VIII U 1181/15

Sądy powszechne2015-12-16

Sygnatura

VIII U 1181/15

Data orzeczenia

2015-12-16

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Patrycja Bogacińska-Piątek (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Treść orzeczenia

Sygn. akt VIII U 1181/15 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: <table> <colgroup> <col width="165"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSO Patrycja Bogacińska-Piątek </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> Iwona Sławińska </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. w Gliwicach sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania S. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 16 czerwca 2015 r.  nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu S. K. prawo do emerytury od (...) (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt. VIII U 1181/15 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 16 czerwca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu S. K. prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 748, ze zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, bowiem ZUS uznał mu za udowodnione jedynie 6 lat i 9 miesięcy takiej pracy. Do okresów takiej pracy ZUS nie uwzględnił zatrudnienia od 7 maja 1976r. do 31 marca 1992r. ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. W odwołaniu od powyższej decyzji oraz w toku procesu ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury od daty powstania prawa. Podniósł, że zgodnie z przedłożonymi przez niego świadectwami i zaświadczeniami oraz zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w całym spornym okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. Zakład (...). Tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony S. K., urodzony (...) jest uprawniony do świadczenia przedemerytalnego, natomiast w dniu 9 czerwca 2015r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony 60 lat ukończył (...) Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym, że w ocenie ZUS udowodnił jedynie 6 lat i 9 miesięcy okresów pracy w szczególnych warunkach. Po przeanalizowaniu sprawy ZUS w dniu 16 czerwca 2015r. wydał decyzję odmowną. Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, zatrudnienia w okresie od 7 maja 1976r. do 31 marca 1992r. na stanowisku kierowcy w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. Zakład (...), z uwagi na brak świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Równocześnie ZUS uwzględnił do takiej pracy okres zatrudnienia odwołującego na takim samym stanowisku w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. w okresie od 1 kwietnia 1992r. do 31 grudnia 1998r. W postępowaniu przed Sądem ubezpieczony, domagał się uznania za pracę w warunkach szczególnych całego okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. Zakład (...). W toku procesu Sąd ustalił, iż Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) w G. było przedsiębiorstwem wykonującym różnego rodzaju prace budowlane na rzecz innych podmiotów, w tym również zagranicznych. W ramach tej firmy był też wydzielony Zakład (...), który dysponował ciężkim sprzętem budowlanym i bazą samochodów ciężarowych służących do transportu materiałów na potrzeby wykonywanych robót budowlanych. W bazie sprzętowej funkcjonował też warsztat naprawczy wyposażony w 4 kanały remontowe. W warsztacie było zatrudnionych około 20 mechaników samochodowych, którzy nie mieli sztywnego podziału funkcji i wykonywali swoje obowiązki służbowe, w zależności od przydzielenia konkretnej pracy, w kanałach remontowych, w pozostałej części warsztatu, ale również wyjeżdżali do awarii w ramach pogotowia technicznego. Nie było natomiast mechaników pracujących stale w kanałach remontowych. Z kolei kierowcy samochodów ciężarowych zajmowali się wyłącznie ich prowadzeniem. Jedynie sporadycznie, gdy w trasie nastąpiła drobna usterka możliwa do usunięcia bez dużego nakładu pracy i urządzeń warsztatowych, kierowca mógł taką awarię usunąć. Sytuacje takie zdarzały się jedynie sporadycznie, bowiem w większości przypadków wzywane było pogotowie techniczne, które zajmowało się usunięciem awarii, bądź zaholowaniem uszkodzonego samochodu do warsztatu. W takich wypadkach kierowca, którego samochód uległ awarii nie uczestniczył w jego naprawie, a przesiadał się na inny. Sytuacja taka była spowodowana brakami kadrowymi wśród kierowców i większą ilością samochodów ciężarowych niż kierowców mogących je obsłużyć. Kierowcy obsługiwali transport materiałów do wszystkich budów i prac budowlanych wykonywanych przez przedsiębiorstwo, w tym również tych wykonywanych za granicą. W trakcie realizacji kontraktów zagranicznych wszyscy pracownicy na danej budowie, w tym również kierowcy, podlegali służbowo kierownikowi takiej budowy. Ubezpieczony został zatrudniony w tej firmie w dniu 7 maja 1976r. Początkowo był jednym z mechaników zatrudnionych w warsztacie naprawczym i zajmował się wszystkimi opisanymi wyżej pracami naprawczymi. Jego praca w tym okresie nie była wykonywana stale w kanałach remontowych. Z dniem 25 października 1982r. ubezpieczony uzyskał pozytywny wynik testu psychotechnicznego, uprawniający go do wykonywania zawodu kierowcy w kategoriach zawodowych B + C / zaświadczenie w aktach osobowych ubezpieczonego, karta nienumerowana/. Od tego czasu na stałe został przeniesiony do grona kierowców obsługujących samochody ciężarowe. Za pomocą samochodów S., J. i Kamaz przewoził materiały budowlane z fabryk i hurtowni budowlanych w D., B. i P. do miejsca wykonywania konkretnych robót budowlanych. W tym czasie jeździł tymi samochodami codziennie przez 8 godzin na dobę, przeważnie jednak długość tras wymuszała dłuższy dobowy wymiar czasu pracy. W tym czasie nie był kierowany do innych pracy i nie obsługiwał samochodów mniejszych niż S., który miał ładowność powyżej 4 ton. Bywało też tak, że ubezpieczonego kierowano do pogotowia technicznego, jednak w takim wypadku zajmował się jedynie kierowaniem samochodem tego pogotowia, który był specjalnie przystosowanym samochodem S.. W tym czasie nie uczestniczył w naprawach, a jedynie dowoził ekipy naprawcze na miejsce awarii i odjeżdżał po mechaników do innej awarii, bądź też holował uszkodzony pojazd. W roku 1988 ubezpieczony wraz z częścią pracowników tego przedsiębiorstwa został skierowany na budowę eksportową do O. w Czechach, gdzie firma zajmowała się remontami i pracami budowlanymi na rzecz huty. W tym czasie ubezpieczony również przez pełne dniówki robocze pracował wyłącznie jako kierowca (...). Były to samochody o całkowitym dopuszczalnym ciężarze powyżej 3,5 ton. Samochodami tymi transportował materiały niezbędne do prowadzonych prac remontowo – budowlanych, po które jeździł do B., K., a także do Polski. Również i w tym wypadku długość tras wymuszała pracę powyżej 8 godzin na dobę. Dodatkowo Sąd ustalił, że w z dniem 31 marca 1992r. Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) w G. przestało istnieć. Równocześnie kierownik budowy eksportowej, na którą skierowano ubezpieczonego, założył z dniem 1 kwietnia 1992r. własne przedsiębiorstwo pod nazwą Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) w G.. Z tym samym dniem przejął on wszystkich pracowników zlikwidowanego Przedsiębiorstwa Budownictwa (...) i Usług (...) w G., którzy byli zatrudnieni na kierowanej przez niego budowie eksportowej. Również ubezpieczony z tym samym dniem stał się pracownikiem nowego pracodawcy, natomiast charakter i wymiar jego pracy nie uległ żadnej zmianie. Nowy pracodawca, z momentem ustania zatrudnienia odwołującego, wystawił mu świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych w oparciu o które ZUS uwzględnił mu okresy takiej pracy. Razem z ubezpieczonym w spornym okresie jak również w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. pracowali A. S. i L. W. – zatrudnieni na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych. Ubezpieczony nie jest członkiem OFE. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, zeznań świadków A. S. i L. W. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 16 grudnia 2015r. minuty od 5.06 i nast.), wyjaśnień odwołującego (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 16 grudnia 2015r. minuty od 46.03 i nast.), a także akt osobowych ubezpieczonego dołączonych do akt niniejszej sprawy. Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i samego ubezpieczonego, w zakresie w jakim potwierdzają mieszany charakter jego pracy jako mechanika, tj. wykonywanej jedynie częściowo w kanałach remontowych, a w pozostałym zakresie poza tymi kanałami, bowiem jedynie w tym zakresie zeznania świadków i wyjaśnienia ubezpieczonego się wzajemnie potwierdzają. Natomiast odnośnie potwierdzenia pracy ubezpieczonego jako kierowcy samochodu ciężarowego Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i samego ubezpieczonego jedynie w zakresie w jakim znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej odwołującego, tj. za okres jego pracy od 25 października 1982r. Równocześnie Sąd nie uwzględnił tych zeznań w zakresie potwierdzenia pracy ubezpieczonego w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego w okresie poprzedzającym tę datę, bowiem z całą pewnością w tym dniu ubezpieczony pozytywnie przeszedł badania psychomotoryczne i niewątpliwie od tej daty mógł zawodowo wykonywać pracę kierowcy kategorii B+C. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego jest zasadne. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 4)">art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 748) w powiązaniu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 3;§ 4)">§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków: 1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat 2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Ubezpieczony ukończył 60 lat życia, nie jest członkiem OFE, nadto wykazał 25 lat okresów zatrudnienia. Kwestie te nie były sporne. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem ZUS uznał mu za udowodnione jedynie 6 lat i 9 miesięcy takiej pracy. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony niewątpliwie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. Zakład (...) od 25 października 1982r. do 31 marca 1992r., bowiem z pewnością od 25 października 1982r. uzyskał możliwość zawodowego wykonywania pracy kierowcy kategorii B+C. W okresie tym ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wyłącznie jako kierowca samochodu ciężarowego o całkowitym ciężarze dopuszczalnym powyżej 3,5 ton. Pracę wykonywał codziennie przez pełne dniówki robocze, a przeważnie w godzinach ponadnormatywnych. Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów wymienione zostały w wykazie A, dział VIII, poz. 2, stanowiącym załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Tak więc odwołujący w spornym okresie od 25 października 1982r. do 31 marca 1992r., wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wyłącznie prace w szczególnych warunkach, określone w wykazie takich prac. Bez znaczenia pozostaje, że pracodawca nie wystawił mu za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksie postępowania cywilnego</a> ( por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Należy też zauważyć, że po zakończeniu spornego okresu, odwołujący warz z innymi pracownikami i częścią dotychczasowego pracodawcy został przejęty przez nowego pracodawcę i charakter oraz wymiar jego pracy nie uległy zmianie. Wręcz przeciwnie w dalszym ciągu pracował w tym samym miejscu, natomiast nowy pracodawca potwierdził mu wykonywanie pracy w warunkach szczególnych za okres zatrudnienia w nowej firmie. Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe rozważania, należało uznać, że S. K. legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. 15 letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych. Wobec faktu, że chwilą ukończenia wieku 60 lat ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury, Sąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 14 § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od (...), tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek </div>