I C 46/14

<p>Sygn. akt I C 46/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 16 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Sokółce I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący SSR Daniel Czech</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. w Sokółce</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">C. L.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>postanawia:</p> <p>I.  odrzucić pozew,</p> <p>II.  odstąpić od obciążania powoda kosztami procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 17 lutego 2014 r. i skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Oddział w <span class="anon-block">P.</span> powód żądał zapłaty na jego rzecz od pozwanego kwoty 100,00 zł wraz z odsetkami.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Oddział w <span class="anon-block">P.</span> wniósł o oddalenie powództwa oraz o odrzucenie pozwu z uwagi na nieprawidłowe oznaczenie strony.</p> <p>Wobec ubezwłasnowolnienia powoda postępowanie w sprawie zostało zawieszone, następnie zaś - w związku z ustanowieniem mu opiekuna w osobie <span class="anon-block">A. L.</span> – podjęte. W wyznaczonym przez Sąd terminie opiekun prawny powoda nie wyraził zgody na podtrzymywanie żądania pozwu, jak i udzielonego przez powoda pełnomocnictwa adw. <span class="anon-block">A. K.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zdolność sądowa oraz procesowa należą do bezwzględnych przesłanek procesowych, których brak sąd winien brać pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Konsekwencją prowadzenia postępowania obarczonego takim brakiem pozostaje nieważność postępowania. Zgodnie z przepisem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (pkt. 3;§ 1;art. 199)">pkt. 3 § 1 art. 199 k.p.c.</a> Sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.</p> <p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 64;art. 64 § 1;art. 64 § 1(1))">art. 64 § 1 i § 1^{<!-- -->1}. k.p.c.</a> przewidują zaś, iż każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa) oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.</p> <p>Zdolność sądowa jest atrybutem zdolności prawnej (rozumianej jako możność posiadania prawa i obowiązków), która faktycznie warunkuje posiadanie zdolności sądowej.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 8)">art. 8 k.c.</a> każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Posiadają ją również osoby prawne, którymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 33)">art. 33 k.c.</a>). W odniesieniu do osób prawnych, ich powstanie, ustrój i ustanie określają właściwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 35)">art. 35 k.c.</a>).</p> <p>Zagadnienie zasad prowadzenia działalności gospodarczej, w tym podmiotów zagranicznych w Polsce normuje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ()">ustawa z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej</a> (Dz. U. tj. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.).</p> <p>Stosownie do art. 13 ust. 1 tego aktu normatywnego osoby zagraniczne z państw członkowskich Unii Europejskiej, z państw członkowskich <span class="anon-block"> (...) Stowarzyszenia (...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz osoby zagraniczne z państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa z Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak obywatele polscy.</p> <p>Przedsiębiorcy zagraniczni mogą też tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Polski (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 (art. 85)">art. 85 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej</a>).</p> <p>Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego może zatem prowadzić działalność gospodarczą, nie posiada on jednakże odrębnej od przedsiębiorcy zagranicznego zdolności sądowej i nie może występować we własnym imieniu przed sądem (M. Szydło, Charakter prawny oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, Glosa 2004/12/19; M. Sieradzka, Swoboda działalności gospodarczej, Komentarz do aryt. 85, LEX).</p> <p>Szczegulne regulacje przewidziane zostały w stosunku do podmiotów będących zagranicznymi zakładami ubezpieczeń. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (art. 105;art. 105 ust. 1)">art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej</a> (Dz. U. tj. z 2013 r., poz. 950 z późn. zm.) zagraniczny zakład ubezpieczeń może podejmować i wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jedynie przez główny oddział, z zastrzeżeniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (rozdział 6)">rozdziału 6</a>. W zakresie uprawnień do występowania przed sądem, jedynie główny oddział może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (rozdział 6 art. 106;rozdział 6 art. 106 ust. 1)">art. 106 ust. 1</a>). Przedmiotowy akt normatywny zawiera w art. 2 ust. 1 pkt 3 definicję legalną głównego oddziału, zgodnie z którym jest nim oddział, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ()">ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej</a> (Dz. U. z 2013 r. poz 672 i 675), zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej albo zakładu reasekuracji mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej.</p> <p>Jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">Ł.</span> w wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. (sygn. akt XIII Ga 594/13 – Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych) pojęcia oddziału i oddziału głównego na podstawie ustawy o działalności ubezpieczeniowej nie są zbieżne, dotyczą innego kręgu podmiotów je tworzących (zagranicznych zakładów ubezpieczeniowych). Odmiennie kształtuje się zdolność sądowa tych oddziałów. Zdolność tę posiada jedynie główny oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń, mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, zaś nie posiada jej oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej (co potwierdza rozdział 6 ustawy).</p> <p>Jak wynika z rejestru Krajowego Rejestru Sądowego, <span class="anon-block"> spółka (...) S.A.</span> działa pod nazwą <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> - Oddział w <span class="anon-block">P.</span>. Swoją siedzibę ma we <span class="anon-block">F.</span> (k. 85-87). Przedmiotem działalności pozostają ubezpieczenia na życie.</p> <p>Pozwana spółka Oddział w <span class="anon-block">P.</span> nie stanowi więc samodzielnego podmiotu prawa, gdyż jest oddziałem zagranicznego zakładu ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej - <span class="anon-block">F.</span>.</p> <p>Strona pozwana nie ma zatem zdolności sądowej i jest to brak tego rodzaju, że nie się go uzupełnić w trybie przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 70;art. 70 § 1)">art. 70 § 1 k.p.c.</a> Sąd bowiem nie może z urzędu dokonywać zmiany podmiotowej powództwa.</p> <p>Z tych względów pozew z dnia 17 lutego 2014 r. – skierowany przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Oddział w <span class="anon-block">P.</span> – należało odrzucić, co też Sąd na podstawie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3;art. 199 § 2)">art. 199 § 1 pkt. 3 i § 2 k.p.c.</a> uczynił.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, odstępując od obciążania nimi powoda. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie, Sad miał na uwadze jego sytuację osobistą, przede wszystkim stan zdrowia i wyrażenie woli w zakresie skierowania sprawy przeciwko pozwanemu w ciężkim stanie utrudniającym podjęcie odpowiedzialnej decyzji.</p> </div>