II Ca 2557/13

<p>Sygnatura akt II Ca 2557/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="216"/> <col width="494"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Katarzyna Biernat-Jarek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SO Krzysztof Wąsik (sprawozdawca)</p> <p>SR (del.) Anna Serzysko</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Małgorzata Łojewska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. w Krakowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. T. (1)</span> </p> <p>przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie</p> <p>z dnia 21 października 2013 r., sygnatura akt I C 214/13/S</p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok nadając mu brzmienie:</p> <p>„I. zasądza od strony pozwanej Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">P. T. (1)</span> kwotę 5978 zł (pięć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt osiem złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty;</p> <p>II. oddala powództwo w pozostałej części;</p> <p>III. zasądza od strony pozwanej Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">P. T. (1)</span> kwotę 913 zł (dziewięćset trzynaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.”;</p> <p>2.  oddala apelację w pozostałej części;</p> <p>3.  nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 225,23 zł (dwieście dwadzieścia pięć złotych dwadzieścia trzy grosze) tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa;</p> <p>4.  nakazuje pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 675,67 zł (sześćset siedemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt siedem groszy) tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa;</p> <p>5.  zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2014 r.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 października 2013 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie oddalił powództwo <span class="anon-block">P. T. (1)</span> przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> o zapłatę (pkt I) oraz zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II).</p> <p>Sąd oparł się na następującym stanie faktycznym. Bezspornym było, że powód <span class="anon-block">P. T. (1)</span> jest właścicielem lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> oraz lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 24 lipca 2012 r. nakazano <span class="anon-block">O. O. (1)</span> opuszczenie i opróżnienie lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz wydanie go powodowi. Obowiązek powyższy został wstrzymany do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Ponadto Sąd Rejonowy ustalił, że lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> zajmuje nadal <span class="anon-block">O. O. (1)</span>, która uiszcza na rzecz powoda czynsz w wysokości 223 zł. Powód zamierzał zamieszkać w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, który zakupił w 2004 r., dlatego też wypowiedział lokatorce umowę najmu lokalu za 3-letnim okresem wypowiedzenia. W chwili zakupu powód wiedział, że w lokalu zamieszkuje lokatorka <span class="anon-block">O. O. (1)</span>. Standard lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest niski, przed zamieszkaniem w nim konieczne byłoby przeprowadzenie remontu (doprowadzenie wody i kanalizacji, zainstalowanie kabiny prysznicowej) o koszcie ok. 5 000 zł. W 2007 r. powód zakupił lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w którym zamieszkuje od stycznia 2010 r.. Standard lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jest dosyć wysoki. Lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> zakupiony został na kredyt i powód zamierzał go wynająć, aby móc spłacać kredyt. Obecna wysokość raty kredytu wynosi ok 2 500 – 2 800 zł (w zależności od kursu franka szwajcarskiego). Wynagrodzenie powoda wynosi ok. 3 500 zł miesięcznie.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o zeznania świadków, zeznania powoda oraz przedłożone dokumenty. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego albowiem w ocenie Sądu nie miała on istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Oddalając powództwo Sąd Rejonowy wskazał na brzmienie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18)">art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> [dalej – uopl], <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 kc.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18)">art. 18</a> uopl podstawą określenia wysokości odszkodowania jest czynsz najmu lokalu zajmowanego przez osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego. Niewątpliwie powód, wskutek bezprawnego zaniechania Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> poniósł szkodę, albowiem pomimo wyroku nakazującego eksmisję z lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> z jednoczesnym wstrzymaniem jej wykonania do czasu zaoferowania byłej lokatorce lokalu socjalnego nie mógł faktycznie dysponować lokalem ani z niego korzystać, musiał tolerować obecność byłej lokatorki, był pozbawiony możliwości pobierania z lokalu pożytków. W niniejszym postępowaniu powód domagał się jednak odszkodowania za niedostarczenie przez stronę pozwaną lokalu socjalnego obliczając wysokość szkody z uwzględnieniem wysokości czynszu wolnorynkowego możliwego do uzyskania za inny lokal, tj. przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Konstrukcja roszczenia odszkodowawczego wynikająca z art. 18 wskazanej ustawy wyłącza jednak możliwość objęcia szkodą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 kc</a> czynszu za lokal inny niż objęty wyrokiem eksmisyjnym. Zdaniem Sądu Rejonowego, między szkodą wyliczoną w sposób dochodzony przez powoda w niniejszym postępowaniu, tj. w wysokości czynszu wolnorynkowego możliwego do uzyskania za lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a zaniechaniem strony pozwanej polegającym na niedostarczeniu lokalu socjalnego dla lokatorki zamieszkałej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> istnieje związek przyczynowy, lecz wbrew <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 kc</a> nie ma on charakteru adekwatnego, obiektywnego związku przyczynowego. Zastosowana przez powoda konstrukcja odpowiedzialności odszkodowawczej miałaby charakter odpowiedzialności nieograniczonej, mającej swe źródło w delikcie strony pozwanej, a powiązane z jakimkolwiek działaniem powoda. W kontekście zakresu odpowiedzialności strony pozwanej irrelewantne prawnie są cele, jakie miały być realizowane przez zakup lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i wzrost kursu waluty, w której powód uzyskał kredyt hipoteczny. Sąd Rejonowy ustalił, że z uwagi na brak wykazania przez powoda, istnienia adekwatnego, obiektywnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą polegającą na braku możliwości czerpania pożytków z lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a zaniechaniem strony pozwanej polegającym na niedostarczeniu lokalu socjalnego dla lokatorki zajmującej lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, strona pozwana nie ponosi odpowiedzialności za szkodę dochodzoną przez powoda niniejszym pozwem. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>.</p> <p>Apelację od tego orzeczenia wniósł powód, zaskarżając je w całości i zarzucając:</p> <p>1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 uopl w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 kc</a> poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu, że:</p> <p>- konstrukcja roszczenia odszkodowawczego wynikająca z art. 18 ustawy wyłącza możliwość objęcia szkodą czynszu za lokal inny niż lokal objęty wyrokiem eksmisyjnym, podczas gdy z obecnego brzmienia art. 18 ust. 5 wynika, że odpowiedzialność gminy oparta jest na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 kc</a>, a zatem obejmuje wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości i nie podlega żadnym ograniczeniom. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego podał, że art. 18 ust. 5 ustawy literalnie odnosi się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 kc</a>, który nie przewiduje żadnych ograniczeń w odpowiedzialności odszkodowawczej, wprowadzając zasadę pełnego odszkodowania, a wykładania art. 18 ustawy zaprezentowana przez Sąd Rejonowy odpowiada nieaktualnemu już brzmieniu tego przepisu, który został uznany za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">konstytucją</a>,</p> <p>- pomiędzy zaniechaniem strony pozwanej w postaci braku dostarczenia lokalu socjalnego, a wykazywaną przez powoda szkodą wynikającą z braku możliwości przeprowadzenia się do tego lokalu oraz wynajęcia zajmowanego obecnie lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, nie ma adekwatnego związku przyczynowego, podczas gdy w rzeczywistości szkoda wykazana przez powoda jest normalnym, typowym, oczekiwanym w zwykłej kolejności rzeczy następstwem zaniechania pozwanej, nie będącym rezultatem jakiegoś zupełnie wyjątkowego zbiegu okoliczności. Okoliczności zakupu lokalu na <span class="anon-block">ul. (...)</span> w celu zamieszkania w nim oraz lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w celu wynajęcia i spłacania kredytu są bardzo istotne dla stwierdzenia, czy szkoda pozostaje w normalnym związku przyczynowym z zaniechaniem Gminy. Skoro Sąd Rejonowy ustalił, że powód zamierza się wprowadzić do lokalu na <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wynająć, jego szkoda nie jest hipotetyczna. Uznać wręcz należy, że gdyby Gmina wywiązała się z obowiązku dostarczenia lokalu, powód nie poniósłby szkody we wskazanej wysokości. Powołując się na orzecznictwo podał, że chybione jest twierdzenie Sądu Rejonowego, jakoby konstrukcja odpowiedzialności odszkodowawczej miała mieć charakter odpowiedzialności nieograniczonej, bowiem odpowiedzialność ta jest ograniczona do normalnych następstw zaniechania gminy, do których należy również zaliczyć brak możliwości zamieszkania w lokalu objętym eksmisją i tym samym brak możliwości wynajęcia dotychczas zajmowanego lokalu. Sąd oceniając adekwatność związku przyczynowego nie wskazał szczegółowo, jakie elementy związku przyczynowego kwestionuje i nie odniósł się do wywodów powoda w tym zakresie. Powołując się na orzecznictwo podniósł, że wbrew twierdzeniom Sądu Rejonowego adekwatny związek przyczynowy nie musi być związkiem bezpośrednim, gdzie jedno zdarzenie jest wynikiem drugiego, ale może być to związek pośredni. Dodał, że gdyby pozwana wywiązała się ze swojego ustawowego obowiązku, powód przeprowadziłby się do lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i wynająłby lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a tym samym uzyskiwałaby dodatkowe dochody, których w spornym okresie był pozbawiony. Pozbawienie powoda tej realnej możliwości powiększenia majątku jest źródłem szkody i obowiązku naprawienia jej przez pozwaną. Normalnym następstwem zaniechania gminy jest bowiem brak możliwości zamieszkania przez powoda w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, tak samo jak normalnym następstwem braku możliwości zamieszkania w tym lokalu jest brak możliwości wynajęcia lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w którym powód zamieszkuje obecnie;</p> <p>2) naruszenie przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> poprzez oddalenie wniosku dowodowego powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania czynszów, podczas gdy dowód ten ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, bowiem pozwoliłby obliczyć wysokość poniesionej przez powoda szkody przez porównanie stanu majątku powoda istniejącego po zaniechaniu pozwanej dostarczenia lokatorowi lokalu socjalnego, z możliwym stanem tego majątku w przypadku, gdyby pozwana wywiązała się z tego obowiązku.</p> <p>Powód wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego o oddalony przez Sąd Rejonowy dowód z opinii biegłego oraz o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, a także o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>W odpowiedzi na apelację strona pozwana, wnosząc o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego oraz popierając dotychczasowe stanowisko, zakwestionowała zarzuty powoda i stwierdziła że orzeczenie odpowiada prawu.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja powoda zasługiwała na uwzględnienie co do zasady i w przeważającej mierze co do wysokości.</p> <p>Jak wynika z brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 3)">art. 18 ust. 1 i 3</a> o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego i uprawnione do lokalu socjalnego lub zamiennego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> wskazanej ustawy, jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że przewidziane w tym przepisie roszczenie odszkodowawcze właściciela lokalu przeciwko gminie obejmuje wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości (wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r., V CSK 31/08, niepubl. i z dnia 13 stycznia 2010 r., II CSK 323/09, niepubl., uchwała z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 12/12, OSNC 2012/12/138, postanowienie z dnia 25 czerwca 2008 r. III CZP 46/08, niepubl.). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> u.o.p.l. nie limituje pojęcia szkody, w szczególności nie ogranicza jej do utraconego czynszu najmu za lokal objęty wyrokiem eksmisyjnym. Wprost przeciwnie, regulacja ta odnosi się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, który nie przewiduje żadnych ograniczeń odpowiedzialności odszkodowawczej. Treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> u.o.p.l. odwołująca się - w kwestii roszczenia odszkodowawczego, właściciela lokalu przeciwko gminie - do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, jest wynikiem zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny mechanizmu ograniczającego zakres odpowiedzialności gminy z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku sądowego, orzekającego eksmisję (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l.). Na gruncie poprzedniego stanu prawnego obowiązywała regulacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a>, z której wynikało, że jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku sądowego, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze od gminy w wysokości odpowiadającej różnicy między odszkodowaniem określonym w ust. 2 a odszkodowaniem płaconym przez byłego lokatora, o ile osoba ta nadal zamieszkuje w lokalu właściciela. Trybunał dwukrotnie zajmując się problemem zgodności wskazanego mechanizmu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">konstytucją</a> wskazywał na rzeczywiste ograniczenie zakresu usprawiedliwionych roszczeń odszkodowawczych właściciela lokalu w sytuacji, kiedy gmina pozostaje w zwłoce i nie dostarcza eksmitowanemu lokatorowi lokalu socjalnego. Trybunał Konstytucyjny uznał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.01.2005 r., ograniczający wysokość odszkodowania, za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 64;art. 64 ust. 1)">art. 2, 64 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3;art. 77;art. 77 ust. 1)">art. 31 ust. 3 oraz art. 77 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3)">art. 31 ust. 3 Konstytucji RP</a> (wyrok z dnia 23.05.2006 r., SK 51/05 Dz. U. z 2006 r., nr 94, poz. 657), oraz za sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 77;art. 77 ust. 1;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 77 ust. 1, art. 21 ust. 1</a> i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 1;art. 64 ust. 3)">art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP</a> (wyroki Trybunału z dnia 11.09.2006 r. - Dz. U. nr 167, poz. 1193). W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2006 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ograniczenie wysokości odpowiedzialności odszkodowawczej gminy z tytułu niewywiązania się z obowiązku dostarczenia dłużnikowi lokalu socjalnego zmusza do uznania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l. za <em> <!-- -->lex specialis</em> wobec <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> (P 14/06, OTK ZU 2006/5A/58). Zasada pełnej kompensacji szkody poniesionej z tytułu bezprawnego działania władzy publicznej jest jedynie dyrektywą kierunkową i dopuszcza uzasadnione wyjątki, uznał jednak również, iż w przypadku odpowiedzialności odszkodowawczej gminy „na tle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l. brak konstytucyjnie aprobowanego usprawiedliwienia ograniczenia odpowiedzialności odszkodowawczej”. Na gruncie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l. dla gmin bardziej opłacalne było „niewykonywanie prawomocnych wyroków sądowych, okupione stosunkowo niewielkimi kwotami z tytułu różnicy pomiędzy wysokością czynszu rynkowego a wysokością odszkodowania należnego od byłego lokatora niż długofalowe inwestowanie w budowę i odtwarzanie mieszkaniowego zasobu gminy”. Wskazane powyżej argumenty wpłynęły na ukształtowanie zasad odpowiedzialności gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> W konsekwencji z dniem 19 września 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 września 2006 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l. został uchylony, a z dniem 1 stycznia 2007 r. w życie wszedł <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a>. Porównanie brzmienia wskazanych przepisów – uchylonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">art. 18 ust. 4</a> i aktualnie obowiązującego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> – pozwala jednoznacznie wskazać na różnicę w zakresie wysokości odpowiedzialności odszkodowawczej gminy. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4)">Art. 18 ust. 4</a> u.o.p.l. limitował wysokość odszkodowania wiążąc go bezpośrednio z lokalem objętym eksmisją, podczas gdy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> umożliwia właścicielom lokali dochodzenie od gminy odszkodowania na zasadach ogólnych, a zatem w zakresie wyznaczonym przez treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a> </p> <p>Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> jest szkoda w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>. Zgodnie z <span class="underline"> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> </span> każda osoba zobowiązana do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Konieczne jest wskazanie zdarzenia, z którym osoba dochodząca odszkodowania wiąże powstanie szkody, określenie tej szkody oraz ustalenie, czy wskazane zdarzenie jest przyczyną tejże szkody, a więc czy było ono koniecznym warunkiem jej wystąpienia, przy czym normalny związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w zestawie wszystkich przyczyn i skutków określone przyczyny wywołują normalnie, w zwykłej kolejności rzeczy albo z wysokim prawdopodobieństwem tego rodzaju skutki. Ocena, czy skutek jest normalny powinna być zobiektywizowana i oparta na całokształcie okoliczności sprawy oraz opierać się na doświadczeniu życiowym (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4.10.2012 r., I CSK 665/11, niepubl.). Ponadto zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> szkoda obejmuje straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Strata obejmuje zmniejszenie aktywów lub zwiększenie pasywów poszkodowanego, a więc rzeczywisty uszczerbek w majątku należącym do niego w chwili zdarzenia, za które odpowiedzialność została przypisana oznaczonemu podmiotowi. Utracone korzyści obejmują tę część majątku poszkodowanego, o którą się jego aktywa nie powiększyły lub pasywa nie zmniejszyły, a skutek ten nastąpiłby, gdyby nie owe zdarzenie sprawcze, za które odpowiedzialność została przypisana oznaczonemu podmiotowi. Ocena zakresu szkody, pozostającej w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem stanowiącym źródło szkody, powinna opierać się na porównaniu stanu majątku poszkodowanego istniejącego po wystąpieniu zdarzenia wyrządzającego szkodę, z możliwym stanem tego majątku w przypadku, gdyby zdarzenie to nie wystąpiło, z uwzględnieniem warunku, czy stan ten jest typowym, zazwyczaj występującym następstwem zdarzenia wyrządzającego szkodę (<em> <!-- --> <span class="anon-block">K. W.</span>,</em> Komentarz do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20062491833" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1833 ()">ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a>, e-lex 2007). Cechą charakterystyczną metody dyferencyjnej jest uwzględnienie wszelkich następstw określonego zdarzenia dla majątku poszkodowanego, a więc nie tylko bezpośrednich skutków dla poszczególnych dóbr (np. uszkodzeń samochodu, mieszkania), ale i dalszych konsekwencji dla wszelkich dóbr składających się na majątek poszkodowanego (np. możliwości wykonywania zawodu, zamieszkania). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>, stanowiąc, że naprawieniu podlega strata i utracone korzyści, wyraża regułę pełnego odszkodowania w granicach szkody prawnie relewantnej.</p> <p>Analiza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> u.o.p.l. prowadzi do wniosku, że brak jest szczególnych podstaw do limitowania zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej gminy poprzez m.in. ograniczenie jej jedynie do poniesionych przez poszkodowanego strat. W wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r. (III CZP 46/08), Sąd Najwyższy wskazał, że roszczenie odszkodowawcze właściciela lokalu przeciwko gminie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> u.o.p.l. w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> obejmuje wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości. Sąd Najwyższy dokonywał oceny czy normalnym następstwem bezczynności gminy jest - w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> - jedynie szkoda, która bezpośrednio wiąże się z lokalem zajmowanym przez osobę posiadającą ustawowe prawo do lokalu socjalnego (czyli szkoda w postaci czynszu najmu tego lokalu), czy też szkoda polegająca na braku możliwości korzystania z tego lokalu przez zamieszkanie w nim właściciela i zwolnienie w ten sposób innego lokalu w celu wynajęcia go osobom trzecim. Zawarte w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> u.o.p.l. odwołanie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> oznacza, iż brak jakichkolwiek przesłanek do wprowadzenia ograniczeń w zakresie stosowania tego przepisu, a w konsekwencji do stosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a> Nie odnotowano też w judykaturze jakichkolwiek rozbieżności w tym zakresie. Obowiązywanie zasady pełnego odszkodowania w ramach odpowiedzialności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, nie budzi żadnych wątpliwości. Na możliwość i racjonalność przyznania poszkodowanemu odszkodowania w wysokości innej niż odpowiadająca wartości czynszu za lokal zajmowany przez osobę, co do której Sąd orzekł eksmisję z obowiązkiem gminy dostarczenia lokalu socjalnego wskazał wprost Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 maja 2013 r. (I ACa 1534/12), wydanym na gruncie podobnej sprawy. Uznał on, że roszczenie odszkodowawcze właściciela lokalu przeciwko gminie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 5)">art. 18 ust. 5</a> u.o.p.l. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> obejmuje wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości, a zatem także utratę korzyści z wynajmu innego lokalu należącego do wierzyciela (niż bezprawnie zajęty przez osobę, której nie udało się eksmitować), który musiał on jednak sam zajmować nie mogąc mieszkać we własnym lokalu z uwagi na przebywanie w nim bezprawnego lokatora.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że powód domagał się od Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> odszkodowania w wysokości czynszu najmu lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, którego nie mógł wynająć (a tym samym uzyskiwać zysku z czynszu) z uwagi na niemożność wprowadzenia się do innego lokalu, którego również był właścicielem (<span class="anon-block">ul. (...)</span>), gdyż ten zajmowany był przez lokatorkę, której gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego. Wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, żądanie powoda jest co do zasady uzasadnione, a przedstawiona przez niego koncepcja popierająca żądanie i określająca zakres odpowiedzialności gminy znajdują uzasadnienie w wykładni historycznej analizowanych przepisów, orzecznictwie i doktrynie. Jak wynika z przedstawionych powyżej rozważań prawnych, właściciel lokalu może dochodzić od gminy, zobowiązanej do dostarczenia lokatorowi lokalu socjalnego, odszkodowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, odszkodowania, które obejmuje pokrycie pełnej szkody, a nie jedynie odszkodowania w wysokości wartości czynszu należnego za mieszkiwanie w lokalu podlegającym eksmisji. Wbrew twierdzeniom Sądu Rejonowego zastosowana przez powoda konstrukcja nie ma charakteru odpowiedzialności nieograniczonej. Odpowiedzialność gminy za niewypełnienie ustawowego obowiązku zapewnienia eksmitowanemu lokatorowi, lokalu socjalnego, o którym to uprawnieniu orzeczono prawomocnym wyrokiem, jest bowiem ograniczona do normalnych następstw zaniechania gminy, do których należy również zaliczyć brak możliwości zamieszkania w lokalu objętym eksmisją i tym samym brak możliwości wynajęcia dotychczas zajmowanego lokalu. Ustalenie należnego powodowi odszkodowania sprowadzało się do oceny normalnych następstw zaniechania gminy, z którego wynikła szkoda, oraz pokrycia strat i utraconych korzyści powoda. Jak wskazano powyżej, ocena wysokości odszkodowania w takiej sytuacji następuje poprzez porównanie rzeczywistego stanu dóbr poszkodowanego z chwili dokonywania ustaleń i stanu hipotetycznego, jaki istniałby, gdyby do zdarzenia sprawczego nie doszło. Szkoda w postaci utraconych korzyści ma charakter hipotetyczny, ponieważ w ramach tego pojęcia poszukujemy odpowiedzi na pytanie, jak kształtowałby się stan praw i interesów poszkodowanego, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Nie ulega wątpliwości, iż należy tu uwzględniać tylko takie następstwa w majątku poszkodowanego, które oceniając rzecz rozsądnie, według doświadczenia życiowego, w okolicznościach danej sprawy dałoby się przewidzieć, iż wzbogaciłyby majątek poszkodowanego. W wyroku z dnia 21 czerwca 2002 r. (IV CKN 382/00, niepubl.) Sąd Najwyższy przyjął, iż w razie dochodzenia naprawienia szkody w postaci utraconych korzyści, musi być ona przez żądającego odszkodowania wykazana z tak dużym prawdopodobieństwem, że praktycznie w świetle doświadczenia życiowego można przyjąć, że utrata korzyści rzeczywiście miała miejsce. Wysokość żądanego przez powoda odszkodowania uzależniona jest od wykazania przez niego przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej gminy. Fakt poniesienia przez powoda szkody nie budzi wątpliwości, bowiem wbrew swojej woli, wskutek zaniechania podmiotu zobowiązanego do dostarczenia lokalu socjalnego, został on pozbawiony możliwości zamieszkania w należącym do siebie lokalu, a tym samym dysponowania przedmiotem własności. Wykazania wymagał fakt, że zaniechanie gminy pozostaje w normalnym związku przyczynowym z poniesiona przez niego szkodą. Przeprowadzone przed Sądem Rejonowym postępowanie dowodowe pozwala na przyjęcie istnienia tego związku. Normalnym następstwem zaniechania gminy jest pozbawienie powoda prawa wyboru lokalu, w którym chce mieszkać i tego, który chce wynająć, wyboru opartego na rachunku ekonomicznym i racjonalnych, życiowych potrzebach. To powód jako właściciel lokali przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i <span class="anon-block">ul. (...)</span> ma uprawnienie <em> <!-- -->erga omnes</em> do dysponowania nieruchomościami, w szczególności do samodzielnego decydowania o ich przeznaczeniu. W kontekście powyższego nie sposób zaakceptować stanowiska Sądu Rejonowego, jakoby irrelewantne prawnie były takie okoliczności jak m.in. cel zakupu mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Powód w pozwie wskazał, że zakup tego mieszkania był inwestycją, a celem powoda było jego wynajęcie i przeznaczanie otrzymywanego czynszu na spłacanie kredytu hipotecznego. Z treści wypowiedzenia wystosowanego przez powoda lokatorce w dniu 3 lutego 2008 r. wynika też bezsprzecznie, że podstawą jego dokonania były przepisy art. 11 ust. 5 i 7 u.o.p.l., a powód dokonał wypowiedzenia z zapowiedzianym zamiarem zamieszkania w lokalu na <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Zamiar ten powód wówczas wyartykułował w sposób absolutnie obiektywny, w żaden sposób nie mogąc przewidzieć przecież mającego toczyć się za kilka lat na tym tle sporu sądowego. Dokonanie wypowiedzenia było skuteczne i nastąpiło z zachowaniem wymogów prawa, w szczególności <span class="anon-block">O. O. (2)</span> został wyznaczony wskazany przepisami termin 3 lat na opuszczenie lokalu. Brak podstaw by kwestionować wolę powoda do zamieszkania w lokalu i prawdziwość podanych przez niego przyczyn wypowiedzenia umowy najmu, w szczególności nie pozwala na to zgromadzony materiał dowodowy, nie czyniła też tego sama lokatorka. Powód przesłuchany na rozprawie w dniu 21 października 2013 r. podał, że chce wprowadzić się do mieszkania na <span class="anon-block">ul. (...)</span> natychmiast po wyprowadzce lokatorki, a z czynszu uzyskiwanego z wynajęcia lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> zamierza spłacać raty kredytu. Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych oparł się ponadto na zeznaniach <span class="anon-block">J. T.</span> i <span class="anon-block">T. T.</span>. Świadkowie potwierdzili, że powód kupił mieszkanie przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jako inwestycję na przyszłość, a aktualnie chciał je wynająć, aby spłacać kredyt hipoteczny środkami uzyskanymi z wynajmu mieszkania. Świadkowie potwierdzili plany powoda co do przeznaczenia lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i chęci przeprowadzki na <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Materiał dowodowy nie daje podstaw by to kwestionować. Jego plany co do zamieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> potwierdzają dowody z postaci zeznań świadków i dokumenty, które były niekwestionowane. Sąd Rejonowy dał im wiarę w całości, niemniej jednak wskutek przyjęcia w przedmiotowym stanie faktycznym nieprawidłowej koncepcji odpowiedzialności odszkodowawczej Gminy, nie uwzględnił w pełni ich waloru dowodowego. Sytuacja powoda jest szczególna - jest właścicielem dwóch lokali, jednego podlegającego opróżnieniu i drugiego, zakupionego jako inwestycja, który ma zamiar wynająć. Gdyby powód był właścicielem tylko jednego lokalu, a brak eksmisji zmusiłby go do wynajęcia lokalu na wolnym rynku, to jego szkodą byłby czynsz płacony za wynajmowany przez niego lokal, a nie za lokal będący jego własnością, bo to co by płacił ponad byłoby jego uszczerbkiem majątkowym. W przedmiotowym stanie faktycznym poniesioną przez powoda szkodą jest to, czego z uwagi na niemożność wynajęcia lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie osiągnął.</p> <p>Mając to na uwadze uznać należało, że w istocie Sąd Rejonowy naruszył wskazane w apelacji przepisy prawa materialnego.</p> <p>Z doświadczenia życiowego wiadomo, że podana przez powoda propozycja czynszu najmu mieszkania przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, uwzgledniająca jego położenie w centrum miasta, stan budynku i wysoki standard lokalu oraz wyposażenie, jest racjonalna i realna do osiągnięcia. Celem zweryfikowania żądanej przez powoda kwoty odszkodowania, mającej odpowiadać czynszowi najmu lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zgodnie z wnioskiem powoda Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego <span class="anon-block">P. T. (2)</span>. Biegły dokonując oceny rynkowej wartości czynszu najmu przedmiotowego lokalu w okresie od sierpnia do listopada 2012 r. ustalił jego wartość na kwotę 6 870 zł. Żadna ze stron nie zakwestionowała opinii biegłego, a Sąd Okręgowy oceniając jego wiedzę i doświadczenie nie miał zastrzeżeń do rzetelności i profesjonalizmu jego pracy oraz obiektywności przedstawionych wniosków. Powodowi należała się więc wyliczona przez biegłego kwota tytułem odszkodowania. Kwotę tę należało oczywiście pomniejszyć o czynsz otrzymywany przez powoda w istotnym dla sprawy okresie przez osobę zajmującą jego lokal na <span class="anon-block">ul. (...)</span>, bo o tyle jego szkoda jest mniejsza. Czynsz ten, co było niesporne, wynosił 223 zł miesięcznie, a więc za cztery miesiące wyniósł 892 zł. Pomniejszenie kwoty 6 870 zł o 892 zł dało ostatecznie należną powodowi kwotę odszkodowania w wysokości 5 978 zł.</p> <p>O odsetkach należało orzec na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc.</a> </p> <p>Zmiana wyroku Sądu I instancji musiała też wpłynąć na zmianę orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu. Zasądzając kwotę 5 978 zł powództwo zostaje uwzględnione w 75%, co skutkuje stosunkowym rozłożeniem kosztów procesu między strony przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>. Powód poniósł łącznie koszty procesu w kwocie 1 617 zł (400 zł – opłata od pozwu i 1 217 zł – wynagrodzenie jego pełnomocnika z opłatą skarbową), zaś strona pozwana poniosła łącznie koszty w kwocie 1 200 zł wynagrodzenia jej pełnomocnika. Łącznie koszty procesu to zatem 2 817 zł. Powód powinien ponieść 25% łącznej sumy kosztów czyli 704 zł, a skoro poniósł 1 617 zł, to należy mu się zwrot kosztów procesu w wysokości brakujących mu 913 zł.</p> <p>Apelacja powoda została uwzględniona także w 75%, a zatem powód powinien ponieść 25% a strona pozwana 75% wszystkich kosztów postępowania odwoławczego. Tutaj też zastosowano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a>. Powód poniósł łącznie koszty w kwocie 1 000 zł (400 zł – opłata od apelacji i 600 zł wynagrodzenia jego pełnomocnika obliczonego na podstawie § 6 pkt 4 § 13 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie), zaś strona pozwana poniosła łącznie koszty w kwocie 600 zł wynagrodzenia jej pełnomocnika. Łącznie koszty postępowania odwoławczego to zatem 1 600 zł. Powód powinien ponieść 25% tej sumy czyli 400 zł, a skoro poniósł 1 000 zł, to należy mu się zwrot kosztów w wysokości brakujących mu 600 zł.</p> <p>Według tej samej proporcji (25% powód – 75% strona pozwana) należało rozdzielić między strony koszt opinii biegłego <span class="anon-block">T.</span>, który wyniósł 900,90 zł.</p> <p>Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie powołanych wyżej przepisów i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">385 kpc</a>, orzeczono jak w sentencji.</p> </div>