I ACz 1462/13

<p>Sygn. akt I A Cz 1462/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 5 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="150"/> <col width="22"/> <col width="410"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Elżbieta Kuczyńska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Magdalena Pankowiec</p> <p>SSO del. Bogusław Suter (spr.)</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r.</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek zażalenia powoda</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie</p> <p>z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt I C 503/13</p> <p> <strong> <!-- --> p o s t a n a w i a :</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 18 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie umorzył postępowanie w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">O.</span> o zapłatę.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania sądowego, po częściowym umorzeniu postępowania wobec cofnięcia powództwa w pewnym zakresie i stwierdzeniu, że nakaz zapłaty dotyczący pozostałej części powództwa utracił moc w całości wobec wniesienia przez pozwanego sprzeciwu, powód został zobowiązany do uzupełnienia braków pozwu przez złożenie dodatkowych odpisów pozwu oraz pisma ograniczającego powództwo, pełnomocnictwa i załączników wraz z odpisami dla pozwanego. W zakreślonym terminie powód uzupełnił braki przez złożenie odpisu pisma ograniczającego powództwo, pełnomocnictwa i załączników. Zamiast żądanego odpisu pozwu wniósł jednak pismo po raz kolejny ograniczające powództwo, a nadto pismo zatytułowane „Pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym”, przy czym pismo to opatrzone jest inną datą i tytułem niż pierwotnie wniesiony „Pozew o zapłatę”, a jego treść w kilku fragmentach odbiega od treści pierwotnie wniesionego „Pozwu o zapłatę”. Pismo zatytułowane „Pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym” nie stanowi zatem odpisu pierwotnie wniesionego „Pozwu o zapłatę”. Wobec tego, że w zakreślonym terminie powód nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku Sąd I instancji umorzył postępowanie w sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Powyższe postanowienie w całości zaskarżył zażaleniem powód zarzucając naruszenie:</p> <p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a> przez wydanie zarządzenia z dnia 20 sierpnia 2013 roku o uzupełnieniu braków formalnych pozwu, które w treści nie odpowiada wymaganiom formalnym określonym w powołanym przepisie, a nadto przewiduje alternatywny rygor umorzenia postępowania lub zwrotu pozwu zastrzeżony na wypadek niewykonania wezwania przez powoda,</p> <p>2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 125;art. 125 § 1)">art. 125 § 1 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 1)">art. 126 § 1 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 128;art. 128 § 1)">art. 128 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187)">art. 187 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>, jak też art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze Konwencji Rady Europy o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 87;art. 87 ust. 1;art. 91;art. 91 ust. 2)">art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> poprzez przyjęcie, że powód jest zobligowany do złożenia odpisu pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który treściowo tak w zakresie układu żądań, jak i ich uzasadnienia powinien być odbiciem pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym.</p> <p>Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. </strong> </p> <p>Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 10 maja 2013 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 654) w niniejszej sprawie, która została wszczęta w dniu 29 marca 2013 roku i nie została zakończona do dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. do dnia 7 lipca 2013 roku, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, a zatem także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a> w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 lipca 2013 roku.</p> <p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(36);art. 505(36) § 1)">art. 505^{<!-- -->36} § 1 k.p.c.</a> wynika, że w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości, a sąd przekazuje sprawę do sądu według właściwości ogólnej. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a> w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 lipca 2013 roku stanowił, że po przekazaniu sprawy w takim wypadku przewodniczący wzywa powoda do usunięcia braków formalnych pozwu oraz uzupełnienia pozwu, w sposób odpowiedni dla postępowania, w którym sprawa będzie rozpoznana, w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia wezwania. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pozwu oraz uzupełnienia pozwu dotyczy wymogów, jakie winien spełniać pozew w postępowaniu zwykłym, czy też w innym postępowaniu odrębnym, a które nie są przewidziane dla pozwu wnoszonego w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pozwu może zatem dotyczyć dołączenia pełnomocnictwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 3)">art. 126 § 3 k.p.c.</a>), czego nie wymagają przepisy regulujące elektroniczne postępowanie upominawcze.</p> <p>Braków formalnych pozwu, do których usunięcia przewodniczący winien wezwać powoda po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego nie można wiązać z formą wniesienia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz formą, w której następuje przekazanie akt sprawy z tego postępowania. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pozwu nie może zatem dotyczyć złożenia pod pozwem, czy innym pismem podpisu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 1;art. 126 § 1 ust. 4)">art. 126 § 1 ust. 4 k.p.c.</a> każde pismo procesowe, w tym pozew, winno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, przy czym w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126;art. 126 § 5)">art. 126 § 5 k.p.c.</a> pismo procesowe wniesione drogą elektroniczną powinno być opatrzone podpisem elektronicznym. Podpis elektroniczny, jakim jest opatrzone pismo wniesione drogą elektroniczną, jest równoważny podpisowi własnoręcznemu. Pozew, jak też pismo z dnia 7 maja 2013 roku (ograniczenie powództwa) niewątpliwie były opatrzone podpisem elektronicznym. Pamiętać należy, że postępowanie toczące się po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego jest jego kontynuacją. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pozwu oraz uzupełnienia pozwu, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a>, odnosi się do pozwu, który został już złożony w elektronicznym postępowaniu upominawczym wraz z wymaganym, stosownie do formy jego wniesienia, podpisem. Nie ma podstawy do stwierdzenia, że po prawidłowym wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym i przekazaniu sprawy do sądu według właściwości ogólnej, powód musi złożyć do tego sądu właściwości ogólnej pozew w zwykłej formie, co wiązałoby się z koniecznością jego własnoręcznego podpisania przez powoda albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.</p> <p>Zasada pełnej kontynuacji postępowania po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego oznacza, że pozew podlega uzupełnieniu w zakresie tylko tych braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1)">art. 130 § 1 k.p.c.</a>). Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 128;art. 128 § 1)">art. 128 § 1 k.p.c.</a> wynika, że do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom. W niniejszej sprawie pozwanemu doręczono pozew i odpis pisma z dnia 7 maja 2013 roku (ograniczenie powództwa) wraz z nakazem zapłaty wydanym w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Brak jest uregulowania, z którego wynikałoby, że po prawidłowym wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym i przekazaniu sprawy do sądu według właściwości ogólnej, powód musi złożyć do tego sądu właściwości ogólnej odpis pozwu, czy innego pisma w zwykłej formie, dla doręczenia ich pozwanemu.</p> <p>Reasumując, po prawidłowym wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym i przekazaniu sprawy do sądu według właściwości ogólnej wezwanie przewodniczącego do usunięcia braków formalnych pozwu przez jego podpisanie i złożenie dodatkowego odpisu nie znajduje umocowania w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 1)">art. 505^{<!-- -->37} § 1 k.p.c.</a>, ani w innych obowiązujących przepisach.</p> <p>Tak więc wezwanie przewodniczącego z dnia 20 sierpnia 2013 roku do uzupełnienia braków formalnych pozwu przez jego podpisanie i złożenie jednego dodatkowego odpisu nie było uzasadnione i nie wywiązanie się przez powoda z tych obowiązków nie mogło skutkować umorzeniem postępowania.</p> <p>Dlatego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> orzeczono jak w sentencji.</p> <p>Odnosząc się do żądania skarżącego o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, należy wskazać, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 1 zd. 1)">art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.</a> sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Orzeczeniami takimi są wyroki, nakazy zapłaty oraz postanowienia co do istoty sprawy wydawane w postępowaniu nieprocesowym, a także niektóre postanowienia formalne. Postanowieniem formalnym kończącym postępowanie w sprawie jest orzeczenie, które przez uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w danej instancji (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2000 roku, III CZP 31/00, OSNC 2001/2/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2006 roku, II CNP 31/05,OSNC 2006/4/77). Postanowienia kończące postępowanie w sprawie obejmują tylko orzeczenia kończące postępowanie jako całość poddaną pod osąd (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1996 roku, I CKN 7/96, OSNC 1997/3/31). Postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie nie są orzeczenia mające za przedmiot kwestie wpadkowe, tj. kończące postępowania pomocnicze lub zamykające fragment, bądź pewną fazę postępowania. Niniejsze postanowienie nie jest zatem postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i orzekanie o kosztach w tym postanowieniu byłoby przedwczesne.</p> </div>