IV U 1118/15
Sądy powszechne2015-12-10
Sygnatura
IV U 1118/15
Data orzeczenia
2015-12-10
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Jerzy Zalasiński (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477 (9) i 477(14) kpc) i w tym tylko zakresie podlega ono kontroli sądu zarówno pod względem formalnej jak merytorycznej zasadności.
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IV U 1118/15</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 10 grudnia 2015r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="442"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący</p>
</td>
<td>
<p>SSO Jerzy Zalasiński</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant</p>
</td>
<td>
<p>st. sekr. sądowy Dorota Malewicka</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>odwołania <span class="anon-block">S. O.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>z dnia 20 sierpnia 2015 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>w sprawie <span class="anon-block">S. O.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o prawo do emerytury</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżona decyzję i ustala <span class="anon-block">S. O.</span> prawo do emerytury od dnia <span class="anon-block">(...)</span>.; </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz <span class="anon-block">S. O.</span> kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. </strong>
</p>
<p>Sygn.akt IVU 1118/15</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżoną decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span>. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">S. O.</span> prawa do wcześniejszej emerytury motywując to brakiem posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 24.06.1974r. do 31.08.1974r., od 24.06.1975r. do 31.08.1975r., Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczony <span class="anon-block">S. O.</span> wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury, gdyż spornym okresie pracował w gospodarstwie rolnym.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych..</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.</p>
<p>Ubezpieczony <span class="anon-block">S. O.</span> <span class="anon-block">urodzony dnia (...)</span> złożył w dniu 05.08.2015r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowy <span class="anon-block">S. O.</span> w rozmiarze 24 lat, 8 miesiące i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 21 lat, 5 miesięcy i 25 dni okresu pracy w szczególnych warunkach. Okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest okolicznością bezsporną. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, ubezpieczony w okresie od ukończenia16 roku życia pracował w okresie wakacji w gospodarstwie rolnym rodziców położonym w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>. W tym czasie uczył się w <span class="anon-block">Z.</span>, a następnie w <span class="anon-block">R.</span>. Mieszkał w internacie, ale wakacje spędzał w domu w <span class="anon-block">K.</span> wykonując prace rolnicze. W okresie wakacji cały ciężar pracy w gospodarstwie spoczywał na <span class="anon-block">S. O.</span>. Ubezpieczony wykonywał wszystkie prace rolnicze takie jak pielenie buraków, ziemniaków, sianokosy prace żniwne, kopanie ziemniaków, omłoty, karmienie zwierzat gospodarskich. Prace te zajmowały mu od 5 do 12 godzin w ciągu doby.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania ubezpieczonego (k. 11-11v), zeznania świadków: <span class="anon-block">G. A.</span> (k. 10v), <span class="anon-block">R. J.</span> (k.10v-11), akt ZUS.</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył co następuje.</p>
<p>Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. Nr 162, poz.1118 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:</p>
<p>1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz</p>
<p>2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.</p>
<p>W ocenie Sądu Okręgowego <span class="anon-block">S. O.</span> spełnił powyższe warunki. Udowodnił ponad 25 lat okresów składkowych oraz ponad 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotychczasowych. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego, że w okresie od dnia 24.06.1974r. do 31.08.1974r., od 24.06.1975r. do 31.08.1975r., pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznania powoda potwierdzili świadkowie: <span class="anon-block">G. A.</span> (k. 10v), <span class="anon-block">R. J.</span> (k.10v-11), którzy byli sąsiadami i na co dzień widzieli jak ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym. Sąd uznał ich zeznania za wiarygodne, ponieważ są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Zeznania te znajdują potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach, w szczególności w zaświadczeniu o zameldowaniu (k. 13 a.r.), zaświadczeniu o istnieniu gospodarstwa (k. 13 a.r.). Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:</p>
<p>1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,</p>
<p>2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,</p>
<p>3)przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,</p>
<p>jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.</p>
<p>W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:</p>
<p>1) wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r. oraz</p>
<p>2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie.</p>
<p>Z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r., wynika, że pojęcie domownika przysługuje osobie bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Z wiarygodnych zeznań ubezpieczonego i świadków wynika, ze <span class="anon-block">S. O.</span> w okresie od ukończenia 16 roku życia w spornych okresach spełniał te kryteria. Sąd Okręgowy podziela wykładnię Sądu Najwyższego zawartą w wyroku z dnia 03.06.2014r. sygn.. akt III UK 180/13 zgodnie z którą jeżeli praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia świadczona była przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, to przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się ten okres, także gdy przypadał on w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a u.e.r.f.u.s.). Należy przy tym zaznaczyć, że praca <span class="anon-block">S. O.</span> nie była tylko doraźną pomocą wykonywaną zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich. Świadczą o tym takie fakty jak stałość tej pracy, wykonywanej codziennie niezależnie od pory dnia i pogody, długość dniówki roboczej przekraczającej 4 godziny w ciągu doby, a w okresach żniw 12 godzin, niezbędność tej pracy do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Zatem staż ubezpieczeniowy <span class="anon-block">S. O.</span> po doliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym wynosi ponad 25 lat.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art.477<sup>
<!-- -->14</sup>par.2 kpc</a> orzekł jak w wyroku.</p>
</div>