IX U 939/15

<p>Sygn. akt IX U 939/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 29 grudnia 2015 r.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy___________________ </span> </strong> w Gliwicach Wydział IX</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="408"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Maria Konieczna</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Iwona Porwoł</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale ./.</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. w Rybniku</p> <p>sprawy z odwołania Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranego świadczenia</p> <p>na skutek odwołania Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>z dnia 13 sierpnia 2015 r. Znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż stwierdza że odwołujący się nie ma obowiązku zwrotu kwoty 1.199,84zł ( jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt dziewięć złotych 84/100 ) na rzecz organu rentowego,</p> <p>2.  zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującego się kwotę 180,00zł ( sto osiemdziesiąt złotych 00/100 ) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sędzia</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IX U 939/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 13.08.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>, powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138 a)">art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, zobowiązał Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span>, do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 01.05.2015r. do dnia 31.05.2015r. w kwocie 1.199,84 zł, przekazanego na rachunek bankowy za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy <span class="anon-block">H. S. (1)</span> (<span class="anon-block">S.</span>).</p> <p>Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz odwołującego się. Podniósł, że <span class="anon-block">H. S. (2)</span>, któremu została wypłacona kwota 1.199,84 zł, był pełnomocnikiem rachunku zmarłego <span class="anon-block">H. S.</span>. W momencie wypłaty Bank nie miał wiedzy o śmierci posiadacza rachunku.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy, wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. </strong> </p> <p> <span class="anon-block">H. S. (1)</span> był uprawniony do emerytury, wypłacanej do pierwszego dnia każdego miesiąca.</p> <p>Ubezpieczony zmarł w dniu <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Akt zgonu zmarłego wpłynął do ZUS w dniu 30.04.2015r. wraz z wnioskiem <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> o wypłatę zasiłku pogrzebowego.</p> <p>W związku z powyższym organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury od dnia 01.06.2015r.</p> <p>W dniu 23.06.2015r. ZUS zwrócił się do Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">W.</span> o zwrot przekazanego na rachunek bankowy zmarłego <span class="anon-block">H. S.</span> świadczenia za miesiąc maj 2015r. w kwocie 1.876,60 zł.</p> <p> Pismem z dnia 29.06.2015r. Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> poinformował organ rentowy, że emerytura zmarłego w kwocie 1.199,84 zł. została pobrana przez pełnomocnika <span class="anon-block">H. S. (2)</span>, pozostałe środki w kwocie 676,76 zł zostały zwrócone do organu rentowego. Dodatkowo Bank wskazał, że w dacie wypłaty kwoty 1.199,84 zł w dniu 22.05.2015r. nie posiadał informacji o śmierci posiadacza rachunku, albowiem informacje te powziął dopiero w dniu 25.06.2015r. tj. w dacie doręczenia mu pisma ZUS z dnia 23.06.2015r.</p> <p>W oparciu o powyższe organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, opisaną na wstępie.</p> <p>Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego jako okoliczności bezsporne, bo jednoznacznie wynikające z tej dokumentacji, nie kwestionowanej przez strony.</p> <p>Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, logiczny <br/>i przekonywujący, przez co mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> jest zobowiązany do zwrotu emerytury zmarłego <span class="anon-block">H. S.</span> za miesiąc maj 2015r., które to świadczenie jako wypłacone po jego śmierci jest świadczeniem nienależnym.</p> <p>Zgodnie z treścią uregulowania art. 138a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2013r., poz. 1440) bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa są zobowiązane zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy. Przepis art. 144 ust. 1 stosuje się odpowiednio.</p> <p>Z kolei zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 55;art. 55 ust. 1;art. 55 ust. 1 pkt. 2)">art. 55 ust 1 pkt 2, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe</a> (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 128 ze zm.), w przypadku śmierci posiadacza rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej bank jest obowiązany wypłacić z tych rachunków kwotę równą wpłatom na rachunki dokonanym przez organ wypłacający świadczenie z ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego albo uposażenie w stanie spoczynku, które nie przysługiwały za okres po śmierci posiadacza rachunku, wskazaną we wniosku organu wypłacającego to świadczenie lub uposażenie, skierowanym do banku wraz z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.</p> <p>Natomiast w myśl ust. 3, bank jest zwolniony od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie lub uposażenie dokonał z tych rachunków wypłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.</p> <p>Bank może zatem uwolnić się od odpowiedzialności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138 a)">art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Sąd, mając na uwadze przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 55;art. 55 ust. 3)">art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe</a>, uznał, iż decyzja organu rentowego o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, w bezspornych okolicznościach niniejszej sprawy, jest decyzją błędną, gdyż, zdaniem Sądu, strona odwołująca się dopełniła wszelkich wymogów wynikających z tego uregulowania, pozwalających na zwolnienie jej od obciążania obowiązkiem zwrotu kwoty wypłaconej pełnomocnikowi zmarłego po jego śmierci z rachunku bankowego, tj. kwoty 1199,84 zł z tytułu świadczenia emerytalnego wypłacanego przez organ rentowy.</p> <p>Zajmując takie stanowisko Sąd w pełni podzielił wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13.06.2012r., sygn. akt: III AUa 79/12 zgodnie, z którym do zwolnienia banku z obowiązku zwrotu wpłaconego świadczenia niezbędne jest wskazanie osoby, której dokonano wypłaty z rachunku zmarłego posiadacza rachunku przed otrzymaniem wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o jego zwrot. Jeśli bank taką osobę wskazał imiennie, informując, że wypłaty świadczenia emerytalnego przekazanego przez organ rentowy na rachunek zmarłego ubezpieczonego świadczenia emerytalnego dokonała osoba upoważniona w drodze pełnomocnictwa ogólnego, to tym samym zwolnił się od obowiązku zwrotu kwoty, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 55;art. 55 ust. 1)">art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe</a>, albowiem kumulatywnie spełnił wszystkie przesłanki wskazane w powołanym wyżej przepisie.</p> <p>Sąd miał świadomość, że istnieje inne orzeczenie wydane w tym przedmiocie, wskazywane przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie, tj. orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23.09.2008r., sygn. akt: III AUa 540/08, przy czym nie podzielił stanowiska zaprezentowanego w tym orzeczeniu, gdy zdaniem Sądu celem przepisu art. 55ust. 3 ustawy powołanej powyżej było uregulowanie możliwości zwolnienia się z obowiązku zwrotu świadczenia przez bank, w sytuacji, jak w niniejszym sporze, przy spełnieniu warunków wynikających z tego przepisu.</p> <p>Reasumując, mając na względzie powyższe rozważania, Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki, wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138 a)">art. 138 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, pozwalające na obciążenie Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">W.</span> obowiązkiem zwrotu nienależnego świadczenia.</p> <p>W tej sytuacji Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> w pkt. 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż stwierdził, że odwołujący się nie ma obowiązku zwrotu kwoty 1.199,84 zł na rzecz organu rentowego.</p> <p>W pkt. 2 wyroku Sąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art.98 §1 i §3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 11;§ 11 ust. 2)">§11 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U. 2013, poz. 490 ze zm.) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> kwotę 180,00zł na rzecz odwołującego się tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sędzia</p> <p/> </div>