I Ns 99/15

<p>Sygnatura akt I Ns 99/15</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 30 grudnia 2015r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny</p> <p>w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący SSR Marek Dziwiński</p> <p>Protokolant Magdalena Popławska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015r. w Kamiennej Górze</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">P. M.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o ustanowienie służebności przesyłu</p> <p>postanawia:</p> <p>ustanowić na czas nieokreślony na rzecz uczestnika postępowania <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na nieruchomości rolnej niezabudowanej o powierzchni 8,7266 ha, należącej do wnioskodawcy <span class="anon-block">P. M.</span>, położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczysta za nr (...)</span> prawo służebności przesyłu gazu ziemnego za pomocą gazociągu przechodzącego przez tę działkę, która to służebność polegać będzie na prawie przesyłu energii cieplnej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas eksploatacyjny służebności na długości 270 metrów i szerokości 3 metrów po obu stronach osi gazociągu o łącznej powierzchni 1620 m2 zgodnie z przebiegiem opisanym na mapie przebiegu gazociągu <span class="anon-block"> (...)</span> (k – 136 akt) dołączonym do opinii biegłej <span class="anon-block">M. T.</span>, oraz z zakresem pasa służebności opisanym w tej opinii,</p> <p>zasądzić od uczestnika <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">P. M.</span> tytułem jednorazowego wynagrodzenia kwotę 18.770,00 zł płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności i dalej idący wniosek w tej kwestii oddalić,</p> <p>zasądzić od uczestnika <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">P. M.</span> kwotę 420,00 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania</p> <p>ustalić i wypłacić biegłej <span class="anon-block">M. T.</span> od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 347,07 zł tytułem zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa i wynagrodzenia za wydanie ustnej opinii uzupełniającej,</p> <p>nakazać wnioskodawcy <span class="anon-block">P. M.</span> aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze kwotę 783,31 zł tytułem wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa,</p> <p>nakazać uczestnikowi postępowania <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze kwotę 783,30 zł tytułem wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ns 99/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span> wnioskiem z dnia 27 marca 2014r. domagał się ustanowienia na rzecz uczestnika postępowania <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> obręb nr 5, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>, służebność przesyłu przesyłowej sieci gazociągowej za wynagrodzeniem w wysokości 3600,00 zł rocznie. Wnioskodawca chciał określenia uprawnień i obowiązków uczestnika co do wstępu na nieruchomość i naprawienia szkód, określenia uprawnień właściciela do realizacji obowiązku utrzymania roślinności leśnej.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku podał, że jest właścicielem nieruchomości, przez którą przebiega należąca do uczestnika sieć gazociągowa i posadowiona jest ona pod powierzchnią gruntu. Podniósł, że instalacja biegnie przez teren, który został przeznaczony do zalesienia, a wynagrodzenie za ustanowienie służebności winno pełnić funkcję kompensacyjną, ukierunkowana na zrekompensowanie niekorzystnych dla powoda konsekwencji usytuowania na jego nieruchomości instalacji.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wnosił o oddalenie wniosku, wskazując na istnienie tzw. „stosunku obligacji realnej”, ukształtowany od czasu budowy przedmiotowego gazociągu. Uczestnik podał dalej, że z dokumentów znajdujących się w posiadaniu uczestnika można wyprowadzić domniemanie, że inwestor gazociągu dysponował odpowiednią zgodą jednostek państwowych do wybudowania w ich gruntach odcinka przedmiotowego gazociągu, w tym także w tej nieruchomości, która stanowi obecnie własność wnioskodawcy. Według uczestnika, jego poprzednicy prawni dysponowali zgodą właściciela nieruchomości skoro do 2001r. był nim Skarb Państwa i zgadzał się z potrzebą usytuowania gazociągu. Uczestnik podniósł, że wejście w życie przepisów wprowadzających do obrotu prawnego instytucję służebności przesyłu, nie spowodowało likwidacji takich instrumentów prawnych, które umożliwiają korzystanie z cudzych gruntów w zakresie przebiegu przez nie urządzeń przesyłowych i ich eksploatację. Uczestnik wskazał wreszcie, że wnioskodawca nabywając na własność przedmiotową nieruchomość, zdawał sobie sprawę, ze w jego gruncie przebiega odcinek gazociągu i że z chwilą wydania mu tej nieruchomości przeszły na niego jako nabywcę ciężary związane ze zlokalizowaniem takich urządzeń przesyłowych w gruncie tej nieruchomości.</p> <p>Odnosząc się do kwestii wynagrodzenia uczestnik podniósł, że żądanie wnioskodawcy jest w tej mierze wygórowane i powinno uwzględniać konieczność wyodrębnienia strefy kontrolowanej wynoszącej 3 metry od gazociągu</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny :</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Wnioskodawca <span class="anon-block">P. M.</span> nabył w 2001 roku nieruchomość rolną niezabudowaną o powierzchni 8,7266 ha położoną przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, stanowiącą <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>. Działka ta w miejscowym planie zagospodarowania przeznaczona jest jako teren rolny i częściowo jako teren rolniczy z dopuszczeniem zabudowy siedliskowej. Na działce tej znajdują się lasy, nieużytki pastwiska trwałe i grunty orne.</strong> </p> <p>(dowód: odpis księgi wieczystej – k – 7-9 akt, wypis z rejestru gruntów - k – 6 akt, opinia biegłej mgr inż. M. <span class="anon-block">A. J.</span> – <span class="anon-block">T.</span> – k – 96- 151 akt)</p> <p>Przez nieruchomość przebiega gazociąg średniego podwyższonego ciśnienia DN 500 relacji <span class="anon-block">Ś.</span> – <span class="anon-block">C.</span>. Gazociąg przebiega pod gruntem przez środkową część działki od wschodniej granicy działki przylegającej <span class="anon-block">ulicy (...)</span> do granicy zachodniej działki przylegającej do drogi gruntowej, poniżej wzniesienia pod nazwa <span class="anon-block">G.</span> Sądowa.</p> <p>(dowód: mapy z oznaczonym gazociągiem – k – 50-52 akt, opinia biegłej mgr inż. M. <span class="anon-block">A. J.</span> – <span class="anon-block">T.</span> – k – 96- 151 akt)</p> <p>Dla służebności przesyłu zapewniającej przedsiębiorstwu przesyłowemu możliwość prawidłowej eksploatacji urządzeń przesyłowych, wykonywania wszelkich prac zabiegów eksploatacyjnych oraz remontów – niezbędny jest pas długości 270 metrów i szerokości 3 metrów po obu stronach osi gazociągu o łącznej powierzchni 1620 m2 .</p> <p>(dowód: opinia biegłej mgr inż. M. <span class="anon-block">A. J.</span> – <span class="anon-block">T.</span> – k – 96- 151 akt)</p> <p>Mając na uwadze powierzchnię pasa eksploatacyjnego służebności przesyłu, który powinien być wolny od drzew zakrzewień, zakres ograniczenia współwłaścicieli w używaniu nieruchomości na skutek lokalizacji urządzeń przesyłowych wyrażający się w zakazie wznoszenia budynków, urządzeń stałych składów i magazynów w pasie 20 metrów po obu stronach od osi gazociągu oraz ustalonej w miejscowym planie strefy ochronnej wynoszącej 40 metrów po obu stronach osi gazociągu i związana z tym utrata wartości nieruchomości uzasadniały przyznanie jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności w kwocie 18.770,00 zł</p> <p>(dowód: pisemna opinia biegłej M. <span class="anon-block">A. J.</span>-<span class="anon-block">T.</span> – k – 96-151 akt i uzupełniająca opinia ustna złożona na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r.)</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Możliwość ustanowienia służebności przesyłu wprowadził <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> dopiero z dniem 3 sierpnia 2008 r. dodając przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3051;art. 3052;art. 3053;art. 3054)">art. 3051 - 3054kc</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20081160731" title="Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 731 ()">ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw</a> - Dz. U. Nr 116. poz. 731). Po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3051)">art. 3051kc</a> nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1 k.c.</a> (urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne) prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3052;art. 3052 § 2)">art. 3052 § 2 k.c.</a> jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1 k.c.</a> właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Na mocy natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3054)">art. 3054 k.c.</a> do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Właściciel nieruchomości może złożyć wniosek także wówczas, gdy jedyną przyczyną odmowy zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu jest spór co do wysokości wynagrodzenia i zarazem też nie może wystąpić o zasądzenie wynagrodzenia bez jednoczesnego ustanowienia służebności (patrz. postanowienie SN z dnia 14 października 2010 r.. III CZP 66/10 -LEX w <span class="anon-block"> (...)</span> ).</p> <p>W kontekście regulacji tworzącej tę nową instytucję prawa cywilnego, nie może stanowić podstawy do oddalenia wniosku zarzut istnienia tzw. „obligacji realnej”, która miałaby wynikać z uzyskania przez inwestora gazociągu zgody właściciela nieruchomości na położenie gazociągu. Fakt świadomości wnioskodawcy w chwili nabycia nieruchomości co do tego, że w jego gruncie znajduje się gazociąg, nie tworzył jeszcze obligacji realnej, a przede wszystkim nie pozbawiał wnioskodawcy prawa do wystąpienia o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego.</p> <p>W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego należało dojść do przekonania, że zachodziła potrzeba ustanowienia na nieruchomości przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>, służebności przesyłu gazu ziemnego za pomocą gazociągu przechodzącego przez <span class="anon-block">działkę (...)</span>, polegającej na prawie dostępu przez uczestnika postępowania, w niezbędnym zakresie, do opisanej wyżej sieci w pasie eksploatacyjnym o powierzchni łącznej 1620 m2 biegnącej w sposób oznaczony na mapie na karcie 136, dołączonej do opinii biegłej M. <span class="anon-block">A. J.</span> - <span class="anon-block">T.</span>, w celu przeprowadzania napraw i konserwacji oraz utrzymania w bieżącej eksploatacji przesyłowej gazociągu wraz ze związanymi z nim urządzeniami. Na potrzeby niniejszego postępowania wystarczyło oznaczenie przebiegu sieci ciepłowniczej na istniejących już mapach. Wprawdzie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18.04.2012 r., sygn. akt V CSK 190/11 wyraził pogląd o celowości oznaczenia służebności przesyłu na mapie geodezyjnej, sporządzonej według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, lecz faktycznie brak jest prawnego obowiązku sporządzania takiej mapy w postępowaniu sądowym toczącym się z wniosku właściciela nieruchomości o ustanowienie służebności przesyłu.</p> <p>Jeżeli chodzi o wysokość odpowiedniego wynagrodzenia za ustanowienie służebności jak wyżej, to Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw do podważenia oceny i prawidłowości pisemnej opinii biegłej sądowej <span class="anon-block">M. T.</span> wydanej w sprawie. Była ona wszechstronna i wnikliwa oraz przeprowadzona po szczegółowej analizie całego dostępnego biegłej materiału porównawczego i dokumentacji dotyczącej przeznaczenia nieruchomości, planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> i zawartych tam prognoz co do przeznaczenia nieruchomości. Zawarte w niej wnioski - przy zastosowaniu właściwego procesu badawczego - zostały sformułowane w sposób jasny i logiczny. Zgodnie z celem opinii i w realiach niniejszej sprawy przy szacowaniu nieruchomości, zastosowanie mieć mogło jedynie podejście porównawcze z kolerowaniem ceny średniej. Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 154)">art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>). Biegła dokonując wyceny, starannie dobrała transakcje, służące jako materiał porównawczy, przyjęła właściwe współczynniki korygujące i sporządziła operat w taki sposób, żeby - będąc jednym z dowodów w sprawie - był zrozumiały i służył celom, dla których został sporządzony (patrz. wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2009 r.. I SA/Wa 869/08 -LEX nr 527206 ). Podobieństwo nieruchomości nie jest równoznaczne z ich identycznością i nie oznacza, że zakres występowania tych i innych cech musi być taki sam. Przyjęta w operacie ilość transakcji była wystarczająca, a rodzaj i cechy porównywanych obiektów nie budziły jakichkolwiek zastrzeżeń (patrz. wyrok WSA we Wrocławiu z 17.07.2009 r.. I SA/Wr 832/09 -LEX nr 529315 ). Przy określeniu obszaru niezbędnego do prawidłowego wykonywania służebności i uciążliwości służebności dla właściciela działki, wynikającej z ograniczenia go w bieżącym korzystaniu z przedmiotowej działki i możliwości jej potencjalnego wykorzystania, zostały wzięte pod uwagę: teren strefy wolnej od drzew i zakrzewień, teren strefy kontrolowanej i teren strefy ochronnej, które – jak wskazała biegła – zostały określone odpowiednio w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakom powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie a także w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.</p> <p>Należało przyjąć, że wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno mieć co do zasady charakter świadczenia jednorazowego. Biegła w sposób zrozumiały określiła parametry przy stosowaniu wzoru (k-44 opinii, k-140 akt) dla określenia wartości służebności przesyłu. Trafnie biegła powołała się przy tym na postanowienie Sądu Najwyższego z 9 października 2013r., sygn. akt VCSK 471/12, gdzie Sąd Najwyższy wskazał, że „określając wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu należy odmiennie ocenić uciążliwości powstające dla właściciela nieruchomości obciążonej służebnością, gdy dopiero ma zostać zainstalowana nowa linia przesyłowa z budowlami towarzyszącymi… a odmiennie, gdy linia ta już istnieje od wielu lat i w tym stanie nieruchomość była przedmiotem obrotu”. Biegła w uzupełniającej opinii złożonej na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015r. odniosła się także w sposób zrozumiały i godny zaakceptowania do zastrzeżeń złożonych przez strony do pisemnej opinii. Wskazała przede wszystkim na to, że symbol R1 oznacza teren rolny z możliwością zabudowy, a nie jak wskazywał wnioskodawca, że oznaczenie to jest równoznaczne z terenem przeznaczonym pod zabudowę. Wskazywała także na zakres ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, z uwagi na obowiązujące strefy ochronne czy kontrolowane. Określenie tych stref i ich powierzchni miało decydujące znaczenie do określenia wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności.</p> <p>W tych warunkach, przy uznaniu zasadności żądania ustanowienia służebności przesyłu, mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przywołane wyżej motywy należało orzec jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 k.p.c.</a> wnioskodawcy i uczestnicy byli w podobnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania, a wysokość należnego wynagrodzenia zależała od oceny sądu przyjętej w oparciu o opinię biegłego. Koszty te powinny być w równym stopniu rozdzielone pomiędzy stronami. Do czasu wydania orzeczenia wnioskodawca poniósł koszty sądowe w zakresie opłaty od wniosku i zażalenia i zaliczkę na biegłego w kwocie 1.000,00 zł, łącznie 1.080,00 zł. Koszty uczestnika to wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 240,00 zł. Przy wygraniu przez obie strony sprawy po połowie należało zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 420,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.</p> <p>Zawarte w punkcie 4 postanowienia orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia biegłej znajduje uzasadnienie w treści 89 ust. 1 i 3 w zw. z art. 90 i 92 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Rozstrzygnięcie zawarte punkcie V i VI oparto na dyspozycji art. art. 113 ust. 1 u. o. k. s. c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 k.p.c.</a> Nieuiszczone koszty pisemnej opinii wyniosły 1.219,54 zł i wraz z kosztami ustnej opinii opiewają one łącznie na 1.566,61 zł. Tymi kosztami obciążono więc obie strony w równym stopniu.</p> </div>