II Ca 419/14

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 419/14</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2014 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="161"/> <col width="549"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Robert Bury</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SO Karina Marczak</p> <p>SO Małgorzata Grzesik (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Ziemowit Augustyniak</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 roku w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. Z.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2014 roku, sygn. akt I C 1402/12</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda <span class="anon-block">P. Z.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p>Sygn. akt II Ca 419/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie oddalił powództwo <span class="anon-block">P. Z.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółce akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> o zapłatę (punkt I.) oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt II.)</p> <p>Powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:</p> <p>W dniu 22 listopada 2010 r. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> front podjęła uchwałę nr 16/2010, na mocy której wyraziła zgodę na ustanowienie odrębnej własności i sprzedaż lokalu mieszkalnego, który powstanie w wyniku adaptacji powierzchni strychu, na rzecz inwestora <span class="anon-block">P. Z.</span>.</p> <p>W dniu 04 lipca 2011 r. <span class="anon-block">P. Z.</span> jako zamawiający zawarł z <span class="anon-block"> PHU (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> jako wykonawcą umowę o roboty budowlane nr <span class="anon-block"> (...)</span>, której przedmiotem była adaptacja poddasza posadowionego w <span class="anon-block">S.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> na lokale mieszkalne. W § 1 ust. 3 umowy <span class="anon-block"> PHU (...) Sp. z o.o.</span> oświadczył, że w zakresie wykonywania robót budowlanych posiada polisę ubezpieczeniową odpowiedzialności cywilnej, ważną co najmniej do dnia 31 grudnia 2011 r., z limitem odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń na kwotę 219.432 zł. W § 4 umowy strony tej umowy ustaliły, iż rozpoczęcie wykonania umowy nastąpi w dniu 11 lipca 2011 r., zaś zakończenie w terminie do dnia 30 września 2011 r. Jednocześnie w § 5 strony tej umowy ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe na kwotę 158.760 zł brutto z możliwością korekty w zakresie stawki podatku VAT, która miała zostać naliczona zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wystawienia faktury. Na poczet wykonania umowy powód wpłacił Spółce kwotę 130.000 zł.</p> <p>W dniu 25 września 2011 r. <span class="anon-block">P. Z.</span> zawarł z <span class="anon-block"> PHU (...) Sp. z o.o.</span> porozumienie, na mocy którego strony zmieniły termin zakończenia robót wskazany w umowie z dnia 4 lipca 2011 r., przyjmując, że wykonanie prac nastąpi najpóźniej do dnia 14 października 2011 r. Jednocześnie w porozumieniu tym wykonawca zobowiązał się zapłacić za niewykonanie zobowiązania tytułem szkody poniesionej przez zamawiającego <span class="anon-block">P. Z.</span> kwotę 220.000 zł, którą strony określiły jako zryczałtowaną kwotę odszkodowania. Ponadto strony tego porozumienia ustaliły, iż odbiór prac nastąpi w dniu 14 października 2011 r.</p> <p>W dniu 11 października 2011 r. <span class="anon-block">P. Z.</span> oraz <span class="anon-block"> PHU (...) Sp. z o.o.</span> spisali protokół, w którym stwierdzono, że nie zostały wykonane żadne prace budowlane objęte umową z dnia 4 lipca 2011 r. i porozumieniem z dnia 25 września 2011 r. Jednocześnie w protokole tym wpisano, iż w związku z powyższym <span class="anon-block">M. M.</span> działając jako prezes Spółki zapłaci <span class="anon-block">P. Z.</span> kwotę 220.000 zł tytułem odszkodowania za niewykonanie umowy z dnia 4 lipca 2011 r. - w terminie do dnia 21 października 2011 r.</p> <p> <span class="anon-block"> PHU (...) Sp. z o.o.</span> nie dokonała na rzecz powoda zapłaty kwoty 220.000 zł.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, iż <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> łączyła z <span class="anon-block"> (...) Spółką Akcyjną</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na okres od dnia 7 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r.</p> <p>W związku z brakiem zapłaty przez <span class="anon-block"> PHU (...)</span>, z o.o. kwoty 220.000 zł powód zgłosił swoje roszczenie ubezpieczycielowi <span class="anon-block"> Spółki - (...) S.A.</span> Ubezpieczyciel po analizie sprawy odmówił powodowi wypłaty odszkodowania wskazując, iż przedstawione przez poszkodowanego roszczenie nie nosi znamion szkody rzeczowej definiowanej zgodnie z OWU i nie podlega udzielonej zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia ochronie.</p> <p>Nie zgadzając się z decyzją pozwanej powód wzywał ubezpieczyciela do zapłaty.</p> <p>Pozwana nie dokonała płatności na rzecz powoda.</p> <p>Powód jednocześnie zlecił wykonanie operatu szacunkowego celem określenia wartości rynkowej lokali mieszkalnych, jakie powinny powstać w wyniku adaptacji poddasza.</p> <p>Powód nie dokonał płatności na rzecz <span class="anon-block"> PHU (...) sp. z o.o.</span> pozostałej kwoty wynikającej z <span class="anon-block">umowy nr (...)</span>. Ostatecznie <span class="anon-block">P. Z.</span> przeprowadził adaptację poddasza, prace są na ukończeniu. W jednym z tych lokali powód zamierza zamieszkać, drugi z nich chciałby sprzedać.</p> <p>Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy wytoczone powództwo uznał za nieuzasadnione. Wskazał, iż podstawę prawną powództwa stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a> podkreślając, iż z przepisów wynika, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wtórna wobec odpowiedzialności sprawcy. Sąd Rejonowy wskazał zatem, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela jest zależna od zakresu odpowiedzialności ubezpieczonego, który w niniejszej sprawie - wedle żądania powoda - odpowiadać ma na zasadzie odpowiedzialności kontraktowej, tj. nienależytego wykonania zobowiązania łączącego <span class="anon-block"> spółkę PHU (...) sp. z o.o.</span> z powodem.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie pomiędzy stronami roszczenie pozostawało sporne co do samej zasady (a w konsekwencji także i co do wysokości), gdyż strony odmiennie traktowały zakres umowy ubezpieczenia łączącej pozwaną a <span class="anon-block"> PHU (...) sp. z o.o.</span>, a także odmiennie traktowały pojęcie szkody.</p> <p>Sąd Rejonowy po przytoczeniu stanowiska stron wskazał, iż odnosząc się przede wszystkim do pojęcia „szkoda” to w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a> zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania<em> <!-- -->, </em>z którego szkoda wynikła <em> <!-- -->(§ 1). </em>W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono<em> <!-- --> (§ 2</em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->).</em> </strong> </p> <p>Dyspozycja cytowanego powyżej przepisu jednoznacznie wskazuje, jakie elementy obejmuje szkoda - tj. straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.</p> <p>Zgodnie natomiast z cytowanym uprzednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Analizując oba wskazane przepisy Sąd Rejonowy konstatował, że szkodą są straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, zaś sprawca zobowiązany jest do naprawienia tej szkody, jeżeli wynika ona z niewykonania zobowiązania.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał, iż <span class="anon-block"> PHU (...) sp. z o.o.</span> zawarła z pozwaną <span class="anon-block"> (...) Spółką Akcyjną</span> umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności. Umowa została zawarta w zakresie podstawowym oraz rozszerzonym o klauzulę nr 4. Załącznikiem do tej umowy były ogólne warunki umów. Zgodnie z § 3 pkt 3 OWU wskazano, iż klauzule dodatkowe stanowią postanowienia szczególne w odniesieniu do OWU<em> <!-- -->, </em>a ich zapisy mają pierwszeństwo przed odpowiednimi zapisami OWU.</p> <p>Zgodnie natomiast z treścią klauzuli nr 4 Na podstawie niniejszej klauzuli <span class="anon-block"> (...)</span>.U. S.A. udziela ochrony ubezpieczeniowej za szkody powstałe wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań przez Ubezpieczonego w ramach prowadzonej działalności.</p> <p>Z literalnego brzmienia powyższych zapisów umownych jednoznacznie wynika, że strony zawierając klauzulę dodatkową nr 4 wyłączyły stosowanie zapisów ogólnych OWU, albowiem klauzula nr 4 stanowi wobec tych zapisów postanowienia szczególne.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy przyznał rację powodowi, że ubezpieczyciel zakresem ubezpieczeniowym objął szkody, które wynikłyby z nienależytego wykonania bądź niewykonania umowy z dnia 4 lipca 2011 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej pomiędzy powodem a <span class="anon-block"> spółką PHU (...) sp. z o.o.</span> Zdaniem Sądu Rejonowego powyżej wskazane zapisy umowne należy rozumieć dosłownie, uznając zatem, że w przypadku nienależytego wykonania umowy bądź niewykonania tej umowy w ogóle, ubezpieczyciel zobowiązał się do wypłaty odszkodowania na rzecz powoda.</p> <p>Niezależnie jednakże od powyższego Sąd uznał powództwo za nieuzasadnione. Powtórzył, iż szkoda (w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>) polega albo na stracie, którą poniósł poszkodowany <em> <!-- -->(damnum emergens</em>), albo na pozbawieniu korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono (<em> <!-- -->lucrum</em> cessans). Strata to zmniejszenie majątku poszkodowanego w postaci uszczuplenia aktywów albo na zwiększeniu pasywów, w tym powstanie nowych zobowiązań.</p> <p>Wskazał, iż odpowiedzialność kontraktowa powstaje, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: zaistnienie szkody wierzyciela w postaci uszczerbku majątkowego, szkoda musi być spowodowana niewykonaniem lub nienależycie wykonanym zobowiązaniem przez dłużnika; musi zaistnieć związek przyczynowy między faktem nienależytego lub niewykonania zobowiązania a poniesioną szkodą.</p> <p>Dla przypisania stronie pozwanej odpowiedzialności gwarancyjnej za szkodę wyrządzoną powodowi konieczne było, poza stwierdzeniem, iż <span class="anon-block"> PHU (...) Sp. z o.o.</span> jest odpowiedzialna względem powoda za nienależyte wykonanie umowy, także wykazanie faktu zawarcia umowy ubezpieczenia o takiej treści.</p> <p>Sąd podkreślił, iż w toku rozpoznawanej sprawy to na powodzie jako na wywodzącym z danego faktu skutki prawne ciążył, zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> obowiązek udowodnienia twierdzenia w zakresie poniesienia szkody a także jej wysokości. Zdaniem Sądu Rejonowego powód nie tylko nie wykazał wysokości szkody, ale także - co najistotniejsze - nie wykazał samego faktu poniesienia szkody.</p> <p>Sąd I instancji zaznaczył, iż powód wskazywał, iż po pierwsze szkodą dla niego jest dokonana na rzecz ubezpieczonego zapłata kwoty 130.000 zł, która to kwota została wpłacona na poczet wykonania przedmiotowej umowy i stanowi spełnienie świadczenia. Jednakże skoro szkoda może polegać albo na stracie, którą poniósł poszkodowany albo na pozbawieniu korzyści – to zdaniem Sądu I instancji kwota 130.000 zł uiszczona przez powoda nie jest szkodą.</p> <p>Dalej Sąd I instancji wskazywał, iż pozostała kwota szkody, w ocenie powoda stanowi wartość, o jaką miała wzrosnąć wartość posiadanej nieruchomości po wykonaniu adaptacji poddasza i jaką za przedmiotowe lokale mieszkalne mógłby uzyskać w chwili obecnej z tytułu ceny sprzedaży. Powód wskazywał, iż wartość o jaką miała wzrosnąć generalna wartość nieruchomości szacowana według stanu z dnia zawarcia umowy kształtuje się na poziomie ok, 330.000,00 zł. Powód jednakże w toku swoich zeznań wskazał, iż w jednym z tych lokali zamierza zamieszkać, a co za tym idzie zamierza sprzedać tylko jeden lokal. Ponadto powód nie wykazał w żaden sposób, który z tych lokali zamierza sprzedać, zaś przyjęte kwoty możliwe do osiągnięcia w wyniku sprzedaży są hipotetyczne ze względu na ogólnikowe określenie tych kosztów.</p> <p>Sąd Rejonowy przyjął zatem, iż sposób wykazywania przez powoda samego faktu zaistnienia szkody, jak i jej wysokości, był niewystarczający i przede wszystkim z tego powodu żądanie pozwu nie mogło zostać uwzględnione.</p> <p>Sąd zatem doszedł do przekonania, iż dowód z biegłego sądowego z zakresu wyceny i szacowania nieruchomości jest w niniejszej sprawie dowodem zbędnym, gdyż jak już wskazano powód nie wykazał samego faktu zaistnienia szkody.</p> <p>O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> </p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Skarżący orzeczeniu temu zarzucił naruszenie:</p> <p>1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a> poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że powód nie poniósł szkody, albowiem kwota 130.000 zł uiszczona przez powoda nie może być traktowana jako szkoda oraz że kwota 330.000 zł jest kwotą hipotetyczną ze względu na ogólnikowe określenie tych kosztów, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie daje jednoznaczne podstawy do przyjęcia, iż powód poniósł szkodę w łącznej wysokości 200.000 zł;</p> <p>2) przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a mianowicie:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez uznanie, iż strona powodowa w należytym stopniu nie wykazała zasadność swojego roszczenia co do wysokości oraz nie wykazała samego faktu poniesienia szkody;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego polegającej na nieuwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania i zasad wiedzy oraz doświadczenia życiowego poprzez brak wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnego i nieprawidłowego przyjęcia, iż powód nie wykazał wysokość dochodzonej w niniejszej sprawie kwoty oraz samego faktu poniesienia szkody, podczas gdy okoliczność ta została potwierdzona zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> oraz w zw. z at. 6 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie, tj. oddalenie wniosków dowodowych powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny i szacowania nieruchomości na okoliczność ustalenia wartości, o jaką wzrosłaby rynkowa wartość przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji prawidłowego wykonania umowy przez ubezpieczony u pozwanego podmiot gospodarczy oraz na okoliczność wysokości różnicy pomiędzy wartością lokali powstałych na poddaszu w przedmiotowym budynku na dzień wniesienia powództwa oraz na dzień 14.10.2011 r., co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez Sąd, iż strona powodowa nie wykazała, jaka była faktyczna wysokość szkody poniesiona przez powoda.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości; zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa radcowskiego za obie instancje, według norm przepisanych; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji powód podkreślał, iż jako szkodę ujmować należy utratę wartości spełnionego przez powoda na rzecz ubezpieczonego świadczenia wzajemnego oraz kwoty o jaką wzrosłaby dotychczasowa wartość posiadanej nieruchomości w przypadku prawidłowego wykonania umowy, przy uwzględnieniu koniecznych w tym celu do poniesienia kosztów. Dalej apelując podkreślił, iż szkodą jest właśnie wartość o jaką miała wzrosnąć wartość nieruchomości po należytym zrealizowaniu umowy. Oczywistym jest, iż powód nie mógł uzyskać odpowiedniej kwoty za przedmiotowe lokale w porównaniu do wartości jaką przedstawiałyby owe lokale po adaptacji poddasza. Niewątpliwie zdaniem apelującego uznać należy, iż szkodą w niniejszej sprawie jest kwota jaką powód mógłby uzyskać za przedmiotowe lokale mieszkalne w chwili obecnej z tytułu sprzedaży oraz kwota 130 000 zł tytułem utraconej zaliczki.</p> <p>Apelujący podkreślił, iż w zakresie wysokości szkody wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Mimo istnienia uzasadnionych przesłanek do przeprowadzenia ww. dowodu i uzyskania obiektywnej, bezstronnej i pełnej opinii w przedmiocie ustalenia wartości o jaką wzrosłaby cena rynkowa wartości nieruchomości, jak również na okoliczność wysokości różnicy pomiędzy wartością lokali na dzień 14.10.2011 r. i na dzień wniesienia powództwa Sąd oddalił ww. wniosek dowodowy, czym naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc.</a> </p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja powoda jest niezasadna.</p> <p>Sąd Odwoławczy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne, bez ich ponownego przytaczania. Uznaje również za prawidłową wywiedzioną na ich podstawie ocenę prawną.</p> <p>Zdaniem Sądu orzekającego Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie wystarczającym dla poczynienia ustaleń faktycznych mających wpływ na zastosowanie przepisów prawa materialnego. Ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy odpowiada wymogom stawianym przez przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, tj. regułom logicznego rozumowania, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.</p> <p>Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego to uznać należy je za nieuzasadnione. Powód w rozpatrywanej sprawie wystąpił wobec pozwanego z roszczeniem o zapłatę odszkodowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> Pozwany ubezpieczyciel ponosił odpowiedzialność za wyrządzenie przez <span class="anon-block"> PHU (...) spółkę z ograniczona odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> szkodę na podstawie zawartej z tym podmiotem umowy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a> Dla porządku podkreślić w tym miejscu należy, iż zarówno treść <span class="anon-block">polisy nr (...)- (...)</span> jak i Ogólnych Warunków Ubezpieczenia stanowiących integralną część umowy nakłada na pozwanego obowiązek pokrycia szkody wynikającej z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania przez ubezpieczonego w pozwanym Towarzystwie. Również w ocenie niniejszego składu orzekającego odpowiedzialność kontraktowa pozwanego co do zasady nie budzi wątpliwości.</p> <p>Należy się również zgodzić z Sądem Rejonowym, iż nie można było podzielić zarzutu strony pozwanej, iż w przypadku przedmiotowej umowy ubezpieczenia mamy do czynienia w klauzuli dodatkowej nr 4 jedynie z odpowiedzialnością za szkodę rzeczową. Takie rozumienie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela jest bowiem sprzeczne z treścią umowy oraz Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia. Zwłaszcza analiza zapisów ogólnych warunków ubezpieczenia w zakresie klauzul dodatkowych prowadzi do wniosku, że tam gdzie ubezpieczyciel ograniczał odpowiedzialność do konkretnego rodzaju szkody, czynił to w sposób wyraźny np. klauzula nr 3, nr 7, nr 10, nr 12, nr 13 i zwłaszcza klauzula nr 16. Takiego ograniczenia brak w treści warunków dotyczących OC za szkody powstałe wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań. Należy zatem za Sądem I instancji przyjąć, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje wszelkie szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy z dnia 4.07.2011r.</p> <p>Nie mniej jednak, jak słusznie wskazywał Sąd Rejonowy powyższe nie stanowi automatycznie o słuszności powództwa. Wymaga zaznaczenia bowiem, iż odpowiedzialność kontraktowa aktualizuje się tylko przy kumulatywnym wystąpieniu przesłanek w postaci szkody wierzyciela; niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika; związku przyczynowego pomiędzy nienależytym lub niewykonaniem zobowiązania przez dłużnika a szkodą wierzyciela.</p> <p>W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne jest zatem to, iż powód nie wykazał, iż szkodę w znaczeniu cywilnoprawnym w ogóle poniósł.</p> <p>W tym miejscu należy wskazać, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">artykuł 361 § 2 k.c.</a> wskazuje jedynie na zakres szkody podlegającej naprawieniu, nie będąc źródłem jurydycznej definicji samego pojęcia „szkoda” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt V CSK 423/06, LEX nr 277311). Wymieniony przepis wyraża obowiązującą w polskim prawie cywilnym zasadę pełnego odszkodowania, w myśl której naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego przez poszkodowanego uszczerbku. Wobec tego naprawienie szkody obejmuje - w granicach wyznaczonych przez związek przyczynowy - straty, jakie poszkodowany poniósł (tj. <em> <!-- -->damnum emergens</em>), oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono (tj. <em> <!-- -->lucrum cessans</em>).</p> <p>Powód w apelacji podkreślał, iż na szkodę za którą odpowiedzialność ponosi pozwana składa się kwotą 130 000 zł wpłacona ubezpieczonemu jako zaliczka na wykonanie przedmiotu umowy oraz 70 000 zł jako utracone korzyści wynikające z różnicy - spadku ceny nieruchomości pomiędzy dniem 14.10.2011 r., a chwilą obecną. Przy czym na rozprawie apelacyjnej strona powodowa doprecyzowała, iż dochodzona w ramach niniejszego powództwa kwota 1 000 zł stanowi część szkody związanej z utraconymi korzyściami.</p> <p>Koncentrując zatem niniejsze wywody na kwestii szkody postrzeganej jako <em> <!-- -->lucrum cessans </em>to prawidłowo za Sądem I instancji przyjąć należy, iż powód szkody w takiej postaci w ogóle nie wykazał. Przede wszystkim nie udowodnił, iż po wykonaniu remontu pomieszczeń strychowych przez ubezpieczoną u pozwanej spółkę – nieruchomości te w ogóle zamierzał sprzedać. Jednak nawet gdyby przyjąć, iż takowy zamiar powziął, to i tak w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, iż wykazał wysokość szkody. W swoich zeznaniach wskazał bowiem (k. 138 akt), iż na poddaszu chciał wykonać dwa mieszkania, tylko jedno zamierzał sprzedać, a w drugim - zamieszkać. Przy czym, co celnie wskazywał Sąd Rejonowy, na żadnym etapie postępowania nie skonkretyzował, w którym z nich zamierza zamieszkać, a które przeznaczył do sprzedaży. W tej sytuacji wnioski dowodowe zmierzające do wykazania różnicy w cenach nie mogły doprowadzić do udowodnienia wysokości szkody, a zatem słusznie zostały oddalone przez Sąd I instancji. Sąd nie może się domyślać zakresu szkody.</p> <p>Ponadto należy stwierdzić, iż powód nie wykazał adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą w kształcie określonym przez niego, a zdarzeniem ją wywołującym. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż powód swojej szkody upatruje w spadku wartości nieruchomości pomiędzy datą, w której lokal miał powstać t.j. 14.10.2011r. , a wskazaną przez powoda chwilą "obecną" czyli styczniem 2014r., a zatem momentem, w którym już w niedługim czasie lokal będzie gotowy do sprzedaży. Poza samym upływem czasu powód nie wskazał innych okoliczności przemawiających za usprawiedliwieniem oczekiwania przez okres trzech lat na zbudowanie lokali. Należy zwrócić uwagę, iż w umowie o adaptację poddasza na cele mieszkalne z dnia 4.07.2011r. przewidziano na zbudowanie tych lokali okres ok. 2,5 miesiąca. Brak zatem podstaw, aby przyjąć istnienie związku przyczynowego pomiędzy określoną przez powoda szkodą, a zdarzeniem polegającym na niewykonaniu zobowiązania (bez wykazania dodatkowych okoliczności), skoro strony umowy o adaptację poddasza zgodnie ustaliły, iż zbudowanie lokali możliwe jest w przeciągu 2,5 miesiąca.</p> <p>Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego przed wykazaniem bezpośredniego związku przyczynowego słusznie został zatem przez Sąd I instancji oddalony. Na marginesie należy również zauważyć, iż powód reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika nie zgłosił zastrzeżenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 kpc</a> co do oddalenia wniosku dowodowego, a zatem traci uprawnienie do powoływania się na to uchybienie w dalszym toku postępowania. Tym samym podniesione zarzuty powoda w tym zakresie nie są zasadne.</p> <p>Z uwagi na oświadczenie powoda, iż ramach niniejszego procesu powód nie dochodzi szkody w kwocie 130 000 zł wpłaconej tytułem wynagrodzenia, aktualnie odpada potrzeba odnoszenia się do powyższej kwestii.</p> <p>Reasumując zatem, rację należy przyznać Sądowi I instancji, iż powód nie wykazał przesłanek aktualizujących odpowiedzialność pozwanej, w szczególności wbrew wywodom apelacji nie wykazał, że w ogóle poniósł szkodę związaną z niewykonaniem umowy przez ubezpieczonego oraz nie wykazał adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zdarzeniem ją wywołującym.</p> <p>Warto przy tym podkreślić, iż z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten rozstrzyga zatem na kim, w razie sporu między stronami stosunku cywilnoprawnego, spoczywa obowiązek udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozostaje on w ścisłym związku i tłumaczony jest w powiązaniu z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> normującymi reguły dowodzenia. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.</p> <p>W świetle powyższych rozważań Sąd Odwoławczy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6 pkt. 2)">punkcie 2</a>. sentencji wyroku na podstawie o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> wynika, że <em> <!-- -->sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji</em>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> <em> <!-- -->strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)</em>. Cytowany przepis wyraża podstawową zasadę rozstrzygania o kosztach postępowania - odpowiedzialności za jego wynik. Mając powyższe unormowanie na względzie Sąd Okręgowy wskazuje, iż w rozpatrywanej sprawie apelacja powoda okazała się w całości niezasadna, a więc to on jest w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> stroną przegrywającą sprawę w postępowaniu apelacyjnym. Zatem wobec złożonego przez pozwanego żądania zwrotu kosztów tego postępowania, to powód winien zwrócić mu przedmiotowe koszty. Na koszty te złożyło się wyłącznie wynagrodzenie reprezentującego stronę pozwaną radcy prawnego w wysokości 90 zł, które przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2;§ 6;§ 6 pkt. 2;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 1)">§ 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 2 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 490).</p> </div>