionym.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji .</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny :</strong>
</p>
<p>W dniu 02.04.2015r. organ rentowy przekazał na rachunek osobisty <span class="anon-block">M. S.</span> kwotę 963,38 zł tytułem świadczenia za miesiąc kwiecień 2015r.</p>
<p>Z uwagi na fakt , że ubezpieczony zmarł w dniu 28.03.2015r. organ rentowy pismem z dnia 15.04.2015r. zwrócił się do Banku Spółdzielczego o zwrot ww. kwoty, gdyż świadczenie to nie należało się już zmarłemu.</p>
<p>Pismem z dnia 21.04.2015r. odwołujący poinformował organ rentowy, iż w dniu 02.04.2015r. wypłacił z rachunku kwotę 960,00zł pełnomocnikowi do rachunku <span class="anon-block">B. Ł.</span>. Wcześniej w dniu 17.04.2015r. zwrócił na rachunek organu rentowego pozostałą po wypłacie kwotę 7,21zł.</p>
<p>Organ rentowy dysponował kserokopią odpisu skróconego aktu zgonu od dnia 01.04.2015r.</p>
<p>Zaskarżoną decyzją z dnia 15.07.2015r. Oddział ZUS zobowiązał odwołującego do zwrotu pozostałej kwoty przekazanej na rachunek osobisty <span class="anon-block">M. S.</span> tj. 956,17zł.</p>
<p>Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności bezsporne pomiędzy stronami.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył , co następuje :</strong>
</p>
<p>Zarzuty podniesione przez odwołującego zasługują na uwzględnienie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138 a)">art.138a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.1440 ze zm. ) bank jest zobowiązany zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na rachunek w banku za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy.</p>
<p>W myśl natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 55;art. 55 ust. 1;art. 55 ust. 1 pkt. 2)">art.55 ust.1 pkt.2 Prawa bankowego</a> ( tekst jednolity Dz.U. z 2002r., Nr 72, poz.665 z późn. zm. ) w przypadku śmierci posiadacza rachunku bank jest obowiązany wypłacić z rachunku kwotę równą wpłatom dokonanym przez organ rentowy za okres po śmierci posiadacza rachunku, wskazaną we wniosku organu wpłacającego to świadczenie skierowanym do banku z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.</p>
<p>Bank, stosownie do art.55 ust.3ww. ustawy, jest zwolniony od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wpłacającego świadczenie dokonał z tych rachunków wypłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.</p>
<p>Z cytowanego powyżej przepisu wynika jednoznacznie, że bank może zwolnić się od obowiązku zwrotu pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w art.55 ust.1 pkt.2 , jeżeli zostały spełnione łącznie dwa warunki, to jest : przed otrzymaniem wniosku bank dokonał z tych rachunków wypłat „ innym uprawnionym osobom” , które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub w części oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym organ rentowy, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.</p>
<p>W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Odwołujący bowiem z kwoty przekazanej na rachunek bankowy <span class="anon-block">M. S.</span>, nie mając informacji o śmierci klienta, zrealizował wypłatę na rzecz ustanowionego do konta pełnomocnika <span class="anon-block">B. Ł.</span>. O powyższym fakcie poinformował Oddział ZUS w ustawowym terminie 30 dni od dnia złożenia przez organ rentowy wniosku o zwrot nienależnie wypłaconego świadczenia, podając jednocześnie, iż została dokonana wypłata na rzecz pełnomocnika.</p>
<p>Zdaniem Sądu niewątpliwie bank nie mając wiedzy o śmierci posiadacza rachunku prawidłowo zrealizował wypłatę środków. Istnienie i zakres pełnomocnictwa <span class="anon-block">B. Ł.</span> w tej sytuacji, nie mogło budzić wątpliwości banku. Organ rentowy taką wiedzę natomiast posiadał już co najmniej w dniu 01.04.2015r., zatem mógł nie przekazywać nienależnego już wówczas świadczenia lub poinformować bank o śmierci świadczeniobiorcy np. droga elektroniczną.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 55;art. 55 ust. 1;art. 55 ust. 1 pkt. 3)">art. 55 ust.1 pkt.3 Prawa bankowego</a>, zatem dalsze roszczenia organu rentowego względem odwołującego, objęte zaskarżoną decyzją, są bezzasadne.</p>
<p>W konsekwencji takiego stanowiska Sąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup>§ 2 kpc</a> zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 kpc</a>.</p>
<p>Sędzia</p>
</div>