IV Ka 929/14

<div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W I M I E N I U</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 8 grudnia 2014 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Ziołecka</p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: prot. sąd. <span class="anon-block">M. W.</span> </strong> </p> <p>przy udziale-</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. M.</span> </strong> </p> <p>obwinionej z art. 97 k.w.</p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 21 maja 2014 roku, sygnatura akt VIII W 3294/13</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę niniejszą przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> do ponownego rozpoznania</p> <p>/-/<span class="anon-block">M. Z.</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 21 maja 2014 roku, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> uznał <span class="anon-block">T. M.</span> za winną tego, że w dniu 30 września 2013 roku, około godziny 18, w <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">ulica (...)</span>, parking niestrzeżony, nie zachowując należytej ostrożności podczas manewrowania samochodem <span class="anon-block">B. (...)</span> <span class="anon-block">numer rejestracyjny (...)</span>, doprowadziła do kolizji z zaparkowanym pojazdem marki <span class="anon-block">N. (...)</span> <span class="anon-block">numer rejestracyjny (...)</span>, to jest za winną popełnienia wykroczenia z art. 97 k.w. i za to, na podstawie art. 97 k.w., Sąd Rejonowy wymierzył obwinionej karę 300 złotych grzywny.</p> <p>Orzekając natomiast o kosztach, Sąd Rejonowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 k.p.k.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 118;art. 118 § 1 k)">art. 118 § 1 k.p.s.</a>w. w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 118 § 1)">§ 1</a> punkt <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371414" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1414 ()">Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2011 roku</a> w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatkowo (…) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 1;art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 1 i art. 3 ustęp 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych</a>, zasądził od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych oraz wymierzył jej opłatę w wysokości 30 złotych.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Powyższy wyrok w całości i na korzyć obwinionej zaskarżył obrońca <span class="anon-block">T. M.</span>,</span> zarzucając:</p> <p>1) rażącą obrazę przepisów postępowania, to jest:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 35 k)">art. 35 k.p.s.</a>w. w związku z § 88 Regulamin Urzędowania Sądów Powszechnych poprzez nie sporządzenie uzasadnienia wyroku w sytuacji, gdy uniemożliwia to obwinionej zapoznanie się z tokiem rozumowana Sądu I instancji oraz odniesieniem się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, a w szczególności uniemożliwia ustalenie, z jakich powodów odmówiono wiarygodności twierdzeniom obwinionej i świadka <span class="anon-block">S. M.</span>,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 193;art. 193 § 1)">art. 193 § 1 k.k.</a>, która miała wpływ na treść orzeczenia poprzez zaniechane przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rekonstrukcji kolizji, wypadków, zdarzeń drogowych, która pozwoliłaby ustalić, czy uszkodzenia samochodu pokrzywdzonej odpowiadają ewentualnym uszkodzeniom w pojeździe obwinionej w sytuacji, gdy dla stwierdzenia przedmiotowej okoliczności konieczne było posiadane wiadomości specjalnych, a nadto miało to fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia odpowiedzialności obwinionej.</p> <p>2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że obwiniona podczas manewrowania swoim samochodem doprowadziła do kolizji z zaparkowanym pojazdem w sytuacji, gdy z całokształtu okoliczności sprawy, a przede wszystkim z uwagi na spójne i konsekwentne wyjaśnienia obwinionej oraz świadka <span class="anon-block">S. M.</span> wynika, że obwiniona nie popełniła wykroczenia.</p> <p>Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionej od przypisanego jej czynu, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu celem ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniesiona apelacja oraz jej wniosek końcowy o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy <span class="anon-block">T. M.</span> do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań –Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> w pełni zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Na wstępie niniejszych rozważań prawnych koniecznym jest przypomnienie, iż zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 423;art. 423 § 1)">art. 423 § 1 k.p.k.</a>, w pełni recypowanym przez przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia</a> mocą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 82;art. 82 § 1 k)">art. 82 § 1 k.p.s.</a>w., w przypadku złożenia przez uprawnioną osobę wniosku, w terminie 14 dni powinno zostać sporządzone pisemne uzasadnienie wydanego wyroku.</p> <p>Dokument sprawozdawczy, jakim jest pisemne uzasadnienie wydanego wyroku jest sprawozdaniem z wyników z narady i winno wskazywać proces myślowy, który doprowadził do prezentowanych w nim ustaleń. Dokument taki pełni przy tym dwojakiego rodzaju rolę. Po pierwsze, pozwala na poznanie toku rozumowania Sądu I instancji i to w taki sposób, żeby można było skontrolować słuszność tego rozumowania i jego zgodność z materiałem dowodowym przez sąd odwoławczy. Po wtóre natomiast, sporządzenie uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia jest także istotnym składnikiem prawa do rzetelnego procesu karnego.</p> <p>Uzasadnienie wymusza, zatem nie tylko samokontrolę sądu, który musi wykazać, że orzeczenie jest materialnie i formalnie prawidłowe oraz odpowiada wymogom sprawiedliwości, nadto dokumentuje argumenty przemawiające za przyjętym rozstrzygnięciem, <strong> <!-- -->ale jest także podstawą kontroli zewnętrznej przez organy wyższych instancji,</strong> służy indywidualnej akceptacji orzeczenia, umacnia zaufanie społeczne i demokratyczną kontrolę wymiaru sprawiedliwości, a więc wzmacnia bezpieczeństwo prawne. <span class="underline"> <!-- -->Podkreślić przy tym należy, że sąd odwoławczy nie może zastąpić sądu pierwszej instancji w dokonywaniu ustaleń faktycznych, ani domyślać się faktów będących podstawą rozstrzygnięcia.</span> Ustaleń tych faktów powinien dokonać sąd pierwszej instancji, by strony mogły ustalenia poznać i sformułować przeciw nim zarzuty, a sąd odwoławczy mógł je sprawdzić – <em> <!-- -->tak między innymi Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku wydanym w dniu 11 grudnia 2013 roku w sprawie o sygnaturze akt II AKa 185/13.</em> </p> <p>Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd II instancji zauważa, iż w dniu 27 maja 2014 roku, w przepisanym do tego terminie, obwiniona <span class="anon-block">T. M.</span> złożyła wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie jej uzasadnienia wyroku wydanego dniu 21 maja 2014 roku (k. 57 akt). Pomimo złożenia tego rodzaju wniosku, w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> pod sygnaturą akt VIII W 3294/13 nie został w ogóle sporządzony tego rodzaju dokument sprawozdawczy. Na karcie 60 akt znajduje się notatka (wzmianka) sporządzona w dniu 10 września 2014 roku w trybie art. 88 ustęp 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych przez Przewodniczącą Wydziału SSR Martę Michałek – Dutkiewicz, z której wynika, że z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie sędziego sprawozdawcy i brak możliwości ustalenia przypuszczalnego terminu jego powrotu do pracy sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 maja 2014 roku nie jest możliwe.</p> <p>W niniejszej sprawie brak jest zatem pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że w istocie przeprowadzenie kontroli instancyjnej wydanego w dniu 21 maja 2014 roku orzeczenia nie jest możliwe. Brak dokumentu sprawozdawczego uniemożliwia bowiem poznanie procesu rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził ów sąd do wydania tego właśnie orzeczenia, zwłaszcza zaś w kontekście podniesionych we wniesionej apelacji zarzutów. Sąd II instancji nie mógł więc ustalić jakie fakty organ niższej instancji uznał za udowodnione lub nieudowodnione oraz na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych; co było przyczyną przyjęcia przezeń tej, a nie innej podstawy prawnej wyroku oraz, jakie okoliczności miał na względzie organ orzekający przy wymiarze kary. Sąd Odwoławczy, chcąc skontrolować pierwszoinstancyjny wyrok, musiałby wszystkie te okoliczności wydedukować, a w konsekwencji, zamiast poddać kontroli rozważania i wnioski organu kontrolowanego, kontrolowałby <em> <!-- -->de facto </em>swe własne wyobrażenie o tych rozważaniach i wnioskach.</p> <p>Reasumując, brak możliwości poznania stanowiska Sądu I instancji spowodował niemożność przeprowadzenia weryfikacji zarzutów wywiedzionych w środku odwoławczym. Z tego powodu Sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok, zaś sprawę niniejszą przekazał Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> do ponownego rozpoznania.</p> <p>Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy winien jeszcze raz przeprowadzić postępowanie dowodowe. W trakcie zaś czynienia tegoż Sąd I instancji winien rozważyć, czy w świetle utrwalonych w sprawie dowodów rzeczywiście koniecznym byłoby zasięgnięcie wiadomości specjalnych na okoliczność przebiegu wydarzenia, objętego wnioskiem o ukaranie.</p> <p>Wreszcie, w przypadku, gdyby doszłoby do sporządzania uzasadnienia orzeczenia końcowego, Sąd Rejonowy winien pamiętać, aby dopełnić tej czynności z dochowaniem należytej w tym zakresie staranności, wymaganej przepisami procedury karnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 k.p.k.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 82;art. 82 § 1)">art. 82 § 1 k.p.k.</a>).</p> <p>/<span class="anon-block">M. Z.</span>/</p> </div>