I Ca 350/15

<p>Sygn. akt I Ca 350/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> SSO Wiesław Zachara</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> SSO Andrzej Bosak</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SSO Marek Syrek (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> st. sekretarz sądowy Paweł Chrabąszcz </strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. w Tarnowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span>S.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie</p> <p>z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I C 1358/14</p> <p>1.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala apelację; </em> </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. </em> </strong> </p> <p>Sygn. akt I Ca 350/15</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 15 grudnia 2015 roku.</strong> </p> <p>W pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">(...)</span>S.A. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> powódka <span class="anon-block">E. W.</span> domagała się zasądzenia na jej rzecz kwoty 2 800 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 11 lutego 2014 roku do dnia zapłaty. Powódka wniosła też o zasądzenia od strony pozwanej kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego.</p> <p>Uzasadniając swoje roszczenie <span class="anon-block">E. W.</span> wskazała, że zawarła ze stroną pozwaną umowę indywidualnie kontynuowanego grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu <span class="anon-block">(...)</span>. Powódka w dniu 31 stycznia 2012 roku uległa wypadkowi, w wyniku którego doznała urazu kręgosłupa szyjnego typu "smagnięcie biczem" oraz miała pourazowy zespół korzeniowy szyjny z następową rwą ramienną lewostronną. Była leczona w poradni ortopedycznej oraz poddawana zabiegom fizjoterapeutycznym. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w piśmie z dnia 10 lutego 2014 roku odmówiło <span class="anon-block">E. W.</span> wypłaty świadczenia z tytułu nieszczęśliwego wypadku i doznanego uszczerbku na zdrowiu. Powódka nie zgadzała się z taką decyzją ubezpieczyciela, zwłaszcza, że w postępowaniu prowadzonym przed tut. Sądem Rejonowym w sprawie o sygn. I C 835/12 biegły sądowy stwierdził, że doznała ona wskutek wypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 10%. Kwota dochodzonego świadczenia stanowi iloczyn 10% uszczerbku oraz kwoty odpowiadającej 280 zł, która według zawartej umowy stanowiła świadczenie ze 1% uszczerbku, liczone jako 4% od sumy ubezpieczenia wynoszącej 7 000 zł. Odsetki dochodzone pozwem zostały wskazane od dnia następnego po dniu wydania decyzji odmownej przez pozwanego ubezpieczyciela.</p> <p>W odpowiedzi na pozew <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego.</p> <p>Strona pozwana przyznała, że zawarła umowę ubezpieczenia pracowniczego z <span class="anon-block">E. W.</span>. Zgodnie z § 3 pkt 2 OWU przedmiotem ubezpieczenia są następstwa nieszczęśliwych wypadków powodujące trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć ubezpieczonego. Jak podał pozwany ubezpieczyciel, w oparciu o dokumentację medyczną ustalono, że wypadek powódki nie pozostawił skutków w postaci trwałego uszczerbku na zdrowiu, wobec czego nie było podstaw do wypłaty świadczenia.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt I C 1358/14 Sąd Rejonowy w Tarnowie oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie następująco ustalonego stanu faktycznego.</p> <p>Bezspornym między stronami pozostawało, że powódka zawarła ze stroną pozwaną umowę indywidualnie kontynuowanego grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu <span class="anon-block">(...)</span> oraz to, że w dniu 31 stycznia 2012 roku miał miejsce wypadek samochodowy, w którym poszkodowana była <span class="anon-block">E. W.</span>.</p> <p>W przedmiotowej umowie ubezpieczenia pracowniczego, która została zawarta na czas nieokreślony począwszy od dnia 1 stycznia 2006 roku suma ubezpieczenia została określona w wysokości 7 000 zł. Strony ustaliły, że wysokość świadczenia za 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego doznanego wskutek nieszczęśliwego wypadku będzie wynosiła 4% od sumy ubezpieczenia, tj. kwotę 280 zł.</p> <p>Według § 3 OWU przedmiotem ubezpieczenia jest życie ubezpieczonego i współubezpieczonych oraz następstwa nieszczęśliwych wypadków powodujące trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć ubezpieczonego.</p> <p>Przed wypadkiem z dnia 31 stycznia 2012 roku powódka leczyła się z uwagi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, w 2007 roku przebyła zabieg operacyjny odcinka lędźwiowego kręgosłupa.</p> <p>W związku ze zdarzeniem z dnia 31 stycznia 2012 roku <span class="anon-block">E. W.</span> doznała urazu odgięciowego odcinka szyjnego kręgosłupa. Przebyty wypadek komunikacyjny przyczynił się do zaostrzenia dolegliwości bólowych kręgosłupa w odcinku szyjnym u powódki.</p> <p>Uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi 10% i jest długotrwały, tj. trwający powyżej 6 miesięcy od zdarzenia, lecz rokujący poprawę.</p> <p>Nie stwierdzono trwałego uszczerbku na zdrowiu <span class="anon-block">E. W.</span> wskutek wypadku z dnia 31 stycznia 2012 roku.</p> <p>W opinii sądowo-lekarskiej sporządzonej w dniu 11 grudnia 2012 roku na potrzeby postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w sprawie z powództwa <span class="anon-block">E. W.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o zapłatę, sygn. akt I C 835/12, biegły sądowy wskazał, że powódka wskutek wypadku z dnia 31 stycznia 2012 roku doznała długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 10%.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w piśmie z dnia 10 lutego 2014 roku odmówiła <span class="anon-block">E. W.</span> wypłaty świadczenia z tytułu wypadku z dnia 31 stycznia 2012 roku. Strona pozwana wskazała w odmownej decyzji, że wypadek powódki nie pozostawił skutków w postaci trwałego uszczerbku na zdrowiu, wobec czego nie było podstaw do wypłaty świadczenia. Brak trwałego uszczerbku na zdrowiu został ustalony przez lekarza orzecznika pozwanego ubezpieczyciela, na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił - za wyjątkiem okoliczności bezspornych - w oparciu o dokumenty prywatne oraz opinię biegłego sądowego z zakresu neurologii.</p> <p>Dokumenty dopuszczone w poczet dowodów zostały w całości uznane za wiarygodne i autentyczne, a ich wartość dowodowa nie była kwestionowana przez żadną ze stron sporu. Dotyczyło to zwłaszcza akt szkodowych dołączonych do niniejszej sprawy jako związkowe. Również zebrana w sprawie dokumentacja medyczna była w ocenie Sądu Rejonowego w pełni wiarygodna i rzetelna. Sąd podzielił też wnioski zawarte w opinii biegłego sądowego z zakresu neurologii, albowiem wywód tam przeprowadzony cechował się wysokim stopniem profesjonalizmu i pod względem medycznym nie budził żadnych wątpliwości.</p> <p>Mając na względzie tak ustalony stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, opierając swoje rozstrzygnięcie co do zasady na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 i nast. k.c.</a> W niniejszej sprawie bezspornie powódkę łączyła ze stroną pozwaną umowa indywidualnie kontynuowanego grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu <span class="anon-block">(...)</span>. Jak ustalił Sąd na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU), zdarzeniami wywołującymi reakcję pozwanego ubezpieczyciela w postaci zapłaty określonego w umowie świadczenia są: zgon ubezpieczonego lub współubezpieczonych, urodzenie się dziecka ubezpieczonemu, a także trwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego wywołany nieszczęśliwym wypadkiem. Zgodnie z § 4 OWU, za nieszczęśliwy wypadek objęty ubezpieczeniem uważa się nagłe zdarzeniem wywołane przyczyną zewnętrzną, w następstwie którego ubezpieczony, niezależnie od swojej woli, doznał trwałego uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł, z wyłączeniem sytuacji dotyczących np. popełnienia lub usiłowania popełnienia przestępstwa przez ubezpieczonego (§ 27 OWU).</p> <p>O ile w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie <span class="anon-block">E. W.</span> została poszkodowana wskutek nieszczęśliwego wypadku, tj. wypadku samochodowego z dnia 31 stycznia 2012 roku, to jednak nie doznała wskutek tego wypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu. Nie ziścił się zatem żaden z warunków koniecznych do wypłaty świadczenia przez stronę pozwaną zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia. Sąd Rejonowy nie zanegował przy tym dolegliwości powódki oraz przyjął, że w konsekwencji zdarzenia z dnia 31 stycznia 2012 roku doznała ona urazu odgięciowego odcinka szyjnego kręgosłupa. Przyjął jednak że występujący u <span class="anon-block">E. W.</span> uszczerbek na zdrowiu nie ma charakteru trwałego, lecz długotrwały, tj. rokujący poprawę. Taką ocenę uszczerbku na zdrowiu występującego u powódki wyraził zarówno biegły sądowy w opinii dopuszczonej w sprawie niniejszej, jak i lekarz neurolog w opinii sporządzonej w sprawie o sygn. akt I C 835/12. Lekarze tej samej specjalności określili występujący u powódki uszczerbek na zdrowiu w tej samej wysokości 10% oraz wskazali, że ma on charakter długotrwały. Nie bez wpływu na dolegliwości powódki są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, które występują w odcinku lędźwiowym kręgosłupa poszkodowanej od wielu lat i były operowane kilka lat przed wypadkiem komunikacyjnym.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Rejonowy powództwo <span class="anon-block">E. W.</span> oddalił.</p> <p>Odnośnie kosztów postępowania Sąd Rejonowy wziął pod uwagę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> i w oparciu o ten przepis orzekł zgodnie z wynikiem postepowania, zasądzając od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, gdyż od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych <span class="anon-block">E. W.</span> została zwolniona w całości.</p> <p>Od powyższego rozstrzygnięcia apelację wywiodła powódka, zaskarżając je w całości i zarzucając mu:</p> <p>1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> w zw. z § 3 pkt 2 ogólnych warunków grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu <span class="anon-block">(...)</span> poprzez przyjęcie, iż pojęcie 'trwały uszczerbek na zdrowiu' nie jest tożsame z pojęciem 'długotrwały uszczerbek na zdrowiu', a w konsekwencji odmowę wypłaty odszkodowania;</p> <p>2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (art. 12;art. 12 ust. 3)">art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej</a> w związku z § 3 pkt 2 ogólnych warunków grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu <span class="anon-block">(...)</span> poprzez przyjęcie, iż tenże zapis umowny został sformułowany w sposób jednoznaczny i zrozumiały;</p> <p>3) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385;art. 385 § 2)">art. 385 § 2 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (art. 12;art. 12 ust. 4)">art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej</a> poprzez niedokonanie interpretacji definicji 'trwały uszczerbek na zdrowiu' zawartej w § 3 pkt 2 ogólnych warunków grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu <span class="anon-block">(...)</span>na korzyść powoda, w sytuacji gdy definicja ta jest sformułowana w sposób niejasny i niezrozumiały.</p> <p>Mając na względzie tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasadzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 2 800 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie wyroku wydanego w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a nadto o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów postepowania za obie instancje.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja okazała się niezasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art. 382 k.p.c.</a>, podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne. Sąd nie podzielił zarzutów wywiedzionych w apelacji powódki, albowiem żaden z nich, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie okazał się być uzasadniony.</p> <p>Istota sporu sprowadza się do rozróżnienia uszczerbku trwałego od uszczerbku długotrwałego na zdrowiu.</p> <p>Przedmiotem ubezpieczenia powódki, na podstawie umowy indywidualnie kontynuowanego ubezpieczenia na życie typu <span class="anon-block">(...)</span>, której integralną częścią są Ogólne warunki indywidualnie kontynuowanego ubezpieczenia na życie typu <span class="anon-block">(...)</span>, objęte jest zdarzenie w postaci m. in. trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem. W sytuacji powódki, na co jednoznacznie wskazuje sporządzona na potrzeby postępowania opinia biegłego sądowego, miał miejsce długotrwały uszczerbek na zdrowiu, a więc stan, który ulega poprawie. Obowiązek zaś świadczenia przez pozwany zakład ubezpieczeń istnieje w przypadku doznania przez ubezpieczonego trwałego uszczerbku na zdrowiu, a takiego u <span class="anon-block">E. W.</span> nie wykazano. Powódka nie udowodniła bowiem, a na niej spoczywał ciężar dowodu, że doznała na skutek wypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu, a więc takiego, który ma charakter nieodwracalny. Z przedłożonej przez powódkę dokumentacji, w tym medycznej, nie wynika, aby na skutek wypadku poszkodowana doznała utraty bądź trwałego upośledzenia jakiegokolwiek organu, narządu lub układu. U <span class="anon-block">E. W.</span> wystąpił uraz odgięciowy odcinka szyjnego kręgosłupa. Przebyty wypadek komunikacyjny przyczynił się do zaostrzenia uprzednio występujących dolegliwości bólowych kręgosłupa w odcinku szyjnym u powódki, co nie powoduje jednak uznania jej uszczerbku na zdrowiu za trwały, a jedynie długotrwały, a więc rokujący poprawę.</p> <p>Nie można przy tym podzielić argumentacji zawartej w apelacji, iż ogólne warunki ubezpieczenia posługują się pojęciami nieprecyzyjnymi. Pojęcie „trwały uszczerbek na zdrowiu” nie zostało zdefiniowane w OWU. Jednak nie było takiej potrzeby, gdyż w języku potocznym „trwały” dotyczy stanu nieodwracalnego, w przeciwieństwie do stanów długotrwałych, a więc takich, które istnieją przez dłuższy okres czasu, ale przy których jednak istnieją podstawy do przyjęcia, że zasadne jest oczekiwanie zakończenia tego stanu w dającej się przewidzieć przyszłości. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że pojęcie użyte w ogólnych warunkach ubezpieczenia mogło wprowadzać w błąd stronę umowy.</p> <p>Analizowane zdarzenie oraz jego skutek pozostają poza ochroną ubezpieczeniową z tytułu stosunku ubezpieczenia istniejącego między powódką a stroną pozwaną. Podnoszone więc przez powódkę w apelacji zarzuty były nietrafne, albowiem na gruncie zastosowanych w sprawie przepisów oraz jednoznacznej opinii biegłego sądowego możliwe było zakwalifikowanie uszczerbku na zdrowiu doznanego przez powódkę jako długotrwałego, nie zaś trwałego, co wykluczało przyjęcie odpowiedzialności ubezpieczyciela.</p> <p>Mając powyższe na względzie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, należało orzec jak w sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> </p> </div>