IV P 610/15

<p>Sygn. akt IV P 610/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSR Rafał Jerka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Tomasz Miłosz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. w Olsztynie</p> <p>na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">Z. L.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Wyższej Szkole (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o dodatek funkcyjny</p> <p>I. zasądza od pozwanego na rzecz powoda <span class="anon-block">Z. L.</span> tytułem wynagrodzenia kwotę 13 500 (trzynaście tysięcy pięćset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od kwot i za okresy:</p> <p>- od kwoty 4500zł od dnia 01 maja 2015r. do dnia zapłaty,</p> <p>- od kwoty 4500zł od dnia 01 czerwca 2015r. do dnia zapłaty,</p> <p>- od kwoty 4500zł od dnia 01 lipca 2015r. do dnia zapłaty.</p> <p>II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800(jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu</p> <p>III. zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span>) kwotę 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem opłaty sądowej.</p> <p>IV P 610/15</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">Z. L.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> Wyższej Szkole (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 13 500 zł tytułem wynagrodzenia. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż zatrudniony jest u strony pozwanej na stanowisku nauczyciela akademickiego – pracownika naukowo – dydaktycznego. W dniu 27 sierpnia 2014 r. został powołany na funkcję rektora pozwanej w związku z czym przyznano mu dodatek funkcyjny w wysokości 4500 zł. W dniu 28 marca 2014 r. powód został odwołany z funkcji rektora z dniem 31 marca 2015 r. Pracodawca po dokonanym odwołaniu nie wypowiedział mu warunków pracy i płacy w zakresie stanowiska oraz dodatku funkcyjnego stąd żądanie zasądzenie spornej kwoty.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie roszczenia w całości. W uzasadnieniu wskazano iż powoda z uczelnią łączyły dwa stosunki prawne - jeden w oparciu o umowę o prace na stanowisku nauczyciela akademickiego – profesora, drugi zaś odrębny nie związany z umową o pracę na stanowisku rektora. Odwołanie ze stanowiska rektora skutkuje brakiem podstaw do wypłaty dodatku funkcyjnego a zatem nie należy mu się sporne świadczenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </strong> </p> <p>Powód <span class="anon-block">Z. L.</span> od dnia 1 września 2014 r. zatrudniony jest u pozwanej w oparciu o umowę o pracę na stanowisku profesora zwyczajnego w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>W dniu 27 sierpnia 2014 r. został powołany na stanowisko rektora pozwanej w związku z czym przyznano mu dodatek funkcyjny w wysokości 4500 zł.</p> <p>W dniu 28 marca 2014 r. powód został odwołany z funkcji rektora z dniem 31 marca 2015 r</p> <p>( bezsporne )</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Roszczenie powoda w ocenie Sądu zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Stan faktyczny między stronami był bezsporny a osią sporu jest ocena prawna czynności w postaci „ powołania „ i „odwołania „ powoda z funkcji rektora co z kolei ma przesądzające znaczenie w zakresie zasadności bądź bezzasadności zgłoszonych przez niego roszczeń.</p> <p>Pełnomocnik pozwanego zdaje się przedstawiać stanowisko zgodnie z którym powoda wiązały z uczelnią dwa równoległe i niezależnie od siebie stosunki prawne, jeden w oparciu o umowę o pracę na stanowisku nauczyciela akademickiego a drugi stosunek ( pracy ) z powołania na stanowisku rektora. Skoro powód został skutecznie „odwołany „ z funkcji rektora to pozwany argumentuje iż nie przysługuje mu od dnia odwołania związany z tą funkcją dodatek funkcyjny. Warto wspomnieć iż zaprezentowana tutaj argumentacja jest „intuicyjna „ bez odwołania się do głosów doktryny i judykatury co jest zabiegiem niezbędnym w przypadku rozstrzyganiu kwestii prawnych wywołujących kontrowersje.</p> <p>Wstępnie wykluczyć należy, iż powód pełnił funkcję rektora w oparciu o stosunek pracy z powołania.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 68)">art. 68 k.p.</a> powołanie - rozumiane jako władczy akt pracodawcy prowadzący do nawiązania indywidualnego stosunku pracy - jest jedną z podstaw nawiązania stosunku pracy w przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Nie zawsze jednak użycie w odrębnych przepisach słowa <strong> <!-- -->„powołuje"</strong> oznacza, że mamy do czynienia z powołaniem będącym podstawą nawiązania stosunku pracy. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że ustawodawca nie zachowuje należytej dbałości w używaniu ustawowych sformułowań i zdarza się, że użycie słowa „powołanie" oznacza jedynie powierzenie stanowiska bądź funkcji, a nie prowadzi do nawiązania na tej podstawie stosunku pracy ( por. wyrok SN z dnia z dnia 19 stycznia 2000 r. I PKN 480/99<em> <!-- -->OSNP 2001/10/349, </em>z dnia 13 października 1998 r. I PKN 345/98<em> <!-- -->OSNP 1999/22/719, wyrok SN z dnia </em>z dnia 7 września 2005 r. II PK 290/04<em> <!-- --> OSNP 2006/13-14/206, wyrok SN dnia 26 lipca 2011 r. I PK 23/11 OSNP 20-1/19-20/236 ) </em> </p> <p>W konsekwencji w rzeczywistości normatywnej mamy do czynienia z powołaniem w dwóch znaczeniach. Po pierwsze jako z podstawą nawiązania stosunku pracy z powołania – art. 68 k.p i jest to tzw. <strong> <!-- -->powołanie właściwe</strong>. Po drugie z powołaniem które określane jest w doktrynie ( <span class="anon-block">A. B.</span> Zatrudnienie i ochrona trwałości stosunku pracy nauczyciela akademickiego. LexisNexis 2014 ) jak i orzecznictwie ( por. wyrok <em> <!-- -->SN dnia 26 lipca 2011 r. I PK 23/11 OSNP 20-1/19-20/236 ) </em>jako tzw. <strong> <!-- -->powołanie pozorne</strong>. Z instytucja powołania pozornego mamy doczynienia w sytuacji, gdy termin języka prawnego "powołanie" używany jest w oderwaniu od fazy nawiązania stosunku pracy w odniesieniu do pracowników już zatrudnionych u danego pracodawcy na innej podstawie niż powołanie. Powołanie oznacza wówczas jedynie powierzenia pracownikowi określonej funkcji, najczęściej kierowniczej. Dochodzi wtedy do modyfikacji treści stosunku pracy w zakresie obowiązków (i ewentualnie uprawnień płacowych), która nie powoduje przekształcenia się stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy o pracę lub mianowania w stosunek pracy z powołania. Jeżeli pracownik zostanie odwołany z funkcji, nadal będzie pozostawał zatrudniony w ramach dotychczasowego stosunku pracy, który pod względem treści odzyska kształt sprzed powierzenia mu tej funkcji, co może łączyć się z utratą uprawnień płacowych związanych z jej pełnieniem (<span class="anon-block">A. D.</span>: Powołanie jako podstawa nawiązania stosunku pracy a reforma prawa pracy, PiZS 2004 nr 6, s. 8). Co istotne przy powołaniu właściwym umowa o pracę przekształciłaby się w stosunek pracy z powołania, a odwołanie oznaczałoby zakończenie stosunku zatrudnienia, a nie jego kolejną modyfikację. Przy powołaniu pozornym nie dochodzi do rozwiązania stosunku pracy, lecz do zmiany obowiązków i stąd stosowane są do powołania pozornego w judykaturze - w zakresie roszczeń - <strong> <!-- -->per analogiam</strong> zasady dotyczące wypowiedzenia zmieniającego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 42)">art. 42 k.p.</a>)</p> <p>Wracając do głównego nurtu rozważań zauważyć należy, iż zgodnie z art. 118 ust. 1 z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym<strong> <!-- --> „ </strong> <em> <!-- -->nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim następuje na podstawie mianowania albo umowy o pracę</em>„ . Z kolei zgodnie z art. 135 ust. 1 tejże ustawy „ <em> <!-- -->Pracownicy uczelni niebędący nauczycielami akademickimi są zatrudniani na podstawie umowy o pracę</em> „ W konsekwencji ustawa przewiduje nawiązania stosunku pracy jedynie w oparciu o umowę o pracę bądź mianowanie. W konsekwencji wykluczone jest twierdzenie iż w oparciu o regulacje tejże ustawy możliwe jest nawiązanie stosunku pracy z powołania. Nic nie zmienia w tej kwestii regulacja art. 72 ust. 2a w myśl której „ <em> <!-- -->sposób powołania rektora, szczegółowe wymagania kwalifikacyjne, jakie musi spełniać kandydat na rektora oraz warunki i tryb przeprowadzania konkursu określa statut. „ </em>skoro regulacja ta do kompetencji organu tworzącego statut uczelni niepublicznej powierza <strong> <!-- -->tryb wyłonienia rektora</strong> a przepis te w ogóle nie rozstrzyga o podstawie zatrudnienia rektora ( umowa o pracę, stosunek pracy z powołania, mianowania por. Komentarz do art.72 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym Hubert Izdebski, Jan Zieliński przypis nr. 7 LEX Omega ). Co więcej zachowało aktualność na tle aktualnego stanu prawnego orzecznictwo zapadłe na tle poprzednio obowiązującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970960590" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych - Dz. U. z 1997 r. Nr 96, poz. 590 ()">ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych</a> w myśl którego <em> <!-- -->„ Stosunek pracy rektora niepaństwowej wyższej szkoły zawodowej nie nawiązuje się na podstawie powołania</em> „( wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2003 r. I PK 92/02 <em> <!-- -->OSNP 2004/15/261 )</em> oraz<em> <!-- --> „Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970960590" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych - Dz. U. z 1997 r. Nr 96, poz. 590 ()">ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych</a> (Dz. U. Nr 96, poz. 590 ze zm.) nie przewidują możliwości wprowadzenia w statucie uczelni powołania jako podstawy nawiązania stosunku pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 68;art. 68 § 1)">art. 68 § 1 k.p.</a>)” ( wyrok SN </em>z dnia 7 września 2005 r. II PK 290/04 <em> <!-- -->OSNP 2006/13-14/206 ) </em> </p> <p>Konkludując stwierdzić należy, iż ”powołanie „ powoda na funkcje rektora skutkowało jedynie modyfikacją łączącego strony wcześniej stosunku pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego. W związku z „ powołaniem „ zmianie uległy zarówno warunki pracy ( powierzenie dodatkowych obowiązków związanych z funkcją rektora ) jak i warunki płacowe ( podwyższono wynagrodzenia o dodatek funkcyjny w kwocie 4500 zł ). Zatem w związku z „ powołaniem „ powoda na stanowisko rektora nie doszło do przekształcenia łączącego strony stosunku pracy z umowy o pracę na stosunek pracy z powołania ani alternatywnie nie doszło do powstania nowej więzi prawnej ( obok istniejącego stosunku pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego ) stosunku pracy z powołania na stanowisku rektora . Doszło jedynie do modyfikacji ( zmiany warunków pracy i płacy ) istniejącego wcześniej stosunku pracy. Na taką sekwencje zdarzeń wskazuje też analiza zgromadzonej dokumentacji pracowniczej skoro w związku z „ powołaniem „ powoda na stanowisko rektora nie nawiązano nowego stosunku pracy ( z powołania ) ani nie zmieniono wcześniej łączącego strony stosunku pracy a jedynie <strong> <!-- -->przyznano dodatek funkcyjny</strong> ( akta osobowe uchwała<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 27.08.2014 r. ). Także w porozumieniu zmieniającym umowy o pracę z dnia 14.03.2015 r. ( akta osobowe ) dodatek funkcyjny był traktowany jako jeden z elementów wynagrodzenia łączącego strony jednego stosunku pracy.</p> <p>W konsekwencji jak zostało to wcześniej wyraźnie zaznaczone przy powołaniu ( odwołaniu ) pozornym dochodzi do zmiany obowiązków i stąd stosowane są do powołania ( odwołania ) pozornego w judykaturze - w zakresie roszczeń - <strong> <!-- -->per analogiam</strong> stosuje się zasady dotyczące wypowiedzenia zmieniającego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 42)">art. 42 k.p.</a>) ( por. teza pierwsza wyroku SN z dnia 26 lipca 2011 r. I PK 23/11 OSNP 2012/19-20/236 ). Skoro zatem w takiej sytuacji stosuje się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 42)">art. 42 k.p.</a> to konsekwentnie nie może dojść do modyfikacji warunków płacy „ z dnia na dzień „ ( wyjątek może dotyczyć zgodnego porozumienia stron zmieniającego warunki płacy ) ale zmiana ta musi zostać zainicjowana czynnością pracodawcy zmieniającą warunki płacy tj. wypowiedzeniem zmieniającym <strong> <!-- -->z zachowaniem okresu wypowiedzenia. </strong>Skoro pozwany pracodawca nie zachował okresu wypowiedzenia to powodowi należy się wynagrodzenie ( różnica wynagrodzenia ) za ten okres ( w przypadku powoda okres wypowiedzenia był 3-miesięczny ) o czym orzeczono jak w pkt I sentencji orzeczenia. O kosztach orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach sądowym zaś w myśl pkt III wyroku.</p> <p>SSR Rafał Jerka</p> </div>