IX Pz 222/15

<p>Sygn. akt IX Pz 222/15</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 30 grudnia 2015r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek /spr/</p> <p>Sędziowie: SSO Maria Konieczna</p> <p>SSO Maria Olszowska</p> <p>Protokolant: Dagmara Mazurkiewicz</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. T.</span>, <span class="anon-block">S. H.</span>, <span class="anon-block">S. T.</span>, <span class="anon-block">L. H.</span> , <span class="anon-block">G. H.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>o deputat węglowy</p> <p>na skutek zażalenia powodów na pkt.2 postanowienia Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju Wydziału IV Pracy z dnia 03 sierpnia 2015r.,sygn. akt IV P 2711/14 w zakresie kosztów zastępstwa procesowego</p> <p>postanawia:</p> <p>1.  zmienić zaskarżone postanowienie w pkt.2 w ten sposób, że zasądzić od pozwanej na rzecz powodów <span class="anon-block">S. H.</span>, <span class="anon-block">L. H.</span>, <span class="anon-block">G. H.</span> tytułem kosztów postępowania po 135,00 zł ( sto trzydzieści pięć złotych 00/100) dla każdego z nich i oddalić zażalenie powodów <span class="anon-block">A. T.</span> i <span class="anon-block">S. T.</span>,</p> <p>2.  zasądzić od pozwanej na rzecz powodów <span class="anon-block">S. H.</span>, <span class="anon-block">L. H.</span>, <span class="anon-block">G. H.</span> po 90,00 zł ( dziewięćdziesiąt złotych 00/100 ) dla każdego z nich, tytułem kosztów postępowania zażaleniowego,</p> <p>3.  zasądzić od powodów <span class="anon-block">A. T.</span> i <span class="anon-block">S. T.</span> po 60,00 zł ( sześćdziesiąt złotych 00/100 ) od każdego z nich na rzecz pozwanej, tytułem kosztów postępowania zażaleniowego</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>SSO Maria Konieczna SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek SSO Maria Olszowska</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powodowie <span class="anon-block">A. T.</span>, i <span class="anon-block">S. T.</span> byli pracownicy KWK <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">S. H.</span>, <span class="anon-block">G. H.</span> byli pracownicy <span class="anon-block"> KWK (...)</span>, <span class="anon-block">L. H.</span> były pracownik <span class="anon-block"> KWK (...)</span> pozwami z dnia 17 września 2014 roku domagali się zasądzenia od <span class="anon-block"> (...) SA</span> po 597,50 zł tytułem ekwiwalentu pieniężnego za bezpłatny węgiel przysługujący emerytom i rencistom oraz innym uprawnionym osobom na podstawie porozumienia z 20.12.2004r. zawartego pomiędzy <span class="anon-block"> Zarządem (...) S.A.</span> a organizacjami związków zawodowych wraz z odsetkami od dnia 1.05.2014r. a także zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa z uwagi na fakt , że powodowie pobrali pełny deputat węglowy .</p> <p> <strong> <!-- -->Zaskarżonym postanowieniem z dnia 03 sierpnia 2015r. sygn. akt IV P 2711/14 Sąd Rejonowy Sąd Pracy w Jastrzębiu- Zdroju w pkt.2 oddalił wniosek powodów o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.</strong> </p> <p>W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy podniósł, że powodowie nie wykazali aby cofnięcie powództw poprzedzone zostało zaspokojeniem ich roszczeń, bo żądali konkretnych kwot a pobrali węgiel w naturze. Zatem w niniejszej sprawie cofnięcie pozwu nie jest konsekwencją zaspokojenia przez pozwaną wymaganego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powodów, ale konsensusu pomiędzy stronami, co do spełnienia w to miejsce innego świadczenia. Brak jest zatem podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art.203 §2 kpc</a>, a nawet gdyby przyjąć stanowisko przeciwne, to z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną strony pozwanej ,zasadne jest nie zasądzanie kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie o kosztach procesu wnieśli wszyscy powodowie</strong> domagając się jego zmiany przez zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenia na rzecz powodów kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że świadczenie pieniężne z tytułu prawa do bezpłatnego węgla ( ekwiwalent pieniężny) jak również świadczenie niepieniężne ( wydanie węgla w naturze) mają tę samą podstawę materialnoprawną a nadto spełnienie świadczenia w naturze miało na celu zwolnienie pozwanej ze wszystkich zobowiązań wynikających z tytułu prawa do bezpłatnego węgla , a zatem należy przyjąć, że pozwana spełniła świadczenia na rzecz powodów po dniu wniesienia powództwa.</p> <p>Skarżący zwrócili uwagę na niespójne stanowisko pozwanej , która najpierw decyzją z dnia 06.02.2014r. odmówiła powodom prawa do świadczenia, co sprawiło, że konieczne było wniesienie powództwa a następnie decyzją z dnia 10.12.2014r. przywróciła pierwotny wymiar świadczenia umożliwiając odbiór świadczenia w naturze „ od ręki”.</p> <p>W tej sytuacji należy uznać pozwaną za przegrywającą proces.</p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedzi na zażalenie pozwana </strong>wniosła o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.</p> <p>Podniosła, że powodowie nigdy nie złożyli pozwanej oświadczenia o realizacji należnego węgla w formie ekwiwalentu pieniężnego lecz deklarowali wolę realizacji należnego im deputatu w naturze.</p> <p>Powodowie w żaden sposób nie wykazali aby pozwana odmówiła realizacji deputatu węglowego w naturze i w toku procesu pobrali deputat w naturze.</p> <p>Nadto Sąd orzekający w ramach dyskrecjonalnej władzy sędziego może nie obciążyć strony przegrywającej proces w sytuacjach szczególnie uzasadnionych a taką jest sytuacja finansowa pozwanej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył , co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art.203 §2 kpc</a> pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa . Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego.</p> <p>Zatem zgodnie z cytowanym przepisem zasadą jest, że w przypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego na jego żądanie obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia.</p> <p>Jednocześnie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 kpc</a> zawarta jest zasada, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.</p> <p>Zatem od zasady określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art.203 §2 kpc</a> dopuszczalne jest odstępstwo , gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw i dotyczy to sytuacji, gdy cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda.</p> <p>Wówczas pozwanego należy uznać za stronę przegrywającą sprawę ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.04.2012r. sygn.akt II CZ 208/11 LEX nr 1214570).</p> <p>Prawo powodów <span class="anon-block">L. H.</span>, <span class="anon-block">S. H.</span>, <span class="anon-block">G. H.</span> do bezpłatnego węgla wynika z porozumienia z dnia 20.12.2004r. zawartego pomiędzy <span class="anon-block"> Zarządem (...) SA</span> a związkami zawodowymi. Zgodnie z zasadą zawartą w §1 ww porozumienia prawo do bezpłatnego węgla dla emerytów , rencistów i innych uprawnionych osób realizowane jest w ekwiwalencie pieniężnym. Stosowanie zaś do par.2 tego porozumienia prawo to może zostać zrealizowane przez uprawnionego w naturze.</p> <p>Natomiast w § 6 porozumienia zawartego w dniu 06.02.2014r. między <span class="anon-block"> Zarządem (...) S.A.</span> a organizacjami związków zawodowych zmniejszono roczny wymiar bezpłatnego węgla przysługującego emerytom i rencistom o jedną tonę rocznie niezależnie od źródła finansowania bezpłatnego węgla.</p> <p>Dopiero uchwałą z dnia 10.12.2014r. pozwana przywróciła wymiar bezpłatnego węgla dla emerytów i rencistów , umożliwiając pobranie go w naturze do 30.06.2015r. i dopiero wówczas powodowie mieli możliwość zaspokojenia swojego prawa do bezpłatnego węgla w całości.</p> <p>Pozwy zostały przez nich wniesione wcześniej kiedy pozwana nie wypłacała ani ekwiwalentu pieniężnego ani nie wydawała węgla w naturze w wymiarze 1-tony, zatem nie można się zgodzić ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że ich roszczenie nie zostało zaspokojone po wniesieniu powództwa , skoro bezpłatny węgiel w naturze wydano im w 2015 roku, a tym samym zaspokojono ich prawo do bezpłatnego węgla w sytuacji , gdy forma realizacji tego prawa zależy od wyboru uprawnionego.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy niewłaściwie zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art.102 kpc</a> i choć kontrola instancyjna w zakresie jego stosowania jest ograniczona , to w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia reguł przewidzianych w tym przepisie.</p> <p>Zatem nie można uznać postawy powodów w procesie za naganną czy przypisywać im spowodowanie dodatkowych kosztów procesu po stronie pozwanej.</p> <p>To pozwana swoim działaniem wywołała proces i musiała się liczyć z jego kosztami, tym bardziej, że ma profesjonalną obsługę prawną.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego rażąco narusza względy słuszności podnoszenie przez Sąd I instancji trudnej sytuacji ekonomicznej pozwanej bez jakiegokolwiek odniesienia się do sytuacji powodów, którzy są emerytami i rencistami.</p> <p>Dlatego też Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art.386 §1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art.397 §2 kpc</a> zmienił zaskarżone postanowienie orzekając jak w pkt.1 postanowienia.</p> <p>Jeżeli zaś chodzi o zażalenie powodów <span class="anon-block">A. T.</span> i <span class="anon-block">S. T.</span> to nie zasługuje ono na uwzględnienie. Ich uprawnienia do bezpłatnego węgla wynikają z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071921379" title="Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 - Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1379 ()">ustawy z dnia 07.09.2007r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015</a>r ( Dz. U z 2007r., nr.192, poz.1379). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071921379" title="Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 - Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1379 (art. 12)">art.12</a> powyższej ustawy ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla byłym pracownikom zlikwidowanych kopalń spełniającym warunki przewidziane w tym przepisie wypłaca obok emerytury lub renty Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przy czym</p> <p>warunkiem otrzymania tego ekwiwalentu jest przedłożenie pracodawcy pisemnego oświadczenia o rezygnacji z uprawnienia do pobierania bezpłatnego węgla w naturze. Natomiast zgodnie z art.13 powoływanej wyżej ustawy przedsiębiorstwo górnicze byłym pracownikom kopalń postawionych w stan likwidacji wydaje bezpłatny węgiel w naturze. Zatem skoro powodowie <span class="anon-block">A. T.</span> i <span class="anon-block">S. T.</span> reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika z pozwami wystąpili przeciwko pozwanej, domagając się wypłaty ekwiwalentu pieniężnego a byli pracownikami zlikwidowanej KWK<span class="anon-block">(...)</span> , to w chwili wytoczenia powództwa ich roszczenia nie były wymagalne , bo <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> nie jest legitymowana biernie.</p> <p>W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że są podstawy do odstąpienia od zasady zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu na jego żądanie w razie cofnięcia pozwu przez powoda.</p> <p>Dlatego też Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 kpc</a> ich zażalenia oddalił.</p> <p>Kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 kpc</a> Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, skoro w zażaleniu i w odpowiedzi na zażalenie złożono wnioski w tym zakresie. Koszty zastępstwa procesowego Sąd zasądził , w stawkach minimalnych zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 12;§ 12 ust. 2;§ 12 ust. 2 pkt. 1)">par.12 ust.2 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> ( Dz. U z 2013r., poz.490 j.t).</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>SSO Maria Konieczna SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek SSO Maria Olszowska</p> </div>