VII Ka 992/15

<p>Sygn. akt VII Ka 992/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie VII Wydział Karny Odwoławczy</p> <p>w składzie</p> <p>Przewodniczący SSO Małgorzata Tomkiewicz</p> <p>Protokolant sekr.sądowy Elżbieta Łotowska</p> <p>przy udziale oskarżyciela publicznego podkom. Jacka Kępińskiego</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 2 i 16 grudnia 2015 r</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. K.</span> </strong> s. <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>obwinionego o wykroczenie z art. 86§1 kw</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Kętrzynie II Wydziału Karnego</p> <p>z dnia 6 sierpnia 2015 sygn. akt II W 170/15</p> <p>I.zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że obwinionego <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. K.</span> </strong> uznaje za winnego tego, że w dniu 7 marca 2015r. około godz.17.15 w <span class="anon-block">K.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span> kierując samochodem marki <span class="anon-block">B.</span> o <span class="anon-block">nr. rej.(...)</span> dokonał manewru wyprzedzania na oznakowanym przejściu dla pieszych tj. za winnego wykroczenia z art. 97 kw i za to, na podstawie art. 97 kw skazuje go na karę grzywny w kwocie 800 (osiemset)zł;</p> <p>II.uchyla rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II;</p> <p>III.zwalnia obwinionego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block">B. K.</span> </span> </em> </strong> <em> <!-- -->obwiniony został o to, że w dniu 7 marca 2015r. około godz.17.15 w <span class="anon-block">K.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span> kierując samochodem marki <span class="anon-block">B.</span> o <span class="anon-block">nr. Rej. (...)</span> spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla kierującego samochodem <span class="anon-block">F. (...)</span> o <span class="anon-block">nr.rej. (...)</span> oraz przewożonych pasażerów w ten sposób, że na oznakowanym przejściu dla pieszych dokonał manewru wyprzedzania czym zmusił kierującą <span class="anon-block">F.</span> do nagłej zmiany kierunku jazdy w wyniku czego najechała ona kołem pojazdu na krawężnik</em> </p> <p> <em> <!-- --> -tj. o wykroczenie z art. 86 §1 kw.</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kętrzynie</span> </em> </strong> <em> <!-- --> wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015r. w sprawie IIW 170/15 orzekł :</em> </p> <p> <em> <!-- -->I.obwinionego <span class="anon-block">B. K.</span> uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia i za to, z mocy art. 86§1 kw skazał go na karę grzywny w wysokości 1.000zł.;</em> </p> <p> <em> <!-- -->II.na podstawie art. 86 §3 kw orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wszystkich kategorii na okres 1 roku i 3 miesięcy;</em> </p> <p> <em> <!-- -->III.na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 §1 kpk</a> zwolnił obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości.</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca obwinionego</span> </em> </strong> <em> <!-- --> zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w całości. Wyrokowi temu skarżący zarzucił :</em> </p> <p> <em> <!-- -->1.obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia tj.:</em> </p> <p> <em> <!-- -->a.)<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 39)">art. 39 kpw</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 193;art. 193 § 1)">art. 193 §1 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 202;art. 202 § 1)">art. 202 §1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 42;art. 42 § 1)">art. 42 §1 kpw</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 21;art. 21 § 1;art. 21 § 1 pkt. 2)">art. 21 §1 pkt.2 kpw</a> poprzez ich pominięcie i brak zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów na okoliczność stanu zdrowia psychicznego obwinionego, pomimo uzasadnionych wątpliwości co do jego kondycji psychicznej z uwagi na badanie i leczenie psychiatryczne prowadzone w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, a w konsekwencji nieprzyznanie obwinionemu obrońcy z urzędu i naruszenie prawa do obrony;</em> </p> <p> <em> <!-- -->b.) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 39)">art. 39 kpw</a> poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z urzędu w postaci oględzin pojazdu kierowanego przez pokrzywdzoną oraz miejsca zdarzenia w szczególności krawężnika, na który miało najechać auto kierowane przez pokrzywdzoną, na okoliczność śladów mających zostać na pojeździe bądź krawężniku w wyniku zmiany toru jazdy przez <span class="anon-block">B. C.</span>;</em> </p> <p> <em> <!-- -->c.)<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4;art. 7)">art. 4, art. 7 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 8)">art. 8 kpw</a> poprzez całkowicie dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w postaci:</em> </p> <p> <em> <!-- --> i.uznania zeznań pokrzywdzonej <span class="anon-block">B. C.</span> za wiarygodne podczas gdy wymieniona wskazała, że celem wycieczki pasażerów pojazdu był <span class="anon-block"> sklep (...)</span>, podczas gdy mąż wymienionej św.<span class="anon-block">B. C. (2)</span> wskazywał, że wszyscy wracali z działki na <span class="anon-block">ul.(...)</span> zatem do miejsca zamieszkania przy <span class="anon-block">budynku nr (...)</span> gdzie mieszkają pokrzywdzeni;</em> </p> <p> <em> <!-- --> ii.uznaniu zeznań św.<span class="anon-block">G. G.</span> za wiarygodne i potwierdzające wersję Państwa <span class="anon-block">C.</span>, podczas gdy stwierdził on podczas rozprawy, że nie wie czego dotyczy sprawa, że był pod wpływem alkoholu zaś o jakimkolwiek hamowaniu dowiedział się w dniu rozprawy od pokrzywdzonej <span class="anon-block">B. C.</span> - prot–kół rozprawy k.45;</em> </p> <p> <em> <!-- --> iii.uznaniu manewru wykonywanego przez obwinionego za dokonanego w sposób agresywny i bez zachowania należytej odległości podczas gdy żaden ze świadków nie wskazuje aby niezachowana została prawidłowa odległość a jedynie na fakt, iż kierowca pojazdu <span class="anon-block">V. (...)</span> o <span class="anon-block">nr. rej. (...)</span> wystraszyła się podejmowanego manewru;</em> </p> <p> <em> <!-- --> iv.uznaniu zachowania obwinionego za lekkomyślne i chamskie na podstawie zasady notoryjności oraz uznaniu jego zachowania za agresywne podczas gdy wskazana wyżej przesłanka notoryjności nie może na zasadzie automatyzmu decydować o stronie podmiotowej wykroczenia bowiem sprawca wykroczenia nie odpowiada za znane Sądowi orzekającemu zachowania na drodze a jedynie za czyny za które ponosi osobistą odpowiedzialność;</em> </p> <p> <em> <!-- --> V.przyjęciu oddalenia się obwinionego z miejsca zdarzenia za przesłankę decydującą o wyższym wymiarze kary, podczas gdy obwiniony nie zdawał sobie sprawy, że manewr wyminięcia zatrzymanego pojazdu może stanowić wykroczenie i że zachodzi konieczność zatrzymania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt.2 kpk</a>);</em> </p> <p> <em> <!-- -->II.błedne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę przedmiotowego orzeczenia, mające wpływ na jego treść, które polegały na przyjęciu, że :</em> </p> <p> <em> <!-- --> a.wymieniony podejmując manewr wyprzedzania nie zachował należytej ostrożności powodując zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym podczas gdy:</em> </p> <p> <em> <!-- --> i.fakt nienależytej ostrożności nie był w żadnej mierze przeanalizowany przez Sąd I-szej instancji, który w bezpośrednich i nader oczywistych słowach opisał jedynie zachowanie obwinionego po zdarzeniu z udziałem stron, z pominięciem faktu prowadzenia pojazdu przez pokrzywddzoną <span class="anon-block">B. C.</span> bez analizy doświadczenia wymienionej jako kierowcy oraz stanu jej trzeźwości;</em> </p> <p> <em> <!-- --> ii.pokrzywdzeni zatrzymali swój pojazd, co doprowadziło do podjęcia manewru omijania, o czym świadczą zeznania <span class="anon-block">B. C. (2)</span>, iż pokrzywdzeni wracali na <span class="anon-block">ul. (...)</span> bowiem wymieniony i <span class="anon-block">św. B. C.</span> zamieszkują przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt.3 kpk</a>).</em> </p> <p> <em> <!-- --> Stawiając te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu.</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje :</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->Apelacja zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie, w jakim kwestionuje poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia jakoby zachowanie obwinionego w dniu zdarzenia spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w pozostałym zakresie apelacja ta jest bezzasadna. </em> </p> <p> <em> <!-- --> Na wstępie, przed przystąpieniem do analizy zarzutów apelacyjnych zauważyć należy, iż redakcja wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego dotknięta jest błędem, który polega na oczywistej multiplikacji zarzutów. Zgodnie z ugruntowanym powszechnie stanowiskiem judykatury, prawidłowo skonstruowany środek odwoławczy nie powinien odwoływać się do tzw. zarzutów mieszanych bowiem „(…) jako podstawę odwołania należy powoływać zarzut tzw. pierwotny, a nie wtórny, stanowiący pochodną usterki pierwotnej. Nieodpowiednie jest powoływanie kilku zarzutów, gdy jeden z nich jest konsekwencją innego bądź gdy zarzuty te wzajemnie się wykluczają” (vide m.in. : wyrok SN z 29.03.2000r., VKKKN 97/98, LEX nr 509433; wyrok SA w Krakowie z 11.02.1999r, IIAka 18/99,KZS 1999, z.3,poz.25). </em> </p> <p> <em> <!-- --> Odnosząc się do zarzutu najpoważniejszego tj. nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność poczytalności B.<span class="anon-block">K.</span> w chwili zdarzenia a tym samym i naruszenia prawa obwinionego do obrony stwierdzić należy, iż jest on nietrafny w stopniu oczywistym. Dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry przeprowadza się bowiem wówczas, gdy w sprawie istnieją </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->uzasadnione</span> </em> </strong> <em> <!-- --> wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego obwinionego (art. 42§2 kpow). To iż B.<span class="anon-block">K.</span> w latach 2006-2011 korzystał (jak wynika to z przedstawionej dokumentacji medycznej- k.69-76) z porad lekarzy psychiatrów, sam w sobie nie oznacza jeszcze, że w niniejszej sprawie istnieją jakiekolwiek - a tym bardziej uzasadnione- wątpliwości co do jego poczytalności. Wniosek ten jest wręcz oczywisty chociażby w kontekście faktu, iż sam B.<span class="anon-block">K.</span> w toku całego przedmiotowego postępowania nie tylko nie uskarżał się na jakieś mankamenty natury psychicznej, które mogłyby utrudniać mu udział w sprawie ale wręcz wyraźnie oświadczał, iż jest zdrowy i nie leczy się psychiatrycznie (k.14v,44).Na marginesie zauważyć należy, iż sugestia, jakoby obwiniony ze względu na problemy natury psychicznej mógłby nie odpowiadać za wykroczenie drogowe lub też mógłby mieć trudności z realizowaniem swych praw w procesie brzmi wręcz groteskowo wobec faktu, iż wymieniony jest osobą studiującą na uczelni wyższej.</em> </p> <p> <em> <!-- --> Nie sposób także podzielić zarzutu dotyczącego naruszenia art. 39 kpow, który miał polegać na bezzasadnym – zdaniem skarżącego- pominięciu przez Sąd Rejonowy przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin pojazdu kierowanego przez pokrzywdzoną oraz miejsca zdarzenia tj. krawężnika, na który miało najechać auto kierowane przez <span class="anon-block">B. C.</span>. Przeprowadzenie takich oględzin, w ocenie Sądu Okręgowego, w żadnej mierze nie poszerzyłoby spektrum dowodowego tej sprawy. Jakie </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->obiektywne</em> </strong> <em> <!-- --> ślady bowiem miałyby świadczyć o tym (lub przeczyć temu), że w dniu 7 marca 2015r. około godz.17.15 samochód kierowany przez <span class="anon-block">B. C.</span> wjechał na krawężnik – trudno dociec, a autor apelacji kwestii tej bliżej nie wyjaśnia.</em> </p> <p> <em> <!-- --> Trudno także zgodzić się z lansowaną w apelacji tezą, jakoby obwiniony zmuszony był do ominięcia <span class="anon-block">F.</span> przed progiem zwalniającym dlatego, że samochód kierowany przez pokrzywdzoną zatrzymał się na jezdni. Twierdzenie, jakoby pokrzywdzona na wspomnianej jezdni zatrzymała się nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i de facto sprowadza się jedynie do hipotetycznych i gołosłownych przypuszczeń, które autor apelacji wysnuwa jedynie z tego faktu, iż pokrzywdzona mieszka przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Nie wchodząc w głębsze analizy zauważyć jedynie należy, iż to, że <span class="anon-block">B. C.</span> pod wskazanym adresem rzeczywiście mieszka, nie dowodzi bynajmniej- jak chce tego skarżący- iż pokrzywdzona nie zamierzała udać się do pobliskiego sklepu ani też nie oznacza, że wymieniona przejeżdżając w pobliżu swojego bloku zatrzymuje się na środku jezdni. </em> </p> <p> <em> <!-- --> Rację ma natomiast obrońca twierdząc, iż dowody zgromadzone w tej sprawie nie pozwalają na stwierdzenie, iż zachowanie obwinionego spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. To, iż obwiniona, wystraszyła się dokonanego przez <span class="anon-block">B. K.</span> manewru wyprzedzaniu na oznakowanym przejściu dla pieszych i jak twierdzi, odbiła w prawo wjeżdżając na krawężnik, nie oznacza jeszcze, że do wspomnianego zagrożenia doszło. Nawet bowiem jeśli wymieniona na krawężnik ten faktycznie najechała (choć w pierwszych swoich zeznaniach stwierdziła, że nie potrafi powiedzieć, czy zachowanie obwinionego spowodowała u niej jakąś reakcję typu „hamowanie lub gwałtowny ruch kierownicą”-k.6v), to trudno wykluczyć, iż reakcja pokrzywdzonej była niewspółmierna do okoliczności. Wniosek ten wydaje siębyć o tyle uprawniony, iż z twierdzeń pokrzywdzonej nie wynika, aby dokonując manewru wyprzedzania obwiniony nadmiernie zbliżył się do bocznej krawędzi <span class="anon-block">F.</span>. </em> </p> <p> <em> <!-- --> Mając zatem powyższe na uwadze, zaskarżony wyrok zmieniono w zakresie opisu czynu jak w części dyspozytywnej orzeczenia, przyjmując, iż zachowanie obwinionego wyczerpało znamiona wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 97)">art. 97</a> kw. Z uwagi na charakter przedmiotowej zmiany Sąd Okręgowy równocześnie uchylił orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz uznał za uzasadnione złagodzenie kary grzywny do kwoty 800zł, stwierdzając, iż grzywna w tym wymiarze jest adekwatna do wagi i okoliczności popełnionego czynu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 §2 kpk</a>). Biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną obwinionego, który nie ma żadnego majątku ani źródeł dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców (k.44), Sąd Okręgowy uznał za uzasadnione zwolnienie obwinionego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 1)">art. 636 §1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 §1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 119)">art. 119</a> kpow). </em> </p> </div>