III AUa 280/15

Sądy powszechne2015-12-15

Sygnatura

III AUa 280/15

Data orzeczenia

2015-12-15

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Irena MazurekLucyna OleszekMirosław Szwagierczak

Podstawa prawna

art. 386 par. 1 kpc, art. 10 pkt 2 ustawy z 13.12.2013 r. o ustaleniu i upływie.... (Dz.U. z 2014 r. poz. 169)

Streszczenie

art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13.12.2013 r. o ustaleniu i upływie.... (Dz.U. z 2014 r. poz. 169) nie ma zastosowania w sytuacji gdy wniosek o wypłatę odsetek został przez sąd przekazany ZUS do właściwego rozpoznania.

Treść orzeczenia

<table> <colgroup> <col width="101"/> <col width="293"/> </colgroup> <tr> <td> Sygn. akt </td> <td> III AUa 280/15 </td> </tr> </table> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSA Irena Mazurek (spr.) </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> Sędziowie: </td> <td rowspan="2"> SSO del. Lucyna Oleszek SSA Mirosław Szwagierczak </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> Protokolant </td> <td> st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy z wniosku  A. R. (1) przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o odsetki na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt IV U 2300/14 I.  zmienia zaskarżony wyrok jak też poprzedzającą go decyzję Zakładu (...) Oddziału w R. z dnia 22 sierpnia 2014 r. w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyni A. R. (1) prawo do odsetek za dalszy okres od 20 lutego 2014 r. do 6 września 2014 r., II.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. na rzecz wnioskodawczyni A. R. (1) kwotę 30 zł (trzydzieści zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt III AUa 280/15 Uzasadnienie wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. – wykonując prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 957/13 – podjął wypłatę zawieszonej emerytury A. R. (1) za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę za okres od 7 października 2011 r. do 19 lutego 2014 r. W podstawie prawnej decyzji powołane ogólnie zostały przepisy ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2014 r., poz.169). Wnioskodawczyni A. R. (1) odwołała się od w/w decyzji ZUS do Sądu Okręgowego w Rzeszowie. W odwołaniu z dnia 29 września 2014 r. wnioskodawczyni , wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odsetek ,poprzez ustalenie prawa do tej należności ubocznej także za dalszy okres tj. od dnia 20 lutego 2014r. do dnia wypłaty zawieszonej emerytury (co miało miejsce w dniu 6 września 2014 r.) zarzuciła , że w tym zakresie rozstrzygnięcie organu rentowego wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 169). W tym bowiem względzie odwołująca naprowadzała ,że powołany wyżej przepis nie ma w jej sprawie zastosowania ,bo choć wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądu w którym sąd ostatecznie nie orzekł o odsetkach ,to jednak stało się to wyłącznie na skutek tego ,iż Sąd Apelacyjny w Rzeszowie uznał ,że jej żądanie wypłaty odsetek w tym postępowaniu sądowym nie mogło być merytorycznie rozpoznane wobec braku uprzedniej w tym przedmiocie decyzji ZUS. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 6 października 2014 r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wnosił o oddalenie żądania wnioskodawczyni podkreślając , że wbrew jej stanowisku art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 169) ma swoje pełne zastosowanie , ponieważ wypłata zawieszonej emerytury odwołującej nastąpiła już po dniu wejścia w życie w/w ustawy ,a równocześnie sąd w poprzednim postępowaniu nie orzekł o odsetkach. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni A. R. (2) ,wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r. (sygn. akt IV U 2300/14) oddalił odwołanie. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił, że wyrokiem z dnia 15 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 977/13 Sąd Okręgowy w Rzeszowie zmienił decyzję pozwanego organu rentowego z dnia 22 marca 2013 r. w ten sposób ,że przyznał A. R. (1) prawo do wypłaty zawieszonej emerytury za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności świadczenia ,od poszczególnych dat wymagalności do dnia zapłaty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wywiódł od tego wyroku apelację, przy czym w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2014 r., poz.169) ostatecznie cofnął apelację co do roszczenia głównego wnioskodawczyni. Powyższe skutkowało wydaniem przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w dniu 16 lipca 2014 r. sygn. akt III AUa 1139/13 wyroku w którym; w pkt I- uchylony został zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o odsetkach i w tym zakresie sprawa została przekazana do rozpoznania pozwanemu organowi rentowemu, w pkt II -zaś w pozostałym zakresie postępowanie apelacyjne zostało umorzone. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z 22 sierpnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. ,wykonując prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2013 r. dokonał w dniu 6 września 2014 r. wypłaty zawieszonej emerytury wnioskodawczyni za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. wraz z odsetkami liczonymi od dnia 7 października 2011 r. do dnia 19 lutego 2014 r. W świetle powyższych ustaleń ,Sąd Okręgowy w Rzeszowie uznał żądanie odwołania za nieuzasadnione , a zaskarżoną decyzję ZUS za trafną i odpowiadającą prawu. Powołując bowiem w ocenie prawnej sprawy art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 7 ust. 4 wyżej powołanej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu… Sąd I instancji stwierdził ,że wobec podjęcia wypłaty zawieszonej emerytury wnioskodawczyni po dniu wejścia w życie tej ustawy na podstawie prawomocnego wyroku sądu, istniała możliwość naliczenia odsetek wyłącznie do dnia wejścia w życie w/w ustawy czyli do dnia 19 lutego 2014 r., a to wobec tego ,że sąd w poprzednim postępowaniu sądowym nie rozstrzygnął ostatecznie o uprawnieniu wnioskodawczyni do tej należności ubocznej. Równocześnie Sąd Okręgowy stwierdzał ,że pozwany organ rentowy zachował przewidziany w przepisach omawianej ustawy 60- dniowy termin do wydania decyzji realizującej uprawnienia wnioskodawczyni do wypłaty zawieszonej emerytury wraz należnymi odsetkami za zwłokę. W podstawie prawnej wyroku powołany także został <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a> Wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r. zaskarżony został przez wnioskodawczynię A. R. (1). W apelacji z dnia 13 lutego 2015 r. wnioskodawczyni , zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 169) przez przyjęcie ,że w okolicznościach faktycznych sprawy przepisy te mają swoje zastosowanie ,wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie żądania odwołania ,a więc przyznania jej prawa do odsetek za dalszy okres od 20 lutego 2014 r. do 6 września 2014 r. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżąca w szczególności podkreślała, że z żądaniem wypłaty odsetek wystąpiła już we wniosku o wznowienie postępowania i nie może ponosić ujemnych konsekwencji tego ,że w decyzji ZUS rozpoznającej ten wniosek nie zawarto rozstrzygnięcia o odsetkach , a to wyłącznie uzasadniało postąpienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt III AUa 1139/13 o przekazaniu jej tak określonego żądania do właściwego rozpoznania przez pozwany organ rentowy. Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o oddalenie apelacji wnioskodawczyni (v. k- 46 v- oświadczenie pełnomocnika organu rentowego złożone na rozprawie apelacyjnej ). Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ,rozpoznając apelację wnioskodawczyni A. R. (1) ,zważył co następuje; Apelacja jest w ocenie tut. Sądu w pełni uzasadniona ,co skutkować musi wydaniem orzeczenia reformatoryjnego. Jak słusznie bowiem zarzuca skarżąca zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 21 stycznia 2015 r. wydany został z naruszeniem prawa materialnego, polegającym na błędnej subsumcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy pod przywołany w podstawie prawnej wyroku art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. (Dz. . 2014 r., poz.169) . Wskazany przepis stanowi bowiem o uprawnieniu do odsetek od podejmowanych do wypłaty zawieszonych emerytur liczonych wyłącznie do dnia wejścia w życie w/w ustawy tj. do dnia 19 lutego 2014 r. dla tych emerytów dla których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku, w którym sąd nie orzekł o odsetkach albo roszczenie o odsetki zostało oddalone , co dopiero implikować mogło ,przewidzianą także w tym przepisie możliwość złożenia następczego wniosku o wypłatę odsetek (ust. 2 omawianego przepisu) według zasad przewidzianych z kolei w art. 7 omawianej ustawy. Tym samym opisana sytuacja dotyczyła tych uprawnionych ,którzy po zakończeniu postępowania sądowego, dla skutecznego ubiegania się odsetki zmuszeni byli do kolejnego występowania z odrębnym wnioskiem o ich wypłatę. Tymczasem w bezspornych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca, bo- jak słusznie podnosi skarżąca -jej wniosek o wypłatę odsetek od zawieszonej emerytury zawarty był już we wniosku z dnia 29 listopada 2012 r. o wznowienie postępowania (v. k- 156 akt emerytalnych) i tylko dlatego sąd nie mógł w poprzednim postępowaniu orzec o odsetkach ,ponieważ organ rentowy nie wydał w tej przedmiocie odrębnej decyzji . Stąd przekazanie w tym zakresie żądania wnioskodawczyni do właściwego rozpoznania przez pozwany organ rentowy w wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt III AUa 1139/13. Z tego to więc zasadniczego względu , przy wykluczeniu stosowania w odniesieniu do odwołującej wskazywanej przez ZUS i Sąd I instancji normy prawnej ,należało-stosownie do art. 10 pkt.2 omawianej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. ustaleniu i wypłacie emerytur…. .. zastosować <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 85)">art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> ( t. j. Dz.U. z 2015r.,poz 121 ze zm.) , w tym także przepisy, wydanego w delegacji jego ust. 2 -<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990120104" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1999 r. Nr 12, poz. 104 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lutego 1999r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczenia społecznego</a> (Dz.U. Nr 12 ,poz.104) przewidujące ,że odsetki wypłaca się od dnia następującego po upływie terminu na ustalenie prawa do świadczeń lub ich wypłaty do dnia wypłaty świadczeń. Powyższe zaś oznaczało potwierdzenie w pełni zasadności żądania odwołującej zobowiązania ZUS do podjęcia wypłaty odsetek od wypłaconej zawieszonej emerytury za dalszy okres od 20 lutego 2014 r. do 6 września 2014r. Mając więc powyższe na uwadze i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Końcowych wynik sprawy ,a także przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (zd. 2;art. 109;art. 109 § 1)">zdaniu drugim art.109 § 1 k.p.c.</a> obowiązek orzekania sądu z urzędu o kosztach strony nie reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika, uzasadniał z kolei obciążenie pozwanego organu rentowego poniesionymi przez wnioskodawczynię kosztami postępowania odwoławczego w kwocie 30 zł , stanowiącej opłatę sądową od apelacji, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>( pkt II sentencji wyroku).  Zarządzenie; (...), (...) </div>