II AKa 275/15

<p>Sygn. akt II AKa 275/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p> Dnia 17 grudnia 2015 roku</p> <p>Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="250"/> <col width="446"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Wojciech Zaręba</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Brzozowska</p> <p>SA Zbigniew Makarewicz (sprawozdawca)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Monika Marcyniuk</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Anny Utnik-Wójtowicz prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku</p> <p>sprawy<strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. F.</span> </strong> </p> <p>syna <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">C.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">H.</span> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207 § 1 k.k.</a> </p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu</p> <p>z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II K 17/15</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>1.  uchyla orzeczenie o karze łącznej,</p> <p>2.  orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności za czyn przypisany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148 § 1 pkt. 1)">punkcie I</a> a wyczerpujący dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> podwyższa do 14 (czternastu) lat,</p> <p>3.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85;art. 85 § 1;art. 85 § 2)">art. 85 § 1 i 2 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">86 § 1 k.k.</a> jako karę łączną orzeka 14 (czternaście) lat pozbawienia wolności;</p> <p>II.  w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>III.  na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania również od dnia 21 sierpnia 2015 roku do dnia 17 grudnia 2015 roku;</p> <p>IV.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">A. N.</span> - Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">Z.</span> - 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu <br/>w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>V.  zwalnia oskarżonego od uiszczenia opłaty za obie instancje oraz od uiszczenia wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym i określa, że ponosi je Skarb Państwa.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">P. F.</span> został oskarżony o to, że:</p> <p>I.  w dniu 16 listopada 2014 roku w <span class="anon-block">W.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span> działając<br/>w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia <span class="anon-block">C. F.</span>, realizując uprzednio wypowiedziane wobec niej groźby zabójstwa, ugodził swoją matkę <span class="anon-block">C. F.</span> nożem kuchennym zadając jej jeden cios w okolicę pod łopatką lewą powodując ranę drążącą do klatki piersiowej, przecinającą ścianę aorty, w wyniku czego nastąpił masywny krwotok wewnętrzny i zgon <span class="anon-block">C. F.</span> na miejscu zdarzenia,</p> <p>tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a>,</p> <p>II.  w okresie od 2011 daty bliżej nie ustalonej do 16 listopada 2014 roku<br/>w <span class="anon-block">W.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span> znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją matką <span class="anon-block">C. F.</span>, siostrą <span class="anon-block">W. F.</span> i bratem <span class="anon-block">P. F.</span> w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, podczas których wyzywał ich słowami obelżywymi, groził pozbawieniem życia, bił rękami i kopał po ciele, niszczył naczynia kuchenne,</p> <p>tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207 § 1 kk</a>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Zamościu:</p> <p>I.  uznał oskarżonego za winnego tego, że:</p> <p>a)  w dniu 16 listopada 2014 roku w <span class="anon-block">W.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, chcąc pozbawić życia matkę <span class="anon-block">C. F.</span>, zadał jej jeden cios nożem kuchennym o długości ostrza 13 centymetrów w okolice pod łopatką lewą, powodując ranę kłutą klatki piersiowej, z następowym uszkodzeniem aorty, w wyniku czego spowodował u niej krwotok wewnętrzny, co skutkowało zgonem pokrzywdzonej na miejscu zdarzenia,</p> <p>tj. popełnienia czynu, wyczerpującego dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a>;</p> <p>b)  w okresie od 2012 r. lecz nie później niż od 2 września 2012 r. do 16 listopada 2014 roku w <span class="anon-block">W.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span> znęcał się fizycznie<br/>i psychicznie nad swoją matką <span class="anon-block">C. F.</span>, siostrą <span class="anon-block">W. F.</span> i bratem <span class="anon-block">R. F.</span> w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wywoływał lub eskalował awantury domowe podczas których znieważał ich słowami wulgarnymi, powszechnie uważanymi za obelżywe, groził im pozbawieniem życia, a także – naruszał ich nietykalność cielesną, uderzając i szarpiąc <span class="anon-block">R. F.</span> oraz popychając i uderzając rękami po ciele <span class="anon-block">W. F.</span> i <span class="anon-block">C. F.</span>, a nadto – kopiąc w okolice nóg <span class="anon-block">C. F.</span>, jak również niszczył naczynia kuchenne,</p> <p>tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207 § 1 kk</a> </p> <p>II.  i skazał <span class="anon-block">P. F.</span>:</p> <p>a)  za czyn z punktu Ia wyroku, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a>, na karę 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności;</p> <p>b)  za czyn z punktu Ib wyroku, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207 § 1 kk</a> na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</p> <p>III.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85;art. 85 § 1;art. 85 § 2)">art. 85 § 1 i 2 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86 § 1 kk</a> biorąc za podstawę kary pozbawienia wolności z osobna wymierzone <span class="anon-block">P. F.</span> za przestępstwa przypisane mu tym wyrokiem, wymierzył mu karę łączną 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności;</p> <p>IV.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 kk</a> zaliczył <span class="anon-block">P. F.</span> na poczet orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności okresy tymczasowego aresztowania w dniach 16.11.2014 r. – 22.04.2015 r. oraz 24.04.2015 r. – 20.08.2015 r.</p> <p>V.  zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">A. N.</span> kwotę 1476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych),<br/>w tym kwotę 276 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych) podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nie opłaconą pomoc prawną świadczoną <span class="anon-block">P. F.</span> przez obrońcę ustanowionego z urzędu.</p> <p>VI.  na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 kpk</a> zwolnił <span class="anon-block">P. F.</span> od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, zaś wydatkami za to postępowanie obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Prokurator na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 425;art. 425 § 1;art. 425 § 2)">art. 425 § 1 i 2 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 444)">art. 444 kpk</a> zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego, powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1;art. 427 § 2)">art. 427 § 1 i 2 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt<br/>4 kpk</a> wyrokowi temu zarzucił:</p> <p>rażącą niewspółmierność (łagodność) orzeczonej wobec oskarżonego <span class="anon-block">P. F.</span> kary jednostkowej za przypisany mu czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk<br/>w</a> sytuacji, gdy prawidłowa ocena stopnia jego winy i społecznej szkodliwości zbrodni z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a> przemawiała za orzeczeniem znacznie surowszej kary, tj. kary 25 lat pozbawienia wolności.</p> <p>Stawiając opisany wyżej zarzut na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 kpk</a> wniósł o:</p> <p>zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:</p> <p>- uchylenie rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności,</p> <p>- zmianę orzeczonej kary jednostkowej za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a> i wymierzenie za tę zbrodnię kary 25 lat pozbawienia wolności,</p> <p>- orzeczenie kary łącznej w wymiarze 25 lat pozbawienia wolności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja jest częściowo zasadna.</p> <p>Należy zgodzić się z reprezentowanym w apelacji stanowiskiem, że „zwłaszcza matkobójstwo zasługuje na szczególne potępienie we wszystkich systemach prawnych oraz w sensie moralnym i religijnym”.</p> <p>Z tego względu orzeczona wobec oskarżonego kara zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia jest zbyt łagodna.</p> <p>Sąd meriti przewartościował okoliczności łagodzące, a w szczególności „działanie w stanie wzburzenia” i „szczególną sytuację domową, wytworzoną<br/>i utrzymywaną przez pokrzywdzoną”.</p> <p>Z materiału dowodowego sprawy w sposób niekwestionowany wynika, że to oskarżony nadużywał alkoholu, wywoływał awantury domowe i znęcał się nad członkami rodziny. Nieporozumienia i kolejną awanturę domową w dniu przestępstwa zabójstwa wywołał również oskarżony będąc pod wpływem alkoholu, było to więc typowe działanie oskarżonego, które nie może być utożsamiane z impulsem zewnętrznym usprawiedliwiającym wzburzenie sprawcy.</p> <p>Podobnie eksponowane w sprawie „zbieractwo” pokrzywdzonej było defektem psychicznym wymagającym leczenia, a nie rozwiązań siłowych ze strony oskarżonego.</p> <p>Z tego względu Sąd Apelacyjny uznał, że orzeczoną wobec oskarżonego karę za czyn wyczerpujący dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 kk</a> oraz karę łączną należy podwyższyć do 14 (czternastu) lat pozbawienia wolności.</p> <p>Mając na uwadze, że oskarżony dotychczas nie miał konfliktów z prawem Sąd nie podzielił stanowiska apelacji, że należy wobec niego orzec karę 25 lat pozbawienia wolności. W orzecznictwie i doktrynie zgodne jest stanowisko, że kara ta mająca charakter eliminacyjny winna być orzekana wobec sprawców szczególnie zdemoralizowanych, których resocjalizacja może budzić wątpliwości.</p> <p>W przypadku oskarżonego taka diagnoza byłaby nieuprawniona.</p> <p>Uwzględniając omówione okoliczności Sąd Apelacyjny orzekł jak<br/>w części dyspozytywnej wyroku.</p> <p>Orzeczenie odnośnie kosztów sądowych poniesionych w sprawie uzasadnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624)">art. 624 kpk</a>, bowiem oskarżony nie posiada majątku i ma do odbycia wieloletnią karę pozbawienia wolności.</p> </div>