IV U 303/14
Sądy powszechne2014-12-05
Sygnatura
IV U 303/14
Data orzeczenia
2014-12-05
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Katarzyna Antoniak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IV U 303/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 5 grudnia 2014r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="442"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący</p>
</td>
<td>
<p>SSO Katarzyna Antoniak</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant</p>
</td>
<td>
<p>sekr. sądowy Agnieszka Żochowska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014r. w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>odwołania <span class="anon-block">M. S.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>z dnia 10 lutego 2014 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>w sprawie <span class="anon-block">M. S.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o prawo do emerytury</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddala odwołanie.</strong>
</p>
<p>Sygn. akt: IV U 303/14 <strong>
<!-- -->UZASADNIENIE</strong>
</p>
<p>Decyzją z 10 lutego 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span>, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> odmówił <span class="anon-block">M. S.</span> prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>Odwołanie od w/w decyzji złożył <span class="anon-block">M. S.</span> wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach należy zaliczyć okres pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w <span class="anon-block">W.</span> od 10 września 1970r. do 30 kwietnia 1991r., gdzie pracował jako mechanik sprzętu rolniczego i dokonywał napraw w kanałach remontowych, gdyż najczęściej naprawy te dotyczyły podwozi samochodowych, resorów samochodowych, silników, skrzyń biegów (odwołanie k.1-4).</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6-7).</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd ustalił, co następuje: </strong>
</p>
<p>Ubezpieczony <span class="anon-block">M. S.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span>. ukończył 60-ty rok życia. W dniu 20 stycznia 2014r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 20 stycznia 2014r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 29 lat, 4 miesiące i 25 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 27 lat, 3 miesiące i 15 dni, a okresy nieskładkowe 2 lata, 1 miesiąc i 10 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie udowodnił, że do 1 stycznia 1999r. osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 dni. Wskazał, że dowodu wykonywania prac w szczególnych warunkach nie stanowi zaświadczenie z 30 czerwca 2000r. wystawione przez <span class="anon-block"> Spółdzielnię Kółek Rolniczych (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (zaświadczenie z 30 czerwca 2000r. k.11 akt emerytalnych).</p>
<p>Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w warunkach szczególnych decyzją z 10 lutego 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 10 lutego 2014r. k.23 akt emerytalnych).</p>
<p>Ubezpieczony był zatrudniony w <span class="anon-block"> Spółdzielni Kółek Rolniczych (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> w okresie od 10 września 1970r. do 30 kwietnia 1991r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 24 kwietnia 1991r. k.10 akt emerytalnych).</p>
<p>Ubezpieczony został zatrudniony w <span class="anon-block"> Kółku Rolniczym (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 10 września 1970r. na stanowisku mechanika sprzętów rolniczych (umowa o pracę z 10 września 1970r. - w aktach osobowych). Od 2 stycznia 1975r., na mocy porozumienia stron ubezpieczony przeszedł do pracy w <span class="anon-block"> Spółdzielni Kółek Rolniczych (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (oświadczenie z 2 stycznia 1975r. - w aktach osobowych). Przez cały okres ubezpieczony pracował na stanowisku mechanika sprzętów rolniczych. Z dniem 15 listopada 1981r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko brygadzisty w <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (pismo pracodawcy z 15 listopada 1981r. - w aktach osobowych). Z dniem 1 stycznia 1985r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu na okres kilku miesięcy obowiązki tokarza w <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> (pismo pracodawcy z 1 stycznia 1985r.). Przez pewien okres w połowie lat 80-tych XX wieku ubezpieczony wykonywał pracę w <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">R.</span>, po czym z dniem 1 października 1986r. ponownie przeszedł do pracy w <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (angaże z 20 grudnia 1985r. i 10 stycznia 1986r. w <span class="anon-block"> Zakładzie Usług (...)</span> i pismo z 1 października 1986r. o przeniesieniu ubezpieczonego ze stanowiska mechanika <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">R.</span> na stanowisko mechanika w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> – w aktach osobowych). Przez cały okres aż do rozwiązania umowy o pracę ubezpieczony pracował na stanowisku mechanika sprzętów rolniczych, przy czym od 1 listopada 1987r. nie pełnił już funkcji brygadzisty (pismo z 28 lipca 1987r. o wypowiedzeniu umowy o pracę w części dotyczącej stanowiska brygadzisty – w aktach osobowych).</p>
<p>Spółdzielnia Kółek Rolniczych miała na wyposażeniu szereg maszyn i urządzeń rolniczych m.in. ciągniki, przyczepy, kombajny zbożowe, kultywatory, pługi, snopowiązałki, opryskiwacze, rozsiewacze nawozów, kopaczki. W ramach zajmowanego stanowiska ubezpieczony dokonał napraw tych sprzętów. Część napraw dokonywana była w kanale remontowym. Dotyczyło to w szczególności wymiany pierścieni, łożysk, pompy, panewek, tłoków w ciągnikach, napraw skrzyni biegów, napraw resorów, podciągania hamulców. Ubezpieczony dokonywał również różnego rodzaju napraw i konserwacji sprzętów poza kanałem remontowym. Czyścił kultywatory i pługi szczotkami drucianymi przed ich pomalowaniem, wymieniał deski na tzw. odkładni tych maszyn, ładował akumulatory, sprawdzał spryskiwacze, wymieniał lemiesze w pługu, naprawiał pogięte burty w przyczepach. W razie potrzeby naprawy dokonywane były na polu. W ramach pracy na stanowisku mechanika ubezpieczony dokonywał również napraw kolumn parnikowych do ziemniaków, sieczkarni, silosokombajnów. Kolumna parnikowa z uwagi na duże rozmiary stała na zewnątrz warsztatu i tam też dokonywano jej napraw. Podobnie kombajnów. Ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych m.in. w związku z naprawami opryskiwaczy, rozsiewaczy, ładowaniem akumulatorów (angaż z 26 czerwca 1981r. - w aktach osobowych, zaświadczenie z 30 czerwca 2000r. k.11 akt rentowych, zeznania świadków: <span class="anon-block">J. P.</span> k.17 – nagranie od minuty 20 do 27, <span class="anon-block">T. Ś.</span> k.17-17v – nagranie od minuty 27 do 34, zeznania ubezpieczonego k.17v – nagranie od minuty 35 do 40 i k.16v – nagranie od minuty 1 do 17).</p>
<p>Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.21 akt emerytalnych).</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd zważył, co następuje: </strong>
</p>
<p>Odwołanie <span class="anon-block">M. S.</span> podlegało oddaleniu.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2)">art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4;§ 4 ust. 1;§ 4 ust. 1 pkt. 3)">§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.</p>
<p>Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia szczególnych warunkach z tytułu pracy, którą wykonywał na rzecz <span class="anon-block"> Spółdzielni Kółek Rolniczych (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> w okresie od 10 września 1970r. do 30 kwietnia 1991r. Podniósł, że pracował na stanowisku mechanika sprzętów rolniczych i napraw tych sprzętów dokonywał w kanale remontowym, a zatem praca ta była pracą w szczególnych warunkach, o jakiej mowa w wykazie A dział XIV poz.16 załącznika do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>.</p>
<p>Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe nie dało jednak podstaw do ustalenia, że w okresie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w <span class="anon-block">W.</span> ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>. Należy podkreślić, że o pracy w szczególnych warunkach można mówić w sytuacji, gdy dana osoba wykonywała pracę zaliczaną do tego rodzaju pracy zgodnie z §4-15 w/w rozporządzenia lub pracę z katalogu prac wymienionych enumeratywnie w wykazach stanowiących załącznik do powyższego rozporządzenia, przy czym warunkiem uznania, że praca wymieniona w rozporządzeniu lub w wykazach była wykonywana w szczególnych warunkach jest, aby była ona wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy - §2 ust.1 rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych są zaliczane do pracy w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A dział XIV poz.16 załącznika do rozporządzenia.</p>
<p>Przeprowadzone przez Sąd dowody ze spójnych i logicznych zeznań świadków w osobach współpracowników ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w <span class="anon-block">W.</span> oraz z zeznań samego ubezpieczonego dały podstawę do ustalenia, że pracując w w/w Spółdzielni ubezpieczony wykonywał prace wymienione w wykazie A - w dziale XIV poz.16 załącznika do rozporządzenia oraz np. w dziale XIV poz.12 (prace przy spawaniu – gdy naprawa wymagała spawania), ale żadne z tych prac nie były wykonywane przez ubezpieczonego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Również łącznie prace te nie stanowiły całości prac wykonywanych przez ubezpieczonego na zajmowanym stanowisku. Odnosząc się do napraw w kanałach remontowych pojazdów mechanicznych wskazać należy, że niewątpliwie ubezpieczony dokonywał takich napraw np. w odniesieniu do ciągników. Poza sporem pozostaje jednak, że oprócz napraw w kanałach remontowych ubezpieczony wykonywał szereg prac naprawczych poza kanałem remontowym, w tym, jeżeli zaszła taka potrzeba również na polu, gdzie maszyny były wykorzystywane w pracach polowych. Poza tym naprawy te obejmowały nie tylko pojazdy mechaniczne, ale i urządzenia, które same w sobie nie są pojazdami mechanicznymi jak np. przyczepy, pługi, kultywatory, kopaczki, jak również urządzenia stale – nie wykorzystywane w pracach polowych np. kolumny parnikowe (vide: ustalenia faktyczne).</p>
<p>Należy podkreślić, że nieuzasadnione jest twierdzenie ubezpieczonego, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach, gdyż w okresie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych otrzymywał tzw. dodatek szkodliwy. Pojęcie pracy w szczególnych warunkach nie jest tożsame z pojęciem pracy w warunkach szkodliwych, czy uciążliwych dla zdrowia np. w zmiennej temperaturze, w niskiej temperaturze, w narażeniu na opary chemiczne. Rodzaje prac w szczególnych warunkach są ściśle wymienione w w/w rozporządzeniu i w załącznikach do niego i w tym zakresie nie ma możliwości wykładni w kierunku uznania, że określona praca, z tytułu której pracownik otrzymywał tzw. dodatek szkodliwy jest pracą w szczególnych warunkach. Dlatego słuszne jest stanowisko organu rentowego, że zaświadczenie z 30 czerwca 2000r. złożone przez ubezpieczonego do akt emerytalnych (na k.11 tych akt) nie stanowi dowodu, że ubezpieczony wykonywał prace w szczególnych warunkach. Na marginesie wskazać należy, że ubezpieczony występował do pracodawcy o wydanie świadectwa prac w szczególnych warunkach, ale pracodawca odmówił wydania takiego świadectwa z powodu braku podstaw do jego wystawienia (vide: pismo <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">L.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> z 8 marca 2013r. k.1 akt osobowych).</p>
<p>Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał odwołanie ubezpieczonego za nieuzasadnione i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477/14;art. 477/14 § 1)">art.477.14§1 kpc</a> odwołanie to oddalił.</p>
<p/>
</div>