Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

I ACa 1628/13

Sądy powszechne2014-12-12
Sygnatura
I ACa 1628/13
Data orzeczenia
2014-12-12
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Grzegorz KrężołekMaria Kus-TrybekWojciech Kościołek (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 1628/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 12 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Wojciech Kościołek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Maria Kus-Trybek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Grzegorz Krężołek (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Urszula Kłosińska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">A. P.</span>, <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> - spółce komandytowej w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>przy interwencji ubocznej po stronie pozwanej <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony powodowej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt IX GC 398/12</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i nadaje mu treść: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->„1. zasądza od strony pozwanej <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> - spółki komandytowej w <span class="anon-block">K.</span> na rzecz strony powodowej <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">A. P.</span>, <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 205 994,03 zł (dwieście pięć tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery złote i trzy grosze) z ustawowymi odsetkami od dnia 24 kwietnia 2012r., </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. w pozostałym zakresie powództwo oddala,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->3. zasadza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 13 243,78 zł (trzynaście tysięcy dwieście czterdzieści trzy złote i siedemdziesiąt osiem groszy) tytułem części kosztów procesu.”</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> II. w pozostałym zakresie apelację strony powodowej oddala;</strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 13 165,45 zł (trzynaście tysięcy sto sześćdziesiąt pięć złotych i czterdzieści pięć groszy) tytułem części kosztów postępowania odwoławczego. </strong> </p> <p>Sygn. Akt : I ACa 1628/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Strona powodowa <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">A. P.</span>, <span class="anon-block">Z. Ł.</span> - spółka jawna z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> , w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> - spółce komandytowej w <span class="anon-block">K.</span> , domagała się zasądzenia odszkodowania , w kwocie 287 672 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu , oraz obciążenia przeciwniczki procesowe kosztami postepowania.</p> <p>Uzasadniając żądanie podniosła , że strony, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, zawarły w dniach 24 sierpnia 2011r i 25 sierpnia łącznie pięć umów sprzedaży samochodów marki <span class="anon-block">M.</span> , które powódka później miała dostosować do potrzeb pożarniczych.</p> <p>Pierwsze cztery , zwarte 24 sierpnia 2011r, dotyczyły samochodów typu <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> , i zgodnie z ustalonym umownie terminem miały by dostarczone przez sprzedającą do dnia 7 października 2011r . Piąta , zawarta dzień później , dotycząc pojazdu typu <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> , określała termin jego dostawy na 17 października 2011r.</p> <p>Zgodnie z postawieniami umów , ten wstępny termin realizacji mógł ulec zmianie , jeżeli nabywca byłby poinformowany przed jego upływem na piśmie , przesyłką poleconą przez sprzedającą , o jego zmianie. Ponieważ tego rodzaju zmiana nie miała miejsca , to tym samym pierwotnie ustalony termin był ostatecznym terminem dostawy. Powódka , w drodze korespondencji, jaka miała miejsce pomiędzy stronami , była zapewniana przez kontrahentkę , że uzgodnione terminy zostaną , jedynie z niewielkim opóźnieniem, dotrzymane.</p> <p>Pojazdy kupione u pozwanej miały po dokonaniu ich zabudowy przez powódkę sprzedane Wojewódzkim <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> , <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">B.</span> z którymi spółka z <span class="anon-block">G.</span> miała zawarte , w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940760344" title="Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych - Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344 ()">ustawy o zamówieniach publicznych</a> , umowy na ich sprzedaż z określeniem terminów ich realizacji, których nie dochowanie rodziło po jej stronie obowiązek zapłaty kar umownych.</p> <p>O tych konsekwencjach nieterminowej dostawy samochodów przez spółkę z <span class="anon-block">K.</span> powódka informowała ją , w pismach, w których domagała się wyjaśnień dotyczących przyczyn niedochowania umówionych terminów.</p> <p>Wszystkie kupione w <span class="anon-block"> spółce (...) spółka z o.o.</span>- spółce komandytowej samochody , powódka otrzymała w dniu 9 grudnia 2011r</p> <p>Ten termin powodował , że nie mogła dochować terminu dostawy samochodów po zabudowie na rzecz poszczególnych <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> i wobec tego została obciążona świadczeniami z tytułu kar umownych. Były to : kwota 132 326, 05zł na rzecz <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">W.</span> , suma 114 073,92 złotego na rzecz <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">B.</span> i kwota 41272 złote na rzecz <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Należności te w całości zostały przez <span class="anon-block"> (...)</span> zapłacone, w formie przelewów bankowych.</p> <p>Uznając , że ich suma stanowi szkodę , spowodowaną nieterminowym dostarczeniem pojazdów do zabudowy przez sprzedającą pozwaną , a powstały uszczerbek stanowi konsekwencję rażącego niedbalstwa kontrahentki , które zgodnie z treścią zawartych miedzy stronami umów , uprawnia drugą stronę do dochodzenia jego wyrównania , <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wezwała spółkę z <span class="anon-block">K.</span> do dobrowolnej zapłaty sumy później dochodzonej pozwem . Wezwanie to okazało się nieskuteczne , podobnie jak próby ugodowego zakończenia sporu.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie , w dniu 17 maja 2012r wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w którym uwzględnił żądanie pozwu w całości.</p> <p>Pozwana składając sprzeciw od tego orzeczenia ,i obejmując nim całość rozstrzygnięcia, domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania.</p> <p>Przyznając , że strony były związane pięcioma umowami sprzedaży samochodów o cechach wskazanych w uzasadnieniami pozwu to , że samochody miały być dostarczone odpowiednio 7 i 17 października 2011r oraz ,iż spółka - nabywca otrzymała je 9 grudnia tego roku , strona pozwana wskazywała na okoliczności , które jej zdaniem, wyłączają odpowiedzialność odszkodowawczą wobec spółki z <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>- po pierwsze nie dochowanie ustalonych terminów dostarczenia pojazdów było spowodowane przyczynami za które odpowiada kupująca , albowiem dopuściła się zwłoki nie dochowując umownych terminów wpłat zaliczek na poczet cen ich nabycia. Zapłaciła je bowiem , w odniesieniu do wszystkich umów , dopiero 12 września 2011r , a wobec tego okres zwłoki wynosił odpowiednio 16 i 11 dni. Wpłynęła ona na ostateczny termin w jakim pojazdy mogły być powódce dostarczone. Pozwana nie miała przy tym wpływu na termin w jakim samochody zostały faktycznie wykonane przez <span class="anon-block"> fabryki (...)</span>, a nie ma innej możliwości ich nabycia jak tylko od oficjalnego przedstawiciela tej firmy w Polsce, <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>- odwołując się do treści art. 5 Ogólnych Warunków Sprzedaży , które stanowiły integralną część każdej z zawartych przez strony umów pozwana podnosiła , że jej odpowiedzialność wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span> jest wyłączona albowiem nie wyznaczyła sprzedającej , w sytuacji upływu terminu realizacji obowiązku umownego , nowego, dodatkowego , terminu jego wykonania, do czego obligował ją ust. 2 tego postanowienia umownego. Nie można przy tym mówić o zwłoce w jego wykonaniu przez pozwaną ,</p> <p>- podnosiła , że przewidziana w art. 5 o.w.s kara umowna jest karą wyłączną , a taki jej charakter wyklucza możliwość dochodzenia przez powódkę odszkodowania na zasadach ogólnych, co czyni samo roszczenie zgłoszone w pozwie tym bardziej nieuzasadnionym,</p> <p>- zgodnie z jednobrzmiącymi postanowieniami umów, odpowiedzialność odszkodowawcza sprzedającej została istotnie ograniczona.</p> <p>Po pierwsze <span class="anon-block">S. A. (1)</span> odpowiadała wobec nabywcy tylko za straty rzeczywiste i to w wymiarze nie przekraczającym 50 % ceny każdego z pojazdów , uiszczonej przez drugą stronę , a ponadto odpowiedzialność ta powstawała jedynie wówczas, gdy po stronie spółki sprzedawcy miało miejsce rażące niedbalstwo.</p> <p>Zdaniem powódki okoliczności powołane w pozwie nie pozwalają na taką kwalifikację zachowań osób działających za spółkę, w relacjach z powódką,</p> <p>- powódka nie dowiodła , że kary umowne jakie miały ją obciążyć wynikały z nieterminowego dostarczenia poszczególnym Komendom Wojewódzkim <span class="anon-block"> (...)</span> samochodów , które spółka z <span class="anon-block">G.</span> nabyła u pozwanej.,</p> <p>- <span class="anon-block"> spółka (...)</span> o ile świadczenia z tego tytułu rzeczywiście zapłaciła , to uczyniła to zupełnie dobrowolni , w sytuacji , w której , zdaniem pozwanej , nie była do tego zobowiązana. Ta dobrowolność tym bardziej wyklucza odpowiedzialność drugiej strony umów z 24 i 25 sierpnia 2011r.</p> <p>- co więcej szkoda po stronie powodowej spółki nie powstała dlatego , że prawdopodobnymi jest , że środki zapłacone z tytułu kar zostaną przez nią odzyskane podczas dalszej współpracy Komendami <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> Państwowej (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>- skoro wszystkie trzy komendy otrzymały zamówione pojazdy 20 grudnia 2011r , to pozwana , nawet gdyby przyjąć jej odpowiedzialność odszkodowawczą [ do której brak podstaw, w powołanych przez byłą kontrahentkę faktach ], to jej zakres nie obejmuje tej części należności z tytułu kar , naliczonych <span class="anon-block"> spółce (...)</span>, która wynika z opóźnienia pomiędzy 9 grudnia 2011r , kiedy samochody zostały postawione do jej dyspozycji , a 20 grudnia 2011r , kiedy przekazała je <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Pozwana nie odpowiadałaby wobec tego za konsekwencje finansowe 11 dni opóźnienia.</p> <p>W odpowiedzi na te zarzuty powódka przedłożyła dowody na potwierdzenie tego , iż dokumenty księgowe w tym noty obciążeniowe skierowane do powódki dotyczyły kar umownych za nieterminowe dostarczenie pojazdów , które <span class="anon-block"> (...)</span> kupiła u strony pozwanej.</p> <p>Dodatkowo argumentowała , że jej roszczenie ma charakter odszkodowawczy, a jego podstawą nie jest kara umowna, na warunki umowne naliczenia której powołuje się <span class="anon-block">S. A. (1)</span>.</p> <p>Nie są doniosłe te jej argumenty w których powołuje się ona na spóźnione uiszczenie zaliczek przez nabywcę czy też na trudności w samej produkcji pojazdów w <span class="anon-block"> fabryce (...)</span> we Francji , gdyż są to fakty nieistotne z punktu widzenia jej odpowiedzialności odszkodowawczej , szczególnie gdy wziąć pod uwagę , że pozwana nie informowała kontrahentki o tych przeszkodach i nie wyznaczyła nowego terminu w jakim samochody miałyby być spółce z <span class="anon-block">G.</span> dostarczone.</p> <p>Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2014r Sąd Okręgowy w Krakowie :</p> <p>- powództwo oddalił [ pkt I ],</p> <p>- zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej sumę 10 800 złotych , tytułem kosztów procesu [ pkt II sentencji odrzeczenia].</p> <p>Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny , oceniając go jako niesporny pomiędzy stronami:</p> <p>Powódka i pozwana zawarły pięć umów sprzedaży samo chodów, w oparciu o które miały zostać dostarczone powódce. Integralną częścią każdej z nich były ogólne warunki sprzedaży nowych samochodów marki <span class="anon-block">M. (...)</span>. Strony uzgodniły w każdej z nich wstępny termin dostawy samochodów , przy czym <span class="anon-block">S. A. (1)</span> nie skorzystała z uprawnienia do wyznaczenia innego terminu , do czego uposażało spółkę - sprzedawcę brzmienie art. 5 ust.1 o.ws. , który to zapis strony powtórzyły w każdej z zawartych umów, w §4 ust.2 W konsekwencji termin wstępny dostawy stał się terminem ostatecznym. Skutek taki także przewidywała każda z umów.</p> <p>Przy takich ustaleniach Sąd I instancji stanął na stanowisku , że zgodnie z wolą stron jedyną sankcją za niedochowanie terminu wykonania przez pozwana zobowiązań umownych była możliwość naliczenia przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> kary umownej , nawet w sytuacji , gdyby poniesiona szkoda przewyższała jej wysokość. Warunki powstania tego roszczenia po jej stronie zostały opisane w § 5 ogólnych warunków sprzedaży. Ponieważ jednak strona powodowa nie dochodziła roszczenia z tego tytułu , a odszkodowania , powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu .</p> <p>Nietrafne bowiem było odwoływanie się przez spółkę z <span class="anon-block">G.</span> do treści §9 o.ws. , który w prawdzie przewidywał odpowiedzialność odszkodowawczą jej kontrahentki za nienależyte wykonanie umowy ale nie obejmował on tej jego postaci jaką jest niedochowanie terminu [ opóźnienie ]</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> przy czym wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika pozwanej zostało ustalone na poziomie 1,5 stawki minimalnej . W motywach rozstrzygnięcia brak jest bardziej szczegółowych argumentów dlaczego przygotowanie sprzeciwu oraz udział w jedynej, w ramach postępowania rozprawie , uzasadnia przyjete jego zwiększenie.</p> <p>W apelacji od tego wyroku , zaskarżając go w całości , strona powodowa domagała się jego zmiany i uwzględnienia żądania pozwu w całości oraz obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych , który miał polegać na przyjęciu w oparciu o analizę treści art. 5 i 9 Ogólnych Warunków Sprzedaży nowych samochodów marki <span class="anon-block">M. (...)</span> , stanowiących integralne części i każdej z zawartych przez strony umów , iż możliwość domagania się przez kupującą odszkodowania, wobec nienależytego wykonania zabawiania przez drugą stronę nie dotyczy nie dochowania przez nią uzgodnionych terminów dostaw poszczególnych pojazdów oraz , że w takim wypadku powódka może wyłącznie realizować , przy spełnieniu innych warunków , uprawnienie do naliczania kary umownej.</p> <p>Zarzut ten miał być , w ocenie <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, zrealizowany także dlatego , że Sąd I instancji niezasadnie , w ramach tej analizy nie uwzględnił tego , że możliwość naliczenia kary umownej powstawała tylko w sytuacji nie dochowania przez sprzedającą terminu dodatkowego , w jakim miała dostarczyć przedmioty sprzedaży , taki natomiast nie był w relacjach umownych stron , wyznaczony.</p> <p>W motywach środka odwoławczego powódka powtórzyła argumentację , którą posługiwała się przed Sądem I instancji dla uzasadnienia zgłoszonego roszczenia, w sposób szczególny akcentując , iż możliwość naliczenia kary umownej przez kupującego został ograniczony do sytuacji w której sprzedający nie dochowuje dodatkowego terminu dostawy wyznaczonego przez drugą stronę . Ponieważ taki termin nie został przez nią wyznaczony ,dla braku takiej potrzeby wobec wcześniejszego oznaczenia terminu ostatecznego wykonania umów przez pozwaną , roszczenie z tego tytułu po stronie spółki z <span class="anon-block">G.</span> nie powstało.</p> <p>Mogła ona natomiast , wbrew stanowisku Sądu I instancji , skutecznie dochodzić odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> w postaci nie dochowania terminu dostaw poszczególnych samochodów, skoro taka możliwość nie została umownie przez strony wyłączona. Podstawą takiego roszczenia jest brzmienie §9 o.w.s.</p> <p>Warunki powstania tej odpowiedzialności pozowanej, wskazane w tym zapisie umownym, został spełnione , gdyż powódka dochodzi w ramach roszczenia tylko rzeczywistej straty w wymiarze ilościowym nie przekraczającym 50 % zapłaconej ceny za każdy z nabytych pojazdów , a sposób zachowania przedstawicieli pozwanej spółki w relacjach ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> na tle ubiegania się przez nią o zapewnienie sobie terminowej dostawy , kwalifikuje je jako będące wyrazem rażącego niedbalstwa po stronie zbywcy.</p> <p>W odpowiedzi na apelację strona pozwana domagała się jej oddalenia, jako niezasadnej oraz obciążenia powódki jej kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na etapie tego postępowania, w sprawie wzięła udział , w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej , <span class="anon-block">M. (...)</span> - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">W.</span> , która przyłączając się do argumentacji pozwanej , także wnosiła o oddalenie środka odwoławczego <span class="anon-block"> spółki (...)</span> oraz obciążenia jej poniesionymi przez interwenientkę kosztami w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Wyrokiem z dnia 10 maja 2013r Sąd Apelacyjny w Krakowie , zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Od orzeczenia kasatoryjnego Sądu II instancji pozwana złożyła zażalenie w uwzględnieniu którego , postanowieniem z dnia 18 października 2013r , w sprawie III CZ 48/13, Sąd Najwyższy wyrok ten uchylił , pozostając Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego jako elementu orzeczenia o kosztach w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie w sprawie. / k. 245 i 297 akt /</p> <p>W motywach postanowienia Sąd Najwyższy uznał , że nie zachodziła sytuacja nie rozpoznania przez Sąd Okręgowy istoty sprawy, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 §4 kpc</a> , skoro odmienność ocen Sądów obu instancji dotyczy tego samego stosunku zobowiązaniowego , ukształtowanego postanowieniami umów zawartych przez strony, wyczerpując się jedynie w tym, czy podstawą odpowiedzialności pozwanej są ich postanowienia o karze umownej czy też jest to odpowiedzialność odszkodowawcza na zasadach ogólnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>. To zagadnienie może zostać samodzielnie ocenione przez Sąd Apelacyjny , w ramach rozpoznawania środka odwoławczego powódki.</p> <p>W ramach ponownego rozpoznawania apelacji strony powodowej , Sąd II instancji formalnie dopuścił i przeprowadził wnioskowane przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> dowody z dokumentów albowiem wcześniej nie uczynił tego Sąd niższej instancji, nietrafnie uznając , iż wszystkie okoliczności faktyczne są pomiędzy stronami niesporne, oraz uzupełnił postępowanie dowodowe, przeprowadzając w drodze pomocy sądowej dowody z zeznań świadków wskazanych przez pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty, w osobach <span class="anon-block">A. R. (1)</span> , <span class="anon-block">J. W.</span> , <span class="anon-block">A. O.</span> , <span class="anon-block">M. O.</span> , <span class="anon-block">B. S.</span>, <span class="anon-block">K. C.</span> i <span class="anon-block">M. R. (1)</span>, dla stwierdzenia sposobu przeprowadzania rozliczeń pomiędzy spółką z <span class="anon-block">G.</span> , a poszczególnymi Wojewódzkimi <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Potrzeba ich przeprowadzenia była konsekwencją podniesienia przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> zarzutu braku szkody po stronie byłej kontrahentki , który miał wynikać z faktu , iż w ramach dalszej współpracy stron , <span class="anon-block"> spółka (...)</span> odzyskała świadczenie spełnione na rzecz poszczególnych <span class="anon-block">K.</span> z tytułu naliczonych przez nie i zapłaconych kar umownych. / k. 311 v akt /</p> <p>Decyzja procesowa Sądu II instancji została przez pozwaną oprotestowana zarzutem opartym na normie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 kpc</a> wobec którego , jedynie dla porządku i zapewnienia kompletności wywodu należy zwrócić uwagę ,że był on motywowany przez profesjonalnego pełnomocnika spółki z <span class="anon-block">K.</span> faktem braku podniesienia w apelacji przez przeciwniczkę procesową zarzutów procesowych , dotyczących ustaleń faktycznych , co jego zdaniem wyłączyło po stronie Sądu II instancji procesową możliwość uzupełniania bądź korekty ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji , do czego zmierzało w szczególności dopuszczenie dowodów z zeznań świadków; [nota bene zgłoszonych przez stronę formułującą ten zarzut] . / k. 312 akt /</p> <p>Wobec takiego stanowiska Sąd Apelacyjny zwraca jedynie uwagę , że wbrew niemu, środek odwoławczy powódki, co wynika wprost z jej treści nie opierając się na zarzutach naruszenia prawa materialnego , został ograniczony właśnie do zarzutu błędu w poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleniach faktycznych , które przyjął jako podstawę podjętego przez siebie rozstrzygnięcia .</p> <p>Sąd II instancji oddalił natomiast [ już na kolejnej rozprawie apelacyjnej podtrzymywane przez pełnomocnika pozwanej] wnioski o przeprowadzenie dowodu z zeznań , także wskazanych w sprzeciwie świadków <span class="anon-block">I.</span> <span class="anon-block">K.</span> , <span class="anon-block">A. D.</span> i <span class="anon-block">T. P.</span> , uznając , zważywszy zakres okoliczności jakie ich relacje miałyby potwierdzić ,[ przyczyny powstałego opóźnienia w dostawie samochodów na których powstanie poza granicami Polski , pozwana miała nie mieć wpływu ] iż ich przesłuchanie nie doprowadzi do ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. / k. 120-121 i 362 v akt /</p> <p>Należy także wskazać , że dowód z przesłuchania świadka <span class="anon-block">A. R.</span> ostatecznie nie został przeprowadzony / jego adres okazał się nieaktualny, a pozwana nie domagała się później jego ponowienia.</p> <p>W oparciu o dowody w ten sposób zgromadzone i przeprowadzone Sąd Apelacyjny ustalił następujące fakty doniosłe dla rozstrzygnięcia :</p> <p>Niesporne pomiędzy stronami są następujące okoliczności :</p> <p>W dniu 24 sierpnia 2011r pomiędzy powódką <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">A. P.</span> , <span class="anon-block">Z. Ł.</span> - spółka jawna w <span class="anon-block">G.</span> , a <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> - spółką komandytowa w <span class="anon-block">K.</span> doszło do zawarcia czerech <span class="anon-block">umów sprzedaży nr (...)</span>na podstawie których pozwana miała zbyć na rzecz kupującej i dostarczyć samochody ciężarowe marki <span class="anon-block">M.</span> typ <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> przeznaczone do zabudowy</p> <p>W dniu następnym, 25 sierpnia 2011r , strony zawarły kolejną tego rodzaju <span class="anon-block">umowę nr (...)</span> na samochód <span class="anon-block">M.</span> typ <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Zgodnie z postanowieniami umownymi dostawa pierwszych czterech pojazdów miała nastąpić w dniu 7 października 2011r , a piątego – <span class="anon-block">A.</span> , 17 października tego roku.</p> <p>Powódka była zobowiązana do uiszczenia zaliczek na poczet ceny nabycia samochodów , których wielkości oraz terminy były odrębnie określone w każdej z umów. Ten obowiązek wykonała po terminie , dokonując łącznej ich wpłaty , w dniu 12 września 2011r.</p> <p>Pozwana nie dochowała uzgodnionych umownie terminów wydania , a wszystkie samochody dostarczyła powódce w dniu 9 grudnia 2011r.</p> <p>Postanowienia umów zawartych przez strony sporu uzupełniały , stanowiące ich integralne części , Ogólne Warunki Sprzedaży nowych samochodów marki <span class="anon-block">M. (...)</span>. W każdej z nich w oparciu o jednobrzmiące postanowienie §4 ust. 2 , strony przewidywały wstępny termin odbioru pojazdu , który mógł być zmieniony przez sprzedającego [ pozwaną ] , w formie pisemnego , dokonanego przesyłką poleconą , przed jego upływem , zawiadomienia drugiej strony , przy czym nie mógł być on dłuższy aniżeli 6 miesięcy od daty w której upływał termin pierwotny.</p> <p>W sytuacji braku dokonanego w opisanej formie i czasie zawiadomienia, strony uznawały , że termin wstępny staje się terminem ostatecznymi , w którym pozwana ma dostarczyć kupiony samochód.</p> <p>Spółka z <span class="anon-block">K.</span> takiego zawiadomienia , w odniesieniu do żadnej z pięciu umów, do drugiej strony nie skierowała.</p> <p>Powódka zapłaciła w całości uzgodnione ceny nabycia wszystkich pojazdów.</p> <p>W zakresie okoliczności spornych Sąd II instancji ustalił :</p> <p>W Ogólnych Warunkach Sprzedaży nowych samochodów marki <span class="anon-block">M. (...)</span> przewidziana została odpowiedzialność sprzedającej z tytułu kary umownej za nieterminowe wykonanie przedmiotu umowy. Przesłanki powstania tej odpowiedzialności regulował art. 5 . Postanowienie ustępu 1 tego artykułu dotyczyło sytuacji w jakiej wstępny termin dostarczenia samochodów stawał się terminem ostatecznym. Ten zapis był treściowo tożsamy z tym jaki znalazł się we wskazanym wyżej postanowieniu <span class="anon-block">(...)</span> każdej z umów.</p> <p>W okolicznościach w których z przyczyn za które sprzedająca ponosiła odpowiedzialność nie został on zachowany , kupująca była uprawniona do wyznaczenia terminu dodatkowego , a gdy i ten nie został przez drugą stronę dotrzymany , to dopiero wówczas nabywająca była uprawniona do naliczenia kary umownej w wysokości 1 % ceny każdego pojazdu , za każdy pełny miesiąc kalendarzowy zwłoki.</p> <p>O ile zwłoka była dłuższa niż 6 miesięcy, <span class="anon-block"> spółka (...)</span> uzyskiwała uprawnienie do odstąpienia od umowy.</p> <p>Uprawnienia zarówno do wyznaczenia dodatkowego terminu na wykonanie obowiązków umownych przez kontrahentkę , co za tym idzie , także naliczenia kary umownej , jak również do odstąpienia nie mogły być realizowane , jeżeli nie dochowanie terminu następowało z przyczyn niezależnych od sprzedającej , wskazanych bliżej w tym artykule o.w. s.</p> <p>Postanowienie artykułu 9 Ogólnych Warunków przewidywało odpowiedzialność odszkodowawczą sprzedającej , przy czym wskazano w nim , że jest ona ograniczona do rzeczywistej straty , dodatkowo limitowanej ilościowo jako nie mogącej przekraczać 50 % ceny zapłaconej przez kupującą za samochód. Odpowiedzialność ta powstawała przy tym jedynie wówczas, gdy sprzedająca dopuściłaby się rażącego niedbalstwa w wykonaniu obowiązków umownych.</p> <p>/ dowód : postanowienia art. 5 ust. 1-5 oraz art. 9 ogólnych warunków sprzedaży k. 18 i 20 akt /</p> <p>Powódka była związana z Wojewódzkimi <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> , <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T.</span> umowami na dostawę , dostosowanych dla potrzeb pożarniczych, samochodów zakupionych u pozwanej.</p> <p>Jako ich dostawca <span class="anon-block"> spółka (...)</span> została wyłoniona w drodze przetargu zorganizowanego na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940760344" title="Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych - Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344 ()">ustawy o zamówieniach publicznych</a>, a warunki na jakich miała realizować swoje zobowiązania umowne wobec <span class="anon-block">K.</span>, określały specyfikacje istotnych warunków zamówień.</p> <p>/ okoliczności pomiędzy stronami niesporne /</p> <p>W każdej z zawartych na tej podstawie umów , zostały oznaczone terminy w jakich pojazdy , po ich dostosowaniu przez spółkę z <span class="anon-block">G.</span> do potrzeb zamawiających, mają zostać przez nią dostarczone. Były to odpowiednio: w odniesieniu do jednego samochodu dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>- 9 listopada 2011r , dwóch samochodów dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>- 14 listopada 2011r i dwóch samochodów dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> , 15 listopada 2011r.</p> <p>W każdej z nich przewidziano odpowiedzialność powódki za przekroczenie tych terminów , w postaci kar umownych , a górne granice świadczeń z tego tytułu wynosiły odpowiednio; w odniesieniu do <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">W.</span> 0,3 % wartości jej przedmiotu za każdy dzień zwłoki, w przypadku <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">B.</span> także 0,3 % wartości przedmiotu za każdy zwłoki , a odniesieniu do <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">T.</span> 0, 1 % tejże za każdy dziuń kwalifikowanego opóźnienia.</p> <p>/ dowód : faktury sprzedaży wystawione przez powódkę poszczególnym <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> k. 152, 160-161,i k.169-170, umowy zawarte pomiędzy powódką a nimi k.154-159, k.163-169 i k. 173-175 akt/</p> <p>Wszystkie pojazdy , po ich dostosowaniu do wymagań umownych zostały dostarczone <span class="anon-block">K.</span> , w dniu 20 grudnia 2011r</p> <p>/ okoliczność nie kwestionowana wzajemnie przez strony sporu/</p> <p>W czasie realizacji umów z 24 i 25 sierpnia 2011r , kiedy zbliżał się uzgodniony termin dostarczenia przez <span class="anon-block">S. A. (1)</span> kupionych samochodów , powódka rozpoczęła korespondencję e- mailową ze sprzedawcą za pośrednictwem której starała się ustalić czy zostanie on dochowany.</p> <p>Podczas wymiany informacji pomiędzy pracownikami stron , datowanej już po terminie dostawy czterech pojazdów , uzgodnionej umownie na 7 października 2011r , bo mającej miejsce we środę 13 października 2011r, reprezentujący pozwaną zapewnił , że w dniu kolejnym / czwartek/ spółka z <span class="anon-block">G.</span> otrzyma zeskanowane dokumenty homologacyjne wszystkich samochodów , natomiast cztery pierwsze z nich / typ <span class="anon-block">A.</span> / zostaną dostarczone w poniedziałek czyli 18 października 2011r a ostatni , [ typ <span class="anon-block">A.</span> około 21 października. W dniu 19 października 2011r powódka informowała sprzedającą o swoich zobowiązaniach wobec <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> , prosząc o podanie przyczyn opóźnień , które czynią niemożliwym dochowanie terminów określonych w umowach z nimi.</p> <p>Dwudziestego pierwszego października korespondencja , wobec braku dostawy , była kontynuowana i ponownie pracownik powódki został zapewniony , że pojazdy przed zabudową , określane jako podwozia, będą u powódki jeszcze tego samego dnia. Wobec tego , że i ten termin nie został dochowany w trzy dni później przedstawiciel <span class="anon-block"> spółki (...)</span> prosił o wskazanie miejsca, gdzie samochody te się znajdują, chcąc dokonać ich oględzin. Tym razem ich brak tłumaczono brakiem wpływu na, wykonywany przez firmę zewnętrzną , transport.</p> <p>Równocześnie , w formie korespondencji wysłanej pocztą konwencjonalną , wiceprezes zarządu powódki prosił o podanie przyczyn opóźnień w wykonaniu umowy , zwracając uwagę na zobowiązania spółki wobec <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> , w tym terminy wykonania obowiązków umownych , które nie mogą zostać przekroczone z uwagi na reżym wynikający z postanowień ustawy o zamówieniach publicznych , w którym umowy z odbiorcami pojazdów , po ich dostosowaniu, były zawierane. Podnosił przy tym argumenty związane z możliwością odstąpienia od umów przez <span class="anon-block"> (...)</span> jak i z karami umownymi , które będzie musiała spółka zapłacić, w sytuacji nie dochowania terminów , które zostały już naówczas zagrożone wobec sposobu wykonywania umów przez <span class="anon-block">S. A. (2)</span>.</p> <p>Odpowiedzią na to pismo było wyjaśnienie autorstwa <span class="anon-block">M. R. (2)</span> , dyrektora zarządzającego u strony pozwanej i wiceprezesa zarządu komplementariusza, datowane na 3 listopada 2011r w którym po raz pierwszy zostały wskazane jako argument usprawiedliwiający niedochowanie terminów dostaw samochodów , problemy u poddostawców <span class="anon-block"> firmy (...)</span> , które powodują , iż pojazdy mogą być dostarczone najwcześniej w pierwszym tygodniu grudnia 2011r. Potwierdzenie tego terminu nastąpiło także ze strony pozwanej w dalszej korespondencji, datowanej na 25 listopada oraz 5 grudnia tego roku.</p> <p>/ dowód : korespondencja e mailowa i konwencjonalna stron k. 86-99 akt /</p> <p>Wobec nie zachowania terminów umownych, Komendy <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> , <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T.</span> obciążyły powodową spółkę karami umownymi . Rozmiar ilościowy tych świadczeń został szczegółowo opisany w notach obciążeniowych przesłanych jej ; na kwoty odpowiednio :</p> <p> <span class="anon-block"> - (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> , przy wartości zakupionego pojazdu - 1 025 784 złotych na kwotę 132 326, 05 złotego , przy uwzględnieniu współczynnika 0, 3 % oraz czasokresu zawinionego opóźnienia w wymiarze 43 dni</p> <p> <span class="anon-block"> - (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> , przy wartości każdego z dwóch pojazdów po 528 120 złotych , na kwotę łączną 114 073,92 złotego , przy uwzględnieniu współczynnika 0,3 % oraz czasu zawinionego opóźnienia w wymiarze 36 dni,</p> <p> <span class="anon-block"> - (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> przy wartości każdego z dwóch pojazdów po 589 600 złotych , na kwotę łączną 41 272 złote , przy uwzględnieniu współczynnika 0, 1 % oraz czasu zwłoki w wymiarze 35 dni.</p> <p>Należności te ,w łącznej sumie 287 671,97 złotego zostały przekazane poszczególnym <span class="anon-block">K.</span> przez powódkę przelewami bankowymi.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> wystąpiła wobec pozwanej o dobrowolną zapłatę tej kwoty w wezwaniu z dnia 15 lutego 2012r , które jednak okazało się bezskuteczne , podobnie jak próba ugodowego zakończenia sporu.</p> <p>/ dowód : noty obciążeniowe nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 grudnia 2011, nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 29 grudnia 2011r oraz nr<span class="anon-block">(...)</span>z dnia 30 grudnia 2011r k. 153, 162 i 171 akt , potwierdzenia dokonania przelewów bankowych k. 105-107 akt / , wezwanie do zapłaty k. 108-110 oraz korespondencja pełnomocników stron k. 111-115 akt /</p> <p>Powódka , która później nie realizowała żadnych innych umów ze wskazanymi wyżej Wojewódzkimi <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> nie prowadziła z nimi także innych rozliczeń i wobec tego nie odzyskała w ten sposób jakiejkolwiek części zapłaconych na ich rzecz kar umownych, środki z których <span class="anon-block">K.</span> były obowiązane zwrócić do budżetu Państwa.</p> <p>/ dowód : zeznania przesłuchanych w drodze pomocy sądowej świadków <span class="anon-block">A. O.</span> , <span class="anon-block">M. O.</span> , <span class="anon-block">J. W.</span> , <span class="anon-block">B. S.</span> , <span class="anon-block">K. C.</span> ,<span class="anon-block">M. R. (3)</span> t. III akt , z uwagi na brak chronologii kart, bez ich bliższego oznaczenia /</p> <p>Ustalony powyżej stan faktyczny miał swoją podstawę w okolicznościach , które nie były pomiędzy stronami przedmiotem sporu albo też wynikających z treści dokumentów lub relacji świadków , których wiarygodności żądana ze stron nie kwestionowała.</p> <p>Przechodząc do oceny środka odwoławczego , który Sąd II instancji uznaje za w części uzasadniony , w pierwszej kolejności stwierdzić należy , że formułując żądanie oraz przytaczając okoliczności faktyczne dla jego uzasadnienia i tym samym indywidualizując roszczenie procesowe , mające być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, którym był on- po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 §1 kpc</a> związany - a które w toku sporu <span class="anon-block"> spółka (...)</span> konsekwentnie podtrzymywała , jednoznacznie określała je jako odszkodowawcze, zmierzające do wyrównania uszczerbku jaki poniosła w następstwie tego ,że samochody do zabudowy pożarniczej nie zostały przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> dostarczone , w terminach określonych w umowach zawartych w dniach 24 i 25 sierpnia 2011r.</p> <p>Taki charakter roszczenia dochodzonego pozwem , podkreślany przez powódkę także w apelacji powoduje , iż konieczna jest ocena czy i jakie znaczenie dla możliwości jego skutecznego dochodzenia ma okoliczność , że umownie zostało przewidziane uprawnienie do domagania przez powódkę zapłaty kary umownej w sytuacji zwłoki sprzedającego w dochowaniu terminu dostawy pojazdów.</p> <p>Nie wynika ono z treści samych umów , które zagadnienia tego nie regulują , a mimo , że poświęcają kwestii terminu odbioru pojazdów odrębne części redakcyjne [§4 ] , przenosząc do jego treści wprost postanowienie art. 5 ust.1 Ogólnych Warunków Sprzedaży.</p> <p>Tego rodzaju konstrukcja redakcyjna mogłaby posłużyć wnioskowi prawnemu , iż taka konstrukcja tej części umowy jest wyrazem woli obu stron by w zupełności pominąć pozostałe uregulowania o.w.s. związanych z tym terminem , co prowadziłoby do konstatacji , że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> w ogóle byłaby pozbawiona uprawnienia do dochodzenia kary umownej, w sytuacji kwalifikowanego opóźnienia drugiej strony w realizacji obowiązków umownych w zakresie czasu realizacji dostawy.</p> <p>Tego rodzaju wniosek byłby jednak zbyt daleko idący, gdy wziąć pod rozwagę , że stanowiska procesowe stron, w których nawiązują one do możliwości dochodzenia kary przez spółkę z <span class="anon-block">G.</span> , i którego to uprawnienia w oparciu o wskazane wyżej postanowienia umów , żadna z nich , co do zasady nie wykluczała.</p> <p>Przyjmując zatem , że strony nie wyłączyły umownie takiej możliwości po stronie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wskazać należy , odwołując się do postanowienia art. 5 ust. 3 o.w.s. , że uprawnienie takie powstawało jedynie wówczas , gdyby powódka wyznaczyła spółce z <span class="anon-block">K.</span> dodatkowy termin dostawy , a ta , tego dodatkowego terminu nie dochowała , z przyczyn za które ponosiłaby odpowiedzialność.</p> <p>Z okolicznością ustalonych w sprawie wynika , że taki termin nie był przez powódkę wyznaczony i tym samym nie mogła skutecznie dochodzić roszczenia o ile jej źródłem byłaby kara umowna.</p> <p>Wbrew temu jak przyjął to Sąd I instancji nie sięgniecie przez powódkę po możliwość dochodzenia świadczenia z tytułu kary umownej nie wyłączyło po jej stronie uprawnienia do dochodzenia odszkodowania na warunkach przewidzianych w o.w.s. Warunki powstania roszczenia z tego tytułu oraz brzmienie samej normy statuującej to wyłączenie , nawiązujące właśnie do tylko do sytuacji w której roszczenie z tytułu kary powstaje i ma [ przy braku innego uzgodnienia stron ] wyczerpywać uprawnienie jego beneficjenta niezależnie od rzeczywistego rozmiaru uszczerbku , uprawnia wniosek, iż wyłączenie statuowane przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 484;art. 484 § 1)">art. 484 §1 in fine kc</a> powodować by mogło w rozstrzyganej sprawie niemożność wyrównania w ten sposób tylko takiego uszczerbku ilościowo przekraczającego świadczenie z tytułu kary , który wynikałby z niedochowania przez pozwaną terminu dodatkowego , w sytuacji gdy przyczyny tegoż obciążają pozwaną; nie natomiast takiego , który będąc przejawem niewłaściwego wykonania zobowiązania , przybiera postać niezachowania przez drugą stronę [ zwykłego ] terminu umownego w rozumieniu ogólnej normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 kc.</a> </p> <p>Nie można przy tym , w okolicznościach ustalonych w sprawie, tracić z pola widzenia tego , że powódka nie wyznaczając dodatkowego terminu działała w zaufaniu do kontrahentki , która nie decydowała się na sięgniecie po procedurę wydłużenia terminu realizacji zamówień mimo , że jak się później okazało, musiała mieć już w czasie trwania umowy świadomość , że nie wykona ich w terminie. Kiedy termin dostawy czterech samochodów minął , nadal natomiast konsekwentnie zapewniała , że dostarczy pojazdy o ile nie w terminie , to z nieznacznym opóźnieniem , a uczyni to nawet niemal z dnia na dzień . Kierując się tym , wybudzonym w ten sposób zaufaniem, <span class="anon-block"> (...)</span> mogła wobec tego uznawać , iż zdoła pomimo wszystko wywiązać się ze swoich , objętych ścisłymi terminami wykonania , zobowiązań umownych wobec<span class="anon-block">(...)</span>Wojewódzkich <span class="anon-block"> (...)</span> .</p> <p>W tej sytuacji podzielenie zapatrywania Sądu I instancji , prowadzące w istocie do pozbawienia <span class="anon-block"> spółki (...)</span> możliwości dochodzenia odszkodowania , nie byłoby zasadne szczególnie, gdy nie ma dostatecznego oparcia w treści tak umów stron jak i postanowień o.w s. jego stanowisko zgodnie z którym regulacja dotycząca kary umownej z art. 5 wyłączała możliwość dochodzenia wyrównania szkody na podstawie art. 9 o.w.s. o ile źródłem niewłaściwego wykonania zobowiązania przez sprzedawcę jest niedochowanie terminu dostawy pojazdów Z tego zapisu Ogólnych Warunków takie ograniczenie, nawet w powiązaniu z regulacją dotyczącą kary umownej nie wynika.</p> <p>Dlatego podzielając zarzut apelacyjny powódki , który jakkolwiek został sformułowany jako dotyczący błędu ustaleń , w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej zgłoszonego w pozwie roszczenia , Sąd II instancji dalszą część rozważań poświeci ocenie tego , w jakim zakresie roszczenie odszkodowawcze powódki wobec pozwanej jest ,w okolicznościach ustalonych w sprawie , usprawiedliwione.</p> <p>W pierwszej kolejności ocenie należy poddać te wszystko e zarzuty pozwanej , które miałyby, w razie ich podzielenia, tę odpowiedzialność po jej stronie zniweczyć, a zbudowane na depozycji o tym , iż przekroczenie terminów umownych nastąpiło z przyczyn za które albo to odpowiada <span class="anon-block"> spółka (...)</span> albo też są takimi za których powstanie <span class="anon-block">S. A. (1)</span> nie ponosi odpowiedzialności.</p> <p>Żaden z nich nie jest usprawiedliwiony.</p> <p>Nie ma bowiem racji spółka z <span class="anon-block">K.</span> odwołując się do faktu spóźnionego, wobec uzgodnień umownych, wpłacenia przez <span class="anon-block"> (...)</span> zaliczek na poczet cen pojazdów. Okoliczność ta jest wprawdzie pomiędzy stronami niesporna , tym nie mniej nie prowadzi ona do podzielania omawianego zarzutu, jak również poglądu , że spóźnienie to stanowi o przyczynieniu się powódki do powstania szkody .</p> <p>Oto bowiem mimo tego opóźnienia strona pozwana przystąpiła do realizacji umowy , a przede wszystkim nie skorzystała z możliwości wydłużenia terminu dostawy samochodów dla nabywcy , ku czemu opisany argument faktyczny mógł być dostateczną podstawą. To zaniechanie po stronie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> powoduje , iż zarzut ten należy odeprzeć .</p> <p>Pozbawionym znaczenia dla oceny roszczenia powódki jest ten zarzut pozwanej , który buduje ona okolicznościach związanych z niemożnością uzyskania samochodów od reprezentanta <span class="anon-block"> firmy (...)</span> na Polskę , której jest przedstawicielem. Trudności organizacyjne producenta oraz wynikające stąd opóźnienia w dostawie zamówionych samochodów, są prawnie nie doniosłe dla relacji zobowiązaniowych stron sporu , w tym takimi , które mogłyby stanowić podstawę do zwolnienia spółki z <span class="anon-block">K.</span> od odpowiedzialności odszkodowawczej.</p> <p>Nie ma racji pozwana, gdy nawiązując do brzmienia art. 9 Ogólnych Warunków Sprzedaży nowych samochodów marki <span class="anon-block">M. (...)</span> i wynikających z niego ograniczeń jej odpowiedzialności odszkodowawczej uznaje , że odpowiedzialność ta jest wyłączona.</p> <p>Motywując ten zarzut spółka z <span class="anon-block">K.</span> powołuje tylko jeden argument niweczący a mianowicie , że twierdzona przez przeciwniczkę procesową szkoda nie była wynikiem rażącego niedbalstwa po stronie sprzedającej.</p> <p>Fakty ustalone w sprawie , dotyczące sposobu realizacji przez pozwaną obowiązków umownych , a w szczególności to, w jaki sposób reagowała ona na ponaglenia ze strony kupującej o dostawę pojazdów, uzasadniają ocenę , że zachowanie to nosi znamiona rażącego niedbalstwa.</p> <p>Złożona do akt korespondencja stron dowodzi , że pozwana nie podejmowała z własnej inicjatywy żadnych czynności , wymaganych od lojalnego partnera handlowego, zmierzających do ujawnienia wobec kontrahentki okoliczności , które mogą wpływać na dochowanie przez nią terminów dostawy samochodów.</p> <p>Jej stanowiska w tej sprawie zaczęły być prezentowane dopiero w reakcji na kolejne , coraz bardziej intensywne , pytania drugiej strony o przyczyny nie zachowania terminu już po tym kiedy do przekroczenia pierwszego z nich [ 7 października 2011r ] doszło. Mimo , że już wówczas , powinno być spółce z <span class="anon-block">K.</span> wiadomo jakie są tego przyczyny , a które wskazuje pismo przedstawiciela <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 28 października 2011r ,/ k.92 akt / , będące odpowiedzią na zapytania pozwanej , bez wątpliwości skierowane wcześniej , a których ustalenie , w sytuacji lojalnego działania wobec drugiej strony kontraktów, było możliwe chociażby w drodze telefonicznej czy e- mailowej . Tymczasem w odpowiedziach tych , w sposób oczywiście niezgodny z prawdą informowała powódkę , że samochody zostaną rzeczywiście dostarczone w najbliższych dniach czy wręcz dniu następnym , a przy tym wskazywała , że w jej dyspozycji pozostają dokumenty świadectw homologacyjnych , których skany miała powódka także niemal natychmiast otrzymać , co świadczyć mogło , że rzeczywiście samochody te są już w dyspozycji sprzedającej. Należy także odnotować , iż w jednej z informacji pracownik pozwanej twierdził , że jedyną przeszkodą w niezwłocznym ich wydaniu nabywcy są problemy z transportem , realizowanym przez firmę zewnętrzną na której działanie <span class="anon-block">S. A. (1)</span> nie ma wpływu. Tego rodzaju informacje były przekazywane dopytujących się o przyczyny zwłoki przedstawicieli powódki mimo , że <span class="anon-block"> (...)</span> było wiadomym , iż <span class="anon-block"> (...)</span> grożą kary umowne oraz inne sankcje kontraktowe ze strony <span class="anon-block"> (...)</span> za nieterminowe wykonanie zobowiązań , nawiązanych w reżymie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940760344" title="Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych - Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344 ()">ustawy o zamówieniach publicznych</a>.</p> <p>Taki sposób działania przedstawicieli pozwanej upewniało , dziejącą w zaufaniu do kontrahentki powódkę , że samochody są wykonane i w najbliższym czasie zostaną , chociaż z opóźnieniem , postawione do jej dyspozycji</p> <p>Zakres tego zaufania był tym większy , że w czasie trwania umowy , pozwana nie wskazywała na żadne trudności po swojej stronie w dochowaniu terminów umownych, a szczególnie nie skorzystała z możliwości wydłużenia tych terminów, co tego rodzaju problemy mogłoby sygnalizować drugiej stronie . Stad również powodowa spółka , o czym była już mowa, nie podejmowała kroków zmierzających do realizacji uprawnienia w postaci kary umownej.</p> <p>W sytuacji , gdy poprzednie zapewnienia okazały się nieprawdziwe , a samochody nadal nie zostały wydane nabywcy , wobec kolejnej prośby o wyka śnienie zaistniałej sytuacji , tym razem autorstwa wiceprezesa <span class="anon-block"> spółki (...)</span> , począwszy od 3 listopada 2011r, pozwana zmienia całkowicie argumentację w swoich odpowiedziach [ [nadal sama nie inicjując korespondencji z powódką ]</p> <p>Nie tłumacząc w żaden sposób swoich , oczywiście nieprawdziwych poprzednich stwierdzeń, ujawnia rzeczywiste przyczyny nie dochowania terminu , starając się przy tym wykazywać , że opóźnienie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Co więcej, bez żadnego nawiązania do swoich obowiązków umownych informuje <span class="anon-block"> (...)</span> o tym , że samochody zostaną dopiero wykonane , a później dostarczone nabywca około połowy grudnia 2011r , a zatem ponad dwa miesiące od umownego terminu dostawy pierwszej partii czterech samochodów.</p> <p>Taki sposób postępowania , w sposób oczywisty nielojalnego a także nie profesjonalnego oraz łamiącego zasady współdziałania w wykonaniu zobowiązania należy zakwalifikować jako przejaw rażącego niedbalstwa <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Nie odwołanie się przez nią do argumentu o przekroczeniu ustalonego w tym zapisie umownym limitu ilościowego świadczenia odszkodowawczego [ która nie była także w toku postępowania apelacyjnego przez pozwaną negowana ], pozwala na konstatację iż kwota dochodzona pozwem nie przekracza wielkości w jakiej zgodnie z zapisem art. 9 o.w.s. odszkodowanie może być skutecznie dochodzone.</p> <p>Wszystko to , co powiedziano do tej pory pozwala na sformułowanie wniosku prawnego , iż co do zasady, roszczenie odszkodowawcze strony powodowej jest usprawiedliwione .</p> <p>Rozważając jego zakres ilościowy z punktu widzenia sumy dochodzonej pozwem , na początku przypomnieć należy , że na tę sumę składają się kwoty świadczone przez <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> , <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">T.</span> tytułem kar umownych.</p> <p>W tym kontekście za nie usprawiedliwione należy uznać te zarzuty strony pozwanej w oparciu o które twierdziła ona , że noty księgowe , które określały wysokość tych świadczeń nie dotyczą pojazdów zakupionych u niej uprzednio przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> .</p> <p>Przeczy temu treść złożonych przy odpowiedzi na zarzuty dokumentów , które tę tożsamość potwierdziły. Nie ma też racji pozwana, gdy argumentuje , że niezasadnie , bez negacji roszczeń poszczególnych <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> powódka zapłaciła należności z tytułu kar umownych oraz że część tych należności później odzyskała w ramach dalszych kontaktów natury handlowej z nabywcami samochodów.</p> <p>Powołując pierwszy z argumentów spółka z <span class="anon-block">K.</span> nie uwzględnia , że nawet w sytuacji zwłoki pozwanej kontrahentki <span class="anon-block"> (...)</span> nie mogła , będąc związana reżymem pozyskania zamówienia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940760344" title="Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych - Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344 ()">ustawy o zamówieniach publicznych</a> doprowadzić skutecznie do zmiany postanowień poszczególnych umów , a druga strona , bez narażenia się na zarzut naruszenia dyscypliny budżetowej, odstąpić od dochodzenia kar umownych w warunkach ziszczenia się przesłanek do ich naliczenia , środki z których, <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> były zobligowane odprowadzić do budżetu Państwa.</p> <p>Podnosząc go pozwana nie starała się nawet dowieść na jakiej podstawie spółka z <span class="anon-block">G.</span> mogłaby skutecznie przeciwstawić się żądaniom zapłaty kar umownych i w ten sposób , jak sugeruje , doprowadzić do ograniczenia uszczerbku majątkowego , którego wyrównania poszukuje dochodząc roszczenia określonego pozwem.</p> <p>Dowody w postaci zeznań świadków przeprowadzone w ramach postępowania apelacyjnego dostatecznie dowiodły bezzasadności drogiego z argumentów pozwanej zmierzających do ograniczenia jej odpowiedzialności. Żadna z przesłuchanych osób nie potwierdziła , chociażby pośrednio , aby powódka odzyskała później od <span class="anon-block">K.</span> jakakolwiek część spełnionych świadczeń.</p> <p>Podzieli natomiast należy stanowisko <span class="anon-block"> spółki (...)</span> , zgodnie z którym zakres jej odpowiedzialności odszkodowawczej nie obejmuje , wobec nie wykazania adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonania przez nią umowy, a szkodą identyfikowaną przez powódkę , tej części poniesionego przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> uszczerbku , który wynika z zapłaty kar umownych wobec poszczególnych Wojewódzkich <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span>za okres 11 dni, przypadający pomiędzy 9 grudnia 2011r , kiedy samochody zostały faktycznie przez pozwaną dostarczone , a 20 grudnia 2011r , kiedy otrzymały je od spółki z <span class="anon-block">G.</span> poszczególne <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Ograniczenie to ma tę konsekwencję , że roszczenie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> należy ocenić jako usprawiedliwione do kwoty 205 994, 03 złotego , według następującego wyliczenia:</p> <p>a/ kara umowna dla <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">W.</span> 132 326, 05 złotego. Przy wartości samochodu 1 025 784 zł należność z tego tytułu za 1 dzień zwłoki, przy stawce umownej 0, 3 % stanowi kwota 3077, 35 [ przy przyjęciu pewnego zaokrąglenia eliminującego trzecie miejsce po przecinku ]</p> <p>Wobec tego należność za 11 dni zwłoki to 33 850, 85 złotego</p> <p>b/ kara umowna dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> . 114 073, 92 złotego. Przy wartości każdego z dwóch samochodów po 528 120 złotych , należność z tego tytułu za 1 dzień zwłoki przy stawce umownej 0, 3 % , stanowi kwota , za każdy pojazd , po 1584,36 złotego.</p> <p>Wobec tego należność za 11 dni zwłoki wynosi łącznie 17 427, 96 złotego,</p> <p>c/ <span class="anon-block">K.</span> umowna dla <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> 41 272 złote. Przy wartości każdego z dwóch dostarczonych samochodów po 589600 zł , należność z tego tytułu za jeden dzień kwalifikowanego opóźnienia, przy przyjętej umownie stawce 0, 1 % , wynosi 589,60 złotego.</p> <p>Zatem łącznie przy uwzględnieniu wartości obu pojazdów za 11 dni zwłoki należność ta zamyka się kwotą 12 971, 20 złotego.</p> <p>Kwoty te, liczone łącznie , stanowią wielkość ilościową ograniczenia odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej [ 287 672 złote – { 33850,85 zł + 12971,20 zł + 34855,92 zł } razem 205 994 , 03zł .</p> <p>Żądanie przyznania odsetek zostało uwzględnione przez Sąd II instancji w całości, przy czym początkowy termin ich naliczania od należności głównej Sąd oznaczył od daty stempla pocztowego nadania przesyłki zawierającej pozew / k. 117 akt /</p> <p>Z podanych wyżej przyczyn, w uznaniu apelacji strony powodowej za w części uzasadnioną, Sąd Apelacyjny orzekł reformatoryjnie , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art 386 §1 kpc</a>. [ pkt I.1 i 2. sentencji wyroku ]</p> <p>Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd II instancji zastosował norm <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100</a> zd drugie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>, uwzględniając przy wzajemnym ich rozliczeniu pomiędzy stronami to, że powódka wykazała swoje roszczenie w 71 % , a pozwana skutecznie się przed nim obroniła w zakresie 29 %</p> <p>Poniesione przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> koszty w postępowaniu przed Sądem I instancji [ opłata od pozwu i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ] to łącznie kwota 21 601 złotych. Celowo poniesione koszty przeciwniczki procesowej to 7217 zł. Biorąc pod uwagę podany wyżej wskaźnik , po wzajemnym potrąceniu , powódka ma prawo do otrzymania od pozwanej z tego tytułu sumy 13 243, 78 złotego [ pkt I.3. sentencji wyroku ]</p> <p>W pozostałym zakresie apelacja powódki została ,w uznaniu jej za niezasadną, oddalona , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> [ pkt II sentencji orzeczenia ]</p> <p>Wskazany wyżej współczynnik został zastosowany przez Sąd Apelacyjny także przy określeniu obowiązków stron z tytułu wzajemnego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego do których zaliczono także te , które strony poniosły w związku postępowaniem zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. Wziąwszy pod uwagę ,że powódka poniosła opłatę od apelacji , należne jej jest wynagrodzenie za zastępstwo w postępowaniu zażaleniowym oraz apelacyjnym, a pozwanej wynagrodzenie pełnomocnika w obu tych postępowaniach i dodatkowo należy uwzględnić opłatę od zażalenia do Sądu Najwyższego złożoną przez spółkę z <span class="anon-block">K.</span> , po wzajemnym potrąceniu powódka jest uprawniona do otrzymania od pozwanej z tego tytułu kwoty 13 165, 45 złotego. [ pkt III sentencji orzeczenia ]</p> </div>