II Ca 755/15
Sądy powszechne2015-12-22
Sygnatura
II Ca 755/15
Data orzeczenia
2015-12-22
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Andrzej Roman (PRESIDING_JUDGE)Piotr ŁakomiakWojciech Opidowicz
Podstawa prawna
Streszczenie
Każda służebność jeżdżenia i pędzenia bydła powstała przed wejściem w życie k.c. może być wykonywana tak jak służebność drogi koniecznej z art. 145 k.c. i jako taka podlega ochronie z art. 7 pkt 4 u.k.w i h.
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt II Ca 755/15</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 22 grudnia 2015 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="431"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Andrzej Roman (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Wojciech Opidowicz</p>
<p>SSR del. Piotr Łakomiak</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Katarzyna Pająk</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. w Bielsku-Białej</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. S.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">M. P. (1)</span>, <span class="anon-block">P. P.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">M. P. (2)</span>
</p>
<p>o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym</p>
<p>na skutek apelacji powódki</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej</p>
<p>z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt I C 1161/14</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza od powódki na rzecz pozwanych jako wierzycieli solidarnych kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. </strong>
</p>
<p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p>
<p>Sygn. akt II Ca 755/15</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 1 sierpnia 2014 roku powódka <span class="anon-block">M. S.</span>, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła pozew o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu III <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> w postaci służebności gruntowej jeżdżenia i pędzenia bydła drogą przez nieruchomość powódki, na rzecz właścicieli nieruchomości objętych <span class="anon-block">księgami wieczystymi nr (...)</span>, gdzie w dziale drugim wpisani są pozwani. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na uzasadnienie żądania powódka podała, że 30 czerwca 1994 roku zakupiła nieruchomość, położoną w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>. W dziale III tej księgi wieczystej widniej wpis ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>, do którego, zdaniem powódki, nie ma żadnych podstaw. Przed zawarciem przez powódkę umowy kupna tej nieruchomości dział III księgi wieczystej, prowadzonej dla tej nieruchomości, był wolny od wpisu, którego wykreślenia obecnie domaga się powódka. Sprawdzała to zarówno powódka, jak i notariusz, przed którym była zawierana umowa z dnia 30 czerwca 1994 roku. Powódka zatem, działając w dobrej wierze, nabyła nieruchomość nieobciążoną ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a>. Tymczasem obciążenie to później, w ramach sprostowania usterki wpisu, zostało w tej księdze wpisane. W ocenie powódki wpis ten spowodował obciążenie nieruchomości powódki w sposób niezgodny ze stanem prawnym nieruchomości.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwani <span class="anon-block">M. P. (2)</span>, <span class="anon-block">M. P. (1)</span>, <span class="anon-block">P. P.</span> i <span class="anon-block">T. P.</span>, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Na uzasadnienie swojego stanowiska pozwani podali, że sporna służebność nie została przez przeoczenie przeniesiona z księgi dawnej do aktualnej księgi wieczystej i nastąpiło to w trybie sprostowania oczywistej omyłki. Pozwani podali, że służebność istniała już w XIX wieku, a aktualna treść księgi wieczystej odzwierciedla stan prawny nieruchomości.</p>
<p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej oddalił powództwo oraz zasądził od powódki <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz pozwanych <span class="anon-block">M. P. (1)</span>, <span class="anon-block">P. P.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span> i <span class="anon-block">M. P. (2)</span> solidarnie kwotę 300zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:</p>
<p>Stan faktyczny był w znacznej części pomiędzy stronami bezsporny. Nie kwestionowane było prawo własności, przysługujące stronom co do nieruchomości, opisanych w pozwie, ani podstawy wpisu tego prawa. I tak bezsporne było pomiędzy stronami, że powódka <span class="anon-block">M. S.</span> jest właścicielką nieruchomości gruntowej, objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>, prowadzoną dla <span class="anon-block">działek o nr (...)</span> oraz pgr <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. Nie kwestionowane było to, że powódka jest wpisana jako właścicielka na podstawie umowy sprzedaży z dnia 30 czerwca 1994 roku, zawartej przed notariuszem <span class="anon-block">A. W.</span>. Poza sporem było także to, że jako właściciele w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> są wpisani pozwani <span class="anon-block">M. P. (2)</span>, <span class="anon-block">M. P. (1)</span> i <span class="anon-block">P. P.</span> i że księga ta prowadzona jest dla <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> i pgr <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>, zaś że jako właściciel w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> wpisany jest <span class="anon-block">T. P.</span> i że księga ta prowadzona jest dla pgr <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p>
<p>W dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>, prowadzonej dla nieruchomości, należącej do powódki, jest wpisane ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> związane z inną nieruchomości, a to służebność gruntowa jeżdżenia i pędzenia bydła na rzecz nieruchomości objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> oraz na rzecz nieruchomości objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> jako nieruchomości współuprawnione (wcześniej <span class="anon-block">L.</span> 151 Gm. <span class="anon-block">K.</span>) wpisana na karcie <span class="anon-block">C. L.</span> 133 Gm. <span class="anon-block">K.</span> pod poz. 4. Podstawą tego wpisu jest postanowienie o sprostowaniu usterki wpisu z dnia 30 sierpnia 2007 roku i z dnia 2 lipca 2008 roku, wydane przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej.</p>
<p>/wydruk <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, k. 15-16/</p>
<p>W dziale I Sp <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> wpisane jest uprawnienie, odpowiadające obciążeniu, ujawnionemu w księdze wieczystej dla nieruchomości powódki, opisanemu powyżej.</p>
<p>/wydruk <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, k. 25-26 i 38-39/</p>
<p>Umową z dnia 30 czerwca 1994 roku, zawartą w formie aktu notarialnego, <span class="anon-block">J. F.</span> zbył na rzecz powódki <span class="anon-block">M. P. (2)</span> prawo własności nieruchomości, objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span>. Dział III tej księgi wieczystej nie został w akcie notarialnym opisany. Z odpisu tej księgi wieczystej z dnia 9 lutego 2006 roku wynika, że dział III tej księgi wieczystej w tym czasie nie zawierał wpisu żadnego ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>.</p>
<p>/kopia aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 1994 roku, k. 45; kopia odpisu z Kw nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 9 lutego 2006 roku, k. 46/</p>
<p>W czasie, gdy właścicielem nieruchomości objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span> był poprzednik prawny powódki <span class="anon-block">M. J.</span> <span class="anon-block">F.</span>, w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (dział 3)">dziale trzecim</a> tej księgi wieczystej nie było wpisane ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> w postaci służebności gruntowej jeżdżenia i pędzenia bydła. W chwili sprzedaży tej nieruchomości powódce <span class="anon-block">J. F.</span> był przekonany, że nie ma tej nieruchomości obciążenia żadną służebnością. Za płotem tej nieruchomości zawsze była ścieżka. <span class="anon-block">J. F.</span> taką wiedzę też przekazał powódce. Brak obciążenia tej nieruchomości służebnością potwierdził także notariusz, przed którym była zawierana umowa sprzedaży tej nieruchomości pomiędzy <span class="anon-block">J. F.</span> a powódką. Powódka wraz z mężem pobierała odpis księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości powódki w 2006 roku i wtedy nadal nie było tam w dziale III wpisu żadnej służebności gruntowej. Powódka wraz z mężem zamieszkała na tej nieruchomości w 2007 roku. Drogą wzdłuż płotu, poza pojazdami powódki i jej męża oraz sąsiadów, jakieś pojazdy przejeżdżały po tej drodze. W latach dziewięćdziesiątych przejazd wzdłuż płotu powódki był traktem ubitym tłuczniem i był szerszy niż obecnie, ponieważ w 2008 roku państwo <span class="anon-block">S.</span> przestawili ogrodzenie o ok. 70 cm w kierunku tej drogi, tym samym zwężając jej szerokość. Sprostowanie usterki wpisu w księgach wieczystych poprzez ujawnienie w elektronicznej księdze wieczystej ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowe</a> nastąpiło z inicjatywy pozwanych.</p>
<p>/zeznania świadka <span class="anon-block">J. F.</span>, k. 80-81; zeznania świadka <span class="anon-block">J. S.</span>, k. 81-81; zeznania pozwanego <span class="anon-block">M. P. (1)</span>, k. 82; zeznania powódki <span class="anon-block">M. S.</span>, k. 82-83; zeznania pozwanego <span class="anon-block">P. P.</span>, k. 83/</p>
<p>Obecnie karta C wykazu <span class="anon-block">L.</span> 133 Gm. Katastralna <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">B.</span> jest zniszczona.</p>
<p>/informacja z Wydziału VII Ksiąg Wieczystych tut. Sądu, k. 103/</p>
<p>W sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Bielsku-Białej II Ns 503/10, z wniosku <span class="anon-block">K. P.</span> – poprzednika prawnego pozwanych w zakresie własności uprawnionych wg treści służebności nieruchomości, opisanych w pozwie, prawomocnym postanowieniem z dnia 20 października 2010 roku stwierdzono, że z dniem 1 stycznia 1985 roku <span class="anon-block">K. P.</span> i <span class="anon-block">M. P. (2)</span> nabyli na rzecz każdoczesnych właścicieli, posiadaczy i użytkowników <span class="anon-block">działek (...)</span> służebność przejazdu i przechodu, obciążającą na całej długości i szerokości <span class="anon-block">działkę (...)</span>, objętą kw nr <span class="anon-block"> (...)</span> oraz <span class="anon-block">działkę (...)</span>, objętą kw nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Ten szlak drogowy, opisany w przytoczonym postanowieniu, jest dalszą częścią szlaku drogowego, którego wykreślenia w tym postępowaniu domaga się powódka.</p>
<p>/dokumenty z akt tut. Sądu II Ns 503/10, a to mapa geodezyjna k. 3 i postanowienie z dnia 20 października 2010 roku/</p>
<p>W sprawie tutejszego Sądu I C 44/09 o ochronę posiadania z powództwa <span class="anon-block">K. P.</span> przeciwko <span class="anon-block">M. S.</span>, Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 15 października 2009 roku nakazał <span class="anon-block">M. S.</span> zaniechania naruszania posiadanej przez <span class="anon-block">K. P.</span> służebności przejazdu i przegonu bydła, obciążającej nieruchomość objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>. W odpowiedzi na pozew w tamtej sprawie powódka <span class="anon-block">M. S.</span> nie kwestionowała tego, że wzdłuż jej nieruchomości istnieje pas drogowy, z którego korzystają Państwo <span class="anon-block">P.</span>. <span class="anon-block">M. S.</span> kwestionowała w tamtym postępowaniu jedynie szerokość przysługującego <span class="anon-block">K. P.</span> przejazdu.</p>
<p>/dokumenty z akt sprawy tut. Sądu I C 44/09, a to odpowiedź na pozew oraz zapadłe w sprawie orzeczenie wraz z uzasadnieniem/</p>
<p>Jako ciąg dalszy wykazu hipotecznego o liczbie 133 gminy katastralnej <span class="anon-block">K.</span>, była prowadzona papierowa <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, do której wpisy przeniesiono z dotychczasowej księgi gruntowej <span class="anon-block">L.</span> 133 <span class="anon-block">K.</span>. Dział III papierowej <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>, stanowiący obecnie akta księgi elektronicznej, był wolny od wpisu służebności gruntowej. Wnioskiem z dnia 19 lipca 2007 roku <span class="anon-block">K. P.</span> wniósł o sprostowanie usterki wpisu poprzez uwidocznienie w treści elektronicznej księgi wieczystej zapisu służebności, znajdującego się na stronie 26 <span class="anon-block">L.</span> 133
<span class="anon-block">K.</span>. Do wniosku załączona została kolorowa kopia karty C wskazanej księgi dawnej z zapisem służebności gruntowej jeżdżenia i pędzenia bydła przez posiadłość o nr <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">K.</span>. Postanowienie Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym w Bielsku-Białej z dnia 30 sierpnia 2007 roku o sprostowaniu usterki wpisu, wydane w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, stało się podstawą wpisu w księgach wieczystych, opisanych w pozwie, służebności, której wykreślenia domagała się powódka. Na postanowienie to skargę złożyła <span class="anon-block">M. S.</span>. Potwierdziła w niej, że <span class="anon-block">K. P.</span> korzysta z przejazdu przez jej nieruchomość, ale stan ten jest nieuregulowany. Powódka wskazała także, że chciała sprawę spornego przejazdu rozwiązać polubownie i nie utrudniać przejazdu. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007 roku Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej utrzymał w mocy zaskarżony wpis służebności. Apelację od tego rozstrzygnięcia wniosła <span class="anon-block">M. S.</span>, powołując się na dobrą wiarę po swojej stronie i to, że w chwili zakupu nieruchomości w 1994 roku nie była ona obciążona służebnością. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 roku Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej w sprawie II Ca 110/08 oddalił apelację <span class="anon-block">M. S.</span>, wskazując na prawidłowość dokonanego wpisu i ograniczony zakres kognicji Sądu wieczystoksięgowego w sprawie z wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej.</p>
<p>/dokumenty znajdujące się w aktach <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>/</p>
<p>Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</p>
<p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Strona powodowa wywodziła swoje roszczenie z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, który stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.</p>
<p>Strona powodowa, po myśli powołanego przepisu i zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>) powinna wykazać, że wpisana w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> służebność jeżdżenia i pędzenia bydła drogą przez nieruchomość powódki, na rzecz właścicieli nieruchomości objętych <span class="anon-block">księgami wieczystymi nr (...)</span>, nie istnieje.</p>
<p>Argumentacja powołana w pozwie opierała się na twierdzeniu, że brak jest podstaw do ujawniania w księgach wieczystych wpisu tej służebności, albowiem powódka, w chwili nabywania tej nieruchomości, kierowała się rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i nie miała wiedzy, że nabywana przez nią nieruchomość jest obciążona ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a>. Powódka powołała się w pozwie na treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (art. 5)">art. 5</a> kwh i podniosła, że skoro nabyła odpłatnie nieruchomość bez obciążeń, wpisy dotyczące obciążenia tej nieruchomości powinny zostać usunięte.</p>
<p>Ze stanowiskiem powódki, zaprezentowanym w pozwie, nie można się zgodzić. W ocenie Sądu powódka nie wykazała w żaden sposób, że są podstawy do wykreślenia służebności, obciążającej jej nieruchomość. Jednocześnie Sąd nie kwestionuje tego, że w momencie, gdy powódka nabyła nieruchomość objętą <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> w 1994 roku, jak i wcześniej, od czasu założenia dla tej nieruchomości papierowej księgi wieczystej, po zamknięciu księgi dawnej w postaci <span class="anon-block">L.</span> 133 <span class="anon-block">K.</span>, jak i nawet do 2007 roku, nie było w tej księdze żadnej informacji o obciążeniu tej nieruchomości ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a>. Ta okoliczność była niekwestionowana. To jednak było za mało, by żądanie powódki nadawało się do uwzględnienia. Na dzień orzekania bowiem w niniejszej sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 kpc</a>), stan był taki, że wpis służebności w księdze wieczystej był. Zadaniem powódki było więc wykazanie w tym procesie, że wpisane prawo nie istnieje, a nie tylko powoływanie się na to, że wcześniej prawo to nie było w papierowej, a następnie elektronicznej księdze wieczystej wpisane. Tymczasem, jak wynika ze stanowiska samej powódki, prezentowanego w postępowaniu czy to o ochronę posiadania służebności (I C 44/09), o zasiedzenie ślubności na następnym fragmencie drogi przejazdowej do nieruchomości pozwanych (II Ns 503/10), czy też w postępowaniu wieczystoksięgowym o sprostowanie usterki wpisu, miała ona świadomość tego, że z przejazdu po jej nieruchomości korzystają pozwani i ich poprzednik prawny <span class="anon-block">K. P.</span>. Powódka twierdziła jedynie, że stan ten nie jest uregulowany.</p>
<p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsze postępowanie nie mogło stanowić niejako kontynuacji, czy ponownej oceny stanu, będącego przedmiotem postępowania o sprostowanie usterki wpisu. Tymczasem powódka praktycznie powoływała te same argumenty, co w postępowaniu wieczystoksięgowym, skarżąc postanowienie Referendarza Sądowego o sprostowanie usterki wpisu. To, czy podstawy do takiego sprostowania były, zostało prawomocnie ocenione w tamtym postępowaniu. Co ważne, w postępowaniu tym Sąd badał jedynie, czy przy zamknięciu księgi dawnej wszytkie wpisy zostały przeniesione do księgi papierowej, a następnie elektronicznej. Z uwagi na to, że – wbrew twierdzeniom powódki – z księgi dawnej <span class="anon-block">L.</span> 133 <span class="anon-block">K.</span>, na skutek omyłki, nie został przeniesiony wpis służebności gruntowej, na podstawie postanowienia o sprostowaniu usterki wpisu, wpis ten znalazł się w księdze elektronicznej, prowadzonej dla tej samej nieruchomości. Obecnie prawomocny wpis tego obciążenia w księdze wieczystej więc widnieje. Powódka, domagając się jego wykreślenia, powinna udowodnić, że wpisane prawo wygasło.</p>
<p>Przechodząc do materialno prawnej podstawy żądania, sformułowanego przez powódkę, powołać należy przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Praktycznie jedynym sposobem obalenie tego domniemania jest dowiedzenie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieistnienia wpisanego prawa.</p>
<p>Jak stanowi powołany przez pełnomocnika powódki w pozwie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 (art. 5)">art. 5</a> kwh, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).</p>
<p>W niniejszej sprawie w chwili nabywania nieruchomości w 1994 roku powódka stała się jej właścicielką w drodze odpłatnej czynności prawnej i wg zapisów z księgi wieczystej papierowej nabyła nieruchomość nieobciążoną. W ocenie Sądu ani powódka, ani notariusz nie dokonali jednak sprawdzenia zapisów w księgach dawnych, z których przepisywano treść do księgi papierowej. W Lwh 133 <span class="anon-block">K.</span> na karcie C wpis służebności bowiem był i zostało to przesądzone w postępowaniu o sprostowanie usterki wpisu. Obecnie ta księga dawna uległa zniszczeniu, więc nawet nie można mówić w stosunku do tej księgi o działaniu wiary publicznej ksiąg wieczystych.</p>
<p>Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nie jest zasadą bezwzględną, albowiem wyjątki od jej działania przewidują przepisy art. 6,7 i 8 kwh.</p>
<p>Przepis art. 7 kwh stanowi, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko:</p>
<p>1)prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, niezależnie od wpisu;</p>
<p>2)prawu dożywocia;</p>
<p>3)służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej;</p>
<p>4)służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia;</p>
<p>5)służebnościom przesyłu.</p>
<p>Powołany przepis wyłącza rękojmię przeciwko wymienionym w nim prawom, obciążającym nieruchomość, niezależnie od tego, czy są, czy też nie są ujawnione w księdze wieczystej. Wyliczenie to jest zamknięte i oznacza, że przeciwko innym prawom działanie rękojmi nie jest wyłączone. Odnośnie służebności przechodu i przejazdu, bo z tego rodzaju służebnością mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystej jest wyłączone w stosunku do służebności ustanowionych na podstawie decyzji właściwego organu administracji publicznej i służebności drogi koniecznej. To powódka, zgodnie z powołaną wyżej zasadą rozkładu ciężaru dowodu, powinna udowodnić, że wpisana w drodze sprostowania usterki wpisu służebność, nie była żądną z wyżej wymienionych służebności. Treścią służebności drogi koniecznej może być przechodzenie, przejeżdżanie lub przepędzanie bydła przez cudzą nieruchomość. Z samej treści wpisu nie można więc wnioskować, czy dana służebność jest służebnością drogi koniecznej, czy też nie. Charakter służebności z tego punktu widzenia dałoby się ustalić po analizie podstawy wpisu tej służebności. <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">K.</span> karta C jest zaś zniszczony i nie da się już tej podstawy zbadać. Tym samy w tym przypadku, przy zniszczeniu księgi dawnej, nie może być skuteczne powołanie się na działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, powódka nie wykazała, zdaniem Sądu, że wpisana służebność wygasła na skutek działania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Nie wygasła też z innych przyczyn.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 293;art. 293 § 1)">art. 293 § 1 kc</a> służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć. Powyższa regulacja oparta jest na założeniu, że brak zainteresowania uprawnionego wykonywaniem przysługującej mu służebności oznacza, że utraciła ona dla niego jakiekolwiek znaczenie. Powódka nie powołała się na tą podstawą. Postępowanie dowodowe zresztą nie dawało podstaw do skutecznego powołanie się na nią.</p>
<p>Podkreślenia wymaga, że powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym zmierza do ujawnienia w księdze wieczystej stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania przez sąd (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2003 roku, III CKN 471/01). Obecnie stan prawny jest zaś taki, że pozwani korzystają ze służebności obciążającej nieruchomość powódki. Zostało to wykazane w postępowaniu o ochronę posiadania służebności, jak i w postępowaniu o jej zasiedzenie, dotyczącego dalszego fragmentu tej samej drogi, której dotyczy służebność opisana w pozwie.</p>
<p>Przeprowadzone rozważania doprowadziły Sąd do wniosku, że powódka nie wykazała, by wpisana w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> służebność jeżdżenia i pędzenia bydła drogą przez nieruchomość powódki, na rzecz właścicieli nieruchomości objętych <span class="anon-block">księgami wieczystymi nr (...)</span>, nie istnieje, a tym samym, że opisane w pozwie ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> powinno zostać wykreślone.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd oddalił powództwo.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 kpc</a>, zasądzając od strony powodowej solidarnie na rzecz pozwanych kwotę w wysokości 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powyższa kwota obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych w wysokości 300 zł, wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 8;§ 8 pkt. 8)">§ 8 pkt. 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>.</p>
<p>Apelację od tego wyroku złożyła powódka zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 24 ust 1 u.k.w.1 h.w zw., z art. 5 u.k.w.i h.</p>
<p>Polegające na przyjęciu, iż rękojmia publicznej wiary ksiąg wieczystych dotyczy rzekomej treści dawnej księgi wieczystej, podczas gdy z zasady jedna nieruchomość jedna księga wieczysta wynika, iż zasada publicznej wiary ksiąg wieczystych odnosi się do treści jednej aktualnej księgi prowadzonej dla nieruchomości:</p>
<p>naruszenie prawa materialnego, połączone z naruszeniem prawa procesowego, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 232)">art. 232 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5</a> u. k.w. i h. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7)">art. 7</a> u. k.w. i h.</p>
<p>Polegające na przyjęciu, iż powódka nie wykazała nieistnienia nie zarzucanych przez pozwanych okoliczności opisanych w art. 7 u. k.w. i h., podczas gdy w sytuacji kiedy pozwani reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika nie podnosili zarzutu iż wpisana służebność stanowi drogę konieczną (tym bardziej, że w sprawie z wniosku pozwanych przed Sądem Rejonowym w Bielsku-Białej pod sygn. akt II Ns 74/13, toczyło się bez udziału powódki postępowanie o ustanowienie drogi koniecznej do nieruchomości pozwanych i taka droga konieczna została ustanowiona dla nieruchomości pozwanych nie po pasie stanowiącym służebność wpisaną do <span class="anon-block">KW (...)</span>,) powódka nie miała obowiązku wykazywać tych okoliczności.</p>
<p>Błąd w ustaleniach faktycznych połączony z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art 328 § 2 k.p.c</a>, w. zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art 232 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art 5 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5</a> u. k.w. i h. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7)">art. 7</a> u. k.w. i h. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 10)">art. 10</a> u. k.w. i h. oraz 24 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 10 ust. 1)">ust 1</a> u.k.w. 1 h. poprzez całkowicie dowolną ocenę dowodów, oraz zaniechanie wszechstronnego rozważenia w sposób kompleksowy całego zebranego materiału.</p>
<p>Polegający na zupełnie dowolnym przyjęciu iż nie zasługuje na uwzględnienie żądanie uzgodnienia księgi wieczystej poprzez wykreślenie służebności, podczas gdy skoro jak stwierdza Sąd w chwili nabywania nieruchomości w 1994 roku powódka stała się jej właścicielką w drodze odpłatnej czynności prawnej i wg zapisów z księgi wieczystej papierowej nabyła nieruchomość nieobciążoną to tym samym zgodnie z zasadą art. 5 k.w. i h. powódka <span class="anon-block">M. S.</span> nabyła nieruchomość - wbrew twierdzeniom Sądu - bez obciążeń czyli bez służebności, tym bardziej, że pozwani jak wynika z akt sprawy SR w B-B o sygn. II Ns 74/13, w szczególności orzeczenia I instancji, mają dostęp do drogi publicznej - drogę konieczną innym pasem, a wcześniej Sądy nie wypowiadały się o ich prawie do tej służebności,</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386)">art. 386 kpc</a>. wniosła</p>
<p>- o zmianę orzeczenia w zaskarżonej części i z działu III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> prowadzonej dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> stanowiącej własność powódki <span class="anon-block">M. S.</span> usunięcie wpisu, iż jest ona obciążona ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a> - służebnością gruntową jeżdżenia i pędzenia bydła drogą przez nieruchomość do nieruchomości pozwanych objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span> (rubryka 3.4), a z ksiąg wieczystych pozwanych <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> usunięci wpisów dotyczących tego, iż właścicielom tych nieruchomości przysługuje służebność gruntowa jeżdżenia i pędzenia bydła drogą przez nieruchomość <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>- o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym też kosztów postępowania odwoławczego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych lub spisu kosztów, który złożony zostanie na rozprawie,</p>
<p>- o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy SR w B-B o sygn. II Ns 74/13, w szczególności orzeczenia I instancji, na okoliczność, którędy pozwani mają dostęp do drogi publicznej - drogę konieczną.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o oddalenie apelacji za przyznaniem kosztów.</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</p>
<p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p>
<p>Wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Na wstępie należy zauważyć, iż powódka poddała pod osąd działanie zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 5)">art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>) i w związku z tą zasadą poddała pod osąd bezciężarowe (bez obciążenia służebnością) nabycie nieruchomości.</p>
<p>Niedopuszczalne jest wówczas odniesienie się przez Sąd do kwestii czy służebność nie wygasła wobec jej niewykonywania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 293;art. 293 § 1)">art. 293 § 1 kc</a>).</p>
<p>Uwaga ta jest istotna dla dalszych rozważań albowiem poddanie pod osąd zasady z art. 5 u kw i h znacznie ogranicza zakres okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niepotrzebnie rozwlekłe powołując okoliczności nie mające związku z poddaną pod osąd kwestią.</p>
<p>Sąd Okręgowy zmuszony jest do odniesienia się tylko do tej części stanu faktycznego, który ma znaczenie w sprawie i zarazem jest zobowiązany stwierdzić, że w tej części jest on bezsporny.</p>
<p>Oczywiste jest, że w chwili nabycia nieruchomości stan księgi wieczystej wskazywał na brak obciążenia służebnością jeżdżenia i pędzenia bydła, służebność ta jako obciążenie tej nieruchomości została dopisana po nabyciu nieruchomości.</p>
<p>W kontekście tego ustalenia zarzut procesowy apelacji jest całkowicie bezprzedmiotowy a odnosi się do tej części stanu faktycznego, która stanowi nieuzasadniony nadmiar w pisemnym uzasadnieniu wyroku.</p>
<p>Drugim błędem Sądu Rejonowego było nałożenie na powódkę obowiązku dowodzenia, że służebność o którą chodzi w pozwie nie jest służebnością drogi koniecznej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 7;art. 7 pkt. 4)">art. 7 pkt 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>.</p>
<p>Wypada krótko zaznaczyć, że przedmiotem dowodu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> mogą być tylko fakty. Okoliczności prawne nie podlegają dowodzeniu a pozostawione są Sądowi do oceny prawnej.</p>
<p>Sąd Rejonowy winien był zatem ustalić z urzędu w ramach oceny materialno - prawnej czy służebność o którą chodzi w pozwie podpada pod pojęcie służebności drogi koniecznej- nie jest to ocena faktu ale ocena prawa. Sąd Rejonowy uchylając się od oceny prawnej w powyższym zakresie błędnie rozpoznał istotę sprawy sprowadzając ją niesłusznie do reguły z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc.</a>
</p>
<p>Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części zważeniowej jest również rozwlekłe pomijając przy tym istotę sprawy.</p>
<p>Zarzuty materialno-prawne apelacji, które odnoszą się właśnie do bezprzedmiotowej części tego uzasadnienia również są bezprzedmiotowe.</p>
<p>Sąd II instancji zmuszony został z urzędu rozpoznać istotę sprawy i ocenić w ramach oceny materialno - prawnej czy służebność o którą chodzi w pozwie (służebność jeżdżenia i pędzenia bydła) jest służebnością drogi koniecznej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 7;art. 7 pkt. 4)">art. 7 pkt 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>- bo jeśli tak to wyrok Sądu Rejonowego odpowiada prawu.</p>
<p>Należy zauważyć, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 ()">ustawa o księgach wieczystych i hipotece</a> to akt prawny z 6 lipca 1982r. a więc z czasów kiedy od dawna obowiązywała już <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawa z 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny</a>. Pojęcie służebności drogi koniecznej z art. 7 pkt 4 powołanej ustawy odnosi się zatem do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a>, w którym zdefiniowano pojęcie drogi koniecznej jako służebności drogowej dla nieruchomości, która nie ma dostępu do drogi publicznej, służebność ta jest służebnością gruntową a taka jest też zdefiniowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 1;art. 285 § 2)">art. 285 § 1 i 2 k.c.</a>
</p>
<p>W przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7;art. 7 pkt. 4 u)">art. 7 pkt 4 u</a> k.w. i h. użyto zatem pewnego skrótu redakcyjnego uzasadnionego względami techniki legislacyjnej aby nie powtarzać definicji z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 1;art. 285 § 2)">art. 285 § 1 i 2 k.c.</a>
</p>
<p>Należy zatem oceniając służebność poddaną pod osąd ocenić nie nazwę użytą we wpisie do księgi wieczystej ale materialną treść służebności, jest przy tym oczywiste, że jeśli służebność została ustanowiona czy nabyta przez zasiedzenie przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> – nie będzie zawierała nazwy droga konieczna.</p>
<p>Dla służebności, które weszły do obiegu prawnego przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> nie będzie można zastosować kryteriów zasadności ustanowienia służebności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 2;art. 145 § 3)">art. 145 § 1 ,2 i 3 k.c.</a> albowiem na przeszkodzie stoi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 k.c.</a>
</p>
<p>Nie koniec na tym, reguła prawna z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7;art. 7 pkt. 4 u)">art. 7 pkt 4 u</a> k.w. i h. dotyczyć będzie, także tych służebności, do których stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> o drodze koniecznej <em>
<!-- -->per analogiam.</em>
</p>
<p>Istnieje słynna uchwała Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1965r. III Co 34/65, OSNC 1966/7-8/109, w uzasadnieniu której wyrażono pogląd o dopuszczalności zastosowania w drodze analogii <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a> do przypadków ustanowienia służebności przebiegu sieci np. sieci wodociągowej.</p>
<p>Jeśli tak to reguła z art. 7 pkt 4 u k.w. i h ma szerokie zastosowanie do:</p>
<p>1) służebności drogi koniecznej ustanowionej bądź nabytej przez zasiedzenie pod rządami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>,</p>
<p>2) służebności drogowych przechodu i przegonu bydła ustanowionych bądź nabytych przez zasiedzenie przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>,</p>
<p>3) służebności innych niż służebności drogowe do których <em>
<!-- -->per analogiam </em>stosuje się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a>
</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie służebność gruntowa jest z pewnością służebnością drogową bo już z jej treści wynika, że jest to służebność jeżdżenia i pędzenia bydła.</p>
<p>Przy tym jest niedopuszczalne ocenianie przesłanek do ustanowienia tej służebności, na chwilę kiedy została ustanowiona, pod kątem przesłanek z późniejszej ustawy a to z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 2;art. 145 § 3)">art. 145 § 1, 2 i 3 k.c.</a> skoro zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 k.c.</a> ustawa nie ma mocy wstecznej.</p>
<p>Każda służebność jeżdżenia i pędzenia bydła powstała przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> może być wykonywana tak jak służebność drogi koniecznej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a> i jako taka podlega ochronie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7;art. 7 pkt. 4 u)">art. 7 pkt 4 u</a> k.w. i h.</p>
<p>Jeśli tak to znaczy, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 5 u k.w. i h nie pozwala na bezciężarowe nabycie nieruchomości obciążonej służebnością jeżdżenia i pędzenia bydła gdy ta służebność nie była ujawniona w księdze wieczystej.</p>
<p>W tej sytuacji wyrok Sądu Rejonowego odpowiada prawu a apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach za II instancję należało postanowić zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> (stawka minimalna wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika 300 zł).</p>
<p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p>
<p>ref. I inst SSR K.<span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>t.f.</p>
</div>