I ACz 2321/15

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IACz 2321/15</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 17 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:<br/>Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek<br/>Sędziowie:SA Sławomir Jamróg</p> <p>SO (del.) Beata Kurdziel (sprawozdawca)</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. w Krakowie<br/>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> spółka<br/>komandytowa w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>ozapłatę</p> <p>na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia</p> <p>12 sierpnia 2015r., sygn. akt IX GC 1163/13</p> <p>postanawia:</p> <p>uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek strony pozwanej o zabezpieczenie przekazać<br/>Sądowi Okręgowemu w Krakowie Wydziałowi IX Gospodarczemu do ponownego<br/>rozpoznania.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem wydanym dnia 12 sierpnia 2015r. w<br/>sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> spółka komandytowa w <span class="anon-block">K.</span> <br/>przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>, oddalił wniosek strony pozwanej o<br/>zabezpieczenie roszczenia o zwrot wyegzekwowanego przez stronę powodową<br/>świadczenia pieniężnego.</p> <p>W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że roszczenie o zwrot<br/>niesłusznie wyegzekwowanego świadczenia, zgłoszone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 338;art. 338 § 1)">art. 338 §1 k.p.c.</a> w<br/>procesie, w którym zapadł przeciwko stronie pozwanej wyrok zaopatrzony w rygor<br/>natychmiastowej wykonalności, nie podlega zabezpieczeniu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730)">art. 730 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1))">art.<br/>730 ^{<!-- -->1} k.p.c.</a> zabezpieczenia może żądać bowiem tylko ten podmiot, który zainicjował<br/>postępowanie sądowe.</p> <p>Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona pozwana, zaskarżając je w<br/>całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730)">art. 730 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730)">art. 730</a> </p> <p>1  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, iż zabezpieczenia<br/>może żądać wyłącznie strona inicjująca postępowanie sądowe oraz naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 346;art. 346 § 1 k)">art. 346 § 1<br/>k</a>.p.c. poprzez brak jego zastosowanie. W oparciu o powyższe zarzuty strona pozwana<br/>wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie w przedmiocie<br/>zabezpieczenia roszczenia pozwanej o zwrot wyegzekwowanego przez powódkę świadczenia<br/>pieniężnego poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego powódki do wysokości<br/>świadczenia wyegzekwowanego od pozwanej to jest do kwoty 207 890,64 zł obejmującej<br/>wyegzekwowaną należność główną wraz odsetkami, kosztami procesu i kosztami egzekucji,<br/>ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.</p> <p>W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 338;art. 338 § 1)">art. 338 § 1 k.p.c.</a> uchylając lub zmieniając<br/>wyrok, któremu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, sąd na wniosek<br/>pozwanego orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie o zwrocie spełnionego lub<br/>wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu poprzedniego stanu. Wniosek taki<br/>złożony został w sprzeciwie od wyroku zaocznego wydanego w niniejszej sprawie. Strona<br/>pozwana podniosła, iż w jej ocenie powódka nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia<br/>niniejszego powództwa. Interes prawny pozwanej w udzieleniu zabezpieczenia przejawia się<br/> </p> <p>natomiast w tym, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi, a przynajmniej poważnie utrudni<br/>wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia o zwrocie wyegzekwowanego świadczenia.<br/>Należy bowiem zauważyć, iż powódka nabyła wierzytelność w kwocie 149 705,55 zł wraz z<br/>należnościami ubocznymi na podstawie umowy przelewu wierzytelności o charakterze<br/>powierniczym, co powoduje istnienie realnego niebezpieczeństwa tego, iż wyegzekwowane<br/>przez komornika od pozwanej na rzecz powoda pieniądze zostaną przez powoda niezwłocznie przeznaczone na spłatę zobowiązań powstałych w związku z prowadzeniem niniejszego postępowania oraz spożytkowane zostaną na spłatę licznych długów cesjonariusza <span class="anon-block">P. K.</span>, który w toku składanych zeznań wielokrotnie wskazywał na swoją niezwykle złą sytuację majątkową. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1))">art. 730 ^{<!-- -->1} k.p.c.</a> wprost wynika, iż udzielenie zabezpieczenia może żądać każda ze stron postępowania, w tym pozwany. Co więcej prawo takie przysługuje pozwanemu również na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 346;art. 346 § 1;art. 346 § 1 zd. 2)">art. 346 § 1 zdanie drugie k.p.c.</a>, zgodnie z którym zawieszając wykonalność wyroku, sąd może zarządzić środki zabezpieczenia.</p> <p>Strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie od pozwanej na rzecz<br/>powódki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego<br/>radcy prawnego wg norm przepisanych. Strona powodowa podniosła, że w niniejszej sprawie<br/>nie znajduje zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 346;art. 346 § 1)">art. 346§1 k.p.c.</a>, ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 338;art. 338 § 1)">art. 338§ 1 k.p.c.</a>, przeprowadzona przez<br/>stronę powodową egzekucja nastąpiła bowiem na podstawie prawomocnego wyroku<br/>zaocznego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Niezależnie od powyższego, nawet w<br/>przypadku dopuszczalności zgłoszenia wniosku restytucyjnego w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 338)">art. 338 k.p.c.</a>,<br/>strona pozwana nie uprawdopodobniła ani swojego roszczenia ani też interesu prawnego w<br/>uzyskaniu zabezpieczenia.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Zażalenie musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, iż całkowicie chybione jest stanowisko Sądu<br/>Okręgowego, zgodnie z którym zabezpieczenia roszczenia może żądać wyłącznie ten<br/>podmiot, który zainicjował postępowanie sądowe. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730;art. 730 § 1)">art. 730§ 1 k.p.c.</a> w każdej<br/>sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać<br/>udzielenia zabezpieczenia. Z kolei w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1)">art. 730 ^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a>, udzielenia zabezpieczenia <br/>może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz<br/>interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Już z samego literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że podmiotem legitymowanym do wnioskowania o udzielenie zabezpieczenia jest każda ze stron procesu tj. zarówno powód, jak i pozwany oraz interwenient główny i samoistny interwenient uboczny. Konieczną przesłanką jest przy tym wykazanie własnego interesu prawnego w zabezpieczeniu. We wniosku złożonym dnia 29 lipca 2015r. o udzielenie zabezpieczenia strona pozwana obszernie uzasadniała zarówno okoliczności uprawdopodobniające wniosek o zwrot wyegzekwowanego roszczenia, odwołując się m.in. do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z przesłuchanych w sprawie świadków, jak i okoliczności uprawdopodabniające interes prawny. Sąd I instancji nie ustosunkował się do ww. okoliczności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oddalenie wniosku strony pozwanej nastąpiło a priori, bez badania uprawdopodobnienia zgłoszonego wniosku o zwrot wyegzekwowanego świadczenia ani interesu prawnego w zabezpieczeniu, przy przyjęciu błędnego założenia braku legitymacji do złożenia wniosku o zabezpieczenie po stronie pozwanej. W konsekwencji powyższego doszło do nie rozpoznania istoty sprawy, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego<br/>postanowienia w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386§4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397§2 k.p.c.</a> Podkreślić należy, iż z<br/>nie rozpoznaniem istoty sprawy mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy sąd I instancji<br/>zaniecha merytorycznego badania zgłoszonego roszczenia z uwagi na brak legitymacji<br/>procesowej. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Sąd Okręgowy<br/>przyjmując, iż uprawnionym do zgłoszenia wniosku o zabezpieczenie jest tylko podmiot<br/>inicjujący postępowanie w sprawie zaniechał zbadania, czy zostały spełnione przesłanki<br/>konieczne do udzielenia zabezpieczenia tj. czy strona pozwana uprawdopodobniła roszczenie<br/>o zwrot wyegzekwowanego roszczenia oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.<br/>Przesłanki te będą przedmiotem badania przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o<br/>udzielenie zabezpieczenia, w tym również przez pryzmat twierdzeń podniesionych przez<br/>stronę powodową w odpowiedzi na zażalenie dotyczących braku uprawdopodobnienia<br/>wniosku restytucyjnego. Podkreślić przy tym należy, iż postanowieniem z dnia 11 września<br/>2014r. Sąd Okręgowy przywrócił stronie pozwanej termin do wniesienia sprzeciwu od<br/>wyroku zaocznego z dnia 29 kwietnia 2014r. Skoro zatem Sąd Okręgowy proceduje w<br/>sprawie w związku ze skutecznym wniesienia sprzeciwu, wyrok zaoczny nie jest<br/>prawomocny (zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363§1 k.p.c.</a>, orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie<br/>przysługuje od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia). Nadmienić należy<br/>także, że w piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2015r. strona pozwana uzasadniając<br/>wniosek restytucyjny odwoływała się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 338)">art. 338 k.p.c.</a> oraz - ewentualnie - do<br/>stosowanego w drodze analogii <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 415)">art. 415 k.p.c.</a> </p> <p>Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji postanowienia.</p> </div>