III Ca 1773/15

<p>Sygn. akt III Ca 1773/15</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 29 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)</p> <p>Sędziowie: SO Gabriela Sobczyk</p> <p>SR (del.) Roman Troll</p> <p>Protokolant Aldona Kocięcka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy</p> <p>z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>przy udziale <span class="anon-block">H. J. (1)</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">G. D.</span>, <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">R. D.</span>, <span class="anon-block">A. D. (2)</span>, <span class="anon-block">A. D. (3)</span>, <span class="anon-block">P. D.</span>, <span class="anon-block">M. D.</span>, <span class="anon-block">A. D. (4)</span> i <span class="anon-block">Ł. K.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">J. J. (2)</span> </p> <p>na skutek apelacji uczestniczek postępowania <span class="anon-block">A. D. (1)</span>, <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu</p> <p>z dnia 12 maja 2009r., sygn. akt I Ns 1247/08</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSR del. Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 1773/15 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Wnioskodawczyni Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w <span class="anon-block">O.</span> </strong> wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">J. J. (2)</span>, zmarłym w dniu 17 02 2004 r. twierdząc, iż spadkodawca pozostawił po sobie długi z tytułu należności czynszowych za lokal stanowiący własność Skarbu Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Uczestnicy postępowania <span class="anon-block">H. J. (2)</span>, <span class="anon-block">H. J. (1)</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">G. D.</span> i <span class="anon-block">A. D. (1)</span> </strong>nie oponowali przeciwko wnioskowi</p> <p>oraz potwierdzili zapewnienie spadkowe złożone przez <span class="anon-block">H. J. (2)</span> na rozprawie</p> <p>w dniu 3 03 2009r. potwierdzające, iż spadkodawca w chwili śmierci miał żonę</p> <p>i pięcioro dzieci i nie sporządził testamentu, nie składali oświadczeń o przyjęciu ,</p> <p>bądź odrzuceniu spadku, nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia,</p> <p>nie były też zawierane umowy o zrzeczenie się dziedziczenia po nim.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Rejonowy w Gliwicach </strong>w postanowieniu z dnia 12 05 2009 r. stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">J. J. (2)</span> zmarłym dnia 17 02 2004 r., ostatnie stale zamieszkałym w <span class="anon-block">Z.</span> na podstawie ustawy nabyli: jego żona <span class="anon-block">H. J. (2)</span> w <span class="anon-block">(...)</span> części oraz jego dzieci <span class="anon-block">H. J. (1)</span>, <span class="anon-block">B. K.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">G. D.</span> i <span class="anon-block">A. D. (1)</span> po<span class="anon-block">(...)</span> części każde z nich oraz orzekł o kosztach postępowania.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym, w motywach orzeczenia przywołał regulacje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926)">art. 926 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 k.c.</a> uznał i wskazane w sentencji osoby nabyły spadek na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia.</p> <p>O kosztach postępowania orzekał na mocy regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Orzeczenie zaskarżyły<strong> <!-- --> uczestniczki postępowania: <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">A. D. (1)</span> </strong>, które wniosły o uchylenie postanowienia i uznanie,</p> <p>iż odrzucają spadek po zmarłym <span class="anon-block">J. J. (2)</span>, ponieważ nie posiadał on żadnego majątku i nie są w stanie płacić jego zobowiązań finansowych. Oświadczeń</p> <p>o odrzuceniu spadku nie złożyły, gdyż nie znały procedury, a toku postępowania</p> <p>nie posiadały pełnomocnika i nie rozumiały kierowanych do nich słów.</p> <p>W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni <strong> <!-- -->Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w <span class="anon-block">O.</span> </strong>wnosiła o oddalenie apelacji i zasądzenie od uczestniczek <span class="anon-block">A. D. (1)</span> i <span class="anon-block">B. K.</span> zwrotu kosztów postępowania.</p> <p>W uzasadnieniu podniosła, iż termin do składania oświadczenia o odrzuceniu spadku jest terminem ustawowym, zatem nie ma możliwości jego przedłużenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował wniosek, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.</p> <p>Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczna orzeczenia nie były kwestionowane w apelacjach, maja podstawę w informacjach zawartych we wskaza-nych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wiarygodnych źródłach dowodowych</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.</span> </p> <p>Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa.</p> <p>Jednakże po wydaniu zaskarżonego orzeczenia uczestniczki postępowania <span class="anon-block">B. K.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> złożyły oświadczenia o odrzuceniu po nim spadku, a Sąd Rejonowy w Zabrzu w prawomocnym postanowieniu wydanym sprawie o sygn. akt I Ns 1451/09 zatwierdził ich uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia tych oświadczeń.</p> <p>W następstwie tego – stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1020)">art. 1020 k.c.</a> - zostały one wyłą-czone od dziedziczenia po <span class="anon-block">J. J. (2)</span> tak jakby nie dożyły one otwarcia spadku</p> <p>- co w konsekwencji - stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 2)">art. 931 § 2 k.c.</a> - powoduje, że udział spadkowy tych spadkobierców przypadają ich dzieciom w częściach równych.</p> <p>Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika przy tym, iż oświadczenie</p> <p>o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">J. J. (2)</span> złożyła także pozostali – poza <span class="anon-block">H. J. (2)</span>, która zmarła w dniu 2 07 2009r. –wskazani w zaskarżonym orzeczeniu spadkobiercy <span class="anon-block">J. J. (2)</span>, co wymaga dokonania oceny skuteczności tych oświadczeń i w tym celu wyjaśnienia, czy doszło do zatwierdzenia uchylenia się przez nich od skutków prawnych niedochowania terminów do złożenia tych oświadczeń.</p> <p>W konsekwencji tego po wydaniu przez Sąd Rejonowy - prawidłowego</p> <p>w chwili ferowania zaskarżonego postanowienia<strong> <!-- --> - doszło do tak istotnej zmiany stanu sprawy, iż w jej materiale należy uznać, iż jej istota nie została dotychczas rozpoznana, a jej dalsze rozpoznawanie jest uzależnione od ustalenia prawidło-wego kręgu osób zainteresowanych, wezwania ich do udziału w sprawie i umożli-wienia im zajęcia stanowiska oraz uzupełnienie postępowania dowodowego niemal w całości.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Równocześnie kontynuowanie rozpoznawania sprawy przez Sąd odwoławczy spowodowałoby, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne - dotyczące nowych istotnych okoliczności sprawy - nie podlegałyby żadnej kontroli instancyjnej, co pozbawiłoby nowych potencjalnym spadkobierców <span class="anon-block">J. J. (2)</span> faktycznie jednej z instancji orzeczniczej.</strong> </p> <p>W połączeniu z powyższym oraz z doniosłym znaczeniem dla obrotu prawnego mającego zapaść w sprawie orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku</p> <p>po <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">J.</span> (dotyczy ono sukcesji ogółu przynależnych mu i podlegających dziedziczeniu praw oraz odpowiedzialności za jego długi) czyniło to koniecznym uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji</p> <p>do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Reasumując z podanych względów orzeczono jak w sentencji w oparciu </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę zawartą powyżej ocenę prawną oraz podejmie z urzędu czynności w celu wyjaśnienia czy doszło do skutecznego odrzucenia przez uczestników postępowania <span class="anon-block">G. D.</span>,</p> <p> <span class="anon-block">A. D. (1)</span> i <span class="anon-block">H. J. (1)</span> spadku po <span class="anon-block">J. J. (2)</span>.</p> <p>Następnie w wymaganym prawem zakresie uzupełni krąg uczestników postępowania, umożliwi im zajęcie stanowiska w sprawie i ponownie z urzędu przeprowadzi czynności dowodowe w celu ustalenia osób, które skutecznie nabyły spadek po <span class="anon-block">J. J. (2)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->SSR del. Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk</em> </p> </div>