I ACa 602/14
Sądy powszechne2014-12-23
Sygnatura
I ACa 602/14
Data orzeczenia
2014-12-23
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Elżbieta KuczyńskaIrena Ejsmont-WiszowataJanusz Leszek Dubij (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACa 602/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 23 grudnia 2014 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="164"/>
<col width="22"/>
<col width="438"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący</p>
</td>
<td>
<p>:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Janusz Leszek Dubij (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie</p>
</td>
<td>
<p>:</p>
</td>
<td>
<p>SA Irena Ejsmont - Wiszowata</p>
<p>SA Elżbieta Kuczyńska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant</p>
</td>
<td>
<p>:</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">U. W.</span>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. w Białymstoku</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. Z. (1)</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko<span class="anon-block">(...)</span>
<strong>
<!-- --> w <span class="anon-block">B.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o ustalenie</strong>
</p>
<p>na skutek apelacji powódki</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku</p>
<p>z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt I C 1935/13</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->zasądza od powódki na rzecz pozwanego 270 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powódka <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa wniosła o ustalenie nieistnienia ewentualnie bezskuteczności uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 28 września 2013r. Walnego Zgromadzenia Członków <span class="anon-block">(...)</span>, nieistnienia uchwały Zarządu <span class="anon-block">(...)</span> z 4 września 2012r.ewentualnie ustalenia jej bezskuteczności, ustalenia nieistnienia uchwały z dnia 16 września 2011r. w przedmiocie wyboru członków zarządu stowarzyszenia ewentualnie ustalenia jej nieważności, ewentualnie na wypadek nie uwzględnienia żądania ustalenia bezskuteczności tej uchwały oraz ustalenie nieistnienia uchwały z dnia 25 lutego 2010r. Walnego Zgromadzenia Członków <span class="anon-block">(...)</span>w przedmiocie wyboru członków zarządu <span class="anon-block">Z. P. (1)</span> i <span class="anon-block">K. T. (1)</span> ewentualnie ustalenie nieważności wskazanej uchwały ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia żądania ustalenia bezskuteczności wskazanej uchwały oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">(...)</span>wniosło o oddalenie pozwu w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego 377 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p>
<p>Sąd ten ustalił, że pozwane stowarzyszenie zostało założone w 20 czerwca 2000 roku członkami – założycielami byli m.in. mąż powódki <span class="anon-block">M. Z. (2)</span>, powódka, <span class="anon-block">Z. K. (1)</span>, <span class="anon-block">A. Z.</span>, <span class="anon-block">A. W.</span>, <span class="anon-block">M. Z. (3)</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">Z. K. (2)</span>, <span class="anon-block">A. P.</span>.</p>
<p>Uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> podjętą na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Członków <span class="anon-block">(...)</span>w dniu 25 lutego 2010r. dokonano w oparciu o przepisy § 29 statutu jego zmiany w przepisie § 22 poprzez ustalenie składu zarządu do 5 członków w tym sekretarza i skarbnika wybieranego na 4 lata, zobowiązując zarząd do podjęcia stosowanej procedury związanej ze zmianą statutu w sądzie rejestrowym (k. 67 uchwała z dnia 25 kutego 2010r.).</p>
<p>Na posiedzeniu Zarządu Stowarzyszenia dniu 01 czerwca 2011 przyjęto w poczet nowych członków <span class="anon-block">Z. K. (3)</span>, <span class="anon-block">C. G.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span> oraz <span class="anon-block">A. K.</span>. Z protokołu zebrania wynika również, że w związku z pilną potrzebą zwołania Walnego Zebrania, Zarząd postanowił, aby odbyło się ono na lotnisku w dniu 13 czerwca 2011 roku.</p>
<p>W dniu 13 czerwca 2011 roku odbyło się zebranie ogólne członków stowarzyszenia. Wzięło w nim udział 31 osób, przy czym lista owa nie obejmuje jednego z członków – założycieli, <span class="anon-block">M. Z. (3)</span>. Nieobecny na powyższym zebraniu był też inny członek – założyciel, <span class="anon-block">A. W.</span>. W trakcie zebrania ustalono, że zgromadzenie sprawozdawczo – wyborcze odbędzie się 16 września 2011 roku o godzinie 18.00 w sali kominkowej na lotnisku w <span class="anon-block">T.</span>. Przewodniczący zebrania <span class="anon-block">A. R.</span> poinformował zebranych, że ta informacja o walnym zgromadzeniu i podpis na liście obecności jest potwierdzeniem otrzymania informacji o terminie Walnego Zgromadzenia. Dodatkowo jednak zawiadomienia o Zgromadzeniu w dniu 16 września 2011r. zostało wywieszone pisemne ogłoszenie, co było zwyczajową formą powiadamiania, przyjętą w stowarzyszeniu.</p>
<p>W dniu 16 września 2011 roku odbyło się Walne Zgromadzenie <span class="anon-block">(...)</span>. Lista obecności obejmowała ostatecznie 33 nazwiska, w tym też nazwiska członków przyjętych przez zarząd na posiedzenia w dniu 01 czerwca 2011 roku. Uprawnionych do głosowania było łącznie 27 członków Stowarzyszenia. Bezspornym, było również, iż zarówno powódka, jej mąż jak i córka byli obecni w trakcie zebrania. Zgodnie z treścią protokołu, w trakcie Walnego Zgromadzenia przeprowadzono tajne głosowanie na kandydatów do zarządu i komisji rewizyjnej, wydano 27 kart do głosowania i tyle też otrzymano. Wyniki głosowania – a tym samym wybór członków Zarządu – wyglądał w ten sposób, że <span class="anon-block">A. R.</span> otrzymał 17 głosów, <span class="anon-block">Z. K. (2)</span> – 15, <span class="anon-block">M. M.</span> – 16 głosów, <span class="anon-block">M. O.</span> – 16 głosów, a <span class="anon-block">K. T. (1)</span> – 20. w protokole zamieszczono też adnotację, iż powódka wyraziła zaniepokojenie, że nie zapewniono specjalnego miejsca do tajnego głosowania, do protokołu załączono również pisemne oświadczenie powódki i jej męża oraz <span class="anon-block">A. Z.</span> wskazujące na nieprawidłowości w zwołaniu zgromadzenia.</p>
<p>Zmiany w składzie Zarządu, a także Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia zostały następnie ujawnione w KRS postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2012 roku. <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> wniósł do Prezydenta Miasta <span class="anon-block">B.</span>, jako organu nadzorczego skargę na uchwałę o wyborze członków zarządu. Pismem z dnia 27 stycznia 2012 roku Prezydent Miasta <span class="anon-block">B.</span> stwierdził, iż władze <span class="anon-block"> (...)</span> wybrane zostały w dniu 16 września 2011 roku zgodnie z prawem oraz obowiązującym <span class="anon-block">(...)</span> Statutem.</p>
<p>W dniu 4 września 2012r. Zarząd Stowarzyszenia podjął uchwałę o wykreśleniu z listy członków stowarzyszenia powódkę <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> z uwagi na nieopłacanie składek członkowskich. W odwołaniu od decyzji zarządu powódka podniosła brak legitymacji zarządu do podjęcia uchwały o wskazanej treści, z uwagi na nieprawidłowości w zwołaniu zebrania w dniu 16 września 2011r, które to nieprawidłowości rzutowały na niemożliwość skutecznego wyboru zarządu. Uchwałą nr 2 z dnia 28 września 2013r. Walne Zgromadzeniu utrzymało w mocy uchwałę zarządu o wykluczeniu powódki. Bezsporne jest, że powódka nie opłacała składek na dzień podjęcia przez zarząd uchwały o jej wykluczeniu – 4 września 2012r. Przyznała to powódka wyjaśniając informacyjnie, w piśmie rozszerzającym powództwo wskazała, iż nieopłacanie składek było formą protestu przeciwko nieprawidłowościom, jakie zauważała w dzianiu stowarzyszenia. Podkreśliła, iż jako członek dążyła do tego, aby na lotnisku było bezpiecznie dochodziło bowiem do naruszenia norm bezpieczeństwa. Wprawdzie nie jest pilotem, nie ma licencji i -jak przyznała- nie zna się na lataniu, jednak wiedzę o zagrożeniach miała od męża również członka stowarzyszenia. W ocenie powódki jej przewinienie polegające na niepłaceniu składek miało znacznie mniejszy ciężar gatunkowy, niż naruszenie prawa polegające na podjęciu uchwały przez nieumocowany do tego zarząd. Wystąpiła z pozwem bowiem miała wątpliwości, co do składu zarządu i skuteczności jego powołania, nadto kwestionowała prawidłowość zwołania Walnego Zgromadzenia w dniu 16 września 2011r., na którym wybrano nowy zarząd bowiem nie zachowano zasady tajności głosowania, dopuszczono do udział w głosowaniu osoby nie będących członkami stowarzyszenia oraz nieprawidłowo zawiadomiono o terminie Walnego Zgromadzenia, choć nie kwestionowała, iż była na tym zgromadzeniu obecne. Przyznała również, iż po zgromadzenia ani ona ani jej mąż nie próbowali zaskarżyć zapadłej uchwały o wyborze członków zarządu choć mieli zastrzeżenia, co do prawidłowości wyboru zarządu.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 (art. 2)">art. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach</a> (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie jest podmiotem działającym samodzielnie i samorządnie, skupiającym osoby, które przystąpiły do niego dobrowolnie. Podstawową cechą stowarzyszenia jest jego autonomia, o czym świadczy również treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 (art. 10)">art. 10</a> Prawa stowarzyszeń, z którego wynika, iż podstawowym aktem prawnym oprócz wymienionej ustawy, określającym zasady funkcjonowania stowarzyszenia, jest jego statut. Statut, co jest niekwestionowane traktowany jest jako czynność prawna- umowa cywilnoprawna, stanowiąca źródło stosunku prawnego członkostwa, łączącego daną organizację z jej członkami. Stowarzyszenia są zatem rodzajem korporacyjnych osób prawnych, których konstrukcja zakłada, że przez cały czas istnienia tej osoby jej członkowie pozostają z nią w szczególnych stosunkach prawnych, wpływając tym samym na jej funkcjonowanie.</p>
<p>Paragraf 9 Statutu <span class="anon-block">(...)</span> stanowi iż członkowie Towarzystwa dzielą się na: zwyczajnych, wspierających i honorowych. W myśl § 10 ust. 2, przyjęcie osób fizycznych w poczet członków zwyczajnych następuje w trybie uchwały Zarządu towarzystwa na podstawie indywidualnego, osobistego zgłoszenia pisemnego i zobowiązania się do przestrzegania Statutu Towarzystwa, po wpłaceniu opłaty wpisowej w wysokości ustalonej przez Zarząd. Wyłącznie członkowie zwyczajni mają prawo uczestniczyć w Walnym Zgromadzeniu, w tym osoby mające pełną zdolność do czynności prawnych z głosem stanowiącym oraz czynnym i biernym prawem wyborczym (§ 11 ust. 1 pkt a). Członkowie wspierający i honorowi mogą brać udział w Walnym Zgromadzeniu z głosem doradczym (§ 14 ust. 1 pkt a, § 17 ust. 1 pkt a). Zgodnie z § 22 ust. 1 Statutu, Zarząd jest wybierany na okres 4 lat.</p>
<p>W myśl § 21 ust. 4 pkt 4 Statutu, do kompetencji Walnego Zgromadzenia należy wybór członków Zarządu i Komisji Rewizyjnej. § 21 ust. 3 stanowi jednocześnie, że termin, miejsce i porządek Walnego Zgromadzenia powinien być podany do wiadomości członkom nie później niż 14 dni przed jego datą . Katalog przyczyn wygaśnięcia członkostwa określony przez § 18 wskazuje m in. na wykluczenie w razie naruszenia postanowień statutu lub nieprzestrzegania zasad współżycia społecznego – w trybie uchwały zarządu. O obowiązku regularnego opłacenia składem członkowskich i przestrzegania przepisów statutu stanowi § 1ppkt 2 statutu.</p>
<p>Powódka nie kwestionując swego przewinienia w tym zakresie podkreślała, iż niewłaściwe wybrany organ- zarząd nie miał możliwości skutecznego jej wykluczenia.</p>
<p>Sąd I instancji nie miał wątpliwości, co do możliwości wystąpienia z pozwem o ustalenie nieważności, uchwał Walnego Zgromadzenia stowarzyszenia. Wprawdzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 ()">ustawa z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach</a> nie przewiduje wprost uprawnienia członka stowarzyszenia do zaskarżenia uchwały Walnego Zgromadzenia Członków, tym niemniej Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 stycznia 2005r. (III CZP 75/04), OSN 2005/11/188) przyjął, iż dopuszczalna jest droga sądowa dla rozpoznania roszczenia członka stowarzyszenia o ochronę jego członkostwa przed niezgodnym z prawem lub statutem wykreśleniem z ze stowarzyszenia. Następuje w trybie powództwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> – jako że w przypadku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 ()">Prawa o stowarzyszeniach</a> ustawodawca, odmiennie niż w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">Kodeksie spółek handlowych</a>, nie zdecydował się na wyłączenie w stosunku do uchwał powództwa o ustalenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 kpc</a> i uregulowanie w szczególny sposób stwierdzania nieważności uchwał. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 ()">Prawo o stowarzyszeniach</a> nie modyfikuje zatem zasad ogólnych powództwa o ustalenie wobec zasad <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a>.</p>
<p>Konsekwencją autonomii i samorządności stowarzyszeń jest uznanie, iż działalność sądu w działanie stowarzyszenia powinno mieś charakter wyjątkowy. Podkreślał to zwłaszcza Sąd Najwyższy w wyroku SN z dnia 24 czerwca 2009 r., I CSK 535/08. wskazując, że „stowarzyszenia w ramach przyznanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 (art. 1)">art. 1 Prawa o stowarzyszeniach</a> samorządności mogą swobodnie kształtować strukturę organizacyjną a także określać kryteria nabywania i utraty członkostwa. Dlatego, podobnie jak w ramach nadzoru nad stowarzyszeniami uregulowanego w rozdziale 3 ustawy, ingerencja sądu w działalność stowarzyszenia powinna mieć wyjątkowy charakter i powinna uwzględniać autonomiczny i samorządny charakter stowarzyszenia. Dyrektywy te stają się jeszcze bardziej aktualne, kiedy uchwały stowarzyszenia mają podlegać ocenie z punktu widzenia ich zgodności z zasadami współżycia społecznego.</p>
<p>Wytaczając powództwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> powód musi jednak zmieścić się w granicach wyznaczonych przez ten przepis, tzn. nie tylko wykazać bezprawność działania stowarzyszenia (rozumianą jako sprzeczność z ustawą, statutem lub zasadami współżycia społecznego), ale również interes prawny, który jest obiektywną potrzebą uzyskania wyroku określonej treści, wywołaną rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem sfery prawnej podmiotu występującego z powództwem ustalającym. Interes prawny występuje, gdy np. istnieje niepewność co do stanu prawnego lub prawa, wynikająca z przewidywanego lub uzewnętrznionego ich kwestionowania (por. T. Rowiński<em>
<!-- -->, Interes prawny w procesie i postępowaniu nieprocesowym, </em>Warszawa 1971, s. 80).</p>
<p>Jak natomiast wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 marca 2002 r., interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> występuje, jeśli „oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2002 r., II CKN 919/99).</p>
<p>Z powyższego wynika że 1. powódka nie może dochodzić roszczeń w ramach powództwa o ustalenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> nieważności uchwały o wykluczeniu, gdyby mogła dochodzić roszczeń o świadczenie od stowarzyszenia (np. roszczenia o dopuszczenie do korzystania z obiektów udostępnionych członkom stowarzyszenia), 2. nie jest zasadne powództwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> o ustalenie nieważności takiej uchwały, która nie dotyczy praw podmiotowych danego powoda.</p>
<p>Powództwo o ustalenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> nie może być bowiem wykorzystane w celu wzruszenia uchwał władz stowarzyszenia, które nie ingerują bezpośrednio w sferę praw i obowiązków członkowskich (np. uchwał w przedmiocie wyboru władz stowarzyszenia). Ustawodawca przyznaje bowiem w tym zakresie określone kompetencje organom nadzorującym stowarzyszenia. Umożliwiają one wyeliminowanie ewentualnych nieprawidłowości związanych z podejmowaniem przez organizacje społeczne uchwał niezgodnych z prawem lub statutem.</p>
<p>Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż powódka interesu prawnego w niniejszej sprawie nie wykazała w stosunku do uchwał Walnego Zgromadzenia z dnia 16 września 2011r. i 25 lutego 2010r. odnoszących się do powołania zarządu. Uchwały te nie dotyczyły bezpośrednio praw powódki. Nadto zarząd wybrany na kwestionowanym przez powódkę Walnym Zgromadzeniu w dniu 16 września 2011r. został wpisany do KRS z czego wywieść można domniemanie, iż dane wpisane do KRS są prawdziwe. Kwestionowana uchwała 16 września 2011r została zbadana przez Prezydenta Miasta <span class="anon-block">B.</span> jako organ nadzoru z wyraźnym stwierdzeniem jest prawidłowości. Wyczerpany został zatem tok weryfikacji uchwał stowarzyszeń w ściśle określonym przez prawo trybie art. 28. Organ nadzorczy nie widział jednocześnie konieczności wystąpienia do Sądu w trybie art. 29 ust. 1 pkt 2 o ich wzruszenie w wypadku naruszenia interesu publicznego. W przypadku tych uchwał powódka nie legitymowała się zatem interesem prawnym bowiem nie odnosiły się one bezpośrednio do jej prawa podmiotowego- członkostwa w stowarzyszeniu.</p>
<p>Zarzut powódki w zakresie nieistnienia uchwały z dnia 16 września 2011r. jako podjętej w sytuacji, w której znacząca część członków Walnego Zgromadzenia była nieuprawniona do głosowania jest chybiony. Powódka wskazywała tu członków przyjętych przez zarząd w dniu 1 czerwca 2011r. zatem <span class="anon-block">Z. K. (3)</span>, <span class="anon-block">C. G.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span> oraz <span class="anon-block">A. K.</span>. Nawet bowiem pominięcie kwestionowanych przez powódkę członków i tak zapewnia wybranym członkom zarządu większość głosów powodując skuteczność ich wyboru.</p>
<p>W zakresie uchybień formalnych kwestionowanych uchwał podkreślić należy, iż powinny być one tego rodzaju, by wywierały wpływ na jej wynik głosowana. Ani wskazywana przez powódkę „tajność głosowania” poprzez niezapewnienie miejsca za kotarą, ani niezawiadomienie pisemne członków stowarzyszenia w sytuacji, kiedy wszyscy niepowiadomieni byli obecni, nie stanowi uchybień przekładających się na wynik głosowania. Świadek <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> k. 48-48v wskazywał, iż zwyczajowo ogłoszenie o terminie Walnego Zgromadzenia wraz z porządkiem obrad było wywieszane. Była to praktyka przyjęta w tym stowarzyszeniu i powszechnie znana.</p>
<p>Reasumując wskazać należy, iż powódka nie wskazała podstawowej przesłanki roszczenia opartego na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189kpc</a> - interesu prawnego. Nadto już nawet pobieżna analiza kwestii związanej z merytorycznymi zarzutami skierowanymi do zaskarżonych uchwał - sprzeczność z ustawą, statutem lub zasadami współżycia społecznego wskazuje, iż zarzut jest chybiony. Materiał dowodowy sprawy wskazał bowiem nie tylko na prawidłowość zwołania Walnego Zgromadzenia w dniu 16 września 2011r.(uchybienia formalne nie miały bowiem wpływu na treść podjętych uchwał) bowiem pomimo niezwiadomienia pisemnego członkowie stowarzyszenia byli obecni na Zgromadzeniu. Uchwały nie zostały uchylone zatem wywołują skutki prawne, które muszą być respektowane.</p>
<p>Na zakończenie dodać należy, iż rozpoznać niniejszej sprawy nie można było w oderwaniu od tła, którym jest konflikt męża powódki ze stowarzyszeniem uwarunkowany podwyższeniem mu czynszu dzierżawnego za należące do stowarzyszenia grunty. Zeznający w charakterze świadków zarówno <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> jak i <span class="anon-block">Z. K. (1)</span> jak i Świadek <span class="anon-block">A. W.</span> (k. 49) wskazywali, iż od 2008r. w stowarzyszeniu doszło do podziału wśród członków na tle konfliktu <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> ze stowarzyszeniem. <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> na terenie należącym do stowarzyszenia prowadził łącznie z <span class="anon-block">J. G.</span> działalność gospodarczą polegającą na nauce latania. Mąż powódki wytaczał liczne zarzuty do adresem członka zarządu <span class="anon-block">Z. K. (2)</span> w związku z budową hali z której korzystał również <span class="anon-block">M. Z. (2)</span>. <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> występował z licznymi skargami oraz w związku z działalnością stowarzyszenia m in. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Policji, Prokuratury, Powiatowego Nadzoru Budowlanego (zeznania świadka <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> k. 49v, pismo stowarzyszenia k. 59-60). Ten rozłam w stowarzyszeniu był szczególnie widoczny w zeznaniach świadków. Świadkowie związani z <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> (mężem powódki) jak <span class="anon-block">J. G.</span> przedstawiali okoliczności w sposób korzystny dla powódki lub jak w przypadku świadka <span class="anon-block">M. Z. (4)</span> i zasłaniali się niepamięcią lub niewiedzą w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności. <span class="anon-block">Z. K. (2)</span> podważał zaś zarzuty <span class="anon-block">M. Z. (2)</span> wskazując na legalność prowadzonej budowy hangaru, jawność finansów stowarzyszenia i wiedzę członków o wysokości składek.</p>
<p>Tym większą wartość dowodową miały zgromadzone w sprawie dokumenty, w postaci protokołów z posiedzeń zarówno zarządu jak i Walnego Zgromadzenia, listy obecności jaki i treści uchwał wskazujące na nietrafność zarzutów powódki.</p>
<p>Konsekwencją ustalenia prawidłowości umocowania Zarządu Stowarzyszenia do działania było również przyjęcie, iż Zarząd zgodnie ze statutem ( § 12 i § 18) w związku z niewywiązywaniem się przez powódkę z obowiązku opłacania składem skutecznie wykluczył powódkę z członkostwa w stowarzyszeniu. Podjęta przez zarząd stowarzyszenia w dniu 4 września 2012r. uchwała została następnie podtrzymana w mocy przez uchwałę Walnego Zgromadzenia z dnia 28 września 2013r., co do prawidłowości zwołania którego powódka nie miała żadnych zarzutów. Powódka nie sformułowała również żadnych merytorycznych zarzutów, co do uchwały z Walnego Zgromadzenia z dnia 28 września 2013r. W tych okolicznościach wskazane uchwały jako ważne i obowiązujące wciąż pozostają w mocy łącznie ze skutkami jakie wywierają na prawa podmiotowe powódki.</p>
<p>Stąd Sąd oddalił powództwo.</p>
<p>O kosztach orzeczono na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> mając na uwadze zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.</p>
<p> Powyższy wyrok zaskarżyła powódka w części i zarzuciła:</p>
<p>1.
nierozpoznanie istoty sprawy przez zaniechanie ustalenia w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego, uzasadniającego rozstrzygnięcie z pominięciem zarzutów dotyczących możliwości działania jako zarząd stowarzyszenia osób powołanych uchwałami walnego zebrania członków stowarzyszenia, a w szczególności:</p>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>pominięciu przy wydaniu wyroku zarzutów (zawartych w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 6.02.2014 r., z dnia 24.03.2014 r. oraz piśmie rozszerzającym powództwo z dnia 24.03.2014 r.) dotyczących nieskuteczności wyboru 2 członków do zarządu (<span class="anon-block">Z. P.</span> i <span class="anon-block">K. T.</span>) dnia 25.02.2010 r. co z kolei powodowało nieskuteczność przyjęcia przez ów zarząd 7 nowych członków stowarzyszenia dnia 1.06.2011 r. co w konsekwencji powodowało wadliwość wyboru nowego zarządu dnia 16.09.2011 r. w związku z udziałem w akcie głosowania 6 osób (spośród 7), które nie nabyły skutecznie wówczas członkostwa w stowarzyszeniu, co w połączeniu z faktem, że dnia 11.09.2011r. głos oddały jeszcze dwie osoby nieuprawnione do głosowania skutkowało nieskutecznością wyboru członków zarządu sprawujących swoje funkcje do dnia dzisiejszego, które to osoby działając jako zarząd <span class="anon-block">(...)</span> podjęły uchwałę wygaszającą członkostwo w stowarzyszeniu powódki dnia 4.09.2012 r. i w następstwie uchwałę Walnego Zebrania stowarzyszenia nr 2 z dnia 28.09.2013 r.,</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>pominięciu twierdzeń powoda (zawartych w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 6.02.2014 r., z dnia 24.03.2014 r. oraz piśmie rozszerzającym powództwo z dnia 24.03.2014 r.) dotyczących kwalifikacji jako nieskutecznych działań osób wybranych dnia 25.02.2010 r. do zarządu pozwanego jako w rzeczywistości nie tworzących organu osoby prawnej z uwagi na to, że nie można przydać im nawet miana zarządu kadłubowego, co skutkowało w rzeczywistości nieskutecznością przyjęcia 7 członków stowarzyszenia przez owo gremium dnia 1.06.2011 r. i w związku z uczestnictwem 6 z nich wraz z 2 innymi osobami nie będącymi członkami stowarzyszenia w wyborze zarządu <span class="anon-block"> (...)</span> dnia 16.09.2011 r. skutkowało nieskutecznością uchwał dotyczących wyboru członków zarządu iw następstwie - nieskutecznością podjęcia przez to gremium dnia 4.09.2012 r. uchwały wygaszającej członkostwo powoda w stowarzyszeniu i w konsekwencji uchwałę Walnego Zebrania stowarzyszenia nr 2 z dnia 28.09.2013 r.,</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>pominięciu twierdzeń powoda (zawartych w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 6.02.2014 r.) dotyczących wadliwości głosowania dnia 16.09.2011 r. w toku Walnego Zebrania pozwanego dotyczącego wskazania, czy wybierany będzie zarząd 5 czy 9 osobowy w sytuacji gdy zmieniony dnia 25.02.2010 r. statut pozwanego wskazywał, że zarząd bezwzględnie ma składać się z 9ciu członków, co w związku z uchwałą członków stowarzyszenia o wyborze zarządu 5cio osobowego prowadziło do wyboru gremium nie przewidzianego statutem i tym samym nie będącego zarządem stowarzyszenia, które to gremium podjęło dnia 4.09.2012 r. uchwałę wygaszającą członkostwo powoda w stowarzyszeniu i w konsekwencji uchwałę Walnego Zebrania stowarzyszenia nr 2 z dnia 28.09.2013 r.,</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>pominięciu twierdzeń powoda zawartych w pozwie, zgodnie z którymi osoby, które zostały przyjęte w poczet członków<span class="anon-block">(...)</span> nie uiściły wpisowego i w związku z tym nie nabyły statusu członków stowarzyszenia (§ 10 ust. 2 statutu) czego konsekwencją są wskazane w sformułowanych powyżej zarzutach wadliwości dotyczące ich udziału w wyborze zarządu stowarzyszenia dnia 16.09.2011 co stanowiło o nieskuteczności wykluczenia powódki ze stowarzyszenia;</p>
</dd>
</dl>
<p>- pominięciu twierdzeń powódki, iż w dniu 16.09.2011r powołano pięciu spośród dziewięciu członków zarządu, co skutkowało powstaniem zarządu „kadłubowego" nie będącego w stanie podejmować skutecznych decyzji wewnętrznych.</p>
<p>Co w konsekwencji spowodowało uznanie przez Sąd I instancji, iż osoby podejmujące decyzję odnośnie wykluczenia powódki ze stowarzyszenia były osobami uprawnionymi do skutecznego podjęcia tej decyzji w sytuacji gdy zarząd w tej dacie nie był kompletny zaś ilość członków biorących udział w głosowaniu nie przekraczała połowy członków.</p>
<p>Naruszeniu przepisu prawa materialnego:</p>
<ul>
<li>
<p>2.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego</a> w zw. z§ 24 i § 18 ust. 1 lit. c statutu <span class="anon-block">(...)</span> przez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że powód w dacie złożenia pozwu, tj. w dniu 3.12.2013 r. nie jest członkiem stowarzyszenia <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>,</p>
<p>3.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 38)">art. 38 kodeksu cywilnego</a> w zw. z § 24 i § 18 ust. 1 lit. c Statutu <span class="anon-block">(...)</span> przez ich wadliwe zastosowanie polegające na przyjęciu że osoby, których dnia 16.09.2011 r. w toku Walnego Zebrania <span class="anon-block">(...)</span>dotyczyło głosowanie w przedmiocie ich wyboru do grona członków zarządu zostały wybrane skutecznie i w związku z tym były umocowane do powzięcia dnia 4.09.2014 r. uchwały wykluczającej powoda ze stowarzyszenia (wygaszenia stosunku członkostwa <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> w stowarzyszeniu),</p>
<p>4.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego</a> w zw. z § 18 ust 1 lit c statutu <span class="anon-block">(...)</span>w związku z § 24 ust 1 statutu <span class="anon-block">(...)</span> przez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sytuacji gdy zgodnie ze zmienionym statutem zarząd jest dziewięcioosobowy, uchwała w przedmiocie wykluczenia powódki ze stowarzyszenia, podjęta przez czterech członków zarządu jest uchwałą skuteczną.</p>
</li>
</ul>
<p>Naruszeniu przepisu prawa procesowego:</p>
<ul>
<li>
<p>5.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, tj. z naruszeniem reguł doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania przez przyjęcie, że:</p>
<p>a)
dla wyników głosowania w sprawie wyboru członków zarządu pozwanego dnia 11.09.2011 r. nie miało znaczenia oddanie 8 głosów przez osoby których członkostwo w stowarzyszeniu kwestionował powód, w tym 6 osób przyjętych wadliwie w poczet członków stowarzyszenia dnia 1.06.2011 r. i w konsekwencji przyjęcie, że osoby wybrane wówczas jako członkowie zarządu byli umocowani do podjęcia uchwały wygaszającej członkostwo powoda w Stowarzyszeniu podtrzymanej uchwałą Walnego Zgromadzenia z dnia 28.09.2013 r.,</p>
<p>b)
zarząd wybrany w toku walnego zebrania członków stowarzyszenia w dniu 16.09.2011r liczył 5 członków, a nie 9, w sytuacji gdy z materiału dowodowego nie wynika aby w dniu 16.09.2011r doszło do zmiany statutu odnośnie ilości członków w zarządzie pozwanego</p>
</li>
</ul>
<p>i wniosła o:</p>
<p>1.
zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez ustalenie, że w dacie wniesienia pozwu powódka był członkiem <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>,</p>
<p>2.
ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia wniosku sformułowanego powyżej, uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;</p>
<p>3.
zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Ustalenia Sądu I instancji zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego są prawidłowe i Sąd Apelacyjny w pełni je podziela, stąd nie zachodzi potrzeba powtarzania argumentów przytoczonych przez Sąd I instancji.</p>
<p>Zauważyć należy, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwał z dnia 25 lutego 2010 r. i 16 września 2011 r. uchwały te nie dotyczyły praw powódki.</p>
<p>Zarząd wybrany na Walnym Zgromadzeniu Stowarzyszenia w dniu 16 września 2011 r. został wpisany do KRS co oznacza, że sąd rejestrowy nie miał zastrzeżeń co do wyboru członków zarządu. Nadto uchwała z dnia 16 września 2011 r. została zbadana przez Prezydenta Miasta <span class="anon-block">B.</span> jako organu nadzoru ze stwierdzeniem jego prawidłowości. Co oznacza, że wyczerpany został tok weryfikacji uchwał stowarzyszenia przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890200104" title="Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 (art. 28)">art. 28 ustawy z dnia 7.IV.1989 r. prawo o stowarzyszeniach</a>. Organ ten nie dopatrzył się w podjętej uchwale uchybień wskazanych w art. 29 wyżej wymienionej ustawy.</p>
<p>Powódka zarówno przed Sądem I instancji jak i w wywodach zawartych w apelacji podnosi, że znaczna część członków biorących udział w głosowaniu w dniu 16 września 2011 r. była nieuprawniona do głosowania. Wbrew wywodom powódki <span class="anon-block">Z. P. (1)</span> uczestniczył w posiedzeniach stowarzyszenia od roku 2000 i od tego czasu był traktowany jako członek stowarzyszenia co wynika wprost z aktu notarialnego z dnia 14.XI.2000 r. (k. 67) § 4 aktu. Natomiast <span class="anon-block">K. T. (1)</span> po wybraniu go członkiem zarządu zrezygnował z funkcji członka komisji rewizyjnej (pismo Zarządu Towarzystwa k. 45 z dnia 11 marca 2010 r.). Oznacza to, że wybór członków Zarządu Towarzystwa w dniu 25 lutego 2010 r. w osobach J. <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">Z. K.</span>, <span class="anon-block">Z. K.</span> w tym również <span class="anon-block">K. T. (3)</span> i <span class="anon-block">Z. P. (1)</span> był prawidłowy. Co w konsekwencji oznacza, że przyjęcie w poczet członków <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">C. G.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span> podjęta przez pięcioosobowy Zarząd w dniu 1 czerwca 2011 r. było prawidłowe. W efekcie również Walne Zgromadzenie w dniu 11 września 2011 r. odbyło się prawidłowo. Zgodzić się można z wywodem skarżącej że na zgromadzeniu w dniu 25 lutego 2010 r. mogło dojść do zmiany statutu polegającej na zwiększeniu składu członków zarządu z 5 do 9 członków ale zmiana ta nie została zarejestrowana w KRS i nadal obowiązuje (statut Towarzystwa k. 10 – 18 akt). Co oznacza, że skład zarządu składa się z 5 osób (k. 15). Taki też zarząd składający się z 5 osób został wybrany na Walnym Zgromadzeniu Towarzystwa w dniu 16 września 2011 r. (k. 75 odwrót). Wbrew więc wywodom skarżącej nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów statutu w przedmiocie wyrobu do Zarządu <span class="anon-block">Z. P. (1)</span> czy też <span class="anon-block">K. T. (1)</span> a w konsekwencji przyjęcia przez Zarząd kolejnych członków Towarzystwa w dniu 1.VI.2011 r. Sąd I instancji prawidłowo ustalił również, że Walne Zgromadzenie z 16.IX.2014 r. było uprawnione do podejmowania stosownych uchwal w tym o wyborze zarządu czy też Komisji Rewizyjnej. Uchybienia podnoszone przez powódkę były tego rodzaju, że nie mogły wywierać wpływu na wyniki głosownia. Wybrany przez Walne Zgromadzenie w dniu 16.IX.2011 r. Zarząd był uprawniony do podejmowania stosownych uchwał w tym i uchwały z dnia 4 września 2012 r. w przedmiocie wykluczenia skarżącej wobec niepłacenia składek z członkostwa w stowarzyszeniu. Podjęta przez Zarząd uchwała o wykluczeniu została zresztą podtrzymana w mocy przez uchwałę Walnego Zgromadzenia w dniu 28 września 2013 r.</p>
<p>W świetle powyższego stwierdzić należy, że powódka po pierwsze nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu uchwał jej nie dotyczących. Natomiast w przypadku uchwał jej dotyczących tj. z 4 września 2012 r. i 28 września 2013 r. nie wykazała by zostały one podjęte w sposób wadliwy. Skarżąca po prostu nie płaciła składek i Stowarzyszenie mogło ją wykluczyć z członków stowarzyszenia.</p>
<p>Stąd wywody zawarte w apelacji nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez powódkę i apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>).</p>
<p>O kosztach orzeczono stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>.</p>
</div>