VI GC 162/14

Sądy powszechne2015-12-14

Sygnatura

VI GC 162/14

Data orzeczenia

2015-12-14

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Grażyna Krywiel-Markiewicz (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

Sygn. akt VI GC 162/14 upr <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 14 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Słupsku Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodnicząca SSR Grażyna Krywiel-Markiewicz Protokolant Marta Zięba po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 roku w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa  (...) Spółki Jawnej w S. przeciwko  (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę zasądza od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda (...) Spółki Jawnej w S. kwotę 6 527,70 zł (sześć tysięcy pięćset dwadzieścia siedem złotych 70/100) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: <dl> <dt>-</dt> <dd> 405,90 zł od dnia 19 kwietnia 2013r. do dnia zapłaty; </dd> <dt>-</dt> <dd> 2 423,72 zł od dnia 19 kwietnia 2013r. do dnia zapłaty; </dd> <dt>-</dt> <dd> 405,90 zł od dnia 23 kwietnia 2013r. do dnia zapłaty; </dd> <dt>-</dt> <dd> 1 008,60 zł od dnia 26 kwietnia 2013r. do dnia zapłaty; </dd> <dt>-</dt> <dd> 2 000,00 zł od dnia 2 sierpnia 2013r. do dnia zapłaty; </dd> <dt>-</dt> <dd> 283,58 zł od dnia 23 stycznia 2014r. do dnia zapłaty </dd> </dl> oraz kwotę 1 467,00 zł (jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VI GC 162/14 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Powódka (...) Spółka Jawna w S. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwoty 6 527,70 zł z ustawowymi odsetkami od kwot: 405,90 zł od 19.04.2013r., 2 423,72 zł od 19.04,2013r., 405,90 zł od 23.04.2013r., 1 008,60 zł od 26.04.2013r., 2 000,00 zł od 2.08.2013r., 283,58 zł od dnia wniesienia pozwu, do dnia zapłaty w każdym przypadku, wraz z kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazała, że strony współpracowały ze sobą i w ramach tej współpracy powódka wyprodukowała towar, który nigdy nie był kwestionowany co do ilości i co do jakości. Powódka wystawiała faktury, które jedynie w części, tj. co do kwoty 5 246,18 zł zostały zapłacone. Wpłata została zaliczona na najstarszą z faktur, z której do zapłaty pozostało jeszcze 2 000,00 zł. Pozostałe faktury nie zostały uregulowane. Przedmiotem żądania są zatem należności z przedstawionych faktur oraz skapitalizowane odsetki od zapłaconej po terminie należności głównej (kwota 283,58 zł). W dniu 29.01.2014r. wydany został upominawczy nakaz zapłaty, uwzględniający powództwo, od którego pozwana (...) spółka z o. o. w W. złożyła sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości. Wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu. Wskazała, że powódka wykonała usługę w sposób nieprawidłowy i niezgodny ze złożonym zamówieniem. Wyjaśniła, że przedmiotem zamówienia było wykonanie usługi zgrzewania w oparciu o dostarczoną folię, z której po wykonaniu zgrzewów powstawały worki foliowe. Ponieważ na folii były umieszczone wydruki, strony wiedziały jaka ilość wydruków jest na przekazanej folii i jaka ilość woreczków powstanie. Powódka nie wykonała prawidłowo umowy i nie przekazała pozwanej takiej ilości woreczków jakie znajdowały się na folii. W ten sposób zniszczeniu, w poszczególnych rodzajach opakowań, uległo od 9,05 % do 56,07 % folii. Pozwana podniosła zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu szkód poniesionych w związku z niewykonaniem umowy w całości i zniszczeniem towaru, a także utratą zysku. Wartość zniszczonej folii łącznie z utratą zysku z ich sprzedaży to kwota 25.373,06 zł. Powódka w odpowiedzi na sprzeciw podtrzymała swoje stanowisko, zaprzeczając wyrządzeniu szkody. Podniosła, że w procesie produkcji opakowań z folii poprzez jej zgrzewanie zawsze dochodzi do start materiałowych, a pozwana była informowana, że przeciętne straty materiałowe wynoszą ok.15 %, przy czym wartość ta jest zależna od jakości folii. Przekazana przez pozwaną folia była złej jakości, nadruki były rozmyte, pomiędzy warstwami folii znajdowały się zanieczyszczenia. Zarzuciła niewiarygodność twierdzeń pozwanej co do ilości opakowań, które miały zostać uzyskane z przekazanej folii, a nadto podważała sposób liczenia szkody. Z ostrożności procesowej zarzuciła nieskuteczność potrącenia z uwagi na niewymagalność wierzytelności pozwanej, wobec braku wezwania do zapłaty. W toku procesu pozwana złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w wysokości 25.373,06 zł jako odszkodowania z tytułu poniesionych szkód z wierzytelności powoda w kwocie 6 527,70 zł (pismo z dnia 19.05.2014r.). Sąd ustalił, co następuje: Strony współpracowały ze sobą. Powódka wykonywała na zlecenie pozwanej zgrzewy z dostarczonej przez nią folii, w wyniku czego powstawały worki foliowe: <dl> <dt>-</dt> <dd> L. D. Majonez C. z korkiem, </dd> <dt>-</dt> <dd> L. D. z korkiem Majonez (...) </dd> <dt>-</dt> <dd> L. D. z korkiem Majonez Oliwkowy, </dd> <dt>-</dt> <dd> L. D. N. do truskawek i poziomek, </dd> <dt>-</dt> <dd> L. D. N. do borówek, </dd> <dt>-</dt> <dd> L. D. N. do iglaków, </dd> <dt>-</dt> <dd> L. D. N. do mchu </dd> </dl> bezsporne Powódka w korespondencji elektronicznej z 13.02.2013r. na zapytanie co do odpadowości przy zgrzewaniu poinformowała pozwaną, że straty zależą od jakości dostarczonej folii. Dalej wskazała, że straty przy ostatniej produkcji wynosiły 15%. W korespondencji z 26.02.2013r. wskazała, że na straty trzeba przyjąć 5 %. dowód: korespondencja k. 87 – 89. Powódka miała zastrzeżenia do jakości dostarczonej przez pozwaną folii. W grudniu 2012r. stwierdzono delaminację folii (rozwarstwianie się) i rozmazany nadruk. W marcu i kwietniu 2014r. stwierdzono zanieczyszczenia pomiędzy warstwami folii. W przypadku dużych niezgodności materiałowych służby kontroli jakości sporządzały dokument niezgodność NC i blokowały dalszy proces produkcji. Odnotowano przypadek zwrotu materiału pozwanej. dowód: dokumenty niezgodności (NC) i fotografie k. 90 – 95, korespondencja k. 98 i fotografie k. 103, zeznania świadka A. P. k. 130 – 132, świadka A. S. k. 132 . Pozwana zakończyła współpracę z powódką, nie będąc z tej współpracy zadowolona z uwagi na dużo mniejszą, niż oczekiwana, ilość woreczków z danej partii folii – duża odpadowość. dowód: zeznania świadka S. M. k. 183, D. A. k. 184 v. Powódka po wykonaniu czynności wystawiła pozwanej faktury VAT: <dl> <dt>-</dt> <dd> nr (...), w dniu 22.03.2013r. na kwotę 7 246,18 zł, z terminem zapłaty do 5.04.2013r., </dd> <dt>-</dt> <dd> nr 10/04/2013/ (...), w dniu 4.04.2013r., na kwotę 405,90 zł, z terminem zapłaty do 18.04.2013r., </dd> <dt>-</dt> <dd> nr 11/04/2013/ (...), w dniu 4.04.2013r., na kwotę 2 423,72 zł, z terminem zapłaty do 18.04.2013r., </dd> <dt>-</dt> <dd> nr 20/04/2013, w dniu 8.04.2013r., na kwotę 405,90 zł, z terminem zapłaty do 22.04.2013r., </dd> <dt>-</dt> <dd> nr 28/01// (...), w dniu 11.04.2013r., na kwotę 1 008,60 zł, z terminem zapłaty do 25.04.2013r. </dd> </dl> dowód: faktury k. 16, 20, 24, 27, 30. Powódka wydała pozwanej do faktury VAT nr (...).400 szt. opakowań L. D. Majonez C. z korkiem, 24.300 szt. opakowań L. D. z korkiem Majonez (...), 25.940 szt. opakowań L. D. z korkiem Majonez Oliwkowy. Do faktury VAT nr (...) wydała 6 600 opakowań L. D. nawóz do truskawek i poziomek. Do faktury nr (...) wydała 8 900 szt. L. D. nawóz do borówek, 2 890 szt. L. D. nawóz do truskawek i poziomek, 12.900 szt. L. D. nawóz do iglaków, 15.240 szt. L. D. nawóz do mchu. Do faktury nr (...) wydała 5 100 szt. L. D. nawóz do borówek, 1 500 szt. L. D. nawóz do iglaków. Do faktury nr (...) wydała 5 900 szt. L. D. próba, 10.500 szt. D. L. próba. dowód: dowody WZ, listy przewozowe k. 19, 21, 22, 23, 25, 26, 28, 29, 31, 32, 33. Ilość opakowań wskazana na fakturach zgadzała się z ilością przekazaną pozwanej. dowód: zeznania świadka D. A. k. 185. W dniu 8 lipca 2013 r. pozwana wpłaciła na rzecz powódki kwotę 5 072,15 zł tytułem zapłaty za fakturę VAT nr (...). Następnie w dniu 1 sierpnia 2013 r. wpłaciła powódce kwotę 3.000 zł tytułem opłaty za fakturę VAT nr (...). dowód: potwierdzenie przelewu k. 17,18. Na dzień 20.01.2014r. powódka stwierdziła zadłużenie pozwanej na kwotę 6 244,12 zł z powyższych faktur, przy czym z faktury nr (...) pozostała do zapłaty kwota 2 000,00 zł. Wobec braku dalszych wpłat, powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty łącznej 6 411,22 zł z tytułu niezapłaconych faktur oraz kosztów odzyskiwania należności. dowód: stan aktualny zobowiązań k. 15, wezwanie do zapłaty k. 34-35. Pismem z dnia 19 maja 2014 r. pozwana oświadczyła, że potrąca wierzytelność przysługującą jej względem powódki w łącznej wysokości 25.373,06 zł, jako odszkodowanie z tytułu poniesionych szkód w związku z nienależytym wykonaniem umowy zgrzewania folii i produkcji opakowań, z wierzytelnością powódki w kwocie 6 527,70 zł. Wezwała też – odwołując się do umorzenia wierzytelności do wartości niższej – do zapłaty kwoty 18.845,36 zł. dowód: oświadczenie k. 121 – 123. Sąd zważył, co następuje: W sprawie bezspornym jest, że  strony łączyła umowa o dzieło (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a>). Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego działa, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa ta zaliczana jest do umów rezultatu, bowiem dzieło ma być rezultatem zamierzonym przez strony, a ryzyko nieosiągnięcia rezultatu zawsze obciąża przyjmującego zamówienie. Spornym jest, czy powódka wykonała dzieło zgodnie z umową i czy w związku z tym należy się jej zapłata wynagrodzenia. W tym miejscu zważyć należy, że utarte orzecznictwo sądowe wskazuje, że zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem. (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r. I ACa 286/14, LEX 1511625). Co więcej, samo zaprzeczenie okolicznościom dokonane przez stronę procesową wywołuje ten skutek, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty stają się sporne i muszą być udowodnione, zaś w razie ich nieudowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1975 r., wydane w sprawie III CRN 26/75, opubl. LEX nr 7692). Nadto, zgodnie z obowiązującą procedurą cywilną nie do sądu należy zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Innymi słowy sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności spornych dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>) – nie może on dopuszczać dowodu z urzędu, który nie był wskazany przez stronę, czy jej pełnomocnika procesowego (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2000 r., wydane w sprawie II CKN 1322/00, opubl LEX nr 51967, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r., wydany w sprawie III CKN 567/98, opubl. LEX nr 52772, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1998 r., wydany w sprawie II UKN 182/98, opubl. OSNP 1999/17/556). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa bowiem na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>) spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. W ocenie Sądu, powódka wykazała zasadność swojego roszczenia. Na poparcie swoich twierdzeń przedstawiła faktury VAT, dowody WZ, zeznania świadków, korespondencję e-mailową. Z dowodów tych wynika fakt wykonania umowy i wydania pozwanej opakowań w ilości wskazanej w fakturach. Pozwana nie kwestionowała, że taką ilość woreczków odebrała. Zgodność ilościowa została potwierdzona w zeznaniach świadka D. A., a ponadto wynika z porównania zapisów na fakturach z dowodami w zakresie wydania towaru. Pozwana nie kwestionowała też wysokości umówionego wynagrodzenia. To pozwala na stwierdzenie, że umowa w zakresie wyprodukowania opakowań, dostarczonych następnie pozwanej i objętych wystawionymi fakturami, została wykonana, a powódce należne jest wynagrodzenie określone w fakturach VAT załączonych do pozwu. Zarzut pozwanej dotyczył nienależytego wykonania zobowiązania przez powódkę poprzez niedostarczenie woreczków w ilości odpowiadającej ilości nadruków na folii, z uwzględnieniem 5 % odpadowości. W związku z tak postawioną tezą pozwana wskazała, że poniosła szkodę w wysokości 25.373,06 zł i złożyła oświadczenie o potrąceniu tej kwoty z kwotą objęta żądaniem pozwu, czyniąc to w sprzeciwie, a następnie w dalszym etapie postępowania. W tym miejscy należy wskazać, że rozpatrywana sprawa należy do kategorii spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505)">art. 505</a>[1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> przepisy o postępowaniu uproszczonym stosuje się w sprawach należących do właściwości sądów rejonowych o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dziesięciu tysięcy złotych ( pkt 1 ). Wartość przedmiotu sporu określa kwota 6 527,70 zł, a dopuszczalność połączenia zgłoszonych roszczeń w ramach jednego pozwu wynika z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505)">art. 505</a>[3]<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> Roszczenia te wynikają z zawartych umów o dzieło ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> ). Konsekwencją zakwalifikowania sprawy do postępowania uproszczonego jest ograniczenie w zakresie zarzutu potrącenia. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505)">art. 505</a>[4]<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> powództwo wzajemne oraz zarzut potrącenia są dopuszczalne, jeżeli roszczenia nadają się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Zdefiniowanie spraw przynależnych do kategorii spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, dokonane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505)">art. 505</a>[1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, i wskazanie kwoty granicznej dziesięciu tysięcy złotych, wyklucza możliwość zgłoszenia zarzutu potrącenia. Zarzut ten bowiem jest związany z roszczeniem określonym kwotą 25.373,06 zł. W tym stanie rzeczy pozwana nie mogła skutecznie podnieść w tym procesie zarzutu potrącenia, co nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczenia w odrębnym postępowaniu. Wobec powyższego, zarzut zgłoszony przez pozwaną – z przyczyn natury procesowej – został pominięty przy rozstrzyganiu sprawy. W tej sytuacji uznać należało za uzasadnione żądanie pozwu obejmujące kwotę 6 527,70 zł z tytułu wynagrodzenia za wyprodukowanie woreczków i z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w zapłacie ( wyliczenie nie było kwestionowane). Dlatego też, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627 k)">art. 627k</a>.c., 481k.c. i 482 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> orzeczono, jak w sentencji wyroku. Odsetki zasądzono od dat wskazanych w pozwie, które były datami spójnymi z danymi zawartymi w fakturach w zakresie terminu zapłaty. Pozwana, jako strona przegrywająca, ponosi w całości koszty procesu. Po stronie powódki, mającej prawo do zwrotu kosztów procesu ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> ), odnotowano koszty w postaci opłaty od pozwu 250 zł, wynagrodzenia pełnomocnika radcy prawnego ( 1 200zł) z opłatą od pełnomocnictwa (17zł) - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99</a> w zw. a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 3)">art. 98§3 k.p.c.</a> w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1349 ze zm. </div>