I Ns 717/14

<p>Sygn. akt: I Ns 717/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 11 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Inowrocławiu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSR Agnieszka Henke-Nicewicz</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>stażysta Agnieszka Staśko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. w Inowrocławiu na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">D. K.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, <span class="anon-block">A. K. (1)</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->postanawia:</span> </p> <p>1.  stwierdzić, iż spadek po <span class="anon-block">J. K. (2)</span> zmarłym w dniu 23 maja 2014 r. w <span class="anon-block">Ś.</span>, ostatnio na stałe zamieszkałym w <span class="anon-block">Ś.</span> gm. <span class="anon-block">R.</span>, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 22 grudnia 2005 r., otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu w dniu 11 lipca 2014 r. nabył syn <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, syn <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">E.</span>, w całości,</p> <p>2.  kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę i uznać je za uiszczone.</p> <p>SSR Agnieszka Henke-Nicewicz</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">D. K.</span> wystąpił 6 czerwca 2014 roku z wnioskiem o nakazanie <span class="anon-block">J. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. K. (1)</span> złożenia oświadczenia, czy istnieje testament <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, zmarłego 23 maja 2014 roku w <span class="anon-block">Ś.</span>, o nakazanie uczestnikom lub innej osobie, u której znajduje się testament <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, żeby złożyła testament w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu, o otwarcie i ogłoszenie testamentu po <span class="anon-block">J. K. (2)</span> oraz stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">J. K. (2)</span> na podstawie ustaleń, czy istnieje testament.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku wskazał, że spadkobiercami ustawowymi <span class="anon-block">J. K. (2)</span> są synowie <span class="anon-block">D. K.</span>, <span class="anon-block">J. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. K. (1)</span>. Przytoczył, że spadkodawca wspominał o testamencie, w którym miał powołać do spadku wnioskodawcę, <span class="anon-block">A. K. (1)</span> i <span class="anon-block">A. K. (2)</span> - córkę <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Wskazał, że testament może się znajdować u <span class="anon-block">A.</span> lub <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, mógł być także sporządzony przez notariusza <span class="anon-block">M. S.</span> w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">I.</span>. (k. 2-3)</p> <p>Uczestnik <span class="anon-block">A. K. (1)</span> w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu przedłożył 25 czerwca 2014 roku wypis testamentu notarialnego ojca <span class="anon-block">J. K. (2)</span> sporządzony 22 grudnia 2005 roku u notariusza <span class="anon-block">M. S.</span>. (k. 11-12)</p> <p>Uczestnik <span class="anon-block">J. K. (1)</span> oświadczył, że nie jest w posiadaniu testamentu po zmarłym <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, posiada ksero testamentu z 2005 roku i nic nie wie o innych testamentach. (k. 13)</p> <p>Pismem 28 stycznia 2015 roku wnioskodawca na okoliczność istnienia innych późniejszych testamentów wniósł o przesłuchanie świadków <span class="anon-block">G. O.</span> oraz <span class="anon-block">L. K.</span>. (k. 64) Pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie 11 grudnia 2015 roku cofnął wniosek o przesłuchanie świadków. (k. 91)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. K. (2)</span> zmarł 23 maja 2014 roku w <span class="anon-block">Ś.</span>, w swym ostatnim miejscu zamieszkania. W chwili śmierci <span class="anon-block">J. K. (2)</span> był wdowcem. Posiadał pięcioro dzieci: <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, <span class="anon-block">D. K.</span> oraz dwoje dzieci, które zmarły w dzieciństwie.</p> <p> <em> <!-- -->dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k. 9 akt, zapewnienie spadkowe złożone przez wnioskodawcę – k. 20, odpisy skrócone aktów urodzenia – k. 6, 7, 8 </em> </p> <p> <span class="anon-block">J. K. (2)</span> pozostawił testament notarialny z 22 grudnia 2005 roku sporządzony przed notariuszem <span class="anon-block">M. S.</span> w jej Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">I.</span> (Rep. A Nr 8098/2005), otwarty i ogłoszony w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu w dniu 11 lipca 2014 roku.</p> <p>W testamencie tym spadkodawca powołał do całości spadku syna <span class="anon-block">A. K. (1)</span> jako jedynego spadkobiercę. Testament ten nie został odwołany ani zmieniony. <span class="anon-block">J. K. (2)</span> przygotował wcześniej na piśmie oświadczenie, które zostało dostarczone notariuszowi <span class="anon-block">M. S.</span> i które było podstawą do sporządzenia treści testamentu notarialnego.</p> <p> <span class="anon-block">J. K. (2)</span> nie pozostawił innych testamentów. <span class="anon-block">J. K. (2)</span> wspominał o testamencie, w którym do spadku mieli być powołani <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, <span class="anon-block">D. K.</span> i córka <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Nie zostało stwierdzone istnienie takiego testamentu.</p> <p> <em> <!-- -->dowód: wypis testamentu notarialnego rep. A nr 8098/2005 z 22 grudnia 2005 roku, zapewnienie spadkowe – k. 20, oświadczenie notariusza <span class="anon-block">A. N.</span> – k. 32, oświadczenie notariusza <span class="anon-block">M. Ś.</span> – k. 33, oświadczenie notariusza <span class="anon-block">E. P.</span> – k. 34, informacja V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Inowrocławiu-k. 50, oświadczenie notariusza <span class="anon-block">M. S.</span> – k. 51</em> </p> <p>W chwili sporządzania testamentu notarialnego w Kancelarii Notarialnej w dniu 22 grudnia 2005 roku <span class="anon-block">J. K. (2)</span> miał prawidłowo zachowaną zdolność świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania swej woli. Oryginał testamentu podpisał własnoręcznie.</p> <p> <em> <!-- --> bezsporne</em> </p> <p>Nikt nie zrzekał się dziedziczenia po <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, nikt nie odrzucił spadku, nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Nie został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia przed notariuszem. Wnioskodawca i uczestnicy nie kwestionowali ważności ani autentyczności testamentu z 22 grudnia 2005 roku.</p> <p> <em> <!-- -->dowód: zapewnienie spadkowe – k. 20, oświadczenie wnioskodawcy i uczestników-k. 20</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z brzmieniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 kc</a> prawa i obowiązki majątkowe zmarłego z chwilą jego śmierci przechodzą na jednego lub kilku spadkobierców ustawowych bądź testamentowych. Stosownie zaś do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 925)">art. 925 kc</a> spadkobiercy nabywają spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy. Orzeczenie Sądu stwierdzające nabycie spadku przez określonych spadkobierców ma charakter deklaratoryjny.</p> <p>W polskim systemie prawnym istnieją dwa źródła powołania do dziedziczenia: powołanie do spadkobrania może wynikać z ustawy lub testamentu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 kc</a>), z tym, że dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;art. 926)">§ 2 art. 926 kc</a>). Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 941)">art. 941 kc</a>). Jedną z form testamentu zwykłego jest testament sporządzony w formie aktu notarialnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 kc</a>).</p> <p> <span class="anon-block">J. K. (2)</span> sporządził testament notarialny z 22 grudnia 2005 roku, w którym na wypadek śmierci powołał do całości spadku syna <span class="anon-block">A. K. (1)</span>. Testament został sporządzony na blisko dziesięć lat przed śmiercią spadkodawcy.</p> <p>Wnioskodawca przedstawił tezę o możliwości istnienia innego testamentu, jednakże z tezy tej wycofał się poprzez swojego pełnomocnika, cofając jednocześnie wnioski o przesłuchanie świadków na okoliczność istnienia tego testamentu. Jednocześnie wnioskodawca nie kwestionował ważności ani autentyczności testamentu notarialnego z 22 grudnia 2005 roku.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 946)">art. 946 kc</a> odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. Zgodnie z brzmieniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 947)">art. 947 kc</a> jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.</p> <p>Podstawę dziedziczenia może stanowić testament własnoręczny, który zaginął. Fakt jego sporządzenia, ważność oraz treść rozrządzeń musi zostać udowodniona w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawca wywodząc twierdzenie o istnieniu innego testamentu niż testament notarialny z 2005 roku winien przedłożyć ten testament bądź wykazać jego istnienie, ważność i treść innymi środkami dowodowymi. Jako osoba wywodząca skutki prawne z faktu istnienia innego testamentu zobligowany był, w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, udowodnić okoliczności, które uzasadniałaby odebranie istniejącemu testamentowi notarialnemu przymiotu ważności. Temu obowiązkowi procesowemu w ocenie Sądu nie sprostał, wycofał bowiem jedyny wniosek dowodowy w postaci wniosku o przesłuchanie dwojga świadków. Nie przedstawił ponadto żadnych innych dowodów świadczących choćby o prawdopodobieństwie istnienia innego testamentu niż testament z 22 grudnia 2005 roku. Pomimo kilku terminów rozprawy wnioskodawca nie był w ogóle aktywny, jego pełnomocnik natomiast zgłaszał brak kontaktu z mocodawcą celem zajęcia stanowiska. Także uczestnik <span class="anon-block">A. K. (1)</span> oświadczył, że istniał jedynie projekt dokumentu sporządzony przez ojca na potrzebę sformułowania treści testamentu notarialnego, dotyczącej wyposażenia w nieruchomości już za życia spadkodawcy pozostałych dwóch synów <span class="anon-block">J. K. (1)</span> i <span class="anon-block">D. K.</span>.</p> <p>Formalne wymogi sporządzenia testamentu notarialnego regulują <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 79;art. 80;art. 81;art. 82;art. 83;art. 84;art. 85;art. 86;art. 87;art. 88;art. 89;art. 90;art. 91;art. 92;art. 93;art. 94;art. 95)">art. 79-95 ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie</a>, tj. m.in. testament powinien być sporządzony przez notariusza, odczytany przez niego osobie składającej oświadczenie woli, podpisany w obecności przyjmującego oświadczenie. Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 ()">ustawy Prawo o notariacie</a> są rygorystyczne i sformalizowane, stąd też forma testamentu notarialnego uważana jest za najbardziej bezpieczną i najtrudniejszą do obalenia, z uwagi na charakter dokumentu urzędowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 kpc</a>) oraz udział w czynności notariusza jako osoby zaufania publicznego.</p> <p>Ustaliwszy, że w niniejszej sprawie spadkodawca pozostawił ważny testament notarialny, Sąd wskazał spadkobiercę zgodnie z rozrządzeniem testamentowym i stwierdził nabycie spadku w całości przez <span class="anon-block">A. K. (1)</span>.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>.</p> <p>SSR Agnieszka Henke-Nicewicz</p> </div>