II C 2080/15
Sądy powszechne2015-12-30
Sygnatura
II C 2080/15
Data orzeczenia
2015-12-30
Rodzaj
REGULATION
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II C 2080/15</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W pozwie z dnia 20 kwietnia 2015 r., wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, <span class="anon-block">K. W.</span> domagał się zasądzenia od <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 11.895,66 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 16 maja 2014 r. do dnia zapłaty i kosztami postępowania.</p>
<p>Powód wyjaśnił, że kwoty tej żądał w związku z wypowiedzeniem łączącej go z pozwaną Umowy <span class="anon-block"> (...)</span> z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym <span class="anon-block"> (...)</span>. Oświadczył, że zawarł taką umowę z pozwaną w dniu 25 września 2006 r., licząc na ochronę ubezpieczeniową, oszczędzanie i pomnażanie zainwestowanych środków pieniężnych. Zapewnił, że do 2011 r. w zamian za ochronę ubezpieczeniową wpłacał na poczet umowy określoną kwotowo składkę, po czym w wyniku złego zarządzania umowa została przekształcona w dniu 25 września 2011 r. w umowę bezskładkową. Wyliczył, że do przekształcenia umowy wpłacił sumę 16.258,71 zł z regularnych składek. Powód stwierdził, że umowa uległa rozwiązaniu na skutek złożenia przez niego wypowiedzenia z 19 maja 2014 r. wraz z wnioskiem o wypłatę środków z rachunku ubezpieczeniowego. Wskazał, że mimo wypowiedzenia i złożenia wniosku o wypłatę pozwana nie zwróciła mu jakichkolwiek środków z rachunku. Powód podkreślił, że w związku z jego rezygnacją pozwana, opierając się na postanowieniu z Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, naliczyła mu koszty będące w istocie opłatą likwidacyjną - pobrała opłatę wynoszącą całość wartości rachunku stworzonego z wpłaconych przez niego składek regularnych. Powód nadmienił, że w dniu przekształcenia polisy wartość rachunku wynosiła 11.895,66 zł. Zdaniem powoda, zapis w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia, wedle którego ubezpieczyciel w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy (na skutek rezygnacji poprzez złożenie wniosku o całkowitą wypłatę świadczenia wykupu albo poprzez nieopłacenie w terminie należności) potrącał opłatę likwidacyjną (w dwóch pierwszych latach wszystkie środki, a w pozostałych latach opłatę według podanego wzoru) ze środków zgromadzonych na rachunku klienta, stanowił niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a>, gdyż powodował ograniczenie ochrony praw konsumenta i narażał jego interesy. W ocenie powoda zapis ten nie obowiązywał w stosunku do niego, a suma pieniężna pobrana przez pozwaną (jako tzw. opłata likwidacyjna w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy) uzyskana została przez nią bezprawnie, bez jakiekolwiek podstawy prawnej. W takiej sytuacji, według powoda, zaistniały wszelkie przesłanki bezpodstawnego wzbogacenia (uzyskanie środków finansowych poprzez pobranie opłaty likwidacyjnej spowodowało wzbogacenie pozwanej oraz zubożenie powoda), w związku z czym pozwana jest zobowiązana zwrócić mu nienależnie pobrane środki związane z naliczoną opłatą likwidacyjną. Powód zaznaczył, że choć wezwał pozwaną do zwrotu nienależnie pobranej opłaty likwidacyjnej, to nie otrzymał takiej należności, a pozwana dodała, że nie widzi podstaw do zwrotu. W końcowej części uzasadnienia pozwu powód oświadczył, że pozwana nie przekazała mu jeszcze informacji na temat wartości rachunku i wysokości pobranej opłaty, pomimo jego kontaktu z jej przedstawicielami. Powód dodał, że w związku z tym zastrzega on możliwość modyfikacji roszczenia po przedłożeniu przez pozwaną stosownej dokumentacji, z której będzie wynikać wartość rachunku jego polisy na dzień rozwiązania umowy. Powód nadmienił, że dochodzona kwota stanowi tylko część należnej mu kwoty i nie wyczerpuje w całości roszczenia wynikającego z zawartej umowy. <em>
<!-- -->(pozew złożony w elektronicznym postępowaniu upominawczym – k. 1-7, pozew po uzupełnieniu braków – k. 35)</em>
</p>
<p>Nakazem zapłaty z dnia 18 maja 2015 roku wydanym w elektronicznym postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy <span class="anon-block">L. Z.</span>w <span class="anon-block">L.</span> VI Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 732321/15 nakazał pozwanej, aby zapłaciła powodowi dochodzoną pozwem należność z ustawowymi odsetkami, a także koszty procesu w kwocie 2.549 zł. <em>
<!-- -->
(nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym – k. 8)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. W pierwszej kolejności zarzuciła, że powództwo o zapłatę jest przedwczesne. Oświadczyła, że umowa z 25 września 2006 r. nadal obowiązuje, nie została skutecznie wypowiedziana i jest wykonywana. Pozwana dodała, że wbrew twierdzeniom powoda nie doszło do ustalenia kwoty wartości wykupu. Zapewniła, że utrzymuje rachunek powoda i świadczy mu ochronę ubezpieczeniową na mocy tej umowy. Zakwestionowała, by doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy. Przyznała, że otrzymała wypowiedzenie umowy z 19 maja 2014 r. wraz z wnioskiem o wypłatę całkowitą środków, podpisane przez <span class="anon-block">B. W. (1)</span>, do którego załączone było wyłącznie pełnomocnictwo udzielone przez powoda <span class="anon-block"> spółce jawnej (...)</span> oraz radcy prawnemu <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. Pozwana podniosła, że podpisany pod pismem <span class="anon-block">B. W. (1)</span> nie wykazał swego upoważnienia do występowania w imieniu powoda czy do zastępowania radcy prawnego <span class="anon-block">M. M. (1)</span>. Pozwana zwróciła nadto uwagę, że pełnomocnictwo, które dołączono do przesłanej wówczas korespondencji, nie obejmowało swym zakresem umocowania do wypowiedzenia umowy w imieniu powoda. Zdaniem pozwanej, powód nie posiada roszczenia z tytułu rozwiązania umowy czy z bezpodstawnego wzbogacenia. Odnosząc się do zasadności roszczenia, w przypadku uznania przez Sąd, że umowa została skutecznie wypowiedziana, pozwana wskazała, że powód nie sprostał obowiązkom wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>, a w szczególności nie wykazał przesłanek abuzywności postanowienia wzorca, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385<sup>
<!-- -->1 </sup>k.c.</a>, tj. że postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron, narusza dobre obyczaje i interes powoda w sposób rażący. Zdaniem pozwanej, kwestionowane przez powoda postanowienie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia nie może stanowić postanowienia niedozwolonego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385<sup>
<!-- -->1 </sup>k.c.</a> z uwagi na fakt, że dotyczy świadczenia głównego pozwanej i jest sformułowane w sposób jednoznaczny, co więcej, postanowienie to nie narusza interesów powoda jako konsumenta, tym bardziej nie narusza ich w sposób rażący, postanowienie to jest też zgodne z dobrymi obyczajami. W ocenie pozwanej wypłata powodowi wartości polisy spowodowałaby zachwianie równości stron umowy ubezpieczenia, gdyż w takiej sytuacji zakład ubezpieczeń zwróciłby ubezpieczającemu całość zgromadzonych środków, pomimo udzielania ochrony ubezpieczeniowej przez cały czas trwania umowy ubezpieczenia i poniesienia wysokich kosztów jej zawarcia i wykonania. Pozwana stwierdziła, że powództwo skierowane przez powoda, pod pretekstem ochrony przysługującej konsumentom, ma na celu bezkosztowne wycofanie wpłaconych środków, powodując tym samym nieusprawiedliwione wzbogacenie po stronie powoda i stratę finansową po stronie pozwanej. <em>
<!-- -->(sprzeciw od nakazu zapłaty - k. 11-12, pismo uzupełniające sprzeciw - k. 52-66)</em>
</p>
<p>Postanowieniem z 18 czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy <span class="anon-block">L. (1)</span>stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty, przekazując sprawę do Sądu Rejonowego dla <span class="anon-block">W. M.</span>w <span class="anon-block">W.</span>. <em>
<!-- -->
(postanowienie - k. 21)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W dniu 9 września 2006 roku <span class="anon-block">K. W.</span> (jako ubezpieczony i ubezpieczający) wypełnił wniosek o zawarcie ze <span class="anon-block"> (...) Spółką Akcyjną</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej jako: <span class="anon-block"> (...)</span>) umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną <span class="anon-block"> (...)</span>. We wniosku podał jako uposażonych: <span class="anon-block">E. W.</span>, <span class="anon-block">D. W.</span> i Mają <span class="anon-block">W.</span>. W warunkach zawarcia umowy wskazał, że okres ubezpieczenia ma wynosić 30 lat, wysokość składki regularnej to kwota 3.000 zł, płatna rocznie. We wniosku <span class="anon-block">K. W.</span> oświadczył, że otrzymał i zapoznał się z treścią Ogólnych Warunków Ubezpieczenia na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ze składką Regularną (<span class="anon-block">M.</span> Spektrum/<span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">M.</span>) o indeksie <span class="anon-block"> (...)</span>
<span class="anon-block"> - (...)</span>, z treścią Regulaminu Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych o indeksie <span class="anon-block"> (...)- (...)</span>, z Wykazem Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych i Portfeli Modelowych oferowanych przez <span class="anon-block">S.</span> o indeksie <span class="anon-block"> (...)</span>. Wniosek przyjęła <span class="anon-block">T. S.</span> - osoba wykonująca czynności agencyjne w imieniu agenta <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Wniosek ten wpłynął do <span class="anon-block">S.</span> w dniu 19 września 2006 r. Po jego złożeniu <span class="anon-block">K. W.</span> uiścił kwotę 3.000 zł tytułem składki za pierwszy rok. <em>
<!-- -->(dowód: wniosek – k. 74-76, polisa - k. 77; okoliczności bezsporne)</em>
</p>
<p>Po złożeniu wniosku o zawarcie umowy i opłaceniu składki między <span class="anon-block">K. W.</span> a <span class="anon-block">S.</span> doszło do zawarcia w dniu 25 września 2006 r. umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną <span class="anon-block"> (...)</span>, w związku z czym tego dnia wystawiona została <span class="anon-block">polisa nr (...)</span>. Początek okresu ubezpieczenia określono w niej na dzień 25 września 2006 r., a koniec – na dzień 24 września 2036 r. Jako świadczenie ubezpieczeniowe z tytułu dożycia przez ubezpieczonego daty dożycia wskazano wartość polisy na koniec okresu ubezpieczenia, a jako świadczenie ubezpieczeniowe z tytułu śmierci wskazano wyższą z kwot – kwotę równą wartości polisy powiększoną o kwotę równą 10% wartości polisy albo kwotę równą sumie wpłaconych składek regularnych i składek dodatkowych zmniejszoną o częściowe wykupy. W umowie określono składkę regularną na poziomie 3000 zł, opłacaną rocznie. Jako uposażonych wymieniono trzy osoby podane we wniosku o zawarcie umowy. W polisie zaznaczono, że stanowi ona integralną część umowy. Dodano, że prawa i obowiązki wynikające z umowy zostały określone w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ze Składką Regularną <span class="anon-block">M.</span> Spektrum o indeksie <span class="anon-block"> (...)</span> oraz w Regulaminie Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych o indeksie <span class="anon-block"> (...)- (...)</span>. W § 12 tych Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wskazano, w jakich sytuacjach umowa ulegała rozwiązaniu. W dniu 11 października 2006 r. <span class="anon-block">K. W.</span> potwierdził odbiór polisy. Wskazał, że treść polisy została mu wyjaśniona przez <span class="anon-block">T. S.</span>. Od września 2006 r. <span class="anon-block">S.</span> przekazywała agentowi (<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>) prowizję z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia potwierdzonej <span class="anon-block">polisą nr (...)</span>. <em>
<!-- -->(dowód: polisa – k. 39, Ogólne Warunki Ubezpieczenia – k. 40-43, k. 123-126, potwierdzenie odbioru polisy – k. 78, zestawienie prowizji wypłaconej agentowi z tytułu umowy – k. 84-87, faktura agenta z 2006 r. – k. 88, potwierdzenie uiszczenia wynagrodzenia agentowi w 2006 r. – k. 89)</em>
</p>
<p>Od września 2006 r. do września 2011 r. <span class="anon-block">K. W.</span> uiszczał składki na poczet umowy ubezpieczenia zawartej w dniu 25 września 2006 r. Z tego tytułu do 25 września 2011 r. uiścił na rzecz <span class="anon-block">S.</span> sumę 16.258,71 zł (3.000 zł + 3.120 zł + 3.247,92 zł + 3.377,84 zł + 3.512,95 zł). Z dniem 25 września 2011 r. umowa została przekształcona w umowę bezskładkową. Po dniu 25 września 2011 r. <span class="anon-block">K. W.</span> nie wpłacał już środków na poczet tej umowy. <em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne)</em>
</p>
<p>Pismem z 13 lutego 2014 r. radca prawny <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, działając w imieniu <span class="anon-block">K. W.</span>, wezwał <span class="anon-block">S.</span> do zapłaty w związku z umową potwierdzoną <span class="anon-block">polisą nr (...)</span>. W odpowiedzi na to wezwanie <span class="anon-block">S.</span> skierowała do kancelarii radcy prawnego <span class="anon-block">M. M. (3)</span> pismo z 13 marca 2014 r., w którym stwierdziła, że nie widzi podstaw do zapłaty żądanej kwoty. <span class="anon-block">S.</span> wskazała, że umowa została zawarta na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, zawierających wszelkie postanowienia kształtujące stosunek umowny stron, w tym postanowienia dotyczące rozliczeń między stronami na wypadek przedterminowego rozwiązania umowy. <span class="anon-block">S.</span> zaznaczyła, że przyjęcie przez nią takich postanowień nie daje podstaw do uznania, iż zostały naruszone dobre obyczaje bądź interesy konsumenta. <span class="anon-block">S.</span> zapewniła, że od początku działalności dokłada wszelkich starań, by dobra i słuszne interesy jej klientów nie doznały uszczerbku, w szczególności przez rzetelne informowanie klientów w procesie podejmowania przez nich decyzji o zawarciu umowy ubezpieczenia, w tym o korzyściach i możliwych konsekwencjach związanych z korzystaniem z oferowanych przez nią usług. <em>
<!-- -->(dowód: pismo <span class="anon-block">S.</span> z 13 marca 2014 r. – k. 46)</em>
</p>
<p>W dniu 23 maja 2014 r. <span class="anon-block">S.</span> otrzymała skierowane do niej pismo z 19 maja 2014 r., zatytułowane „Wypowiedzenie umowy wraz z wnioskiem o wypłatę całkowitą środków z rachunku”. W stopce pisma były dane <span class="anon-block"> kancelarii (...)</span>, <span class="anon-block">R.</span> i partnerzy adwokaci i radcowie prawni sp. p. w <span class="anon-block">P.</span>. W piśmie wskazano, że dotyczy ono <span class="anon-block">K. W.</span> i <span class="anon-block">polisy nr (...)</span>. Pod pismem znajdowało się miejsce na podpis radcy prawnego <span class="anon-block">M. M. (3)</span> (pod pismem znajdował się stosowny wydruk imienia i nazwiska oraz zawodu). Pod pismem podpisał się <span class="anon-block">B. W. (1)</span>. Zaznaczył przy tym, że składa podpis „z upoważnienia”. W piśmie tym, działając w imieniu <span class="anon-block">K. W.</span>, z powołaniem się na udzielone pełnomocnictwo dołączone do tego pisma, na podstawie § 11 ust. 1 pkt 3 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wypowiedziano umowę ubezpieczenia nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 25 września 2006 r. oraz na podstawie § 24 ust. 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze Składką Regularną – <span class="anon-block">M.</span> Spektrum wniesiono o całkowitą wypłatę wartości polisy. Jednocześnie wniesiono o zaniechanie pobierania opłaty likwidacyjnej za wypłatę środków z rachunku w związku z tym, że zapisy ogólnych warunków ubezpieczenia podobne do przedmiotowych zostały uznane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta za klauzule niedozwolone. W piśmie wskazano, że wpłaty należności z tytułu żądanej kwoty należy dokonać na rachunek bankowy kancelarii wskazany w stopce pisma. W uzasadnieniu pisma podano między innymi, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego postanowienia umowne, zgodnie z którymi fundusze inwestycyjne pobierały opłaty manipulacyjne związane z likwidacją polis inwestycyjnych, są niedozwolone, a przez to nie wiążą. Zaznaczono, że taki zapis nie mógł być zawarty w Ogólnych Warunkach Umów, a jeżeli znajduje się w Warunkach <span class="anon-block"> (...)</span>, to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a> nie wiąże ubezpieczającego. W podsumowaniu pisma podano, że konieczna jest wypłata 100% wartości rachunku polisy na dzień przekształcenia umowy w umowę bezskładkową na dzień 25 września 2011 r. Do pisma z 19 maja 2014 r., które wpłynęło do <span class="anon-block">S.</span>, załączono pełnomocnictwo z 23 października 2013 r. W tym pełnomocnictwie <span class="anon-block">K. W.</span> oświadczył, że ustanawia <span class="anon-block">V.</span> <span class="anon-block">H. S.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> sp.j. oraz radcę prawnego <span class="anon-block">M. M. (1)</span> pełnomocnikiem do prowadzenia sprawy <span class="anon-block">K. W.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) Towarzystwo (...)</span> o zapłatę lub uznanie warunków umowy za niedozwolone. Pod tym stwierdzeniem wskazano, że pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do reprezentowania w zakresie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 91)">art. 91 k.p.c.</a>, pełnomocnik może udzielać dalszych pełnomocnictw, w tym również profesjonalnym pełnomocnikom w zakresie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 91)">art. 91 k.p.c.</a> Podano też, że pełnomocnictwo obejmuje upoważnienie do odbioru przez ustanowionego pełnomocnika wszelkich świadczeń i kwot zasądzonych i przyznanych przez sądy (należność główna, odsetki, koszty procesu i inne) we wskazanym powyżej postępowaniu, a także wszelkich świadczeń i kwot należnych w tym postępowaniu stronie lub jej pełnomocnikowi, w tym kosztów procesu, wpisów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Nadmieniono, że zasądzone przez sądy koszty zastępstwa procesowego stanowią odrębne wynagrodzenie przysługujące ustanowionemu pełnomocnikowi; do kwot zasądzonych przez sądy zostanie doliczony podatek VAT wg obowiązującej stawki; zwrot powyższych świadczeń, kwot i należności winien nastąpić na rzecz i do rąk ustanowionego pełnomocnika, w przypadku otrzymania zasądzonych przez sądy kwot zastępstwa procesowego mocodawca zobowiązuje się niezwłocznie przekazać te kwoty na rzecz ustanowionego pełnomocnika. <em>
<!-- -->(dowód: wypowiedzenie z 19 maja 2014 r. – k. 44-45, kopia wypowiedzenia otrzymanego przez <span class="anon-block">S.</span> wraz z załączonym pełnomocnictwem - k. 79-82)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S.</span> nie uznała, aby na skutek pisma z 19 maja 2014 r. zawarta z <span class="anon-block">K. W.</span> umowa z dnia 25 września 2006 r. została skutecznie wypowiedziana. <span class="anon-block">S.</span> przyjęła, że podpisana pod tym pismem osoba nie była umocowana do złożenia w imieniu <span class="anon-block">K. W.</span> oświadczenia o wypowiedzeniu (rozwiązaniu) umowy. <em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pismo z 23 maja 2014 r. zawierające wezwanie do zapłaty <span class="anon-block">S.</span> skierowała do kancelarii radcy prawnego <span class="anon-block">M. M. (3)</span> pismo z 23 czerwca 2014 r. W tym piśmie poinformowała, że nie widzi podstaw do zapłaty żądanej kwoty. Wskazała, że umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym została zawarta na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, które zawierają wszelkie postanowienia kształtujące stosunek umowny stron, w tym postanowienia dotyczące rozliczeń pomiędzy stronami na wypadek przedterminowego rozwiązania umowy ubezpieczenia. Podała, że przyjęcie takiego uregulowania przez <span class="anon-block">S.</span> nie daje podstaw do uznania, że zostały naruszone dobre obyczaje bądź interesy konsumenta, w związku z czym rozwiązanie umowy może nastąpić jedynie na zasadach określonych w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. Nadto wskazano, że z przesłanego pełnomocnictwa nie wynikało umocowanie do wypowiedzenia umowy, a poza tym pan <span class="anon-block">B. W. (1)</span> nie przedstawił upoważnienia. Nadmieniono, że w przypadku woli rozwiązania umowy zgodnie z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia należy złożyć wniosek w tej sprawie oraz kopię dowodu osobistego osoby uprawnionej<em>
<!-- -->. (dowód: pismo <span class="anon-block">S.</span> z 23 czerwca 2014 r. – k. 83)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S.</span> do chwili obecnej realizuje zawartą z <span class="anon-block">K. W.</span> umowę z 25 września 2006 r., potwierdzoną <span class="anon-block">polisą nr (...)</span>. W szczególności nalicza na rzecz agenta prowizję z tytułu tej umowy. Od września 2006 r. do końca kwietnia 2015 r. tytułem prowizji z tej umowy <span class="anon-block">S.</span> naliczyła na rzecz agenta sumę 3.250,23 zł. <em>
<!-- -->(dowód: zestawienie prowizji wypłaconej agentowi z tytułu umowy potwierdzonej <span class="anon-block">polisą nr (...)</span> – k. 84-87, faktura agenta z 2006 r. – k. 88, potwierdzenie uiszczenia wynagrodzenia agentowi w 2006 r. – k. 89)</em>
</p>
<p>Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dokumentów oraz w oparciu o okoliczności między stronami bezsporne. Istotnego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy nie miał wyciąg z raportu rzecznika ubezpieczonych (k. 97-99), artykuł dotyczący opłat likwidacyjnych (k. 100-101), kopie wyroków z uzasadnieniami (k. 102-122).</p>
<p>Na rozprawie strona powodowa złożyła skan upoważnienia z 19 maja 2014 r. (k. 94), wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego skanu. Nie uprawdopodobniła przy tym okoliczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207;art. 207 § 6)">art. 207 § 6 k.p.c.</a> Na podstawie tego przepisu Sąd pominął ten dowód jako spóźniony. Powód już w pozwie mógł zgłosić taki dowód (tym bardziej, że w piśmie z 23 czerwca 2014 r. <span class="anon-block">S.</span> wskazywała na brak stosownego upoważnienia dla <span class="anon-block">B. W. (1)</span>). Niezależnie od tego stwierdzić trzeba, że strona pozwana zakwestionowała wiarygodność tego skanu. Złożenie, zgodnie z wnioskiem strony powodowej, oryginału upoważnienia albo odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem spowodowałoby przedłużenie postępowania. Wiązałoby się z odroczeniem rozprawy. Już na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 r. strona powodowa mogła złożyć oryginał albo właściwie poświadczony odpis tego upoważnienia, czego nie uczyniła. Wreszcie zauważyć trzeba, że przedmiotowe upoważnienie nie miało istotnego znaczenia w niniejszej sprawie. Była w nim bowiem mowa o udzieleniu upoważnienia dla <span class="anon-block"> (...)</span> (osoba taka nie złożyła podpisu pod wypowiedzeniem z 19 maja 2014 r.), a nie dla <span class="anon-block">B. W. (1)</span>.</p>
<p>Sąd oddalił zgłoszony na rozprawie wniosek strony powodowej o przesłuchanie powoda „na okoliczność wiarygodności dokumentu upoważnienia dla Pana <span class="anon-block">B. W. (2)</span> jak również na okoliczność nieotrzymania ogólnych warunków umowy w terminie, który umożliwiałby odstąpienie od umowy bez jakichkolwiek kosztów” (k. 127). Po pierwsze, wniosek ten był spóźniony w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207;art. 207 § 6)">art. 207 § 6 k.p.c.</a> Po drugie, nie miał on istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Sąd oddalił również wnioski strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron (ograniczonego do przesłuchania powoda) oraz dowodu z opinii biegłego aktuariusza (k. 53). Nie miały one istotnego znaczenia w niniejszej sprawie. Wnioski te strona pozwana zgłosiła z ostrożności, na wypadek uznania, że roszczenie powoda nie jest przedwczesne. Przed zamknięciem rozprawy z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że roszczenie powoda jest przedwczesne (w rozumieniu strony pozwanej), gdyż umowa nie została skutecznie wypowiedziana. Powód bowiem nie wykazał, aby do rozwiązania umowy doszło.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie w jakimkolwiek zakresie.</p>
<p>Roszczenie powoda nie zostało udowodnione ani co do zasady, ani co do wysokości. Strona pozwana kwestionowała zarówno zasadę, jak i wysokość dochodzonego roszczenia. To na stronie powodowej z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> ciążył obowiązek udowodnienia zasadności oraz wysokości roszczenia. Z tego obowiązku powód nie wywiązał się. Powód nie udowodnił swych twierdzeń zawartych w pozwie co do tego, że umowa z 25 września 2006 r. została rozwiązana.</p>
<p>Rozkład ciężaru dowodu kształtuje się według ogólnych reguł dowodzenia wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten formułuje podstawową regułę rozkładu ciężaru dowodu w sporze cywilnoprawnym, wskazując przede wszystkim, kogo obciążają skutki niepowodzenia procesu dowodzenia (tak zwany ciężar dowodu w znaczeniu materialnoprawnym). W świetle wynikającej z tego przepisu reguły za prawdziwe mogą być w procesie cywilnym przyjęte jedynie te fakty, które zostały udowodnione przez stronę obciążoną ciężarem ich dowodzenia, zaś pominięte powinny zostać te fakty, które przez stronę obciążoną obowiązkiem dowodzenia nie zostały w sposób należyty wykazane. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy to stronę powodową obciążał obowiązek wykazania istnienia roszczenia materialnoprawnego stanowiącego podstawę dochodzonego w tej sprawie żądania zapłaty.</p>
<p>Materialnoprawną zasadę rozkładu ciężaru dowodu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>) uzupełniają reguły procesowe (w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3;art. 3 § 1)">art. 3 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>) nakazujące stronom przejawiać aktywność w celu wykazania wszystkich istotnych okoliczności i faktów, z których wywodzą skutki prawne, w szczególności wskazywać dowody. Obowiązek przedstawiania dowodów odnosi się zarówno do przesłanek dotyczących samej zasadności dochodzonego roszczenia, jak i jego wysokości. Niedochowanie powyższych obowiązków skutkuje ryzykiem przegrania procesu przez stronę, którą obciążał ciężar wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Na gruncie rozpoznanej sprawy powód nie wykazał zasadności roszczenia, a w szczególności tego, że przysługuje mu jakiekolwiek roszczenie związane z rozwiązaniem umowy z 25 września 2006 r. Powód nie udowodnił też wysokości roszczenia. Nawet gdyby przyjąć, że do rozwiązania umowy doszło, to żaden dowód nie potwierdza wysokości żądanej przez powoda kwoty. W pozwie powód wskazał na dwie kwoty związane z przedmiotową umową. Po pierwsze, wyliczył, że do przekształcenia umowy wpłacił sumę 16.258,71 zł z regularnych składek. Po drugie, podał, że w dniu przekształcenia polisy wartość rachunku wynosiła 11.895,66 zł. O ile kwota 16.258,71 zł znajduje potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy (k. 84-87), o tyle kwota 11.895,66 zł wynika jedynie z twierdzeń powoda, kwestionowanych zresztą przez pozwaną. Nie została ona wykazana w żaden sposób.</p>
<p>W niniejszej sprawie bezspornym było, że powód i pozwana zawarli w dniu 25 września 2006 r. umowę ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną <span class="anon-block"> (...)</span>. Umowa obejmowała okres ubezpieczenia od 25 września 2006 r. do 24 września 2036 r. W tym okresie powód był zobowiązany do uiszczania składki rocznej. Z dniem 25 września 2011 r. umowa uległa przekształceniu w umowę bezskładkową, zgodnie z postanowieniami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (por. § 18). Nadal jednak obowiązywała. Obowiązuje ona do chwili obecnej. Pozwana realizuje tę umowę, między innymi utrzymuje ona ciągle rachunek powoda, nalicza agentowi prowizję z tytułu tej umowy. Na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do rozwiązania tej umowy. Nie zaistniała bowiem żadna z okoliczności przewidzianych w § 12 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia. W szczególności powód nie odstąpił od umowy (por. § 12 ust. 1 pkt 1 OWU). Nie złożył pozwanej oświadczenia o rozwiązaniu umowy (por. § 12 ust. 1 pkt 2 OWU). Nie doszło do sytuacji niezapłacenia składki regularnej (por. § 12 ust. 1 pkt 3 OWU). Nie doszło do złożenia wniosku o wypłatę wartości wykupu, a przez to do rozwiązania umowy wskutek wypłaty wartości wykupu (por. § 12 ust. 1 pkt 6 OWU). Powód takich sytuacji nie udowodnił.</p>
<p>Strona powodowa twierdziła, że do rozwiązania umowy doszło wskutek złożenia pisma z 19 maja 2014 r. (k. 44-45, k. 79-82). Pozwana przyznała, że takie pismo otrzymała (w dniu 23 maja 2014 r., jak wynika z prezentaty na kopii posiadanej przez pozwaną). Słusznie jednak pozwana stwierdziła, że w związku ze złożeniem tego pisma nie doszło do rozwiązania umowy z 25 września 2006 r. Nie zostało bowiem udowodnione, aby pismo z 19 maja 2014 r. złożył powód albo osoba działająca w jego imieniu. Pod tym pismem podpisał się <span class="anon-block">B. W. (1)</span>. Nie zostało wykazane, aby <span class="anon-block">B. W. (1)</span> działał w imieniu powoda. Do tego pisma załączono pełnomocnictwo z 23 października 2013 r. (k. 82). Nie było to jednak pełnomocnictwo udzielone przez powoda dla <span class="anon-block">B. W. (1)</span>. Z żadnego dokumentu nie wynikało, aby <span class="anon-block">B. W. (1)</span> podpisany pod pismem z 19 maja 2014 r. działał w imieniu powoda. Nawet w toku niniejszego procesu nie zostało to wykazane. Na rozprawie strona powodowa złożyła co prawda skan upoważnienia, który to dowód z wyżej przywołanych przyczyn został pominięty, jednak zauważyć trzeba, że skan ten przedstawiał upoważnienia dla <span class="anon-block">B. W. (2)</span>, a nie dla <span class="anon-block">B. W. (1)</span> (k. 94). Niezależnie od tego zaznaczyć należy, że załączone do pisma z 19 lutego 2014 r. pełnomocnictwo (k. 82) miało charakter procesowy (wyraźnie odwoływało się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 91)">art. 91 k.p.c.</a>). W szczególności nie uprawniało do tego rodzaju czynności (czynności z zakresu prawa materialnego) jak złożenie w imieniu powoda oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy bądź o złożeniu żądania o wypłatę wartości wykupu, w wyniku którego umowa zostałaby rozwiązana. Wreszcie nadmienić trzeba, że załączone do pisma z 19 lutego 2014 r. pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania przeciwko podmiotowi o <span class="anon-block"> firmie (...)</span>, a nie do działania przeciwko pozwanej. Na gruncie niniejszej sprawy nie zostały spełnione warunki przewidziane w § 25 ust. 2 OWU konieczne do skutecznego wystąpienia przez powoda o wypłatę wartości wykupu (przewidziano w tym postanowieniu trzy warunki, które nie zostały wypełnione), a przez to do rozwiązania umowy wskutek złożenia wniosku o wypłatę świadczenia wykupu.</p>
<p>Pozwana w piśmie z 23 czerwca 2014 r. wskazała na swe zastrzeżenia co do skuteczności pisma z 19 maja 2014 r., w szczególności co do umocowania osoby podpisanej pod tym pismem do działania w imieniu powoda. Powód jednak nie odniósł się w żadnym aspekcie do tych zastrzeżeń. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było można przyjąć, że doszło do rozwiązania umowy z 25 września 2006 r. Umowa ta nadal obowiązuje. Nie doszło w szczególności do wypłaty wartości wykupu w rozumieniu § 12 ust. 1 pkt 6 OWU (w zw. z § 25 OWU) ani do pobrania opłaty likwidacyjnej przez pozwaną.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania, Sąd oddalił w całości powództwo.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> Powód w całości przegrał sprawę i dlatego zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu ciążył na nim obowiązek poniesienia kosztów procesu, w tym obowiązek zwrotu kosztów procesu poniesionych przez pozwaną. W punkcie drugim wyroku Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Kwota ta obejmowała wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego pozwaną. Została ona ustalona w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2;§ 6;§ 6 pkt. 5)">§ 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>Odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikom stron.</p>
</div>