I ACa 734/15

<p>Sygn. akt I ACa 734/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 30 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="164"/> <col width="22"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Magdalena Pankowiec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Elżbieta Bieńkowska (spr.)</p> <p>SSA Elżbieta Borowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>Urszula Westfal</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. w Białymstoku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. M.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółce z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku</p> <p>z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt I C 1803/13</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania odwoławczego. </strong> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <br/> </em> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">R. M.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanych in solidum kwoty 116.191,73 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 kwietnia 2013 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia oraz kwoty 700 zł tytułem miesięcznej renty płatnej do 10 dnia każdego miesiąca, a także ustalenia odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące ujawnić się w przyszłości. Uzasadniając swoje żądanie podał, że w dniu 12 listopada 2010 r. w czasie pobytu w klubie rozrywki <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> został uderzony przez pracownika ochrony pozwanej spółki, wskutek czego doznał poważnego urazu głowy. Pozwaną spółkę łączyła umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z drugim pozwanym.</p> <p>Pozwani <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>, kwestionując zasadność żądania, wnosili o oddalenie powództwa na koszt powoda. Wskazali, że wyrządzenie szkody powodowi nie nastąpiło przy wykonywaniu czynności związanych z ochroną porządku na terenie lokalu, lecz jedynie „przy okazji” wykonywania tych czynności.</p> <p>Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo, odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu, stwierdził, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa oraz nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa radcy prawnemu <span class="anon-block">S. J.</span> tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek VAT.</p> <p>Orzeczenie to zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne.</p> <p>W oparciu o <span class="anon-block">umowę nr (...)</span> <span class="anon-block"> spółka z o.o. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> przejęła na siebie ochronę fizyczną imprez okolicznościowych organizowanych m. in. w <span class="anon-block"> restauracji (...)</span>. Spółka posiadała umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartą z <span class="anon-block">(...)</span>potwierdzoną <span class="anon-block">polisą nr (...)</span>. Zgodnie z <span class="anon-block">aneksem (...)</span> pkt 1 polisy przedmiotowe ubezpieczenie obejmowało swoim zakresem szkody powstałe w związku ze świadczeniem przez ubezpieczonego usług w zakresie ochrony fizycznej lub technicznej, stałej lub doraźnej na podstawie i w oparciu o obowiązujące w tym przedmiocie przepisy. Ponadto odpowiedzialność ta obejmowała również szkody wyrządzone przez osoby, za które ponosi odpowiedzialność ubezpieczony (pracowników, podwykonawców). Dodatkowo do umowy zostały wprowadzone limity wynikające z sumy gwarancyjnej. Na mocy zaś umowy zlecenia z dnia 30 grudnia 2009 r. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> zleciła <span class="anon-block">M. S.</span> wykonanie zadań ochrony fizycznej imprez okolicznościowych organizowanych przez <span class="anon-block">(...)</span> na terenie <span class="anon-block"> restauracji (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> zgodnie z ustnymi ustaleniami przed rozpoczęciem imprezy.</p> <p>W dniu 12 listopada 2010 r. <span class="anon-block">R. M.</span> wspólnie z <span class="anon-block">A. W.</span> i <span class="anon-block">P. D.</span> uczestniczył w dyskotece w klubie rozrywki <span class="anon-block"> (...)</span>. W klubie tym w oparciu o umowę zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> czynności ochroniarza wykonywał <span class="anon-block">M. S.</span>. Mężczyznę łączył krótki związek o charakterze intymnym z <span class="anon-block">A. W.</span>, zakończony sprzeczką w październiku 2010 r. W trakcie zabawy, kiedy <span class="anon-block">A. W.</span> i <span class="anon-block">P. D.</span> przebywały na parkiecie, <span class="anon-block">M. S.</span> podszedł do siedzącego przy stoliku <span class="anon-block">R. M.</span>, podniósł z krzesła i wykręcając ręce do tyłu poprowadził w stronę szatni nakazując powodowi natychmiastowe opuszczenie lokalu. W szatni puścił pozwanego, który w wulgarnych słowach skomentował zachowanie ochroniarza. Słysząc to <span class="anon-block">M. S.</span> zareagował, uderzając powoda otwartą dłonią w twarz. Siła ciosu była tak duża, że powód upadł uderzając głową w wyłożoną terakotą posadzkę. Po cuceniu powoda i wyciągnięciu go przez napastnika na hol powód odzyskał przytomność. W międzyczasie pojawiła się wezwana przez <span class="anon-block">A. P.</span>. Po odzyskaniu przytomności towarzyszyła jednak agresja powoda, co spowodowało odwiezienie go do Izby Wytrzeźwień. Z Izby Wytrzeźwień powód w stanie ciężkim został przewieziony do <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>, gdzie został poddany operacji ewakuacji krwiaka nadtwardówkowego.</p> <p>Wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r. w sprawie VII K 210/11 Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał <span class="anon-block">M. S.</span> za umyślnie naruszenie nietykalności powoda i nieumyślny skutek w postaci choroby realnie zagrażającej życiu i zdrowiu na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat. Sąd orzekł również o obowiązku częściowego naprawienia szkody w wysokości 500 zł oraz o częściowym zadośćuczynieniu w kwocie 10.000 zł. Sąd ten ustalił, iż uraz czaszkowo mózgowy o lokalizacji lewostronnej połączony z pęknięciem pokrywy czaszki w okolicy skroniowo ciemieniowej i krwotokiem nadtwardówkowym o przebiegu ostrym powstał w czasie upadku <span class="anon-block">R. M.</span> w szatni po uderzeniu zadanym przez <span class="anon-block">M. S.</span> i stanowił chorobę realnie zagrażającą życiu i zdrowiu. Ustalenie te stanowiły zaś element zarzucanego <span class="anon-block">M. S.</span> czynu, którymi na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> Sąd w niniejszej sprawie był związany.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym, wobec ustaleń wyroku skazującego <span class="anon-block">M. S.</span>, Sąd Okręgowy za bezsporne przyjął, że był on odpowiedzialny za uderzenie powoda oraz następstwa, jakie to uderzenie wywołało dla zdrowia poszkodowanego.</p> <p>Sąd podkreślił, że odpowiedzialność pozwanego w niniejszej sprawie ubezpieczyciela ma charakter kontraktowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a>), wtórny wobec odpowiedzialności pozwanej spółki, która opiera się na zasadzie deliktu. Podstawą zaś odpowiedzialności pozwanej <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> jest przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> odpowiedzialność zwierzchnika za podwładnego, a więc za czyn cudzy. Ma ona charakter obiektywny i jest odpowiedzialnością za skutek. Wchodzi w grę, jeżeli szkoda została wyrządzona osobie trzeciej przez podwładnego i nastąpiło to po pierwsze, z winy podwładnego, i po drugie, przy wykonywaniu przez niego powierzonej mu czynności. Poza tym konieczne jest wykazanie związku przyczynowego między zachowaniem podwładnego a szkodą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>).</p> <p>W tym kontekście Sąd zauważył, że podleganie kierownictwu innych osób zostało wpisane w umowę <span class="anon-block">M. S.</span> w stwierdzeniu, że jest on zobowiązany do wykonywania zadań „zgodnie z ustaleniami podjętymi przed rozpoczęciem imprezy”. Sąd zwrócił jednocześnie uwagę, że pozwana spółka ponosiła odpowiedzialność za działania <span class="anon-block">M. S.</span> w zakresie wyznaczonym jego obowiązkami. Ich zakres zawierała umowa zlecenia, zaś wyjaśnienia czynności objętych ochroną fizyczną imprez zawiera <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971140740" title="Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - Dz. U. z 1997 r. Nr 114, poz. 740 ()">ustawa o ochronie osób i mienia z dnia 22 sierpnia 1997 r.</a> Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971140740" title="Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - Dz. U. z 1997 r. Nr 114, poz. 740 (art. 38;art. 38 ust. 3)">art. 38 ust. 3</a> w brzmieniu na dzień 12 listopada 2010 r. pracownik ochrony może stosować środki przymusu bezpośredniego odpowiadające potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji i niezbędne do osiągnięcia podporządkowania się wezwaniu do określonego zachowania. Sąd stwierdził, że zasadniczym sposobem rozgraniczenia działania „przy wykonywaniu powierzonej czynności” od „działania przy sposobności powierzonej czynności” jest cel działania sprawcy. W związku z tym uznał, że uderzenie klienta nie mieści się w ramach wykonywania zlecenia z zakresu ochrony fizycznej. Zwłaszcza, że jak wskazywały zeznania <span class="anon-block">A. W.</span>, <span class="anon-block">P. D.</span> i powoda, <span class="anon-block">M. S.</span> nie miał powodów do uderzenia powoda, bynajmniej nie uzasadniało tego zachowanie powoda. Nie był on agresywny ani zaczepny, nie zagrażał spokojowi i porządkowi. Nie było zatem konieczności podejmowania przez <span class="anon-block">M. S.</span> interwencji względem powoda w ramach działań, do których zobowiązany był umową zlecenia. Sąd wskazał także, iż linię obrony <span class="anon-block">M. S.</span>, co do niewłaściwego zachowania powoda uzasadniającego interwencją obalił Sąd karny w sprawie sygn. akt VII K 210/10 ustalając, że agresja powoda uaktywniła się po odzyskaniu przytomności, co jak wynika z opinii biegłej ze sprawy karnej wynikało z narastającego krwiaka powodującego nacisk na mózg i podrażniającą tkankę jego kory i skutkowało zaburzeniami zachowania i nastroju.</p> <p>Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">C. N. (1)</span> w kwestii zachowania powoda w trakcie zdarzenie i podstaw do interwencji, który w sposób tożsamy z postępowaniem karnym wskazywał na agresję powoda, jako podstawę do interwencji. Zeznania te stały bowiem w sprzeczności z zeznaniami <span class="anon-block">A. W.</span>, jak również okolicznością dysproporcji postury powoda i interweniującego <span class="anon-block">M. S.</span>, która wykluczała racjonalność takiego zachowania powoda.</p> <p>Sąd odmiennie jednak niż Sąd karny przyjął, iż powód nie był osobą neutralną i obojętną dla napastnika <span class="anon-block">M. S.</span>. Zdaniem Sądu trudno bowiem uznać, iż można zastosować niezasadne i niewspółmierne środki przymusu zupełnie bez żadnego powodu. Nie bez znaczenia dla motywów działania <span class="anon-block">M. S.</span> pozostawała także kwestia uprzedniego związku intymnego z <span class="anon-block">A. W.</span>, z którą powód przyszedł do klubu.</p> <p>W rezultacie Sąd doszedł do przekonania, że zachowanie <span class="anon-block">M. S.</span> nie było działaniem zmierzającym do zachowania porządku – było ekscesem wykraczającym poza zakres zlecenia, a przez to doszło do zerwania normalnego (funkcjonalnego z zakresem powierzonych obowiązków) związku przyczynowego. Brak było zatem podstaw do ustalenia odpowiedzialności pozwanej <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> za działanie <span class="anon-block">M. S.</span>, co również uniemożliwiało ustalenie odpowiedzialności wtórnej pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł powód, który zaskarżając go całości, zarzucił Sądowi I instancji:</p> <p>1)  sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, że rzekoma osobista motywacja sprawcy szkody dowodzi, że sprawca działał w sposób niepozostający w związku z pełnionymi przez niego w chwili wyrządzenia szkody obowiązkami ochrony fizycznej imprez okolicznościowych, podczas gdy wyrządzenie szkody miało miejsce w lokalu, w którym sprawca szkody zatrudniony był na podstawie umowy zlecenia, w czasie sprawowania przez niego obowiązków w tym charakterze, a wyrządzenie szkody nastąpiło w wyniku interwencji podjętej przez sprawcę w ramach jego codziennych obowiązków,</p> <p>2)  naruszenie przepisów prawa procesowego:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> poprzez wybiórczą analizę ustaleń dokonanych przez Sąd karny oraz przyjęcie, że działanie sprawcy szkody spowodowane było wyłącznie osobistą motywacją, w sytuacji gdy Sąd karny poczynił odmienne ustalenia,</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 236)">art. 236 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosków dowodowych powoda dotyczących ustalenia kosztów zabiegu chirurgicznego mającego na celu usunięcie lub zmniejszenie blizny na jego głowie, w sytuacji gdy okoliczności, na które zgłoszono ten dowód miały istotne znaczenie w sprawie,</p> <p>co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia następujących przepisów prawa materialnego:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie w związku z bezpodstawnym uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki powstania odpowiedzialności po stronie <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>,</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a> poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie wyłączona została odpowiedzialność pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>w związku z brakiem odpowiedzialności pozwanej spółki za czyn sprawcy szkody w sytuacji, gdy polisa ubezpieczeniowa obejmowała swoim zakresem zarówno odpowiedzialność kontraktową, jak i deliktową.</p> <p>W związku z powyższym wnosił o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od pozwanych kosztów procesu za obie instancje, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</strong> </p> <p>Wbrew stanowisku apelującego ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sporu w niniejszej sprawie zostały przez Sąd Okręgowy dokonane prawidłowo, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy zaoferowany przez strony reprezentowane przez wykwalifikowanych pełnomocników, wobec czego Sąd Apelacyjny uznał je za własne, bez konieczności ponownego ich przytaczania w tym miejscu. Podzielić także należało rozważania prawne zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, a prowadzące do konstatacji, iż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak było podstaw do przypisania pozwanej <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">B.</span> odpowiedzialności za działania bezpośredniego sprawcy szkody, w szczególności podstawą taką nie mógł być <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> W efekcie nie było także podstaw do uznania pochodnej odpowiedzialności pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>wynikającej z zawartej z pozwaną spółką umowy ubezpieczenia.</p> <p>Zauważenia w szczególności wymaga, że w sprawie karnej sprawca szkody – <span class="anon-block">M. S.</span> został skazany za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 156;art. 156 § 2)">art. 156 § 2 k.k.</a> i okoliczność ta została uwzględniona przez Sąd I instancji czyniący ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie. Nie ma więc racji skarżący zarzucający Sądowi Okręgowemu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> poprzez wybiórczą analizę ustaleń dokonanych uprzednio przez sąd karny i przyjęcie, że działanie sprawcy szkody spowodowane było wyłącznie osobistą motywacją. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądowym określona w tym przepisie moc wiążąca wyroku karnego oznacza, że w sprawie cywilnej niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek własnych ustaleń co do tych okoliczności, którymi sąd jest związany w postępowaniu cywilnym. W konsekwencji wyłączona jest jedynie możliwość dochodzenia roszczeń w sposób sprzeczny z ustaleniami wyroku karnego (zob. wyrok SA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACa 1432/12, opubl. Lex nr 1353887). Omawiany przepis nie ogranicza natomiast dopuszczalności samodzielnego ustalenia przez sąd cywilny okoliczności zdarzenia, które nie były przedmiotem ustaleń prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, a które mogą mieć znaczenie dla powstania, ograniczenia albo wyłączenia odpowiedzialności cywilnej (zob. wyrok SN z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt I CSK 545/11, opubl. Lex nr 1228768). Związanie sądu cywilnego wyrokiem karnym dotyczy bowiem ustalonych w sentencji wyroku znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia, dotyczących czasu, miejsca, poczytalności sprawcy itp. Wszelkie inne ustalenia prawomocnego, skazującego wyroku karnego, wykraczające poza elementy stanu faktycznego przestępstwa, nie mają mocy wiążącej dla sądu cywilnego, nawet jeśli są zawarte w sentencji wyroku. Nie są wiążące okoliczności powołane w uzasadnieniu wyroku. Sąd cywilny może więc czynić własne ustalenia w zakresie okoliczności, które nie dotyczą popełnienia przestępstwa, mimo że pozostają w związku z przestępstwem. Ustalenia te mogą różnić się od tych, których dokonał sąd karny (zob. wyrok SN z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt III CK 642/04, opubl. Lex nr 177207).</p> <p>Jakkolwiek istotnie, Sąd I instancji skupił się w zasadzie wyłącznie na sferze motywacyjnej sprawcy, co jak wynika z orzecznictwa sądowego nie stanowi wyłącznego kryterium oceny tego, czy szkoda została wyrządzona przez podwładnego „przy wykonywaniu powierzonej” mu czynności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> (zob. wyrok SN z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt V CK 396/06, opubl. Lex nr 197009), to podkreślenia jednocześnie wymaga, że ciężar naruszenia obowiązków przez <span class="anon-block">M. S.</span> był na tyle znaczny, że został on uznany za przestępstwo. Żadną miarą nie mieścił się więc w zakresie powierzonych mu czynności związanych z ochroną fizyczną ładu i porządku w lokalu i to nawet jeśli do wyrządzenia szkody doszło w miejscu i czasie sprawowania przez niego obowiązków. Podjęta przez sprawcę interwencja wykraczała bowiem poza zakres codziennych obowiązków ochroniarza. Okoliczność tę zresztą wprost potwierdził świadek <span class="anon-block">C. N. (2)</span> – będący bezpośrednim przełożonym <span class="anon-block">M. S.</span> stwierdzając, iż ochroniarzowi nikogo nie wolno uderzać w twarz (por. k. 162v). Nadto sąd karny, wbrew temu, co sugeruje skarżący i co podniósł też Sąd I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie oceniał motywów działania sprawcy. Opierał się bowiem jedynie na obiektywnych okolicznościach zdarzenia, nie badając celu, jaki przyświecał sprawcy dokonującego ataku na osobę powoda. Wprawdzie wskazał, że dla powoda sprawca był obojętny (nie zaś odwrotnie, jak przyjął to Sąd Okręgowy), że nie miał z nim wcześniej zatargów, w tym na tle stosunków partnerskich łączących go z <span class="anon-block">A. W.</span>, ale fakty te dla ustalenia funkcjonalnego powiązania między zachowaniem sprawcy a wykonywaniem powierzonej mu czynności nie miały znaczenia.</p> <p>Podnieść również należy, że sąd karny nie dopatrzył się w zachowaniu sprawcy związku z wykonywaniem przez niego zadań z zakresu ochrony i porządku na terenie lokalu, czemu pośrednio dał wyraz w treści uzasadnienia swego wyroku, sprawowaną funkcję <span class="anon-block">M. S.</span> biorąc w cudzysłów. Gdyby bowiem sąd karny dostrzegł związek między zachowaniem sprawcy a wykonywaną przez niego funkcją pracownika ochrony, zobowiązany był ten fakt uwzględnić w opisie czynu i stanowiącej jego normatywne odzwierciedlenie kwalifikacji prawnej, a ściślej w tzw. kumulatywnej kwalifikacji prawnej. W tym kontekście zwrócić trzeba uwagę na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971140740" title="Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - Dz. U. z 1997 r. Nr 114, poz. 740 (art. 50)">art. 50 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia</a> (t. j. z 2014 r., poz. 1099), który dla sprawcy będącego pracownikiem ochrony, który <span class="underline"> <!-- -->przy wykonywaniu zadań przekroczył upoważnienia</span> lub nie dopełnił obowiązku, naruszając w ten sposób dobra osobiste człowieka, przewiduje karę do 5 lat pozbawienia wolności. Sąd karny czyniąc ustalenia, nie zdecydował się jednak na zakwalifikowanie zachowania sprawcy z tego przepisu. Uznanie więc w niniejszym postępowaniu, że <span class="anon-block">M. S.</span> wyrządzając szkodę powodowi wykonywał powierzone mu przez pozwaną <span class="anon-block"> (...) spółkę z o.o.</span> czynności ochrony porządku w klubie rozrywkowym <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> poniekąd może pozostawać w oczywistej opozycji do wyroku karnego, skutkując w efekcie pozostawaniem w obrocie prawnym dwóch decyzji procesowych o wzajemnie wykluczającej się treści, co już tylko z przyczyn gwarancyjnych jest niedopuszczalne.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> </p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie doszło też do naruszenia przepisu prawa materialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> Wskazać bowiem trzeba, że przepis ten oparty na zasadzie ryzyka i przewidujący odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez cudzy czyn jest wyjątkiem od generalnej zasady indywidualizacji odpowiedzialności cywilnej, znajdującej swe źródło w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> Przesłanki z niego wynikające, w tym przede wszystkim funkcjonalnego związku pomiędzy zachowaniem bezpośredniego wykonawcy a czynnością, której wykonanie mu powierzono, nie mogą zatem podlegać rozszerzającej wykładni. W realiach niniejszej sprawy takiego funkcjonalnego związku z uwagi na treść prawomocnego wyroku sądu karnego, obiektywną, dalece wykraczającą poza standardowy model postępowania pracownika ochrony nieprawidłowość zachowania sprawcy oraz ustalone w oparciu przede wszystkim o zeznania świadka <span class="anon-block">A. W.</span> motywy działania <span class="anon-block">M. S.</span>, nie sposób było jednak ustalić. Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> był więc niezasadny.</p> <p>Powyższe przesądzało również o nieskuteczności sformułowanego w apelacji zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.p.c.</a>, którego zastosowanie – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – uzależnione było od uprzedniego przesądzenia odpowiedzialności podmiotu odpowiedzialnego za sprawcę szkody, co zaś – jak wyżej przyjęto – nie miało miejsca.</p> <p>Z podobnych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 236)">art. 236 k.p.c.</a>, który zmierzał do wykazania wysokości poniesionej przez powoda szkody poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia kosztów zabiegu chirurgicznego mającego na celu usunięcie lub zmniejszenie blizny na jego głowie, a którego przeprowadzenie w warunkach niniejszej sprawy z uwagi na powyższe okoliczności było niecelowe.</p> <p>Wobec powyższego, Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację powoda.</p> <p>Mimo jednak niekorzystnego dla powoda wyniku sprawy, mając na uwadze jego trudną sytuację osobisto-majątkową Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, iż w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego winien znaleźć zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a>, przewidujący możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu. Dlatego też w przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div>