I C 1143/14

Sądy powszechne2015-12-30

Sygnatura

I C 1143/14

Data orzeczenia

2015-12-30

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Wojciech Drewniak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 206 k.c.

Streszczenie

dopuszczenie do współposiadania

Treść orzeczenia

Sygn. Akt I C 1143/14 <div> <h2>WYROK</h2> </div> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 30 grudnia 2015r. Sąd Rejonowy w Iławie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Wojciech Drewniak Protokolant: stażysta Damian Michalski Po rozpoznaniu w dniu 21.12.2015r. na rozprawie Sprawy z powództwa J. M. i A. M. p-ko pozwanym M. P. i L. P. o dopuszczenie do współposiadania I. Powództwo oddala. II. Nakazuje ściągnąć solidarnie od powodów J. M. i A. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Iławie 11,11zł tytułem nieuiszczonych wydatków. I C 1143/14 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Powodowie J. M. i A. M. wnieśli p-ko pozwanym M. P. i L. P. powództwo o zobowiązanie do dopuszczenia do współposiadania i korzystania z części nieruchomości położonej w U. nr (...) poprzez udostępnienie klatki schodowej usunięcie ogrodzenia z siatki , rozebranie gołębnika, rozebranie dwóch szop. W uzasadnieniu powodowie wskazali, iż w budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości są wyodrębnione samodzielne lokale mieszkalne, których właścicielami są m.in. powodowie i pozwani, a pozwani uniemożliwili korzystanie z części wspólnej budynku jaką jest klatka schodowa prowadząca na strych oraz wznosząc ogrodzenie, gołębnik i dwie szopy na działce gruntu na której posadowiony jest budynek mieszkalny a stanowiącej współwłasność właścicieli lokali uniemożliwiają korzystanie przez powodów z części wspólnej budynku i stanowiącej współwłasność działki. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. /k.28/. Sąd ustalił, co następuje: Nieruchomość położona jest w U. gm. S. (...) Sąd Rejonowy w Iławie prowadzi dla niej kw nr (...). Nieruchomość ta obejmuje działkę nr (...) o pow.0.2327ha zabudowaną budynkiem mieszkalnym w którym wyodrębniono 4 lokale dla których urządzone zostały oddzielne księgi wieczyste. Współwłaścicielami nieruchomości kw nr (...) są: - właściciele lokalu mieszkalnego nr (...) objętego kw nr (...) w udziale (...) tj. J. W. i jego żona A. W.; - właściciel lokalu nr (...) objętego kw nr (...) w udziale (...) J. G.; - właściciele lokalu nr (...) objętego kw nr (...) w udziale (...) J. P. i jego żona M. P.; - właściciel lokalu nr (...) objętego kw nr (...) w udziale (...) R. M. (1) /odpis z kw k.6-10, wypis ze skorowidza działek k.11/. Powodowie A. M. i J. M. nabyli umową ustanowienia odrębnej własności lokali i umową sprzedaży zawartą w dniu 19.10.1995r. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa w W. Oddział Terenowy w E. lokal mieszkalny nr (...) stanowiący odrębną własność o pow. 185 m 2 składającego się z 6 izb wraz z udziałem wynoszącym (...) w elementach wspólnych budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku właścicieli lokali oraz działce nr (...) pod budynkiem. Do umowy strony dołączyły zawiadomienie z dnia 21.09.1995r.dotyczące warunków nabycia lokalu nr (...), pełnomocnictwo dla sprzedającego w imieniu (...) , zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego , iż lokal nr (...) jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu przepisów ustawy, wykaz zmian gruntowych wraz z wypisem z rejestru gruntów i mapą. Do umowy nie był dołączany szkic lokalu ani też szkic budynku przedstawiający izby z których wydzielony lokal się składa oraz elementy wspólne budynku. /odpis umowy k.30-31/ Pozwani M. P. i L. P. nabyli umową ustanowienia odrębnej własności lokali i umową sprzedaży zawartą w dniu 19.10.1995r. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa w W. Oddział Terenowy w E. lokal mieszkalny nr (...) stanowiący odrębną własność o pow. 96,20 m 2 składającego się z  4 izb wraz z udziałem wynoszącym (...) w elementach wspólnych budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku właścicieli lokali oraz działce nr (...) pod budynkiem. Do umowy strony dołączyły zawiadomienie z dnia 21.09.1995r.dotyczące warunków nabycia lokalu nr (...), pełnomocnictwo dla sprzedającego w imieniu (...) , zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego , iż lokal nr (...) jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu przepisów ustawy, wykaz zmian gruntowych wraz z wypisem z rejestru gruntów i mapą. Do umowy nie był dołączany szkic lokalu ani też szkic budynku przedstawiający izby z których wydzielony lokal się składa oraz elementy wspólne budynku. / odpis umowy k.37-39/ Jest to budynek (...) kondygnacyjny w którym zamieszkują faktycznie 3 rodziny. Faktycznie nie zamieszkuje właściciel lokalu nr (...) ,syn powodów P. M.. /bezsporne – wyj.stron. k.28-28v,zeznania stron k.141v-142/ Lokal na parterze zajmują powodowie prócz pomieszczenia nr 16 , które należy do P. M.. Pozwani zajmują lokal na piętrze zaś czwarty współwłaściciel zajmuje lokal w skrzydle budynku. /bezsporne – wyj.stron k.28-28v, zeznania stron k.141v-142/ Do budynku prowadzą dwa wejścia: -pierwsze oznaczone na k.16 jako hol prowadzi jako korytarz bezpośrednio do lokalu pozwanych na piętrze i z tego korytarza prowadzi wejście na strych; - drugie oznaczone jako przedsionek i prowadzi do lokalu powodów na parterze Strych znajduje się nad lokalem pozwanych i na strych prowadzi jedno wejście z korytarza, z którego jako wejście do swojego lokalu na piętrze korzystają wyłącznie pozwani. /bezsporne – wyj.stron k.28-28v zeznania stron k.141v-142,/ Na działce stanowiącej współwłasność właścicieli lokali mieszkalnych pozwani wznieśli gołębnik, 2 szopki na opał i ogrodzenie prowadzące od szopki do płotu. /bezsporne – wyj.stron k.28-28v, zeznania stron k.141v-142/ Stan użytkowania pomieszczeń wydzielonych lokali przez ich wydzieleniem nie uległ zmianie. Umowy zawarte z właścicielami poszczególnych lokali przez (...) potwierdzały stan posiadania poszczególnych rodzin. Gołębnik został posadowiony na wspólnej działce po 2005r. /bezsporne k.49v/ Ogrodzenie pozwani wznieśli przed zakupem lokali tj. w 1992r.W tym też roku pozwani wprowadzili się do budynku mieszkalnego i ówczesny właściciel budynku przekazał im do zamieszkania pomieszczenia biura, które obecnie stanowią ich lokal mieszkalny. W ogrodzeniu jest furtka , która nie jest zamykana. /zezn.śwd. R. M. (2) k.49v-50/ W latach późniejszych pozwani wymienili istniejące już ogrodzenie. Szopki na opał i gołębnik pozwani wznieśli za wyraźną zgodą współwłaściciela J. G. i przy braku sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli – było to około 2000r. /zeznania śwd. J. G. k.50, zezn. śwd. A. G. k.50v, zezn.śwd. J. M. k.50v-51, śwd. T. O. k.51-51v, śwd. B. Ż. k.51v,zezn.pozwanego k.142/ Strych w obecnym stanie nie może być przystosowany do użytkowania przez zamieszkanie lub składowanie materiałów. Drewniany strop nad ostatnią kondygnacją jest w złym stanie. Przystosowanie pomieszczeń na strychu do wykorzystania w celu mieszkalnym lub gospodarczym wymagało by rozbiórki stropu nad ostatnią kondygnacją i wykonania nowego stropu. Związane było by to z koniecznością wysiedlenia pozwanych, zajmujących lokal pod strychem. Lokal mieszkalny nr (...) jaki zajmują pozwani ma 157 m 2 plus 14,22m 2 poddasza użytkowego , lokal R. M. (1) ma 19,53 m 2 , lokal mieszkalny pozwanych ma 103,65m 2 , co obejmuje także sporny korytarz. /opinia biegłego k.75, 85, 86,87,125-126/ Sąd zważył. co następuje: Roszczeni pozwu sformułowane jest jednoznacznie. Powodowie domagają się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art.206 kc</a> zobowiązania do dopuszczenia ich do współposiadania i korzystania z części nieruchomości położonej w U. nr (...)poprzez udostępnienie klatki schodowej usunięcie ogrodzenia z siatki , rozebranie gołębnika, rozebranie dwóch szop. Roszczenie to zakreśla ramy pozwu w których nastąpić ma rozstrzygnięcie i zakresem tym sąd jest związany. Bezspornym jest, iż sposób użytkowania działki i samego budynku mieszkalnego od co najmniej 2005r. nie zmienił się odnośnie działki. W tym bowiem roku pozwani posadowili na działce gołębnik. Odnośnie budynku mieszkalnego – w tym odnośnie korytarza wskazanego w pozwie stan taki trwa od czasu kiedy były tam jeszcze pomieszczenia biurowe, które w 1995r. przekształcono w mieszkania. /wyj.powoda k.49v/. Co do ogrodzenia istniało ono już na działce w 1992r. i jedynie pozwani wymienili materiał na tym ogrodzeniu w latach późniejszych. /zezn.R. M. (2) k.49v/ Szopki budowane były przez pozwanych w 2000r. za wyraźną zgodą współwłaściciela J. G. i przy braku sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli. Okoliczności te dotyczące sposobu korzystania przez współwłaścicieli z nieruchomości w ocenie Sądu są ustalone bezspornie. Zarówno powodowie jak i ich syn wskazali okoliczności wzniesienia ogrodzenia, gołębnika , korzystania z korytarza. Świadek J. G. w sposób kategoryczny określił sposób korzystania z nieruchomości w zakresie zakwestionowanym w pozwie, a powodowie zeznań tych nie kwestionowali. Także inni świadkowie opisując w jaki sposób mieszkańcy – późniejsi współwłaściciele – korzystali z nieruchomości , przedstawiają podobny sposób korzystania. Bezspornym jest także, iż zawierając umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali i ich sprzedaż (...) jako sprzedający oraz strony niniejszego procesu nie ustaliły, które pomieszczenia stanowią wydzielany lokal, a które są elementami wspólnymi lub pomieszczeniami przynależnymi lub pomocniczymi. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">Ustawa o własności lokali</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 2)">art. 2</a> wyróżnia dwie kategorie pomieszczeń, których istnienie i kwalifikacja mają istotne znaczenie dla posiadania przez dany lokal charakteru samodzielnej nieruchomości. Pierwszą z nich są pomieszczenia pomocnicze, drugą zaś pomieszczenia przynależne. Za pomieszczenie pomocnicze – choć ustawodawca nie precyzuje tego pojęcia ani nie wskazuje jego przykładu – należy uznać wszystkie pomieszczenia, które ułatwiają bądź wręcz umożliwiają korzystanie z izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Takie rozumienie tego terminu prowadzi do wniosku, że przykładem pomieszczeń pomocniczych są łazienka, wydzielony ustęp oraz  korytarz (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 30 stycznia 2008 r., II SA/Bd 935/2007). Z kolei pomieszczeniami przynależnymi w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 2;art. 2 ust. 4)">art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali</a> są części składowe lokalu, tj. pomieszczenia, choćby nawet do tego lokalu nie przylegały, lub były położone - w granicach nieruchomości gruntowej – poza budynkiem, w którym wyodrębniono lokal. Pomieszczenia przynależne – podobnie jak lokal – winny być wydzielone trwałymi ścianami, jednak nie muszą spełniać pozostałych wymogów samodzielności. W przypadku wyodrębniania lokali wraz z pomieszczeniami przynależnymi, ich powierzchnia użytkowa wliczana jest do powierzchni użytkowej lokalu. W konsekwencji suma powierzchni użytkowych wszystkich pomieszczeń przynależnych będzie uwzględniana przy obliczaniu powierzchni użytkowej całego budynku. Przykładem pomieszczeń przynależnych są zgodnie z ustawą piwnica, strych, komórka oraz garaż. Mają one typowo akcesoryjny charakter, zawsze funkcjonować będą niejako obok lokalu posiadającego przymiot samodzielności (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 30 stycznia 2008 r., II SA/Bd 935/07). Obie umowy w opisanych przez notariusza dokumentach jakie były przedkładane do aktów nie wymieniają szkicu lokalu. Wskazują jedynie na ilość izb i powierzchnię w m 2. Nie wskazują ani pomieszczeń przynależnych ani pomocniczych – a bez wątpienia takowe w budynku istnieją i są wykorzystywane przez właścicieli lokali. Mając na uwadze, że jak wskazywały strony oraz świadkowie ,po zawarciu tych umów nie zmienił się stan korzystania z budynku przyjąć zasadnie należy, iż umowy te w zakresie składu lokali obejmowały pomieszczenia z których późniejsi właściciele lokali już korzystali. Jako, że korytarz wskazany w pozwie bez wątpienia nie jest izbą a z kolei co także nie jest kwestionowane – jest to jedyne wejście do lokalu pozwanych, to uznać należy, iż jest to pomieszczenie pomocnicze, którego wielkość w odróżnieniu od pomieszczenia przynależnego, nie jest wliczana do powierzchni lokalu. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">Art. 206 k.c.</a>, na który powołują się powodowie jako podstawę swojego roszczenia - ma na celu zapewnienie bezpośredniego i wspólnego posiadania oraz korzystania przez wszystkich współwłaścicieli z całej rzeczy i znajduje on zastosowanie, gdy odmienny sposób nie został przewidziany w umowie współwłaścicieli lub orzeczeniu sądu. Umowa co do sposobu korzystania nie wymaga szczególnej formy prawnej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a> wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Z tym zastrzeżeniem, że o oświadczeniu woli, a w konsekwencji również o czynności prawnej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a>, można mówić tylko wtedy, gdy w zachowaniu stron ich wola została ujawniona w sposób dostateczny. Oświadczenie woli stanowi bowiem zasadniczą treść czynności prawnej, czyli zachowanie się osoby, które w dostateczny sposób ujawnia jej wolę wywołania skutku prawnego. Wola stron co do ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnej w ocenie Sądu został wyrażona w sposób dostateczny . Treść tego porozumienia co do sposobu korzystania poprzez wieloletnie jego przestrzeganie i stosowanie nie budzi wątpliwości. Wskazać przy tym należy, iż powodowie nie byli w stanie wskazać jakie zaszły zmiany , które nakazywały by weryfikację ustalonego sposobu korzystania z rzeczy wspólnej do użytkowania. W ocenie Sądu strony oraz pozostali właściciele lokali faktycznie zawarły umowę co do ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej. Przez lata tej umowy przestrzegały i nie było konfliktów na tym tle. Powodowie nie wystąpili zaś z wnioskiem ustalenie lub o zmianę sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej, nie wykazali też aby ustalenia tej umowy były naruszane. Wystąpili z powództwem o dopuszczenie do posiadania – w ocenie Sądu z naruszeniem ustaleń umownych co do sposobu korzystania z działki. Gdyby bowiem strony z wygrodzonej części działki , gołębnika i szopek korzystały wspólnie a następnie jedna z nich została by pozbawiona prawa wspólnego korzystania – wówczas powództwo to uznać należało by za zasadne. Jednakże umowa stron co do sposobu korzystania z rzeczy wspólnej nie zmieniła się. Pozwani jedynie jednostronnie oświadczyli, że nie chcą jej dalej respektować. Umowa o podział nieruchomości do użytkowania wiąże współwłaścicieli bądź przez okres w niej oznaczony, bądź - w razie braku takiego oznaczenia - do czasu zniesienia współwłasności . Dlatego też umowa taka może być wypowiedziana, z tym zastrzeżeniem, że wolno ją wypowiedzieć tylko z ważnych powodów. Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2012 r. III Ca 109/12 LEX nr 1714463 Reasumując, żądanie pozwu uznać należało za niezasadne. Odnośnie dopuszczenia do posiadania korytarza z tego powodu, że korytarz ten uznać należało za pomieszczenie pomocnicze, bez którego korzystanie z całego lokalu mieszkalnego byłoby w tym układzie niemożliwe skoro jest to jedyne wejście do tego lokalu. Odnośnie zaś wygrodzonej części działki oraz gołębnika i szopek roszczenie pozwu uznać należało za niezasadne z tego powodu, że taki sposób podziału nieruchomości do użytkowania został przez strony ustalony, na taki sposób użytkowania od lat strony godziły się i akceptowały taki podział. Odnośnie zaś wygrodzonej części działki bezspornym było, że nie ma przeszkód aby powodowie z tej wygrodzonej części korzystali skoro co nie było kwestionowane – furtka jest zawsze otwarta i nie było sytuacji aby powodom odmawiano w jakikolwiek sposób korzystania z tej wygrodzonej części. Powodom jedynie przeszkadza samo istnienie ogrodzenia. O kosztach procesu nie orzekano z uwagi na brak wniosku pozwanych o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Mając na uwadze wynik postępowania nieuiszczoną częścią wydatków obciążono powodów solidarnie. </div>