XIII Ga 463/15

<p>Sygn. akt XIII Ga 463/15</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia <br/>w Łodzi XX Wydział Gospodarczy – Krajowego Rejestru Sądowego oddalił wniosek Skarbu Państwa – Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w <span class="anon-block">W.</span> o ustanowienie <br/>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.p.a.</a> kuratora dla <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> do reprezentowania Spółki w postępowaniu administracyjnym <br/>przed Prezesem Urzędu <span class="anon-block"> (...)</span> Elektronicznej w sprawie cofnięcia pozwolenia radiowego.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w 2007 roku. W dziale 1 wskazano, że Spółka ma siedzibę w <span class="anon-block">Ł.</span>, pod adresem <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W toku postępowania przymuszającego wszczętego przez sąd z urzędu <br/>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971210769" title="Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 769 (art. 24;art. 24 ust. 1)">art. 24 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym</a>, w celu przymuszenia członków zarządu Spółki do złożenia wniosku o wpisanie m.in. aktualnego adresu jej siedziby, ustalono, że <span class="anon-block">M. K.</span> w roku 2010 zbył swoje udziały oraz został odwołany <br/>ze składu zarządu. Jedynym członkiem zarządu Spółki jest obecnie <span class="anon-block">E. T.</span>. Pomimo ukarania <span class="anon-block">E. T.</span> grzywną przedmiotowy wniosek nie został złożony.</p> <p>W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Rejonowy wskazał, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34)">art. 34 k.p.a.</a> nie może być traktowany, jako samodzielna podstawa materialnoprawna do ustanowienia przedstawiciela przez Sąd. Zawiera on jedynie upoważnienie dla organu administracji do złożenia wniosku <br/>o ustanowienie kuratora, a ponadto nie ma zastosowania do osób prawnych, które nie mogą być nieobecne w rozumieniu tego przepisu. W przypadku osób prawnych mających siedzibę na terenie Polski ich siedziba oraz adres wynikają z Krajowego Rejestru Sądowego, <br/>bądź z akt rejestrowych, o ile nie został ujawnione w Rejestrze. Powołując się na wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 roku, sygn. akt II FSK 1704/06, Sąd I instancji wskazał ponadto, <br/>że aż do momentu ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym nowej siedziby i adresu spółki, doręczenie na dotychczasowy adres jest skuteczne, chyba, że podmiot wskazał adres dla doręczeń. Dodatkowo Sąd I instancji podniósł, iż znany jest aktualny adres zamieszkania jedynego członka zarządu <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>, na który sąd doręcza adresowaną <br/>dla Spółki korespondencją sadową.</p> <p>Ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji nie zachodziły także przesłanki <br/>do ustanowienia dla niej kuratora na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 42)">art. 42 k.c.</a> </p> <p>Mając to na uwadze Sąd Rejonowy oddalił wniosek Skarbu Państwa – Prezesa Urzędu <span class="anon-block"> (...)</span> Elektronicznej o ustanowienie kuratora dla <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> </p> <p>Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając je <br/>w całości.</p> <p>Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 ustawy <br/>z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego</a> (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz.267, ze zm.) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 1)">art. 184 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny <br/>i opiekuńczy</a> (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 788, ze zm.), poprzez przyjęcie, że osoba prawna <br/>nie może być nieobecną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.p.a.</a>, a w konsekwencji uznanie, że nie jest możliwe ustanowienie dla niej przedstawiciela w osobie kuratora do reprezentowania <br/>jej w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy kierowana do tej osoby prawnej korespondencja wskazuje na to, że jest ona nieobecna pod adresem jej siedziby ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym.</p> <p>Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości <br/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz pozostawienie temu Sadowi rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.</p> <p>Istota apelacji sprowadzała się do kwestionowania przez wnioskodawcę przyjętej <br/>przez Sąd I instancji wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.p.a.</a> </p> <p>Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej wystąpi do sądu <br/>z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej <br/>do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.</p> <p>Przedmiotem analizy jest pojęcie osoby nieobecnej, bo taką podstawę faktyczną wskazał wnioskodawca, jako uzasadnienie żądania ustanowienia kuratora dla uczestnika postępowania.</p> <p>W języku potocznym „nieobecny”, to ktoś „nie znajdujący się w danym miejscu”. <br/>W literaturze przeważają poglądy, że nieobecność w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.p.a.</a> odnosi się ze swej istoty wyłącznie do osoby fizycznej. Stanowisko takie prezentuje Andrzej Wróbel (LEX, Komentarz do art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego), Elżbieta Klat – Górska i Lidia Klat – Wertelecka („Właściwe a wadliwe oznaczenie strony w decyzji administracyjnej” – teza 1, Nowe Zeszyty Samorządowe 2007.2.22, LEX 82142/1) <br/>oraz Andrzej Matan (LEX, Komentarz do art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego) <br/>a także E. Iserzon (w E. Iserzon, J. Starościak Kodeks postępowania administracyjnego) <br/>i J. Borkowski (w B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego). Zwolennicy tego poglądu podkreślają, że „nieobecnym” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34)">art. 34 k.p.a.</a> jest osoba znana organowi, posiadająca miejsce zamieszkania w kraju, albo miejsce pobytu znane organowi, nie przebywająca jednak w tym miejscu, wobec której organ zamierza wszcząć <br/>z urzędu postępowanie administracyjne. Cechą nieobecności tak rozumianej, jest to, że osoba przebywa gdzie indziej, ale miejsce to nie jest znane organowi administracji.</p> <p>W przypadku osoby prawnej, czy też jednostki organizacyjnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, tego rodzaju zależność z reguły nie zachodzi. W przypadku osób prawnych zmiana siedziby wiąże się z koniecznością zmiany umowy (statutu) i wymaga wpisu <br/>do Rejestru. Wpis ten ma w tym przypadku charakter konstytutywny. Zatem siedziba osoby prawnej ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym jest zawsze aktualną siedzibą tej osoby. Jeśli natomiast pod adresem wpisanym w Rejestrze osoba prawna nie działa, w szczególności nie działa tam jej organ zarządzający, to z reguły oznacza, iż dana osoba prawna w ogóle zaprzestała swojej działalności, a nie to, że działa pod innym, nieznanym adresem. Odnosi się to także do <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> </p> <p>O faktycznym zaprzestaniu działalności przez uczestnika postępowania świadczy brak aktualnych danych dotyczących adresu Spółki, wspólników i zarządu, brak wzmianek <br/>o złożeniu dokumentów finansowych od roku 2012 oraz pięćdziesiąt dwa wpisy w dziale 4 dotyczące zaległości podatkowych. Powyższe okoliczności przemawiają za uznaniem <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> nie za osobę nieobecną pod adresem wskazanym w Rejestrze, ale za podmiot <br/>w ogóle nie działający, także w żadnym innym miejscu.</p> <p>Kolejnym argumentem za przyjętą przez Sąd I instancji wykładnią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.p.a.</a> <br/>jest odwołanie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 2)">art. 184 § 2 k.r.o.</a> Regulacja zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 34;art. 34 § 1)">art. 34 § 1 k.p.c.</a> daje bowiem jedynie organowi administracji legitymację procesową do wszczęcia postępowania sądowego o ustanowienie kuratora oraz wskazuje w jakich okolicznościach faktycznych organ może <br/>z niej skorzystać. Materialnoprawną podstawę ustanowienia kuratora stanowi natomiast <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 1)">art. 184 § 1 k.r.o.</a>, w myśl którego dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności <br/>nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. Kurator wyznaczony przez sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 1)">art. 184 § 1 k.r.o.</a> do zastępowania strony <br/>w postępowaniu administracyjnym nie jest kuratorem prawa materialnego, pod którą to nazwą rozumie się zwykle kuratora wyznaczonego dla ochrony praw reprezentowanej osoby, <br/>nie polegającej jedynie na zastępowaniu jej w konkretnym procesie (postepowaniu) <br/>przy czynnościach tego postępowania. Jest on kuratorem w danym postępowaniu, podobnie jak kurator procesowy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 143)">art. 143 k.p.c.</a> O charakterze kuratora decyduje bowiem cel ustanowienia, nie zaś jego podstawa prawna (tak SN w uchwale z dnia09.02.1989 r., III CZP 117/88, LEX nr 3514).</p> <p>Zadaniem kuratora ustanowionego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 1)">art. 184 § 1 k.r.o.</a> jest przede wszystkim postaranie się o ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej <br/>o stanie jej spraw (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 2)">art. 184 § 2 k.r.o.</a>). Wykonanie tego zadania jest niemożliwe w przypadku osoby prawnej – skoro bowiem zaprzestała ona działania, to nie będzie możliwe ustalenie adresu siedziby jej organu reprezentacji. Ustanowienie kuratora na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 184;art. 184 § 1)">art. 184 <br/>§ 1 k.r.o.</a> jest zatem w takim stanie faktycznym bezprzedmiotowe.</p> <p>W zaistniałej sytuacji, gdy <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> nie działa, zdaniem Sądu Okręgowego możliwe jest skorzystanie z przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 205;art. 205 § 2)">art. 205 § 2 k.s.h.</a> zasady reprezentacji biernej <br/>w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Powołany przepis stanowi, że oświadczenia składane spółce oraz doręczanie pism spółce, mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu. W oparciu o powołany przepis Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd nawet dalej idący pogląd, że doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego może być dokonane także prokurentowi ujawnionemu w Rejestrze (wyrok z dnia 05.12.2012 r., I GSK 1296/11, Legalis nr 5530046).</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> posiada organ reprezentacji w postaci jednoosobowego zarządu, który stanowi <span class="anon-block">E. T.</span>. Adres zamieszkania <span class="anon-block">E. T.</span> jest znany <br/>a kierowana na ten adres korespondencja sądowa jest odbierana osobiście przez <span class="anon-block">E. T.</span>. Nie ma zatem przeszkód, aby w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 205;art. 205 § 2)">art. 205 § 2 k.s.h.</a> wnioskodawca doręczył zawiadomienie o wszczęciu wobec <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia radiowego na adres zamieszkania członka zarządu Spółki.</p> <p>Uwzględniając powyższe rozważania Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971210769" title="Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 769 (art. 7)">art. 7 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym</a> oddalił apelację wnioskodawcy, jako bezzasadną.</p> </div>