Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I Ca 353/15

Sądy powszechne2015-12-18
Sygnatura
I Ca 353/15
Data orzeczenia
2015-12-18
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Andrzej KordowskiEugeniusz DąbrowskiWłodzimierz Wójcicki (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt I Ca 353/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2015 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="177"/> <col width="420"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Włodzimierz Wójcicki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>Eugeniusz Dąbrowski</p> <p>Andrzej Kordowski (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Edyta Filipkowska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18.12.2015r.</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży</p> <p>z dnia 28 sierpnia 2015r. sygn. akt I C 441/14</p> <p>I.  apelację oddala;</p> <p>II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 ( sześćset) zł tytułem kosztów procesu instancji odwoławczej.</p> <p>Eugeniusz Dąbrowski <span class="anon-block">W. A.</span> <span class="anon-block">K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ca 353/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">W.</span> w pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Naczelnika Urzędu o w <span class="anon-block">Ł.</span> żądała zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.790,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Swoje roszczenie powódka opierała na odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariuszy publicznych przy wykonywaniu władzy.</p> <p>W uzasadnieniu wskazano, że powodowa spółka jest przedsiębiorcą, prowadzącym działalność w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych w ramach udzielonego pozwolenia wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w <span class="anon-block">B.</span>. W punkcie gier o nazwie <span class="anon-block"> Bar (...)</span> użytkowany był automat <span class="anon-block"> (...)</span> o numerze fabrycznym <span class="anon-block"> (...)</span>, zarejestrowany decyzją Ministra Finansów. Na skutek masowych działań funkcjonariuszy Urzędów Celnych, jakie rozpoczęły się terenie całego kraju w grudniu 2009 r., po zmianie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a>, w dniu 14 kwietnia 2011 r. do wskazanego wyżej lokalu wkroczyli funkcjonariusze Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span>, którzy przeprowadzili eksperyment gry na użytkowanym automacie i dokonali negatywnej weryfikacji statusu urządzenia jako automatu o niskich wygranych, a w konsekwencji zatrzymali przedmiotowy automat. Zdaniem strony powodowej, funkcjonariusze nie mieli podstaw do zatrzymania automatu do przygotowawczego postępowania karno-skarbowego o umyślne przestępstwo karno-skarbowe. Powinien zdaniem powoda być wdrożony inny tryb tj. administracyjny, a przynajmniej automat nie powinien być zatrzymany gdyż nie zachodziła przesłanka dotycząca wypadku niecierpiącego zwłoki.</p> <p>Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania.</p> <p>W uzasadnieniu wskazano, że brak jest podstawowej przesłanki odpowiedzialności Państwa, tj. niezgodnego z prawem działania funkcjonariuszy Urzędu Celnego. W sprawie zabezpieczono urządzenie, które niespełniało wymogów przepisów ustawy, w związku z ustaleniem w drodze eksperymentu, że realizuje on zakłady za stawki przewyższające maksymalne stawki dozwolone dla automatów o niskich wygranych. Zatrzymanie zostało zatwierdzone postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Łomży, na które zażalenie powodowej spółki Sąd Rejonowy w Łomży oddalił. Następnie w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego w sprawie, automat został uznany za dowód rzeczowy i również na to postanowienie zażalenie zostało oddalone jako niezasadne. Wskazano, że obecnie prowadzone jest postępowanie karno­skarbowe, w którym przedmiotowy automat stanowi dowód rzeczowy. Przeprowadzone dowody z opinii biegłych wykazały, że automat umożliwia realizowanie gier w oparciu o stawki maksymalne przewyższające dozwolone.</p> <p>Postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Łomży połączył do przedmiotowej sprawy celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę pomiędzy tymi samymi stronami o zapłatę 4.879,95 zł, dotyczącą automatu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. (...)</span> o numerze fabrycznym <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Łomży wyrokiem z dnia w sprawie I C 441/14</strong> oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego były następujące ustalenia faktyczne. <span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 29 października 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w <span class="anon-block">B.</span> udzielił <span class="anon-block"> (...) Spółce z o.o.</span> w <span class="anon-block">R.</span> zezwolenia na okres 6 lat na urządzanie i prowadzenie w województwie <span class="anon-block"> (...)</span> działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zezwolenie było udzielone na prowadzenie przez <span class="anon-block"> (...) Spółkę z o.o.</span> stu dziewięćdziesięciu czterech punktów gry na automatach o niskich wygranych - w tym w <span class="anon-block"> Bar (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Zgodnie z pkt VI decyzji powódka obowiązana była prowadzić działalność zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19920680341" title="Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych - Dz. U. z 1992 r. Nr 68, poz. 341 ()">ustawy o grach i zakładach wzajemnych</a> oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Szczegółowe warunki i zasady prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych określał zatwierdzony przez Dyrektora Izby Skarbowej w <span class="anon-block">B.</span> regulamin gry, stanowiący integralny element decyzji. W myśl punktu 5 rozdziału II dotyczącego udziału w grze - wygrana nie mogła być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość jednej stawki za udział w jednej grze nie mogła przekraczać 0,07 euro. Równowartość 15 euro i 0,07 euro ustalana była według kursu kupna ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego.</p> <p>Na postawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w <span class="anon-block">B.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>/460-41/AM/09 z dnia 26 października 2009 r. przedłużono <span class="anon-block"> (...) Spółce z o.o.</span> zezwolenie na urządzanie i prowadzenie w województwie <span class="anon-block"> (...)</span> działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na okres kolejnych 6 lat - do 29 października 2015 r. Podstawą wydania decyzji a zarazem integralnym jej elementem był regulamin gry na automatach, który zawierał tożsame uregulowania dotyczące wysokości wygranej oraz wysokości jednej stawki za udział w grze, co poprzednio obowiązujący.</p> <p>W dniu 14 kwietnia 2011 r. w lokalu o nazwie <span class="anon-block"> Bar (...)</span> funkcjonariusze Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> wraz z funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji w <span class="anon-block">Ł.</span> w obecności właścicielki lokalu <span class="anon-block">B. G.</span> dokonali kontroli urządzenia - automatu <span class="anon-block"> (...)</span> typ Bębnowy, o numerze fabrycznym <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)- (...)</span> należącego do pozwanej <span class="anon-block"> - (...) Sp. z o.o.</span> Kontrola odbyła się bez przedstawiciela <span class="anon-block"> firmy (...) Sp. z o.o.</span>, posiadającego klucze do wnętrza kontrolowanego automatu, co wykluczało możliwość dokonania oględzin wewnętrznych urządzenia. Właścicielka lokalu nie posiadała kluczy umożliwiających dostęp do wnętrza automatu. Na przedmiotowym automacie dokonano eksperymentu poprzez sprawdzenie rzeczywistej wysokości maksymalnej stawki za udział w jednej grze pobieranej przez automat w odniesieniu do poziomu określonego ustawowo oraz zadeklarowanego przez pozwanego w regulaminie gry. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że wartość maksymalnej stawki w jednej grze jest wyższa niż 0,50 zł- tj. wyższa niż określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 129;art. 129 ust. 3)">art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych</a> i wynosi 10 zł.</p> <p>W dniu 25 maja 2011 r. w lokalu o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span> funkcjonariusze Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> wraz z funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w <span class="anon-block">K.</span> w obecności m.in. właściciela lokalu <span class="anon-block">Z. S.</span> dokonali kontroli urządzenia - automatu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. (...)</span> typ <span class="anon-block"> (...)</span>, o numerze fabrycznym <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)- (...)</span> należącego do pozwanej <span class="anon-block"> - (...) Sp. z o.o.</span> Przebieg kontroli i jej wyniki były tożsame, jak w przypadku automatów znajdujących się w lokalu <span class="anon-block"> Bar (...)</span>.</p> <p>W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości kontrolujący dokonali zatrzymania wyżej opisanych automatów w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 kks</a>. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Łomży postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. zatwierdził zatrzymanie rzeczy od <span class="anon-block">B. G.</span>. Natomiast postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. zastępca Prokuratora Rejonowego w <span class="anon-block">K.</span> zatwierdził zatrzymanie rzeczy od <span class="anon-block">Z. S.</span>. Następnie na skutek zażaleń wniesionych przez powódkę Sąd Rejonowy w Łomży utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia.</p> <p>Urząd Celny w <span class="anon-block">Ł.</span> odpowiednio postanowieniami z dnia 5 lipca 2011 r. i 21 listopada 2011 r. uznał wyżej opisane automaty do gry za dowody rzeczowe w sprawie o przestępstwo skarbowe z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 kks</a> i umieścił je w magazynie Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span>. Powołany przez Urząd Celny w toku śledztw o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span>- <span class="anon-block"> (...)</span>, biegły sądowy dr inż. <span class="anon-block">A. C.</span> w swoich opiniach z 23 maja 2011 r. i 14 czerwca 2011 r. stwierdził, że opiniowane automaty nie są zgodne z zapisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych</a>- w szczególności z art. 129 ust. 3 ustawy- w zakresie wysokości maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz maksymalnej jednorazowej wygranej w jednej grze.</p> <p>Postępowanie karne, którymi objęte były oba przedmiotowe automaty prowadzone ostatecznie pod sygn. akt RKS 205/2010/312000/BK postanowieniem z 29 grudnia 2014 r. zostały umorzone z powodu niemożności przypisania winy umyślnej osobom odpowiedzialnym za urządzanie gier. Jednocześnie w postępowaniu tym stwierdzono, że automaty działały niezgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a>.</p> <p>W tak ustalonych stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Rejonowy odpowiedzialność Skarbu Państwa rozpatrywał w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> Wskazał, że zgodnie z przyjmowanym powszechnie na tle tego przepisu stanowiskiem judykatury, dla przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa nie jest konieczne, aby zachowanie wyrządzającego szkodę było zawinione, wystarczające jest natomiast ustalenie, że jest obiektywnie bezprawne. Dlatego, zdaniem Sądu Rejonowego należało rozważyć, w jakich przypadkach wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego może być uznane za czyn niedozwolony w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> Sąd Rejonowy wskazał, że przyjmuje się, że dotyczy to takich postępowań, które wszczęto i prowadzono przy oczywistym braku podstaw dowodów winy, ze świadomością sfabrykowania takich dowodów, bez zachowania podstawowych przepisów procedury. Nawet uniewinnienie oskarżonego w procesie karnym z pewnością nie może prowadzić do przyjęcia absurdalnego wniosku, że działania organów ścigania były niezgodne z prawem.</p> <p>Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że niewątpliwie funkcjonariusze Urzędu Celnego są uprawnieni do dokonywania przeszukań i zabezpieczania dowodów rzeczowych. Z czynnością przeszukania ściśle powiązana jest czynność procesowa zatrzymania rzeczy. W stosunku do automatów do gry, których dotyczy przedmiotowa sprawa dokonano ich zatrzymania. Sąd Rejonowy podniósł, że z czynność zatrzymania była przedmiotem wniesionych przez powódkę zażaleń, które Sąd Rejonowy w Łomży uznał za bezzasadne utrzymując w mocy postanowienia Prokuratorów odnośnie zatwierdzenia zatrzymania rzeczy. W konsekwencji Sąd Rejonowy stwierdził, że poddanie postanowień prokuratorskich kontroli sądowej w zakresie legalności zatrzymania automatów, pozwala na przyjęcie, że czynności podejmowane przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego nie były bezprawne i z uwagi na podstawę prawną powództwa, którą jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a>, nie mogą być poddane kolejnej ocenie Sądu w niniejszym procesie, tym bardziej, że powódka nie podnosiła zarzutów bezprawności orzeczeń wydanych przez Sąd na skutek wniesionych przez nią zażaleń.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy skonstatował, że w stanie faktycznym sprawy, obecnie przedmiotem badania nie może być kwestia bezprawności działania funkcjonariuszy, ponieważ prowadziłoby to do kwestionowania legalności orzeczeń zatwierdzających czynności zatrzymania automatów, co nie jest możliwie w toku procesu opartego o przesłanki odpowiedzialności wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> </p> <p>Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że procesową i formalną podstawą działań funkcjonariuszy były przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091681323" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 5;art. 2 ust. 1 pkt. 7;art. 2 ust. 1 pkt. 8;art. 30;art. 30 ust. 2;art. 30 ust. 2 pkt. 3;art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 1 pkt. 7;art. 32 ust. 1 pkt. 13;art. 32 ust. 1 pkt. 14;art. 32 ust. 1 pkt. 17)">art. 2 ust. 1 pkt 5,7 i 8, art. 30 ust. 2 pkt 3, art. 32 ust. 1 pkt 7, 13, 14 i 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej</a>, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 k.p.c.</a> (właściwie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> – uwaga Sądu Okręgowego).</p> <p>W tej sytuacji Sąd Rejonowy uznał, że w sprawie brak przesłanki dotyczącej niezgodności z prawem działań podjętych przez funkcjonariuszy powoduje brak odpowiedzialności Skarbu Państwa i skutkuje oddaleniem powództwa.</p> <p>Jednocześnie Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że postępowanie karno - skarbowe, z którym związane było zatrzymanie rzeczy zostało umorzone, jednakże przesłanki jego umorzenia nie prowadzą do wniosków, że brak było podstaw do jego wszczęcia, a następnie prowadzenia. Sąd Rejonowy podniósł, że wszystkie dowody zgromadzone w sprawie, a zwłaszcza opinie biegłego wskazywały, że zatrzymane automaty nie są zgodne z zapisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych</a>, a w szczególności z art. 129 ust. 3 ustawy w zakresie wysokości maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz maksymalnej jednorazowej wygranej w jednej grze. Powódka nie przeprowadziła dowodu przeciwnego.</p> <p>Odnosząc się do twierdzeń powódki co do uznania odpowiedzialności Skarbu Państwa z uwagi na blankietowy charakter przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107)">art. 107 k.k.s.</a>, który podlega uzupełnieniu o nieobowiązujące w prawie polskim przepisy z powodu braku ich notyfikacji Sąd Rejonowy powołując się na orzecznictwo stwierdził, iż nie pozwala ono na przyjęcie, że przepisy będące podstawą działań funkcjonariuszy nie obowiązują w polskim porządku prawnym oraz, że brak ich notyfikacji rodzi dla jednostki prawo do uzyskania ze strony państwa członkowskiego naprawienia szkody poniesionej w wyniku naruszenia na podstawie prawa Unii.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy stwierdził, iż w działaniu funkcjonariuszy nie można stwierdzić cech bezprawności. O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższe wyroku wniosła powodowa spółka. Wyrok zaskarżyła w całości zarzucają mu: naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez nieprawidłowe uznanie, że zachowanie funkcjonariuszy Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span>, polegające na dokonaniu zatrzymań urządzeń do gier rozrywkowych eksploatowanych przez Stronę Powodową jako dowodów rzeczowych przestępstwa karnego skarbowego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107)">art. 107 k.k.s.</a> oparte na przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r., o Służbie Celnej ( Dz. U. 2013.1404 ze zm.), przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">ustawy kodeks postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997r.</a>, (Dz. U. 1997 nr 89 poz. 555), przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 ()">ustawy kodeks karny skarbowy z dnia 10 września 1999r.</a>,( Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930 ), rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 2009r. ( Dz. U. 2013.156) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">Ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r.</a> (Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540) nie nosiło cech bezprawności uzasadniających odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c</a>, podczas gdy zatrzymanie przedmiotowych automatów do gier miało charakter bezprawny, gdyż dokonane zostało w sytuacji oczywistego braku zaistnienia wyżej opisanego przestępstwa karnego skarbowego, z uwagi na bezwzględną nieskuteczność przepisu sankcjonowanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1</a> u.g.h. (oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1</a> u.g.h.), wypełniającego blankietową treść przepisu sankcjonującego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> </p> <p>Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o:</p> <p>1) zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie na rzecz strony powodowej od Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> kwoty: a) 1.790,56 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty; b) 4.879,95 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty; ewentualnie o</p> <p>2) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia postępowania dowodowego.</p> <p>Strona pozwana w odpowiedzi wniosła o oddalenie apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja była bezzasadna i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Rejonowy dokonał w niniejszej sprawie prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego poczynił właściwe ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy podziela je i przyjmuje za własne. Sąd Rejonowy dokonał również prawidłowej interpretacji prawnej dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych i przedstawił w uzasadnieniu trafną argumentację na potwierdzenie swego stanowiska co do braku spełnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> jako przepisu będącego podstawą prawną dochodzonego roszczenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przesłankami odpowiedzialności po myśli powołanego przepisu są więc: szkoda, fakt jej wyrządzenia przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej oraz łączący te zdarzenia normalny związek przyczynowy.</p> <p>Odnosząc się do przesłanki niezgodności działania lub zaniechania z prawem należy stwierdzić, iż zostaje ona spełniona w przypadku sprzeczności zachowania z normą prawną dekodowaną z obowiązującego przepisu prawnego, obojętnie jakiej rangi (ustawa, ratyfikowana umowa międzynarodowa, rozporządzenie). Jak trafnie określił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r., IV CSK 406/11 <em> <!-- -->LEX </em>nr 1169347 „zachowanie niezgodne z prawem to zachowanie sprzeczne z porządkiem prawnym, polegające na sprzeczności między zakresem kompetencji organu, sposobem jego postępowania i treścią rozstrzygnięcia wynikającymi z wzorca ustawowego, a jego działaniem rzeczywistym. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż tak rozumiana bezprawność funkcjonariuszy Urzędu Celnego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Sformułowany w apelacji zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego był nietrafny.</p> <p>Sąd I instancji właściwe wskazał przepisy prawne, które uprawniały funkcjonariuszy Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> do dokonania przeszukań pomieszczeń, w których znajdowały się automaty do gier oraz zatrzymania tych urządzeń, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego przytaczania. Należy jednakże zaakcentować, że zatrzymanie przedmiotowych automatów zostało dokonane w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 217)">art. 217 k.p.k.</a> i znajdowało w nim uzasadnienie.</p> <p>W sprawie bezspornym było, iż zatrzymanie urządzeń było jednym z elementów postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Urząd Celny w <span class="anon-block">Ł.</span> w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> polegające na urządzaniu gier na automatach będących przedmiotem zatrzymania wbrew przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych</a>. Podstawę prawną zatrzymania stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 217)">art. 217 k.p.k.</a>, zgodnie z którym zatrzymaniu podlegają między innymi rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie. Przepis ten określa również tryb wydania i zatrzymania rzeczy stanowiąc, że rzeczy te należy wydać na żądanie sądu lub prokuratora, a wypadkach niecierpiących zwłoki, także na żądanie Policji lub innego uprawnionego organu. Jeżeli wydania żąda Policja albo inny uprawniony organ działający we własnym zakresie, osoba, która rzecz wyda, ma prawo niezwłocznie złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie jej postanowienia sądu lub prokuratora o zatwierdzeniu zatrzymania, o czym należy ją pouczyć. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 236)">art. 236 k.p.k.</a> na postanowienie dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i w przedmiocie dowodów rzeczowych przysługuje zażalenie osobom, których prawa zostały naruszone. Zażalenie wydane w postępowaniu przygotowawczym rozpoznaje sąd, w okręgu którego toczy się postępowanie. Przepisy procedury karnej zapewniają zatem każdej osobie, której prawa zostały naruszone prawo do weryfikacji podjętych przez funkcjonariuszy czynności oraz uzyskania w ten sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie ich prawidłowości i legalności.</p> <p>Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami Sądu Rejonowego w dniu 14 kwietnia 2011 r. dokonano odebrania i zatrzymania automatu <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>, zaś w dniu 25 maja 2011 r. automatu <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 83, 287). Następnie czynności te zostało zatwierdzone odpowiednio postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Łomży z dnia 21 kwietnia 2011 r. (k. 85) oraz postanowieniem Z-ca Prokuratora Rejonowego w Kolnie z dnia 30 maja 2015 r. (k. 289). W toku kontroli wywołanej wniesieniem zażalenia przez powodową spółkę, Sąd Rejonowy w Łomży postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Łomży z dnia 21 kwietnia 2011 r.(k. 86), zaś Sąd Rejonowy w Łomży VII Zamiejscowy Wydział Karny w <span class="anon-block">K.</span> postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>utrzymał w mocy postanowienie Z-ca Prokuratora Rejonowego w Kolnie z dnia 30 maja 2015 r. (k. 290). Kwestia legalności zatrzymania rzeczy w tych postępowaniach została zatem skontrolowana, w przewidzianym przepisami prawa trybie przez niezawisłe sądy. Z treści tych postanowień wynika, że działania funkcjonariuszy celnych zostały poddane analizie pod kątem ich zgodności z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kodeksu postępowania karnego</a>, które na mocy odesłania zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 113;art. 113 § 1)">art. 113 § 1 k.p.k.</a> znajdują zastosowanie w postępowaniu karno-skarbowym. Ponadto z akt sprawy wynika, że urządzenia zatrzymane przez funkcjonariuszy urzędu celnego zostały uznane za dowody w toczącym się postępowaniu karno-skarbowym. Orzeczenia w tym przedmiocie wydane przez Urząd Celny (k. 87, 292) ponownie zostały poddane kontroli sądu, który nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażaleń zaskarżone postanowienia utrzymał w mocy (k. 89, 294). Uznanie w trakcie postępowania przygotowawczego urządzenia za dowód rzeczowy implikuje wniosek, że rzecz ta stanowi środek dowodowy niezbędny do prawidłowego osądzenia sprawy, powoduje obowiązek jej zabezpieczenia przed zmianą lub deformacją lub zniszczeniem, czy ukryciem. Tego rodzaju czynności organów ścigania związane są z wypełnianiem przez nie ustawowych obowiązków i nie noszą znamion niezgodności z prawem. Tym samym sądy – rozpoznające zażalenia strony powodowej – potwierdziły, że czynności zatrzymania dokonywane były zgodnie z prawem, a zatrzymanie dotyczyło rzeczy stanowiących dowód w sprawie. Poddanie postanowień prokuratorskich kontroli sądowej, w wyniku której zostały one utrzymane w mocy, prowadzi z kolei do wniosku, że kwestionowane przez skarżącego czynności funkcjonariuszy Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span>, polegające na zatrzymaniu urządzeń do gier, nie były bezprawne. Sąd Rejonowy słusznie przy tym zauważył, że obecnie w toku niniejszego postępowania – opartego o przesłanki odpowiedzialności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> – przedmiotem badania nie może być kwestia, czy ww. orzeczenia sądów były wadliwe.</p> <p>W takiej sytuacji na użytek roszczeń odszkodowawczych, nie ma potrzeby szerszego wypowiadania się w kwestiach podnoszonych w apelacji, a dotyczących bezprawności powiązanej z niemożnością stosowania określonych norm przewidzianych ustawą o grach losowych, z uwagi na brak notyfikacji projektu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a> Komisji Europejskiej. Nie mniej należy zwrócić uwagę, że problem braku notyfikacji przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych</a> w rozumieniu Dyrektyw 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w świetle orzecznictwa nie był i nie jest jednolicie postrzegany. W szczególności dotyczy on kwestii, czy sądy krajowe orzekające w sprawach o przestępstwa określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> są uprawnione do odmowy zastosowania powołanych przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a> jako niezgodnych z prawem unijnym. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach <span class="anon-block">(...)</span>(wydanym w związku z pytanie prejudycjalnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w <span class="anon-block">G.</span>) stwierdził, że zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje sąd krajowy do stosowania prawa wspólnotowego i do odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych. Stanowisko to podzielił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie II KK 55/14 (OSNKW 2015/4/37), w którym stwierdził również, że wynikającą z prawa Unii konsekwencją braku notyfikacji przepisów technicznych, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 14)">art. 6 i art. 14 ustawy o grach hazardowych</a>, jest bezskuteczność tych przepisów, która powinna być rozumiana jako obowiązek powstrzymania się przez sądy od ich stosowania. Należy jednak zwrócić uwagę, iż w innymi postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. I KZP 15/13(OSNKW 2013/12/101, Prok.i Pr.-wkł. 2014/2/9, LEX nr 1393793, Biul.PK 2013/11/8, Biul.SN 2013/12/28-29) Sąd Najwyższy poddał w wątpliwość obowiązywanie normy niestosowania przez państwo wobec jednostek nienotyfikowanych przepisów technicznych, wskazując, że nie wynika ona z żadnego wyraźnego przepisu dyrektywy 98/34/WE, ani też z żadnej regulacji traktatowej, a orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie mają charakteru powszechnie wiążącego. Stąd też w orzecznictwie brak jest jednolitego stanowiska co do tego, czy w prawie unijnym funkcjonuje norma, która w jakimkolwiek zakresie miałaby wyłączyć zastosowanie przepisów krajowych uznanego za nienotyfikowane. Kwestia związana ze skutkiem braku notyfikacji przepisów technicznych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych</a> dotyczy niewątpliwie wykładni prawa europejskiego, tj. art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. Wyłącznie właściwym do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii jest Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 267)">art. 267</a> TfUE). Problem tejże wykładni został już dostrzeżony przez Sąd Okręgowy w Łodzi, który w orzeczeniu z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie V Kz 142/15 postanowił zwrócić się do Trybunał Sprawiedliwości pytaniem prejudycjalnym, czego skutkiem są liczne orzeczenia sądów krajowych w przedmiocie zawieszenia postępowania, których przedmiotem są czyny określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 14)">art. 6 i art. 14 ustawy o grach hazardowych</a> do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w sprawie C – 303/15. W związku z powyższym nie sposób jest uznać, iż w chwili podjęcia przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w <span class="anon-block">Ł.</span> czynności zatrzymania urządzeń istniała bezwzględna bezskuteczność przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 14;art. 14 ust. 1;art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a>, wypełniającego blankietową treść przepisu sankcjonującego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> Istniała zatem podstawa prawna do wszczęcia postępowania karno-skarbowego w tym przedmiocie i podejmowania w jego ramach podjęcia czynności służących do zatrzymania i zabezpieczenia dowodów rzeczowych.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p>O kosztach procesu w postępowaniu odwoławczym, na które składa się wynagrodzenie radcy prawnego, orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99 § 6;art. 99 § 6 pkt. 4)">§ 6 pkt 4</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 1)">§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U.z 2013 r., poz. 490 j.t.), obciążając nimi stronę skarżącą, stosowanie do wyniku sprawy w II instancji.</p> </div>