II AKa 396/15

<p>Sygn. akt II AKa 396/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Krzysztof Noskowicz</p> <p>Sędziowie: SSA Dorota Rostankowska</p> <p>SSA Danuta Matuszewska (spr.)</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Żylińska</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Mirosława Kido</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r.</p> <p>sprawy</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. K.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie</strong> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy</p> <p>z dnia 14 września 2015 r., sygn. akt <strong> <!-- -->III Ko 75/15</strong> </p> <p>I.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</p> <p>II.  kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">S. K.</span> za pośrednictwem swojego pełnomocnika wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w dniu 24 grudnia 2014 r. przez funkcjonariuszy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">KP</a> <span class="anon-block">B.</span>- <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 14 września 2015 r. w sprawie sygn. akt III Ko 75/15 zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz <span class="anon-block">S. K.</span> kwotę 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania go w dniu 24 grudnia 2014 r. w sprawie 2Ds 2092/14 Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">B.</span>- <span class="anon-block">(...)</span> z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku.</p> <p>W pozostałej części wniosek oddalono, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.</p> <p>Od powyższego wyroku apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy.</p> <p>Zarzucając naruszenie przepisów postępowania ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a>) przez naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 228;art. 228 § 1;art. 229;art. 230;art. 231)">art. 228§1,art. 229, art. 230 i art. 231 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 558)">art. 558 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy dalszej kwoty 9.000 zł tytułem zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne zatrzymanie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy <span class="anon-block">S. K.</span> jako bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Żądanie wnioskodawcy przyznania mu od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest co do zasady całkowicie uprawnione, skoro postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 22 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt IV Kp 433/14 stwierdzono bezzasadność i nielegalność dokonanej czynności zatrzymania <span class="anon-block">S. K.</span> w dniu 24 grudnia 1014 r. przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji <span class="anon-block">B.</span>- <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Miarkując kwotę należną wnioskodawcy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę Sąd I instancji należycie zważył kryteria, jakie należy brać pod uwagę przy ocenie tego rodzaju roszczenia. Przekonuje o tym lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym wszystkie przesłanki, jakimi kierować się należy w tego typu sprawach zostały dogłębnie rozważone przy uwzględnieniu bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych. Oczywiście przy tym nie ma racji skarżący zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 228;art. 228 § 1;art. 228 § 229;art. 228 § 230;art. 228 § 231)">art. 228§1, 229, 230 i 231 k.p.c.</a> Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 558)">art. 558 k.p.k.</a> w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie i niesłuszne stosowanie środków przymusu przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> stosuje się tylko w kwestiach nieregulowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksie postępowania karnego</a>. Nie może być zatem wątpliwości, że co do dowodów zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (dział 5)">Działu V Kodeksu postępowania karnego</a> a nie cywilnego.</p> <p>Trafnie wskazuje Sąd Okręgowy, że ustalając wysokość kwoty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należy brać pod uwagę negatywne przeżycia psychiczne wiążące się z pozbawieniem wolności ( izolacja więzienna, przebywanie z innymi osobami pozbawionymi wolności, dolegliwe warunki odbywania kary) jak też naruszenie czci i godności człowieka, to jest jego dobrego imienia, reputacji, poczucia własnej wartości.</p> <p>Niewątpliwie ocena zaszłości uzasadniających zadośćuczynienie dokonywana musi być z punktu widzenia przeciętnego człowieka, a nie subiektywnego przeżywania ich przez osobę zatrzymaną. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II K 54/05 (Lex nr 152495): „dla wykładni pojęcia "zadośćuczynienie", o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552)">art. 552 k.p.k.</a>, miarodajne są przepisy prawa cywilnego materialnego, a zwłaszcza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>, z którego wynika, że zadośćuczynienie winno być "odpowiednie". Ustalenie wszakże, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia", należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. W postępowaniu kasacyjnym zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. O rażącym naruszeniu zasad ustalania "odpowiedniego" zadośćuczynienia mogłoby świadczyć przyznanie zadośćuczynienia wręcz symbolicznego zamiast stanowiącego rekompensatę doznanej krzywdy”.</p> <p>Nie sposób zarzucić Sądowi I instancji, że licząc należne zadośćuczynienie dokonał tego z naruszeniem przyjętych w orzecznictwie sądowym zasad jego ustalania. Sąd Okręgowy nie przekroczył sfery swobodnego uznania, nie wkroczył w sferę dowolności ocen, stąd też nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> </p> <p>Wbrew wywodom skargi nie można oceniać przyznanego <span class="anon-block">S. K.</span> zadośćuczynienia jako symbolicznego.</p> <p>Tylko z pozoru przyznana kwota 1.000 zł może wydawać się jako nieprzystająca do krzywdy jakiej wnioskodawca doznał.</p> <p>Przypomnieć trzeba, że <span class="anon-block">S. K.</span> pozbawiony był wolności przez krótki okres czasu, bo 4 godziny. Rację ma skarżący, że był to dzień szczególny, Wigilia Świąt Bożego Narodzenia, trudno jednak uznać, aby samo zatrzymanie wnioskodawcy wiązało się z dalej idącym, niż w przypadku innych osób zatrzymywanych, udręczeniem, na co trafnie zwraca uwagę Sąd I instancji. <span class="anon-block">S. K.</span> zatrzymany został wprawdzie jako osoba podejrzana o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288)">art. 288 k.k.</a>, ale przesłuchany został w charakterze świadka. W czasie doprowadzania nie zastosowano wobec niego przemocy, nie miał założonych kajdanek.</p> <p>Zauważyć należy, że zadośćuczynienie winno odnosić się do krzywdy wyrządzonej zatrzymanemu a nie jego rodzinie, mieć trzeba na względzie jego doznania, a nie doznania osób mu najbliższych. Zgodzić się trzeba, że fakt, iż żona wnioskodawcy była w zagrożonej ciąży nie pozostawał bez wpływu na jego kondycję psychiczną. Ponownie jednak trzeba podkreślić, że <span class="anon-block">S. K.</span> tylko przez cztery godziny pozostawał bez kontaktu z rodziną, brak jest też dowodów wskazujących, że wydarzenia z 24 grudnia 2014 r. miały negatywny wpływ na zdrowie <span class="anon-block">K. K.</span>.</p> <p>Kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia winna być przybliżonym ekwiwalentem doznanych cierpień psychicznych i fizycznych i jest nią w ocenie Sądu odwoławczego kwota 1.000 złotych zasądzona na rzecz <span class="anon-block">S. K.</span>.Słusznie zauważa Sąd meriti, że wysokość zadośćuczynienia musi być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom życia i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa . Podzielając stanowisko Sądu I instancji, że dalej idące żądania wnioskodawcy co do zadośćuczynienia są nadmiernie wygórowane, nie znajdują uzasadnienia w doznanych przez niego cierpieniach, zaskarżony wyrok jako trafny utrzymano w mocy.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 2)">art. 554 § 2 k.p.k.</a> kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.</p> </div>