VIII U 1496/14
Sądy powszechne2014-12-08
Sygnatura
VIII U 1496/14
Data orzeczenia
2014-12-08
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Janina Kościelniak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 1496/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 8 grudnia 2014 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie:</strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="442"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSO Janina Kościelniak</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Kamila Niemczyk</strong>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 8 grudnia 2014 r. w Gliwicach</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block">E. W.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko </strong>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o</strong> prawo do niezrealizowanego świadczenia</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">E. W.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia </strong> 8 lipca 2014 r. <strong>
<!-- --> nr </strong> E-<span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 12 kwietnia 2014 r. <span class="anon-block">J. W.</span>, w postaci emerytury za miesiąc kwiecień 2014 r.</p>
<p>(-) SSO Janina Kościelniak</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VIII U 1496/14</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> zaskarżoną decyzją <br/>z dnia 8.07.2014 r., odmówił ubezpieczonej <span class="anon-block">E. W.</span> przyznania prawa do niezrealizowanego świadczenia w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 136)">art. 136 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 18)">art. 18 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (Dz. U., nr 237, poz. 1656 ze zm.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090970800" title="Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych - Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 22.05.2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych</a> (Dz. U., nr 97, poz. 800 ze zm.).</p>
<p>Z powyższą decyzją nie zgodziła się ubezpieczona. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest jedyną krewną zmarłej <span class="anon-block">J. W.</span> oraz sprawowała wyłączną i osobistą opiekę nad w/w w czasie choroby i pobytu w szpitalu, dokonywała niezbędnych zakupów oraz konsultacji lekarskich, a po śmierci zorganizowała pogrzeb i pochówek uprawnionej do żądanego świadczenia babci.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wyjaśnił, że <span class="anon-block">J. W.</span> nie pozostawała na utrzymaniu skarżącej z uwagi na ustalone prawo do emerytury, a okoliczności tej nie zmienia fakt opiekowania się zmarłą.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. W.</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span> Decyzją z dnia 30.08.1980 r. w/w ustalono prawo do wcześniejszej emerytury, którą wypłacano od 31.08.1980 r.</p>
<p>W dniu 12.04.2014 r. <span class="anon-block">J. W.</span> zmarła.</p>
<p>Jak wynika z decyzji z dnia 14.03.2011r., tj. decyzji waloryzującej emeryturę w/w, poprzedzającej datę zgonu, wysokość świadczenia do wypłaty od 1.03.2011 r. ustalono na kwotę 1267,32 zł.</p>
<p>Z uwagi na powyższe zdarzenie, uprawnionej do emerytury nie wypłacono świadczenia za miesiąc kwiecień 2014 r.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 21.05.2014 r. Sąd Rejonowy w Bytomiu wydał w sprawie o sygnaturze akt I Ns 1009/14 postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej <span class="anon-block">J. W.</span>, przez jej wnuczkę <span class="anon-block">E. W.</span>.</p>
<p>Do dnia śmierci <span class="anon-block">J. W.</span> pozostawała pod opieką swojej wnuczki <span class="anon-block">E. W.</span>. Wcześniej zmarła zamieszkiwała z synem <span class="anon-block">Z. W.</span> - ojcem ubezpieczonej, przy czym syn nie miał własnego świadczenia emerytalnego, a nadto żywił się u matki. <span class="anon-block">E. W.</span> od momentu śmierci swojego ojca, tj. od 4.02.2013 r. była jedyną osobą sprawującą osobistą opiekę nad babcią, jak również partycypowała w kosztach utrzymania <span class="anon-block">J. W.</span>. W sytuacjach nagłych, gdy skarżąca np. z przyczyn zawodowych, tj. wyjazdu z młodzieżą szkolną nie mogła przyjechać, zastępowała ją matka z którą ubezpieczona zamieszkuje - <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">W.</span>. Odwołująca będąc zameldowaną w <span class="anon-block">R.</span>, codziennie odwiedzała babcię mieszkającą w <span class="anon-block">B.</span>, gdzie jednocześnie znajduje się jej zakład pracy. Ubezpieczona robiła zakupy, gotowała lub przywoziła ugotowane produkty nadające się do odgrzania, sprzątała, a także finansowała leki <span class="anon-block">J. W.</span>. Zmarłej bowiem dolegały schorzenia kardiologiczne, przebyła wylew, zdiagnozowano u niej jaskrę jednego oka, a nadto była po urazie kręgosłupa, tj. jego złamaniu. W związku ze schorzeniem oka wnuczka starała się o ustalenie jak najwcześniejszego terminu zabiegu babci w celu zoperowania dolegliwości bez zbędnej zwłoki.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. W.</span> pobierała emeryturę, jednakże nie wystarczała ona na wszystkie niezbędne wydatki, tj. czynsz wynoszący 306 zł, opłaty za gaz, telefon, światło, środki czystości i higieniczne w tym pampersy, żywność oraz leki generujące koszt średnio od 150-200 zł miesięcznie, jak również prywatne wizyty u specjalistów kardiologa i okulisty. <span class="anon-block">E. W.</span> zabierała do siebie babcię w każde święta jak również w okresie letnim.</p>
<p>Ubezpieczona po śmierci krewnej zorganizowała pogrzeb oraz sfinansowała wystawienie nagrobka <span class="anon-block">J. W.</span>, co wyniosło 2000 zł, przy czym odwołująca będzie obowiązana pokryć w niedługim czasie koszty tzw. „obmurowania” nagrobka.</p>
<p>Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o: akta organu rentowego, postanowienie Sądu Rejonowego w Bytomiu z dnia 21.05.2014 r.(vide k. 3 a.s.), zeznania świadków w osobach <span class="anon-block">W. H.</span> (vide k. 15 a.s.), <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">W.</span> (vide k. 15 a.s.), ubezpieczonej (vide k. 16 a.s.).</p>
<p>Sąd uznał zebrany w sprawie materiał dowodowy za spójny i kompletny, a przez to mogący stanowić podstawę dla poczynienia rzetelnych ustaleń w sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 136)">art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych</a> ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227):</p>
<p>1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.</p>
<p>2. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła.</p>
<p>3. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.</p>
<p>Okolicznością sporną w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczona <span class="anon-block">E. W.</span> należy do kategorii „innych członków rodziny” na których utrzymaniu pozostawała zmarła <span class="anon-block">J. W.</span>, pobierająca przed śmiercią świadczenie emerytalne, co jest decydujące dla oceny zasadności żądania skarżącej w zakresie wypłaty niezrealizowanego świadczenia za miesiąc kwiecień 2014 r.</p>
<p>Jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego, ubezpieczona tuż przed śmiercią <span class="anon-block">J. W.</span> sprawowała osobistą opiekę nad krewną, jak również partycypowała w kosztach jej utrzymania. W szczególności odwołująca codziennie odwiedzała babcię, robiła jej zakupy, sprzątała, finansowała leki, a także środki czystości. <span class="anon-block">E. W.</span> nadto zabierała do siebie <span class="anon-block">J. W.</span> w każde święta, jak również w okresie letnim. Odwołująca podejmowała zatem wszelkie czynności, których zmarła nie mogła wykonać z uwagi na zaawansowany wiek oraz niedomagania zdrowotne jak również pokrywała koszty niezbędnego utrzymania przekraczające finansowe możliwości <span class="anon-block">J. W.</span>.</p>
<p>Powyższe zdaniem Sądu pozwala stwierdzić, iż <span class="anon-block">E. W.</span> należy do kręgu „innych członków rodziny” na których utrzymaniu pozostawała <span class="anon-block">J. W.</span>, a zatem spełniła ona przesłankę uprawniającą ją do wypłaty niezrealizowanego świadczenia. Powyższego ustalenia nie podważa okoliczność pobierania przez zmarłą emerytury. Jak bowiem wynika z zeznań świadków oraz ubezpieczonej, wydatki <span class="anon-block">J. W.</span> znacznie przewyższały uzasadnione potrzeby zmarłej. Miarodajnym w tym zakresie jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24.04.2013 r., wydany w sprawie o sygnaturze akt IIIAUa 516/12, w którym stwierdzono, że za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, <span class="underline">
<!-- -->a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy. </span>W ocenie Sądu powyższa sytuacja jest analogiczna do przypadku rozpoznawanego w niniejszej sprawie. Sąd w pełni podzielając treść przywołanego orzeczenia uznał żądanie odwołującej za zasadne, mając na uwadze wysokość pobieranej przez <span class="anon-block">J. W.</span> emerytury, tj. 1267,32 zł (od 1.03.2011 r.) oraz znaczące koszty ponoszone dodatkowo obok kosztów utrzymania, a związane z zakupem leków, pokryciem opłat prywatnych konsultacji lekarskich, czy też zaopatrzeniem w środki higieniczne takie jak pampersy.</p>
<p>W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu 12.04.2014 r. <span class="anon-block">J. W.</span> w postaci emerytury za miesiąc kwiecień 2014 r.</p>
<p>SSO Janina Kościelniak</p>
</div>