I C 979/14
Sądy powszechne2014-12-05
Sygnatura
I C 979/14
Data orzeczenia
2014-12-05
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Alina Kowalewska (PRESIDING_JUDGE)
Streszczenie
Jeżeli były małżonek dokonał spłaty długu powstałego w trakcie trwania małzeństwa a dług ten zabezpieczony rzeczowo nie był przedmiotem rozliczeń przy ustalaniu wartości majątku- zachowuje roszczenie regresowe w stosunku do byłego małżonka-współdłużnika
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I C 979/14</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 5 grudnia 2014 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny</strong>
</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="199"/>
<col width="512"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSR Alina Kowalewska</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- --> Protokolant:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>st. sekr. sądowy Urszula Szyszka</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 5 grudnia 2014 r. w Giżycku na rozprawie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z powództwa </strong>
<span class="anon-block">U. R.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko </strong>
<span class="anon-block">A. R.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o zapłatę</strong>
</p>
<p>I.
Zasądza od pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">U. R.</span> kwotę 13.894,17 zł (trzynaście tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt cztery złotych 17/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 23.10.2014 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>II.
Zasądza od pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">U. R.</span> kwotę 1.851,32 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;</p>
<p>III.
Oddala powództwo w pozostałym zakresie.</p>
<p>SSR Alina Kowalewska</p>
<p>Sygn. akt I C 979/14</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powódka <span class="anon-block">U. R.</span> domagała się zasądzenia od pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> kwoty 18.676,66zł wraz odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu podała, że w trakcie trwania małżeństwa z pozwanym została zawarta umowa kredytu hipotecznego pomiędzy <span class="anon-block"> Bankiem (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> a stronami na kwotę 50.000zł na okres 20 lat tj. do 1.09.2020r. z przeznaczeniem kredytu na budowę lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> przez <span class="anon-block"> Spółdzielnię Mieszkaniową (...)</span>. Po orzeczeniu rozwodu oraz podziale majątku wspólnego powódka spłaca zaciągnięty wspólnie z pozwanym kredyt hipoteczny. Na dzień sporządzenia pozwu powódka dokonała spłaty z tytułu kredytu 37.353,32zł, a z uwagi na to, iż spłacony dług ma swoje źródło w majątku wspólnym, zdaniem powódki, pozwany powinien zwrócić jej kwotę 18,676,66zł.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">A. R.</span> nie uznał powództwa i wnosząc o jego oddalenie podniósł, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">art. 618 § 3 kpc</a> nie pozwala na dochodzenie roszczeń z tytułu rozliczeń majątkowych pomiędzy byłymi małżonkami po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Utrzymywał także, że powódka w trakcie postępowania o podział majątku zobowiązała się do spłaty kredytu hipotecznego co z kolei wpłynęło na sposób rozliczenia między małżonkami z tytułu podziału majątku.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanym w sprawie VI RC 568/06 z dnia 9.05.2006r. zostało rozwiązane przez rozwód małżeństwo stron. Wyrok w sprawie o rozwód uprawomocnił się z dniem 31.05.2006r. a więc z tym dniem ustała wspólność majątkowa małżeńska między stronami <strong>
<!-- -->(dowód: odpis wyroku k. 15 akt I Ns 93/08).</strong>
</p>
<p>W trakcie trwania małżeństwa w dniu 7.09.2000r. strony zawarły umowę kredytu hipotecznego na kwotę 50.000zł na okres 20 lat tj. do 01.09.2020r. z przeznaczeniem na sfinansowanie budowy lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> przez <span class="anon-block"> Spółdzielnię Mieszkaniową (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>. Od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie o rozwód powódka ponosi ciężar spłaty kredytu hipotecznego zaciągniętego w trakcie trwania małżeństwa. Na dzień 31.08.2014r. powódka spłaciła kwotę 37.353,32zł <strong>
<!-- -->(okoliczności niesporne między stronami).</strong>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Giżycku w sprawie I Ns 93/08 dokonał podziału majątku wspólnego na zgodny wniosek stron przyjmując, iż w skład tego majątku wchodzi lokal mieszkalny położony w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oznaczony numerem 51 wartości 230.000zł, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oznaczonego numerem 16 w <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> wartości 230.000zł, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego – garażu położonego w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wartości 30.000zł oraz nieruchomość o powierzchni 0,1016ha położona w <span class="anon-block">R.</span> gm. <span class="anon-block">O.</span> o wartości również 30.000zł. W wyniku podziału powódka otrzymała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położonego przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> oraz nieruchomość położoną w <span class="anon-block">R.</span> zaś pozwany lokal mieszkalny przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> i spółdzielcze własnościowe prawo do garażu przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> (<strong>
<!-- -->dowód: postanowienie z dnia 7.05.2008r. w sprawie I Ns 93/08 k. 66).</strong>
</p>
<p>Powódka w postępowaniu o podział majątku domagała się także rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny z tytułu spłaty kredytu hipotecznego na zakup lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i wyraziła gotowość dalszej spłaty pozostałej części kredytu pod warunkiem spłaty na jej rzecz przez współkredytobiorcę <span class="anon-block">A. R.</span> połowy kapitału pozostałego do spłaty (<strong>
<!-- -->dowód: pismo <span class="anon-block">U. R.</span> k.25 akt I Ns 93/08).</strong>
</p>
<p>Na rozprawie w dniu 7.05.2008r. powódka <span class="anon-block">U. R.</span> oświadczyła, że będzie spłacała zobowiązania w banku dotyczące kredytu hipotecznego obciążającego lokal mieszkalny przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Przedstawiając zgodny sposób podziału majątku wspólnego strony odstąpiły od zgłoszonych wcześniej przez powódkę wzajemnych rozliczeń z tytułu spłaty kredytu w postępowaniu o podział majątku. Zrezygnowały również z dopłat z tytułu wyrównania udziałów <strong>
<!-- -->(dowód: protokół rozprawy k. 65 w aktach I Ns 93/08).</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje</strong>:</p>
<p>Roszczenie powódki jest w części uzasadnione.</p>
<p>Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, przy szacowaniu majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenia zmieniające rzeczywistą wartość majątku, w tym obciążenia o charakterze prawnorzeczowym, za które ponosi odpowiedzialność właściciel nieruchomości, a w szczególności obciążenie hipoteką. Wartość tych obciążeń wpływa na wartość majątku i powinna być odliczona przy ustalaniu wysokości spłaty. W postępowaniu o podział majątku strony odstąpiły od tego rodzaju rozliczeń. Obciążenie lokalu przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> hipoteką nie spowodowało obniżenia wartości tego składnika majątkowego o czym świadczy wskazanie przez strony takiej samej wartości lokalu położonego przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, który jest bez obciążeń.. Wprawdzie powódka złożyła wniosek by przy rozliczeniu finansowym uwzględnić spłatę kredytu i ustalić warunki spłaty kredytu po podziale majątku to jednak w toku postępowania o podział majątku strony uzgodniły swoje stanowiska i ostatecznie domagały się zgodnie by do majątku wspólnego zaliczyć dwa lokale mieszkalne, działkę rekreacyjną położoną w <span class="anon-block">R.</span> gm. <span class="anon-block">O.</span> oraz garaż posiadany przez strony w ramach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego. Strony nie żądały innych rozliczeń finansowych przyjmując wartość poszczególnych składników majątkowych w sposób zaproponowany przez <span class="anon-block">A. R.</span> a więc bez rozliczeń finansowych z tytułu obciążenia hipoteką ustanowioną dla zabezpieczenia kredytu bankowego.</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art. 618 § 1 kpc</a>, który znajduje również zastosowanie w sprawie o podział majątku wspólnego, w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także między innymi wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2;art. 618)">Paragraf 2 art. 618 kpc</a> stanowi, że z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618 § 1)">§ 1</a> jest niedopuszczalne. Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2;art. 618)">§ 2 art. 618</a> chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618 § 3;art. 618)">§ 3 art. 618</a>). W podziale majątku każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Dług zaciągnięty w czasie trwania wspólności ustawowej spłacony przez jednego z małżonków w okresie pomiędzy ustaniem wspólności a podziałem majątku wspólnego przekształca się w roszczenie o zwrot nakładów na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 45)">art. 45kro</a>. Z uwagi na to, iż roszczenie o zwrot wydatków i nakładów wskutek zgodnego stanowiska stron nie było przedmiotem rozpoznania w postępowaniu o podział majątku, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">art. 618 § 3 kpc</a> żadna ze stron nie może dochodzić rozliczeń z tego tytułu po prawomocnym zakończeniu postępowania o podział majątku. W tej sytuacji roszczenia powódki w zakresie zwrotu połowy spłaconego wyłączenie przez nią w trakcie trwania małżeństwa i w okresie po ustaniu wspólności kredytu do prawomocnego podziału majątku nie mogą być uwzględnione.</p>
<p>Przedmiotem podziału majątku w sprawie I Ns 93/08 były aktywa małżonków. Długi, jak wyżej wskazano, nie miały wpływu na wartość majątku i rozliczenia finansowe. W tej sytuacji były małżonek, który dokonał spłaty długu po podziale majątku zachowuje roszczenie regresowe w stosunku do byłego małżonka- współdłużnika. Nie stoi temu na przeszkodzie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">art.618 § 3 kpc</a>.</p>
<p>Nieuzasadnione jest stanowisko pozwanego, który twierdzi, że powódka w podziale majątku zobowiązała się do spłaty kredytu wobec czego strony dokonały zgodnych ustaleń co do podziału majątku. Jak wynika z akt sprawy I Ns 93/08 podstawą do zgodnych ustaleń co do wartości majątku i jego podziału było stanowisko pozwanego prezentowane we wniosku o podział majątku. Pierwotnie żądania pozwanej w postępowaniu działowym były dalej idące tak co do wartości majątku jak i do rozliczeń finansowych. Nie sposób więc uznać, że powódka godząc się ze stanowiskiem pozwanego co do podziału majątku miała także wolę przejęcia w całości obowiązku spłaty kredytu bez żadnych roszczeń w stosunku do drugiego kredytobiorcy. Jej oświadczenie o regulowaniu zobowiązań kredytowych dotyczyło spłaty bieżących rat.</p>
<p>Powódka <span class="anon-block">U. R.</span> od chwili uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie podziału majątku tj. od czerwca 2008r. do sierpnia 2014r. (data wskazana w pozwie) według przedstawionego planu spłaty kredytu zapłaciła łącznie 27.788,35zł <strong>
<!-- -->(dowód: historia spłaty kredytu k. 107 – 111)</strong>. W tej sytuacji roszczenie powódki o zwrot połowy uiszczonego kredytu jest uzasadnione. Zważywszy na wysokość spłaconego kredytu w okresie od podziału majątku do sierpnia 2014r. pozwany winien zwrócić powódce kwotę 13.894,17zł.</p>
<p>Dalej idące roszczenia powódki z uwagi na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 3)">art. 618 § 3 kpc</a> nie mogą być uwzględnione.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze na podstawie cytowanych wyżej przepisów sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
<p>SSR Alina Kowalewska</p>
</div>