XVII Ka 1192/14

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 08 grudnia 2014 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale XVII Karnym - Odwoławczym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Jarosław Ochocki</p> <p>Protokolant: praktykant Paweł Chrostowski</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Anny Oszwałdowskiej - Kocur</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2014 roku</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. B.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178 a § 1 k.k.</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu</p> <p>z dnia 28 sierpnia 2014 rok, sygn. akt III K 364/14</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Jarosław Ochocki</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wydanym na posiedzeniu wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2014 r., wykorzystując w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335;art. 335 § 1)">art. 335 § 1 k.p.k.</a> możliwość wydania wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy, Sąd Rejonowy Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu (sygn. akt III K 364/14) uznał oskarżonego <span class="anon-block">R. B.</span>za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> wymierzając oskarżonemu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat tytułem próby.</p> <p>W pkt. 2 wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 2)">art. 42 § 2 k.k.</a> Sąd orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.</p> <p>W ostatnim punkcie orzeczono o kosztach i opłatach, zasadzając je od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa.</p> <p>Wyrok powyższy, w części dotyczącej kary zaskarżył Prokurator, na niekorzyść oskarżonego i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> orzeczeniu temu zarzucił obrazę przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 343;art. 343 § 6)">art. 343 § 6 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335;art. 335 § 1)">art. 335 § 1 k.p.k.</a> polegającą na nie wymierzeniu, uzgodnionego z oskarżonym środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 300 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.</p> <p>Formułując powyższy zarzut Prokurator, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1)">art. 427 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a>, wniósł o uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja Prokuratora okazała się zasadna i celowa ale nie jest ona pełna.</p> <p>Sąd Okręgowy, z uwagi na podniesione przez apelującego uchybienia proceduralne oraz błąd sądu odnośnie kwalifikacji prawnej, zmuszony był do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania a nie – jak wnioskował Prokurator – do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia o karze.</p> <p>Jakkolwiek bowiem na wstępie należy się zgodzić z Sądem I instancji, iż zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy wystarcza zarówno do przypisania oskarżonemu winy, jak i sprawstwa, to jednak Sąd Odwoławczy uznał, iż zarzut wskazany w apelacji okazał się w pełni uzasadniony i musiał doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, i to tym bardziej, że od samego początku postępowania błędnie zakwalifikowano czyn oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a>, zamiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 4;art. 178 a)">§ 4 art. 178a k.k.</a> (co uczciwie zauważył w uzasadnieniu sam sąd a quo).</p> <p>Analiza niniejszych akt, a w szczególności zawartego przez Prokuratora w akcie oskarżenia wniosku o zaniechanie przeprowadzania rozprawy i wydanie wyroku skazującego, jednoznacznie pokazuje, iż rzeczywiście Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok na posiedzeniu nie uwzględnił wniosku Prokuratora złożonego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335;art. 335 § 1)">art. 335 § 1 k.p.k.</a> i orzekł odmiennie. Sąd Rejonowy w motywach zaskarżonego wyroku dostrzegł ów fakt i sam przyznał (k. 38), że nie orzekł świadczenia pieniężnego w wyniku przeoczenia. W konsekwencji Sąd Rejonowy – mimo, że uwzględnił wniosek Prokuratora o wydanie wyroku skazującego – w tym zakresie orzekł nieprawidłowo.</p> <p>Należy zaś podkreślić, iż instytucje prawne przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335)">art. 335 k.p.k.</a> i w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387)">art. 387 k.p.k.</a> są określane w judykaturze i doktrynie jako tzw. „dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej”, przy czym w pierwszym przypadku chodzi o skazanie oskarżonego na wniosek Prokuratora bez przeprowadzenia rozprawy, zaś w drugim – na wniosek oskarżonego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Oba te uregulowania, chociaż pod pewnymi względami różnią się (np. co do możliwości proponowanego rozstrzygnięcia o karze – w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387)">art. 387 k.p.k.</a> przewidziane zostały szersze możliwości sugerowanego rozstrzygnięcia), to jednak w każdym przypadku przewidują, że wniosek o skazanie jest dla danego sądu wiążący, jeżeli go podzieli i zdecyduje o skazaniu oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335;art. 335 § 1)">art. 335 § 1 k.p.k.</a>) lub bez przeprowadzania postępowania dowodowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 387;art. 387 § 1)">art. 387 § 1 k.p.k.</a>)</p> <p>Oczywistym jest, że Sąd nie jest związany porozumieniem stron warunkującym wniosek prokuratora, może go bowiem nie uwzględnić; pozostaje to całkowicie w kompetencji sądu orzekającego. Nieuwzględnienie wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy (lub postępowania dowodowego) rodzi jednak określone implikacje. Wówczas bowiem Sąd orzekający musi wydać postanowienie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Takie stanowisko zajął zresztą także Sąd Najwyższy, który w pełni akceptowanym przez Sąd Okręgowy, wyroku z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie o sygn. WKN 16/00 (OSNKW z 2000 r., z. 11-12, poz. 101) stwierdził jednoznacznie, iż <em> <!-- -->„sąd jest związany treścią wniosku prokuratora złożonego w trybie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335;art. 335 § 1)">art. 335 § 1 k.p.k.</a> w tym sensie, że potrzeba dokonania jakiejkolwiek zmiany jego treści musi powodować rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 343;art. 343 § 5)">art. 343 § 5 k.p.k.</a>)”</em> (podobne stanowisko Sąd Najwyższy wyraził także w uzasadnieniach wyroków z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie o sygn. V KK 78/03 – LEX nr 80703 i z dnia 21 marca 2003 r. w sprawie o sygn. II KK 36/03 – LEX nr 78407).</p> <p>Odnosząc to do realiów niniejszej sprawy stwierdzić więc należy, iż błąd Sądu I instancji w niniejszej sprawie polegał na tym, że chociaż zaakceptował wniosek prokuratora, gdyż zdecydował o rozpoznaniu sprawy bez przeprowadzania rozprawy, to jednak na posiedzeniu orzekł inną karę – bez środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego.</p> <p>Sąd zatem w sposób ewidentny naruszył owa swoistą „ugodę” zawartą pomiędzy Prokuratorem a oskarżonym, która określała warunki dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej, a przez to dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, stanowiącego skuteczną podstawę apelacji.</p> <p>Podkreślić należy, iż Sąd I instancji rozpoznając sprawę na posiedzeniu nie mógł zmienić porozumienia nie tylko na niekorzyść oskarżonego, ale również i na jego korzyść. Ewentualna zmiana mogłaby natomiast mieć miejsce na rozprawie (por. cytowane orzeczenia Sądu Najwyższego), a w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy tego nie uczynił.</p> <p>Reasumując zatem powyższe Sąd Okręgowy pragnie wskazać, iż wskazany przez apelującego zarzut obrazy przepisów prawa procesowego mającej wpływ na treść wyroku okazał się w pełni zasadny. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że apelujący w ogóle nie dostrzegł błędu sądu poprzez zaaprobowanie błędnej kwalifikacji czynu oskarżonego, a o czym sąd I instancji wspomniał w uzasadnieniu swego wyroku.</p> <p>Oskarżony <span class="anon-block">R. B.</span> był już karany za tożsame przestępstwo. Wyrokiem tego samego Sądu Rejonowego z dnia 18 czerwca 2014 r. oskarżonego skazano za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności oraz orzeczono środki karne, w tym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku. Wyrok ten uprawomocnił się 26 czerwca 2014 r.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 4)">art. 178a § 4 k.k.</a> stanowi, że jeżeli sprawca czynu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a § 1)">§ 1</a> był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 173;art. 174;art. 177;art. 355;art. 355 § 2)">art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2</a> popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a § 1)">§ 1</a> w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.</p> <p>Prosta analiza daty prawomocności i daty popełnienia czynu zarzucanego oskarżonemu w niniejszym postępowaniu prowadzi do wniosku, że w chwili dokonania przedmiotowego czynu oskarżony <span class="anon-block">R. B.</span> był już karany za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 1)">art. 178a § 1 k.k.</a> oraz dokonał go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. Tym samym – jak słusznie wskazuje sam sąd a quo – niniejszy czyn oskarżonego należało zakwalifikować z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 4)">art. 178a § 4 k.k.</a> W takim przypadku Sąd I instancji nie powinien w ogóle uwzględnić wniosku prokuratora, a sprawę skierować do rozpoznania na zasadach ogólnych. Jak już to podniesiono bowiem wcześniej, w przypadku nieuwzględnienia wniosku Prokuratora (Sąd I instancji miał prawo do tego by wniosku nie zaakceptować), to winien wówczas skierować sprawę na rozprawę.</p> <p>Uwzględniając zatem apelację Prokuratora zarzucającą obrazę przepisów postępowania karnego mającą wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez nie wymierzenie oskarżonemu środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 300 zł i dodatkowo mimo ewidentnie błędnej kwalifikacji prawnej, przy rozpoznaniu sprawy w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 335)">art. 335 k.p.k.</a>, Sąd Okręgowy w Poznaniu zmuszony był uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji musi kierować sprawę na rozprawę by rozpoznać ją na zasadach ogólnych, uwzględniając dotychczasową karalność oskarżonego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 399;art. 399 § 1)">art. 399 § 1 k.k.</a> </p> <p>Z uwagi na powyższe orzeczono jak w części rozstrzygającej wyroku.</p> <p>Jarosław Ochocki</p> </div>