III Ca 1789/15
Sądy powszechne2015-12-14
Sygnatura
III Ca 1789/15
Data orzeczenia
2015-12-14
Rodzaj
REASONS
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III Ca 1789/15</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym wyrokiem zaocznym z dnia 9 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił powództwo <span class="anon-block">S.</span> Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego InSecura w <span class="anon-block">W.</span> skierowane przeciwko <span class="anon-block">D. K.</span> o zapłatę kwoty 1.523,49 złotych.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</p>
<p>W dniu 7 marca 2007 roku została zawarta umowa karty kredytowej pomiędzy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Spółka Akcyjna Oddział w Polsce reprezentowaną przez <span class="anon-block">A. J.</span> – pełnomocnika banku a pozwaną <span class="anon-block">D. K.</span>, w ramach której bank zobowiązał się do wydania na podstawie niniejszej umowy oraz „Regulaminu Kart Kredytowych wydawanych osobom fizycznym przez <span class="anon-block"> (...)</span> karty kredytowej oraz przyznania przez bank limitu kredytowego po spełnieniu następujących warunków:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>potwierdzenia zgodności wszystkich dokumentów oraz danych przedłożonych i zgłoszonych przy składaniu wniosku ze stanem faktycznym,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>dokonania pozytywnej weryfikacji posiadacza zgodnie z wewnętrznymi procedurami banku.</p>
</dd>
</dl>
<p>W przedmiotowej umowie nie został określony limit kredytowy – o powyższym miał zadecydować bank przy podejmowanej decyzji kredytowej. Ponadto powyższa umowa nie miała indywidualnego numeru, nie został też w niej wskazany nr rachunku bankowego osoby wnioskującej o kartę kredytową.</p>
<p>W dniu 31 grudnia 2012 roku <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> jako spółka przejmująca połączyła się ze <span class="anon-block"> spółką (...) S.A.</span> jako spółką przejmowaną w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 491;art. 491 § 1;art. 491 § 1 pkt. 1)">art. 491 § 1 pkt 1 k.s.h.</a> poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą.</p>
<p>W dniu 23 grudnia 2013 roku pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> a <span class="anon-block"> (...)</span> Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym InSecura w <span class="anon-block">W.</span> została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności w ramach której bank przeniósł na fundusz wierzytelności wymienione w załączniku nr 3 do umowy, za cenę i na warunkach określonych w umowie, a fundusz oświadczył, że wierzytelności te nabywa za cenę i na warunkach określonych w umowie.</p>
<p>W załączniku nr 3 do niniejszej umowy została wymieniona wierzytelność <span class="anon-block">D. K.</span> o numerze <span class="anon-block">PESEL (...)</span> i numerze ID dłużnika <span class="anon-block"> (...)</span> w wysokości 27 687,52 zł, która została nabyta za 7,3% jej wysokości. Jako nr wierzytelności wskazano <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. Nadto została też wskazana wierzytelność <span class="anon-block">D. K.</span> wynikająca z <span class="anon-block">umowy kredytowej nr (...)</span> w kwocie 1435,87 zł.</p>
<p>Pismem z dnia 7 lutego 2014 roku <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> poinformował <span class="anon-block">D. K.</span>, że wierzytelności banku z tytułu <span class="anon-block">umowy (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 12.03.2007r., 06.07.2009 r., zostały przeniesione umową przelewu wierzytelności na <span class="anon-block"> (...)</span> Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty InSecura z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Pismem z tego samego dnia <span class="anon-block"> (...)</span> Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty InSecura z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> poinformował pozwaną o zadłużeniu na łączną kwotę 40787,26 zł wynikającą z <span class="anon-block">umów numer (...)</span> z dnia 12.03.2007 przy kapitale głównym 1435,87 zł i numer <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 06.07.2009 przy kapitale głównym 27 687,52 zł.</p>
<p>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo za nieudowodnione i podlegające oddaleniu.</p>
<p>Sąd Rejonowy zaznaczył, że zagadnienie legitymacji czynnej powoda przynależy do prawa materialnego i tym samym podlega badaniu przez sąd niezależnie od treści zarzutów przywołanych w odpowiedzi na pozew albowiem legitymacja czynna, jak i bierna jest opartym na prawie materialnym uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnej sprawie sądowej. Wymóg jej posiadania stanowi przesłankę merytorycznego rozpoznania sprawy, badaną przez sąd w chwili orzekania, gdyż jej brak po stronie choćby jednej ze stron postępowania skutkuje oddaleniem powództwa, a o powyższym niewątpliwie winien wiedzieć powód reprezentowany w przedmiotowej sprawie przez fachowego pełnomocnika.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie z dołączonych przez stronę powodową do pozwu dokumentów m. in. umowy o kartę kredytową nie wynika, aby powodowy Fundusz nabył wierzytelność przeciwko stronie pozwanej i wstąpił w miejsce dotychczasowego wierzyciela, co z kolei uprawniałoby go do żądania spełnienia świadczenia. Przede wszystkim z umowy z dnia 7 marca 2007 roku nie wynika, czy w ogóle, a jeśli tak to jakiej wysokości został pozwanej przyznany limit kredytowy. Z powyższej umowy nie wynika też w jaki sposób wierzycielem stał się <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, jeśli pozwana w dniu 7 marca 2007 roku zawierała umowę o kartę kredytową z innym podmiotem tj. z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Spółka Akcyjna Oddział w Polsce zwanym w umowie bankiem. Nie może być przy tym wątpliwości, iż w/w podmioty są innymi spółkami, o czym świadczą chociażby inne numery KRS tych podmiotów, a znany Sądowi fakt, iż owe spółki należały do jednej grupy kapitałowej nie wyjaśnia okoliczności wstąpienia innego wierzyciela tj. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w miejsce podmiotu wskazanego w umowie. Także przedstawiona umowa cesji niewątpliwie nie odnosi się do umowy będącej podstawą dochodzonego roszczenia – pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, a <span class="anon-block"> (...)</span> Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym InSecura w <span class="anon-block">W.</span> doszło do cesji wierzytelności wynikających z umów zawartych w dniu 12 marca 2007 roku i 6 lipca 2009 roku, podczas gdy powód dochodzi roszczeń z umowy z dnia 7 marca 2007 roku i to zawartej nie z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> ale z innym podmiotem. Tym samym jest oczywiste, iż powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej do dochodzenia roszczenia w przedmiotowej sprawie.</p>
<p>Gospodarzem procesu cywilnego jest powód, który – kierując do sądu określone żądanie – ma obowiązek wykazać jego zasadność, a nie czyniąc tego naraża się na negatywne konsekwencje procesowe. W przedmiotowej sprawie, strona powodowa nie uczyniła zadość tym obowiązkom – do pozwu nie załączyła bowiem jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby przejście praw do spornej wierzytelności na jej rzecz. W tej sytuacji, należało stwierdzić brak legitymacji czynnej po jej stronie i w konsekwencji, żądanie pozwu oddalić, jako nie udowodnione.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy oddalił powództwo.</p>
<p>Apelację od wskazanego wyroku zaocznego złożyła strona powodowa, zaskarżając go w całości.</p>
<p>Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248)">art. 248 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez ich niezastosowanie i niezobowiązanie powoda do przedstawienia dowodu na okoliczność posiadania legitymacji procesowej czynnej i dopiero w przypadku niewykonania przez powoda wymienionego obowiązku procesowego dotyczącego przedstawienia omawianych dokumentów - usuwających wątpliwości sądu - zastosowanie sankcji określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> pozwalającej na uznanie nieudowodnienia faktu posiadania legitymacji procesowej czynnej.</p>
<p>Przy tak sformułowanym zarzucie skarżący wniósł o:</p>
<p>1) zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 1.523,49 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 25 czerwca 2014 roku do dnia zapłaty;</p>
<p>2) zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu całości kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie przed Sądem I instancji;</p>
<p>3) zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie apelacyjne;</p>
<p>ewentualnie o:</p>
<p>4) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;</p>
<p>5) pozostawienie Sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, za postępowanie przed Sądem I instancji;</p>
<p>6) pozostawienie Sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, za postępowanie apelacyjne;</p>
<p>Nadto powód wniósł o przeprowadzenie dowodu z dwóch dokumentów załączonych do apelacji na okoliczność przejścia na powoda wierzytelności względem pozwanej oraz legitymacji procesowej czynnej powoda w niniejszym postępowaniu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu.</p>
<p>Mając na uwadze, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym i Sąd drugiej instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego, to stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505<sup>
<!-- -->13</sup> § 2 k.p.c.</a> uzasadnienie wyroku zostaje ograniczone jedynie do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.</p>
<p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że na powodzie, jako podmiocie inicjującym postępowanie cywilne, ciąży obowiązek przedstawienia podstawy faktycznej dochodzonych roszczeń (187 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.p.c.</a>) oraz dowodów na jej poparcie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>).</p>
<p>Zaniechania na tej płaszczyźnie mogą prowadzić do stwierdzenia nieudowodnienia podnoszonych roszczeń i oddalenia powództwa, co miało miejsce w niniejszej sprawie.</p>
<p>Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że zaproponowany przez powoda i przedstawiony w toku postępowania materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie roszczenia powoda za udowodnione. Sąd Okręgowy w pełni podziela w tym zakresie ocenę dokonaną przez Sąd Rejonowy i wywód poczyniony dla jej uzasadnienia, przyjmując je za własne. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba jego ponownego przytaczania.</p>
<p>Chybione są podniesione w apelacji zarzuty naruszenia przepisów art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248)">art. 248 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248)">Art. 248 k.p.c.</a> nie kreuje po stronie sądu żadnych obowiązków. Obowiązek określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248)">art. 248</a> dotyczy stron postępowania, interwenientów ubocznych, innych uczestników postępowania, a także osób trzecich, które nie są bezpośrednio zaangażowane w prowadzone postępowanie. Tylko te osoby, a nie sąd mogą więc przepis ten naruszyć.</p>
<p>Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">artykuł 227 k.p.c.</a> określa jedynie, jakie fakty są przedmiotem dowodu (istotne), i uprawnia sąd do selekcji zgłoszonych dowodów w wyniku przeprowadzonej oceny istotności okoliczności faktycznych, których wykazaniu dowody te mają służyć. W rezultacie twierdzenie, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> został naruszony przez sąd rozpoznający sprawę, jest uzasadnione tylko w sytuacji, gdy wykazane zostanie, że sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawie i ta wadliwość postępowania dowodowego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, bądź gdy sąd odmówił przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w sprawie, wadliwie oceniając, iż nie mają one takiego charakteru. Taka zaś sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.</p>
<p>Nadto należy podkreślić, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym to strony obowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzenia w celu uzupełnienia bądź wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy /patrz wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997/6 – 7/76/. Tym samym Sąd Rejonowy nie miał obowiązku wzywania powoda do przedłożenia dowodów na poparcie jego twierdzeń.</p>
<p>Wreszcie trzeba zauważyć, że w realiach przedmiotowej sprawy brak było podstaw do uzupełnienia postępowania dowodowego, poprzez przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych przez skarżącego do apelacji.</p>
<p>Niewątpliwie strona powodowa jako strona umowy cesji, z tytułu której dochodziła zapłaty, już na etapie wniesienia pozwu dysponowała dokumentami, które załączyła dopiero do rozpoznawanej apelacji. W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji istniała zatem obiektywna możliwość powołania tych środków dowodowych, a strona tego nie uczyniła wyłącznie na skutek opieszałości lub błędnej oceny potrzeby jego powołania.</p>
<p>Specyfiką apelacji w postępowaniu uproszczonym jest ograniczenie do minimum możliwości przeprowadzenia przez sąd odwoławczy postępowania dowodowego.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(11);art. 505(11) § 1)">art. 505<sup>
<!-- -->11</sup> § 1 k.p.c.</a> sąd drugiej instancji co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego, a może je przeprowadzić wyjątkowo w odniesieniu do dowodu z dokumentu.</p>
<p>Nawet jednak w przypadku dowodów z dokumentu, powyższy przepis nie oznacza, że w każdym przypadku, gdy strona apelująca przedłoży nowe dowody na etapie postępowania przed sądem drugiej instancji będą one dopuszczone jako podstawa nowych ustaleń faktycznych.</p>
<p>Stosownie bowiem do dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Strona, która dopuszcza się zaniedbania w zakresie przysługującej jej inicjatywy dowodowej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, musi się liczyć z tym, że sąd drugiej instancji jej wniosku dowodowego nie uwzględni (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2002 r., IV CKN 980/00, LEX nr 53922).</p>
<p>Występujący w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> zwrot: "potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później" nie może być przy tym pojmowany - jak zdaje się to zakładać strona apelująca - w ten sposób, że "potrzeba" ich powołania może wynikać jedynie z tego, iż rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest dla strony niekorzystne, gdyż takie pojmowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> przekreślałoby jego sens i rację istnienia. <span class="anon-block"> (...)</span> ta ma być następstwem zmienionych okoliczności sprawy, które są niezależne od zapadłego rozstrzygnięcia pochodzącego od sądu pierwszej instancji. W realiach przedmiotowej sprawy nic nie stało na przeszkodzie, by przedmiotowe dowody został powołane w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.</p>
<p>Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p>
</div>