II Ka 640/15

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ka 640/15 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 30 grudnia 2015 r. </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="125"/> <col width="50"/> <col width="535"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Grażyna Jaszczuk</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSO Krystyna Święcicka (spr.)</p> <p>SSO Teresa Zawiślak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td colspan="2"> <p>st.sekr.sądowy Marzena Głuchowska</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Luby Fiłoc </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r.</p> <p>sprawy<strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. B. (1)</span> </strong> </p> <p>oskarżonego o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 §2 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim</p> <p>z dnia 11 września 2015 r. sygn. akt II K 844/14</p> <p>uchyla wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ka 640/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. B. (1)</span> </strong> został oskarżony o to, że w dniu 28 czerwca 2012 r. <br/>w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">droga nr (...)</span>, powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, woje­wództwo <span class="anon-block"> (...)</span>, nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądo­wym w ten sposób, że kierując samochodem osobowym marki <span class="anon-block">P. (...)</span> nr rej. <br/> <span class="anon-block"> (...)</span> nie zachował szczególnej ostrożności podczas zbliżania się do oznako­wanego przejścia dla pieszych i skrzyżowania z drogą podporządkowaną oraz niepra­widłowo obserwował drogę przez co zbyt późno podjął manewr obronny w postaci hamowania pojazdu i próby ominięcia przeszkody, czym przyczynił się do potrącenia pieszego <span class="anon-block">M. D.</span> przechodzącego przez jezdnię poza wyzna­czonym miejscem, w wyniku czego pieszy doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy z krwawieniem podpajęczym, stłuczenia mózgu, krwiaka lewego oczodołu, rany tłuczonej w lewej okolicy ciemieniowo – potylicznej, stłuczenia klatki piersiowej ze złamaniami żeber V – XI po stronie lewej i II – III po stronie prawej z niewy­dolnością oddechową wymagającą wentylacji mechanicznej, złamania wyrostka po­przecz­nego prawego kręgu Th 1 kręgosłupa, stłuczenia łokcia lewego z raną, stłu­czenia prawego ramienia z otarciem naskórka oraz stłuczenia prawej ręki z podbie­gnięciem krwawym, w następstwie których to obrażeń <span class="anon-block">M. D.</span> zmarł w dniu 14 września 2012 r.,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 k.k.</a> </strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II K 844/14, Sąd Rejonowy <br/>w Mińsku Mazowieckim:</p> <p>I.  Oskarżonego <span class="anon-block">H. B. (1)</span> uniewinnił od popełnienia zarzucanego <br/>mu czynu, koszty postępowania przejmując na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p>Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy <br/>w Mińsku Mazowieckim, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego <span class="anon-block">H. B. (1)</span> i zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 k.p.k.</a>, mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy wskutek niepełnego wykorzy­sta­nia dowodów, nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskar­żonego w postaci zeznań świadka <span class="anon-block">D. W.</span> oraz poczynienie ustaleń sprzecznych z dowodami ujawnionymi na rozprawie, co w konsekwencji spowodo­wało niesłuszne uniewinnienie <span class="anon-block">H. B. (1)</span> od zarzuconego mu czynu.</p> <p>W następstwie tak sformułowanego zarzutu odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim.</p> <p>W toku rozprawy odwoławczej prokurator poparł apelację Prokuratora Rejonowego w Mińsku Mazowieckim i wniosek w niej zawarty. Obrońca oskarżonego wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Oskarżony <span class="anon-block">H. B. (1)</span>, oskarżyciele posiłkowi <span class="anon-block">J. D.</span> i <span class="anon-block">P. D.</span> oraz ich pełnomocnik <span class="anon-block">T. Z.</span> nie stawili się na rozprawie apelacyjnej pomimo prawidłowego zawiadomienia o jej terminie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja okazała się zasadna i jako taka doprowadziła do rozstrzygnięcia <br/>o charakterze kasatoryjnym.</p> <p>Należy z całą mocą podkreślić, że orzeczenie takiej treści nie przesądza <br/>w żadnej mierze o sposobie rozstrzygnięcia tej sprawy po jej ponownym rozpoznaniu i nie może zostać odebrane inaczej niż jedynie jako zalecenie ponownego <br/>jej rozpoznania bez opisanych niżej uchybień. W chwili obecnej stwierdzić jedynie należy, że wydanie wyroku w tej sprawie było przedwczesne.</p> <p>Lektura pisemnych motywów zakwe­stionowanego wyroku prowadzi do wnio­sku, iż wśród podstaw pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu znalazła się teza, w myśl której w krytycznym czasie brak było podstaw dla przyjęcia, że zachowanie pieszego bezpośrednio poprzedzające wkroczenie na jezdnię drogi <br/>nr 50 wskazywało na możność naruszenia przezeń zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym (k. 584). Słusznie podnosi w tym zakresie oskarżyciel publiczny, <br/>że stanowisko takiej treści nie zostało poprzedzone należytą analizą zgromadzonego <br/>w sprawie materiału dowodowego, stanowiąc efekt zaniechania przez Sąd Rejonowy rozważań w przedmiocie dopełnienia przez <span class="anon-block">H. B. (1)</span> obowiązku zacho­wania szczególnej ostroż­ności w związku ze zbliżaniem się do skrzyżowania, w obrę­bie którego doszło do zda­rze­nia. W nawiązaniu do realiów sprawy zaznaczyć należy, że poruszanie się drogą z pierwszeństwem przejazdu nie zwalnia kierującego pojazdem, zbliżającym się do skrzyżowania, od obowiązku zachowania szczególnej ostrożności (<em> <!-- --> vide </em>wyrok Sądu Najwyższego z 30 maja 1995 r., III KRN 20/95, LexPolonica nr 304255), przewidzianego treścią art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerw­ca 1997 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">Prawo o ruchu drogowym</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.; <em> <!-- --> dalej: </em>PRD). Wzmiankowana „szczególna ostrożność” została przy tym zdefinio­wana przez ustawo­dawcę jako ostrożność polegająca na zwiększeniu uwagi i dosto­sowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniającej się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie (art. 2 pkt 22 PRD). W literaturze wskazuje się przy tym, że szczególna ostrożność to ostrożność wzmożona do granic maksymalnych, i to w układzie dynamicznym (<em> <!-- --> vide </em>Ł. Mali­nowski, <em> <!-- --> Komentarz do art. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym</em>, LexisNexis 2012, teza 79.). Przez „drogę” rozumie się natomiast pas terenu składający się m.in. z jezdni i pobocza (art. 2 pkt 1 PRD). Obowiązek zachowania szczególnej ostrożności obligował tym samym na <span class="anon-block">H. B. (1)</span> do uważnego obserwowania sytuacji na jezdni i poboczu drogi krzyżującej się z <span class="anon-block">drogą nr (...)</span>.</p> <p>W związku z powyższym nie sposób odmówić racji prokuratorowi, o ile pod­nosi on niedostrzeżenie przez Sąd Rejonowy rozbieżności występujących pomiędzy relacjami oskar­żonego i jedynego naocznego świadka zdarzenia, tj. <span class="anon-block">D. W.</span>.</p> <p>Z relacji <span class="anon-block">H. B. (1)</span> wynika, że kiedy zbliżał się do pasów zoba­czył człowieka, który <strong> <!-- --> stał </strong>za skrzyżowaniem z jego lewej strony, zaś chwilę później spostrzegł, iż pieszy wkroczył na jednię i przecina mu drogę i dlatego też w tym mo­mencie podjął manewry obronne (k. 168, 232). W ostatniej z relacji oskarżony podał natomiast, że pieszego zobaczył, kiedy stał „głęboko po lewej stronie” (k. 550). Deskrypcje procesowe <span class="anon-block">D. W.</span> wskazują tymczasem, że poruszając się <br/>w kie­runku przeciwnym do kierunku jazdy auta prowadzonego przez <span class="anon-block">H. B. (1)</span> zauważył, iż z prawej strony idzie drogą podporządkowaną starszy mężczyzna, który doszedł do <span class="anon-block">drogi nr (...)</span> <strong> <!-- --> i nie zatrzymał się</strong>. Według świadka pieszy sprawiał wrażenie zamyślonego i nie rozglądał się na boki, zaś przed samochodem marki <span class="anon-block">P. (...)</span> nic nie jechało (k. 19v-20). <span class="anon-block">D. W.</span> podał także, że pieszy szedł powolnym i równym krokiem, ze spuszczoną głową, przy czym nie widział <br/>go stoją­cego (k. 235- 235v), ani też upewniającego się o możliwości bezpiecznego wejścia na jezdnię (k. 555).</p> <p>W świetle treści informacji przekazanych przez <span class="anon-block">D. W.</span> oraz płyną­cego z analizy oświadczeń procesowych oskarżonego wniosku o niedostrzeżeniu przezeń momentu wkroczenia pieszego na jezdnię, Sąd Odwoławczy doszedł do prze­ko­nania, że zachodzą poważne wątpliwości w zakresie dochowania przez <span class="anon-block">H. B. (1)</span> obowiązku szczególnej ostrożności w związku ze zbliżaniem się do skrzy­żowania z drogą podporządkowaną. Skoro <span class="anon-block">D. W.</span> był w stanie płynnie obserwować zachowania pieszego, to niezbędnym jest rozważenie, czy analogiczne obserwacje, a więc i wnioskowanie co do możliwości wkroczenia pieszego na jezdnię, mógł przeprowadzić także <span class="anon-block">H. B. (1)</span>.</p> <p>Zajęcie należycie uargumentowanego stanowiska w tym zakresie, ze względów wskazanych wyżej, wprost rzutuje na treść rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu <br/>i dlatego też Sąd Okręgowy, mając na uwadze nie tylko treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a>, <br/>lecz również konieczność poczynienia ustaleń faktycznych w odniesieniu do istoty sprawy, zaskarżony wyrok uchylił, a sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do po­now­nego rozpoznania.</p> <p>Procedując po raz kolejny, Sąd Rejonowy nie tylko podejmie starania zmie­rzające do ustalenia, czy <span class="anon-block">H. B. (1)</span> miał możliwość dostrzeżenia pie­szego i jego zachowania wcześniej niż w momencie bezpośrednio poprzedzającym zbliżenie się jego auta do przejścia dla pieszych, lecz również weźmie pod uwagę płynący z wyjaśnień oskarżonego fakt niedo­strzeżenia przezeń momentu, w którym tenże pieszy wszedł na jezdnię. Sąd Rejonowy zajmie także stanowisko w odniesieniu do tego, <br/>czy pokrzywdzony zatrzymał się przed wejściem na jezdnię, czy też nie. Prawidłowe wnioskowanie w tym zakresie umożliwi odniesienie się do zagadnienia planowania ewentualnego manewru obronnego, w celu stworzenia możliwości podjęcia odpo­wiednio szybkiej reakcji. Zajmując stanowisko we wska­zanych dziedzinach, Sąd <br/>I instancji dokona oceny obiektywnej trafności przyto­czonych wyżej depozycji <span class="anon-block">D. W.</span>, biorąc przy tym pod uwagę informacje płynące z protokołu oględzin miejsca zdarzenia (k. 3- 4) i dokumentacji fotograficznej (k. 56- 56v). Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Sąd I instancji rozważy zarazem przeprowadzenie postę­powania dowodowego w ograniczonym za­kre­sie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 442;art. 442 § 2)">art. 442 § 2 k.p.k.</a>). Wnikliwa analiza całokształtu zgroma­dzonego w sprawie materiału dowo­do­wego umożliwi Są­dowi Rejonowemu poczy­nienie należycie uargu­mentowanych usta­leń faktycznych, <br/>a w efekcie zajęcie trafnego stanowiska w przed­miocie realizacji przez <span class="anon-block">H. B. (1)</span> obowiązków z zakresu bezpie­czeństwa w ruchu dro­gowym oraz podję­cie słusznego rozstrzy­gnięcia o przedmio­cie pro­cesu.</p> <p>Z powyższych powodów Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437)">art. 437 k.p.k.</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 456)">art. 456 k.p.k.</a>, orzekł jak w wyroku.</p> </div>