I Ns 840/13

<p>Sygn. akt I Ns 840/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 22 grudnia 2014 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący:<strong> <!-- --> SSR Agnieszka Czyniewska</strong> </p> <p>Protokolant: Ewelina Potuszyńska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 roku w Ząbkowicach Śląskich</p> <p>na rozprawie sprawy z wniosku<strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. S.</span> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->o uznanie za zmarłą <span class="anon-block">T. G.</span> </em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->postanawia:</em> </strong> </p> <p>I.  oddalić wniosek;</p> <p>II.  ustalić, że wnioskodawca ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.</p> <p>I Ns 840/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">W.</span> szabat wniósł o uznanie za zmarłą <span class="anon-block">T. G.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że <span class="anon-block">T. G.</span> zmarła na terenie USA w latach 1996-1997r.; była siostrą matki wnioskodawcy.</p> <p>Wnioskodawca podniósł, ze o śmierci <span class="anon-block">T. G.</span> dowiedział się od swojego brata <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">s.</span> przebywającego na terenie USA. Wnioskodawca podniósł też, że z mężem <span class="anon-block">T. G.</span> nie utrzymuje kontaktu.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p> <span class="anon-block">T. B.</span> <span class="anon-block">urodziła się w (...)</span>r.</p> <p>Ostatnim znanym jej miejscem zamieszkania na terenie Polski był <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>;</p> <p>( dowód: - pismo Wydziału Spraw Obywatelskich we <span class="anon-block">W.</span> z dnia 27.01.2014r., k. 21).</p> <p> <span class="anon-block">T. G.</span> wyjechała do Stanów Zjednoczonych; prawdopodobnie chorowała na nowotwór.</p> <p>( dowód: - zeznania świadka <span class="anon-block">A. J.</span> k. 46;</p> <p>- zeznania świadka <span class="anon-block">W. Z.</span> k. 46;</p> <p>- zeznania świadka <span class="anon-block">Z. K.</span> k. 46</p> <p>- zeznania wnioskodawcy k. 75).</p> <p> <span class="anon-block">T. G.</span> pozostawała w związaku małżeńskim z obywatelem Stanów Zjednoczonych- <span class="anon-block">L.</span> <span class="anon-block">B.</span>. <span class="anon-block">M.</span> córkę.</p> <p>Ostatni raz <span class="anon-block">T. G.</span> była w Polsce w latach 1996-1997.</p> <p>( dowód: - zeznania wnioskodawcy k. 75).</p> <p>Sąd zważył:</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 29;art. 29 § 1)">art. 29 §1 k.c.</a> zaginiony może być uznany za zmarłego, jeżeli upłynęło lat dziesięć od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył; jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt, wystarcza upływ lat pięciu.</p> <p>Uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby lat dwadzieścia trzy ( §2).</p> <p>Regulowane przepisami prawa materialnego i procesowego instytucja uznania za zmarłego ( jak również stwierdzenia zgonu) służą usunięciu problemów prawnych wynikających z zaginięcia osoby fizycznej oraz śmierci w okolicznościach uniemożliwiających sporządzenie aktu zgonu.</p> <p>Uznanie za zmarłego oparto na przesłance w postaci zaginięcia oraz przesłance w postaci określonego czasu trwania nieobecności.</p> <p>Ustawodawca nie wprowadził do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> definicji zaginionego, należy więc posłużyć się potocznym jej znaczeniem.</p> <p>Jako zaginionego określa się człowieka, który znalazł się w nieznanym miejscu, nie daje znaku życia, o którym nie wiadomo gdzie przebywa i czy w ogóle żyje.</p> <p>Podobnie w doktrynie uznano, za zaginięcie sytuację niepewności co do tego czy dana osoba żyje czy zmarła.</p> <p>Jak wiec z tego wynika celem postępowania o uznanie za zmarłego jest unormowanie sytuacji prawnej powstającej w następstwie zaginięcia.</p> <p>W typowej bowiem sytuacji śmierć człowieka stwierdza lekarz , który wystawia kartę zgonu stanowiącą podstawę do sporządzenia aktu zgonu.</p> <p>W sytuacji zaginięcia człowieka połączonej z brakiem znalezienia jego ciała fakt śmierci nie może być stwierdzony w powyższy sposób; i wtedy właśnie ustaleniu tej okoliczności służy instytucja uznania za zmarłego.</p> <p>Jednakże taka sytuacja w niniejszej sprawie – w ocenie sądu nie zachodzi.</p> <p>Z okoliczności sprawy – w szczególności twierdzeń samego wnioskodawcy jak i słuchanych przed sądem świadków nie wynika aby <span class="anon-block">T. G.</span> zaginęła.</p> <p>Zeznań wnioskodawcy wynika, że <span class="anon-block">T. G.</span> prawdopodobnie zmarła w Stanach Zjednoczonych w wyniku choroby nowotworowej.</p> <p>A wniosek o uznanie za zmarłą złożony został z powodu braku kontaktu z rodziną zmarłej- jej mężem i córką.</p> <p>Ta jednak okoliczność nie daje – zdaniem sądu podstawy do zastosowania instytucji uznania za zmarłą, która jak już wyżej wspomniano ma na celu unormowanie sytuacji prawnej powstającej w następstwie zaginięcia danej osoby połączonej z brakiem znalezienia jej ciała.</p> <p>Nie może natomiast prowadzić do wydania postanowienia i uznaniu za zmarła osoby, której akt zgonu został z dużym prawdopodobieństwem sporządzony.</p> <p>Nie można bowiem potraktować osoby, której zgon został ustalony, jako osoby zaginionej i uznać ją za zmarłą.</p> <p>W takiej sytuacji wnioskodawca – jeśli twierdzi, ze <span class="anon-block">T. G.</span> zmarła ( a nie zaginęła) na terenie Stanów Zjednoczonych winien poczynić starania o uzyskanie jej aktu zgonu, a nie wnosić o uznanie jej za zmarłą.</p> <p>Z tych też powodów sąd uznał roszczenie wnioskodawcy i uznanie za zmarłą za nieuzasadnione.</p> <p>Stwierdzić też należy, ze brak jest również podstaw do uznania zasadności roszczenia wnioskodawcy w trybie przepisów o stwierdzenie zgonu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 535)">art. 535 k.p.c.</a> sądowe stwierdzenie zgony może nastąpić gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego fakt śmierci jest niewątpliwy ale z uwagi na brak ciała nie można sporządzić aktu zgonu. Postępowanie o stwierdzenie zgonu podlega wszczęciu przy kumulatywnym istnieniu dwóch przesłanek:</p> <p>1) niesporządzenia aktu zgonu i</p> <p>2) niewątpliwej śmierci danej osoby.</p> <p>Śmierć jest "niewątpliwa", gdy okoliczności konkretnego wypadku uzasadniają pełne przekonanie o zgonie określonej osoby (np. istnieją świadkowie zgonu), a czas i miejsce zgonu są znane (por. postanowienie SN z dnia 30 listopada 1973 r., III CRN 277/73, OSNC 1974, nr 10, poz. 173).</p> <p>Wnioskodawca nie wykazał jednak, że śmierć <span class="anon-block">T. G.</span> jest niewątpliwa. Nie potwierdzili tego słuchani przed sądem świadkowie. Świadek <span class="anon-block">A. J.</span> zeznał , że o śmierci <span class="anon-block">T. G.</span> dowiedział z plotek , nie potrafil jednak określić ich źródła. <span class="anon-block">W. Z.</span> i <span class="anon-block">Z. K.</span> zeznali , że o śmierci <span class="anon-block">T. G.</span> powiedziała mu matka wnioskodawcy , nie mówiła jednak kiedy i gdzie zmarła. Również wnioskodawca zeznał, ze o śmierci <span class="anon-block">T. G.</span> dowiedział się od brata, ale nie zna bliższych okoliczności. . W takiej sytuacji brak jest podstaw do uznania, śmierci <span class="anon-block">T. G.</span> za niewątpliwą.</p> <p>Żaden bowiem ze świadków jak również wnioskodawca nie byli naocznymi świadkami śmierci <span class="anon-block">T. G.</span>.</p> <p>Zaznaczyć tez należy, że wszyscy świadkowie i wnioskodawcy zeznali, że z ich wiedzy wynika, ze <span class="anon-block">T. G.</span> zmarła na nowotwór. A skoro tak to jak zaznaczono już wyżej z pewnością sporządzony został akt zgony <span class="anon-block">T. G.</span>. Sporządzenie zaś aktu zgony wyklucza stwierdzenie zgonu.</p> <p>W tym miejscu zaznaczyć tez należy, że w postępowaniach o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu sąd nie ponosi odpowiedzialności za rezultat postępowania dowodowego. Sąd nie ma obowiązku wyręczania uczestników w procesowych obowiązkach. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> to wnioskodawca winien wykazać dowody dla potwierdzenia zgłaszanych faktów.</p> <p>Nawet biorąc pod uwagę szczególny rodzaj postępowania jakim jest postępowanie o uznanie za zamarłego i stwierdzenie zgonu, gdzie rola sądu winna być w większym stopniu determinowania działaniem z urzędu, nie wyłącza ogólnych przepisów dotyczących postępowania dowodowego i nie zwalnia zainteresowanych z obowiązku udowodnienia twierdzeń, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne, ani nie nakłada na sądy orzekające obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, poza wnioskami dowodowymi stron.</p> <p>Stwierdzić więc należy, że w sprawie o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu znajduje odpowiednie zastosowanie ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13§2 k.p.c.</a>) norma całego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> Ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232 zd. 1)">zdania pierwszego</a> tego przepisu wynika, że na tych uczestnikach spoczywa obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których uczestnicy Ci wywodzą skutki prawne; sąd zaś może dopuścić dowód niewskazany przez uczestników tylko w wyjątkowych wypadkach i w zasadzie w granicach ich wniosków dowodowych.</p> <p>Konsekwentnie wiec na wnioskodawcy , który podniósł fakt lub zarzut spoczywa ciężar udowodnienia jego prawdziwości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>) .(orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9.09.2011r., ICSK 12/11 <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>; orzeczenie Sadu najwyższego z dnia 21.04.2004r., IIICK 420/02 LEX nr 399729, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12.03.2004r., IICK 65/03 LEX nr 602408).</p> <p>Wnioskodawca zaś nie wskazał na żadne okoliczności uzasadniające wniosek o uznanie za zmarłego lub stwierdzeni zgonu.</p> <p>Z tych tez powodów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.</p> <p>O kosztach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 §1 k.p.c.</a> </p> </div>