XVII AmE 24/12
Sądy powszechne2013-12-04
Sygnatura
XVII AmE 24/12
Data orzeczenia
2013-12-04
Rodzaj
REASONS
Treść orzeczenia
<p>XVII AmE 24/12</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W dniu 16 listopada 2011r Prezes Urzędu Regulacji energetyki wydał decyzję w której orzekł zawarcie trzech umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej <span class="anon-block">(...) Sp. z.o.o.</span>według projektów umów załączonych do wydanych warunków przyłączenia pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span>a <span class="anon-block">(...) Sp. z.o.o.</span>z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, w brzmieniu stanowiącym załącznik do wydanej decyzji, ze zmianą w stosunku do projektu każdej Umowy w zakresie paragrafu 6 ust 5, któremu nadał następujące brzmienie: „Klient zobowiązuje się do udostępnienia przedsiębiorstwu energetycznemu, w obrębie swojej nieruchomości budowę i rozbudowę sieci, w zakresie niezbędnym do realizacji przyłączenia oraz udostępnienia pomieszczenia lub miejsca na zainstalowanie układów pomiarowych.</p>
<p>Z uzasadnienia decyzji wynika, że w ocenie Prezesa URE przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">prawa energetycznego</a> nie wymagają ustanowienia ograniczonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">praw rzeczowych</a> na nieruchomościach podmiotu przyłączanego, jak tego domagało się przedsiębiorstwo energetyczne proponując zapisy tej treści w projekcie umowy. Dlatego żądanie przedsiębiorstwa energetycznego, aby umowa przewidywała ich ustanowienie na jego rzecz w celu dokonywania przyłączeń ruchowych, usuwania awarii, dokonywania kontroli, przeglądów, konserwacji, remontów i modernizacji oraz rozbudowy sieci było nieuzasadnione. Zdaniem Prezesa URE tej treści zapis nie określa warunków udostępniania nieruchomości przyłączanego podmiotu w celu budowy lub rozbudowy sieci niezbędnej do realizacji przyłączenia, czego wymaga <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 7;art. 7 ust. 2)">art. 7 ust 2 ustawy Prawo energetyczne</a> (p.e.), gdyż odnosi się do obsługi technicznej już wybudowanej sieci lub dalszej rozbudowy. Z kolei wymóg udostępnienia nieruchomości w celu budowy lub rozbudowy sieci niezbędnej do realizacji przyłączenia zapewnia zawarte w umowie w §6 ust 4 postanowienie o treści: „klient zobowiązuje się do umożliwienia <span class="anon-block">(...)</span> wybudowania urządzeń określonych zgodnie z §5 ust 1” czyli przyłącza. Odnosząc się do zagwarantowania przedsiębiorstwu energetycznemu warunków do zapewnienia niezawodności i ciągłości dostarczania energii, to w ocenie Prezesa URE nie mógł tego zapewnić proponowany §6 ust 5 umowy o przyłączenie do sieci, gdyż z treści art. 5 ust 2 pkt 2 p.e. wynika, że warunki zapewnienia niezawodności i ciągłości dostarczania energii wymagają uwzględnienia ale dopiero w umowie przesyłu lub dystrybucji.</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji złożył powód <span class="anon-block"> (...) Sp. z.o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Decyzji zarzucił:</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 pkt. 4)">art. 156 pkt 4 kpa</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust 1 prawa energetycznego</a> poprzez skierowanie decyzji do <span class="anon-block">(...)</span>, działającego w imieniu <span class="anon-block">(...)</span>- podczas, gdy stroną umów o przyłączenie mogłoby być <span class="anon-block">(...)</span>a nie jego organ <span class="anon-block">(...)</span>, czy tez pełnomocnik tego organu –Burmistrz <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 7;art. 7 ust. 2)">art. 7 ust 2</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 7;art. 7 ust. 12)">art. 7 ust 12 prawa energetycznego</a> poprzez pozbawienie umów o przyłączenie essentialia negotii dotyczących warunków udostępniania nieruchomości przedsiębiorstwu energetycznemu nieruchomości należącej do podmiotu przyłączanego w celu budowy lub rozbudowy sieci niezbędnej do realizacji przyłączenia oraz naruszenia zasady równego traktowania podmiotów ubiegających się o przyłączenie d sieci <span class="anon-block"> (...) Sp. z.o.o.</span>
</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 77;art. 77 § 1)">art. 77 §1</a> w w z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 kpa</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 k.c.</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3;art. 3 pkt. 11)">art. 3 pkt 11</a> prawa budowanego poprzez niewyjaśnieni wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wyasnienie jaki tytuł prawny przysługuje <span class="anon-block">(...)</span>do nieruchomości, które mają być przyłączane do sieci oraz czy <span class="anon-block">(...)</span> może dysponować na cele budowlane i zezwalać <span class="anon-block">(...)</span>Sp. z.o.o na budowę oraz na rozbudowę sieci w obrębie tych nieruchomości.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Burmistrz <span class="anon-block">(...)</span>, działając w imieniu <span class="anon-block">(...)</span>, w dniu 5 maja 2010 r., 29 maja 2010 r. i 1 września 2010 r., zwrócił się do <span class="anon-block">(...) Sp. z o.o.</span>, z wnioskami o wydanie warunków przyłączenia nieruchomości, na których prowadzi przedsięwzięcia inwestycyjne, do sieci elektroenergetycznej. Wnioskodawca zamierzał zapewnić dostarczanie energii elektrycznej do następujących obiektów: l. <span class="anon-block">(...)</span>, przy ul.<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>; 2. <span class="anon-block">(...)</span>, przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>; 3. <span class="anon-block">(...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...) Sp. z o.o.</span>uwzględniając wniosek wydała w dniu 8 września 2010 r. warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej obiektu<span class="anon-block">(...)</span>, w dniu 14 czerwca 2010 r. warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej obiektu <span class="anon-block">(...)</span>i w dniu 19 czerwca 2010 r. warunki przyłączenia do sieci obiektu <span class="anon-block">(...)</span>, ustalając zasady i wymagania przyłączenia ww. obiektów.</p>
<p>Do powyższych warunków zostały załączone 3 projekty umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> poszczególnych obiektów.</p>
<p>Wnioskodawca po otrzymaniu powyższych dokumentów zgłosił <span class="anon-block">(...)</span> zastrzeżenia, co do treści § 6 ust. 5 projektów umów o przyłączenie, który dotyczył ustanowienia na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> w postaci użytkowania lub służebności, obejmującego pas gruntu o szerokości 1, 5 metra w linii przebiegu sieci energetycznej o następującej treści „(...)Gdy wyniknie taka potrzeba, Klient przed realizacją prac w terenie, ustanowi na wniosek <span class="anon-block">(...)</span> Sp z o.o. (w okresie nie dłuższym niż 1 miesiąc), w formie aktu notarialnego na rzecz <span class="anon-block"> (...) Sp. z.o.o.</span> bezterminowe <span class="underline">
<!-- -->
i </span>nieodpłatne prawo użytkowania lub służebności pasa gruntu o szerokości 1,5 (jeden i pół) metra wzdłuż trasy przebiegu sieci w celu dokonywania przełączeń ruchowych, usuwania awarii, dokonywania kontroli, przeglądów, konserwacji, remontów i modernizacji oraz rozbudowy sieci polegającej np. na ułożeniu następnych kabli w tym pasie gruntu".</p>
<p>Wnioskodawca wskazywał na niezgodność powyższego zapisu umowy z procedurą udostępniania nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span>pod inwestycje liniowe oraz jest niezgodny z zasadami obciążania nieruchomości <span class="anon-block">(...)</span> ograniczonymi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawami rzeczowymi</a>.</p>
<p>Wnioskodawca reprezentował pogląd, że „(...) <span class="anon-block">(...)</span>, będąc, jednostką samorządową swoje kompetencje wywodzi nie tylko z prawa powszechnie obowiązującego, lecz także z reżimu prawnego określonego w tzw. „<span class="anon-block">(...)</span>”, które wynika z uchwał rady <span class="anon-block">(...)</span>i wydanych na ich podstawie zarządzeń <span class="anon-block">(...)</span>w szczelności §2 ust 1 Zarządzenia nr <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 21 listopada 2005 r. w <span class="anon-block">(...)</span>, natomiast § 2 ust. 2 tegoż Zarządzenia dopuszcza możliwość obciążenia gruntu stanowiącego własność <span class="anon-block">(...)</span>, ograniczonymi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawami rzeczowymi</a> w zakresie niezbędnym do właściwej eksploatacji inwestycji liniowych, jedynie pod warunkiem ich uprzedniego wykonania."</p>
<p>Powodowa <span class="anon-block"> spółka (...)</span> odmawiając zmiany spornego zapisu umowy powoływała się na wynikający z art. 4 ust. 1 pe, obowiązek, zgodnie z którym jest ona zobowiązana utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zapotrzebowania w energię w sposób ciągły i niezawodny, zatem w ocenie Spółki konieczne i w pełni uzasadnione jest uregulowanie w umowie o przyłączenie kwestii uzyskania przez nią odpowiedniego tytułu prawnego umożliwiającego dostęp do ww. urządzeń, znajdujących się na nieruchomości przyłączanego podmiotu.</p>
<p>Wobec braku porozumienia, co do treści postanowienia § 6 ust. 5 umowy Wnioskodawca w dniu 25 marca 2010 zwrócił się do Prezesa URE z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia (uzgodnienia warunków) umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej obiektów Wnioskodawcy do sieci <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>
</p>
<p>Rozstrzygając spór między stronami Prezes URE wydał w dniu 16 listopada 2011r decyzję orzekającą o zawarciu umów o treści zgodnej ze złożonym projektami, za wyjątkiem treści § 6 ust. 5, któremu nadał nowe brzmienie.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny był bezsporny miedzy stronami i został ustalony przez Sąd w oparciu o dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Przeprowadzone w sprawie postępowanie sądowe uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie spór koncentrował się wokół rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wydanym w trybie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego</a>. W myśl tego przepisu do ustawowych kompetencji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki należy rozstrzyganie w sprawach spornych dotyczących między innymi odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, czy też umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii.</p>
<p>Jak z powyższego wynika wydanie decyzji orzekającej zawarcie umów o przyłączenie do sieci na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego</a> może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przedsiębiorstwo energetyczne odmawia zawarcia umowy o przyłączenie do sieci a pomiędzy stronami powstał spór dotyczący zawarcia tych umów. Decyzja taka wywołuje skutki bezpośrednio pomiędzy stronami – prowadzi do powstania wzajemnych praw i obowiązków. Zastępuje ona przy tym oświadczenia woli stron.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania rozpoznawczego Sąd pozyskał informację, że powód i zainteresowany – <span class="anon-block">(...)</span>doszli do porozumienia w spornej kwestii będącej przedmiotem niniejszej sprawy. Na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 roku pełnomocnik zainteresowanego – <span class="anon-block">(...)</span> przedłożył odpisy umów:</p>
<p>1. z dnia 29 sierpnia 2012 r., której przedmiotem jest przyłączenie instalacji elektrycznej obiektu: <span class="anon-block"> (...)</span> przy ulicy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> – etap 1,</p>
<p>2. z dnia 29 sierpnia 2012 roku, której przedmiotem jest przyłączenie instalacji elektrycznej obiektu: <span class="anon-block"> (...)</span> przy ulicy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> – etap 2,</p>
<p>3. z dnia 30 sierpnia 2012 roku, której przedmiotem jest przyłączenie instalacji elektrycznej obiektu: <span class="anon-block">(...)</span>, przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>–etap 1,</p>
<p>4. z dnia 30 sierpnia 2012 roku, której przedmiotem jest przyłączenie instalacji elektrycznej obiektu: <span class="anon-block">(...)</span>, przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>–etap 2,</p>
<p>5. z dnia 29 października 2012 roku, której przedmiotem jest przyłączenie instalacji elektrycznej obiektu: <span class="anon-block">(...)</span>, przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>Pełnomocnik zainteresowanego - <span class="anon-block">(...)</span> stwierdził ponadto, że pomiędzy stronami nie ma spornych kwestii.</p>
<p>Fakt zawarcia ww. umów został również potwierdzony przez powoda.</p>
<p>Jak z powyższego wynika w rozpoznawanej sprawie wyeliminowane zostały materialnoprawne przesłanki wydania decyzji przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, tj. odmowa zawarcia umów o przyłączenie oraz wystąpienie sporu dotyczącego treści tych umów.</p>
<p>Sąd zobowiązany był uwzględnić te fakty przy wydawaniu orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a>, sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.</p>
<p>Mając na względzie wystąpienie braku materialnoprawnych podstaw dla decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w zakresie w jakim normuje ona kwestie uregulowane już wolą stron, należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(53);art. 479(53) § 2)">art. 479<sup>
<!-- -->53</sup>§ 2 k.p.c.</a>
</p>
<p>Należy w tym miejscu zaznaczyć, że niewyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego spowodowałoby zaistnienie takiej sytuacji, że w obrocie prawnym istniałyby dwie umowy regulujące te same stosunki między tymi samymi stronami, jednak w sposób odmienny.</p>
<p>Pomimo uchylenia decyzji, Sąd nie znalazł podstaw do obciążenia Prezesa URE kosztami procesu, gdyż pomimo tego, że formalnie Prezes URE przegrał proces, to jednak decyzja nie była dotknięta wadą, a uchylenie decyzji nastąpiło z powodu porozumienia się stron umowy co do spornych kwestii rozstrzygniętych decyzją. Uznając powyższą okoliczność za szczególnie uzasadnioną, Sąd orzekł jak na wstępie w oparciu o treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>
</p>
<p>SSO Małgorzata Perdion-Kalicka</p>
</div>