Streszczenie
W świetle art. 85 ust. 1 u.k.s.c. świadek może żądać zwrotu kosztów przejazdu w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych. W tych granicach sąd ma swobodę ustalenia czy środek transportu z którego świadek korzystał jest odpowiedni, przez co poniesione koszty spełniają powyższe kryteria. Przepis art. 85 ust 2 u.k.s.c., wyznaczając górną granicę należności, odsyła do regulacji mającej zastosowanie do pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Jakkolwiek rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, w § 3 ust 1 stanowi, że to pracodawca określa środek transportu właściwy do odbycia podróży krajowej lub zagranicznej, a także jego rodzaj i klasę, jednak ta regulacja nie może być stosowana do świadków wezwanych przez sąd, skoro ustawa o kosztach sądowych w spawach cywilnych nie odsyła do innych przepisów w zakresie rodzaju środka transportu, a jedynie górnej należności z tytułu kosztów podróży. Ustawodawca przyjął, że świadek może korzystać z własnego samochodu i nie uzależnił prawa do żądania zwrotu kosztów od przedniej lub następczej zgody sądu na skorzystanie z tego środka transportu. Decydującym jest kryterium racjonalności i celowości ich poniesienia w związku ze stawiennictwem świadka na wezwanie sądu.
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACz 2708/15</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 16 grudnia 2015 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="255"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący Sędzia SA:</p>
</td>
<td>
<p>Małgorzata Lamparska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędzia SA:</p>
<p>Sędzia SA:</p>
</td>
<td>
<p>Sławomir Jurkowicz</p>
<p>Ewa Głowacka (spr.)</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu</p>
<p>sprawy z powództwa: <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. R.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko: <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. Z.</span>
</strong>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek zażalenia pozwanego</p>
<p>na postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu</p>
<p>z dnia 3 września 2015 r., sygn. VI GNc 222/14</p>
<p>
<strong>
<!-- -->p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie . </strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Okręgowy zaskarżonym postanowieniem przyznał świadkowi <span class="anon-block">J. K.</span> 869,23 zł tytułem zwrotu wydatków związanych ze stawiennictwem na wezwanie sądu.</p>
<p>W zażaleniu pozwany domaga się zmiany orzeczenia poprzez przyznanie świadkowi zwrotu kosztów dojazdu poniżej maksymalnej kwoty 0,8358 zł za kilometr ewentualnie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając, że nie miał możliwości poinformowania świadka <br/>o odwołaniu rozprawy z powodu choroby sędziego, przez co niezasadne jest obciążenie żalącego wydatkami, szczególnie, że rozprawa nie odbyła się z przyczyn obciążających sąd, a nadto zgodnie z oświadczeniem świadka korzystał on <br/>z samochodu o pojemności silnika 1.108 cm<sup>
<!-- -->3</sup>, przez co nie było podstaw do przyjęcia, że koszt przejazdu jednego kilometra wynosił 0,8356 zł, bowiem według „raportu spalania samochodu <span class="anon-block">F. (...)</span>” (załączonego do zażalenia), pojazdy tej marki zużywają około 7 l benzyny na 100 km, a przy przyjęciu 5 zł za jeden litr, koszty dojazdu nie powinny przekraczać 365 zł. Dodatkowo żalący podniósł, że świadek winien skorzystać z publicznych środków transportu, a w sytuacji gdy chce skorzystać z własnego samochodu, powinien uzyskać zgodę sądu.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Zażalenia jest nieuzasadnione<strong>
<!-- -->.</strong>
</p>
<p>W pierwszej kolejności podnieść należy, że Sąd rozpoznał wniosek świadka o przyznanie zwrotu kosztów związanych ze stawiennictwem na wezwanie sądu, nie rozstrzygając która ze stron ponosi wydatki z tego tytułu, przez co wszelkie zarzuty, co do braku podstaw obciążenia pozwanego tymi kosztami, nie przystają do skarżonego orzeczenia.</p>
<p>Po drugie zgodnie z art. 87 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, prawo do żądania należności przewidzianych w art. 85 i 86 ustawy służy osobie wezwanej w charakterze świadka, jeżeli się stawiła, choćby nie została przesłuchana, co czyni zarzuty o przyczynach odwołania rozprawy, całkowicie obojętnymi dla rozstrzygnięcia.</p>
<p>Oceny wymagał zarzut zawyżenia przyznanych kosztów dojazdu.</p>
<p>Ten także jest chybiony.</p>
<p>Świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu – w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu (art. 85 ust 1 u.k.s.c.). Górną granicę należności stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju( art. 85 ust. 2 u.k.s.c.)</p>
<p>Powołane przez żalącego rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r., utraciło moc z dniem 1.03. 2013 r., a obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu <br/>w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167), w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011251371" title="Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 (art. 34 a § 3;art. 34 a § 3 ust. 4)">§ 3 ust. 4</a> odsyła do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011251371" title="Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 (art. 34 a;art. 34 a ust. 2)">art. 34a ust. 2 ustawy z dnia <br/>6 września 2001 r. o transporcie drogowym</a> (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 oraz z 2013 r. poz. 21). Wydane na podstawie tego ostatniego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020270271" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy - Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ()">rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy</a> (Dz. U. poz. 271), w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011251371" title="Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 (art. 34 a § 2;art. 34 a § 2 ust. 1 b)">§ 2 ust 1b</a> określa stawki za 1 kilometr przejazdu samochodu osobowego, uzależniając ich wysokość wyłącznie od pojemności skokowej silnika. Jeśli jest ona niższa niż 900 cm<sup>
<!-- -->3</sup> stawka wynosi 0,5214 zł, a jeśli wyższa niż 900 cm<sup>
<!-- -->3 </sup>- 0,8358 zł. Ustalanie kosztów przejazdu świadka w odwołaniu do zużycia paliwa przez samochody określonej marki, nie przystaje do regulacji prawnej, abstrahując już od tego, że koszty używania samochodu to nie tylko zużycie paliwa, ale też amortyzacja.</p>
<p>Zarzut, że świadkowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu samochodem tylko gdy uzyska zgodę sądu, jest nie do obrony.</p>
<p>W świetle art. 85 ust 1 u.k.s.c. świadek może żądać zwrotu kosztów przejazdu w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych. W tych granicach sąd ma swobodę ustalenia czy środek transportu, z którego świadek korzystał<br/>jest odpowiedni, a poniesione koszty spełniają powyższe kryteria. Przepis <br/>art. 85 ust. 2 u.k.s.c., wyznaczający górną granicę należności, odsyła do regulacji mającej zastosowanie do pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Jakkolwiek rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia <br/>29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, w § 3 ust. 1 stanowi, że to pracodawca określa środek transportu właściwy do odbycia podróży krajowej lub podróży zagranicznej, a także jego rodzaj i klasę, jednak ta regulacja nie może być stosowana do świadków wezwanych przez sąd, skoro ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie odsyła do innych przepisów w zakresie rodzaju środka transportu, a jedynie górnej granicy należności z tytułu kosztów podróży. Ustawodawca przyjął, że świadek może korzystać z własnego samochodu i nie uzależnił prawa do żądania zwrotu kosztów od uprzedniej lub następczej zgody sądu na skorzystanie z tego środka transportu. Decydującym jest kryterium racjonalności i celowości ich poniesienia w związku ze stawiennictwem świadka na wezwanie sądu.</p>
<p>Z tych przyczyn zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a>.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
</strong>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<sup>
<!-- -->bp</sup>
</em>
</p>
</div>