VIII Gz 112/13

<p>Sygn. akt VIII Gz 112/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 9 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Elżbieta Kala</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. w Bydgoszczy</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">M. S.</span> </em> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="anon-block">Z. B.</span> </em> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia Sądu Rejonowego <br/>w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt. VIII GC 1012/13/upr</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> oddalić zażalenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII Gz 112/13 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu o zapłatę, złożonego przez powoda w dniu 30.04.2013 r. Pozwany wywodził swe żądanie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 2)">art. 199 § 2 kpc</a> podnosząc, iż sprawa o roszczenie będące przedmiotem niniejszego postępowania została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu o sygnaturze VIII GC 426/12 upr / VIII Ga 138/12.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż zachodzi bardzo ścisły związek pomiędzy dwoma postępowaniami zakończonym już postępowaniem w sprawie VIII GC 426/12 upr / VIII Ga 138/12, a toczącym się obecnie postępowaniem w sprawie VIII GC 1012/13 upr - w którym zapadło niniejsze postanowienie. Pierwsze z tych postępowań zostało bowiem zainicjowane przez powoda <span class="anon-block">M. S.</span>, który domagał się od pozwanego <span class="anon-block">Z. B.</span> zapłaty kwoty 7.904,74 z odsetkami ustawowymi tytułem niezapłaconej części wynagrodzenia za wykonanie I etapu prac przeciwpożarowych dotyczących ciągów komunikacyjnych, w tym dostawę, montaż i uruchomienie instalacji przeciwpożarowej w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ż.</span>. Na skutek wniesionego powództwa Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. oddalił powództwo<em> <!-- -->. </em>Na skutek wniesionej przez powoda apelacji Sąd Okręgowy w Bydgoszczy utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Przyczyną oddalenia powództwa był brak wymagalności dochodzonego roszczenia tj. jego przedwczesność. Jak podkreślił Sąd Rejonowy z uzasadnień obu wyroków wynikało, że roszczenie powoda zostało sformułowane w sposób wadliwy. Wystawiona faktura bowiem była niewłaściwa, gdyż zawarta w niej nazwa towaru wskazywała na zapłatę należności dotyczących wykonania również prac II etapu, które nie zostały przez powoda wykonane. Z uzasadnień tych wynikało również, że powód chcąc skutecznie realizować swoje roszczenie powinien dokonać korekty faktury, aby w ogóle należność z niej wynikająca mogła stać się wymagalna. W związku z treścią tych orzeczeń powód wystawił pozwanemu ponownie fakturę VAT prawidłowo w jej treści opisując, czego ona dotyczy.</p> <p>Sąd Rejonowy oceniając czy prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie z powództwa <span class="anon-block">M. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">Z. B.</span> - stworzył taki stan, w którym można mówić o powadze rzeczy osądzonej w realiach niniejszej sprawy – udzielił negatywnej odpowiedzi.</p> <p>Sąd Rejonowy zważył, iż nie może budzić wątpliwości, że w obu sprawach zachodzi tożsamość podmiotowa - ta sama osoba występuje w charakterze powoda i ta sama w charakterze pozwanego. Jednocześnie w sprawach tych chodzi o roszczenie z tego samego tytułu – tj. umowy dotyczącej wykonanych dla pozwanego przez powoda prac przeciwpożarowych, wynikających z <span class="anon-block">faktury nr (...)</span> z dnia 17 stycznia 2011 r.</p> <p>Sąd I instancji zważył, iż do uznania, że sprawa została prawomocnie osądzona, a więc, że istnieją podstawy do odrzucenia nowego pozwu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 366)">art. 199 § 1 i art. 366 KPC</a>), nie wystarcza jednak samo stwierdzenie, że w obydwu sprawach chodzi o to samo roszczenie i że strony obydwu procesów są identyczne. Sąd podkreślił bowiem, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż mimo identyczności stron i dochodzonego roszczenia stan rzeczy osądzonej nie występuje, jeżeli uległy zmianie okoliczności, których istnienie było przyczyną oddalenia go powództwa, a więc jeżeli roszczenie stało się w świetle nowego stanu faktycznego uzasadnione (wyr. SN z 18.4.1980 r., IV CR 85/80, OSNC 1980, Nr 11, poz.214). W tym świetle wskazał więc, że jeżeli po zapadnięciu prawomocnego wyroku w sprawie dojdzie do zmiany okoliczności, których doprowadziło do oddalenia powództwa, powód może wytoczyć przeciwko temu pozwanemu kolejne powództwo o to samo roszczenie, mimo wcześniejszego niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w postaci oddalenia powództwa. W ocenie Sądu I instancji właśnie do takiej zmiany okoliczności doszło w realiach niniejszej sprawy - doprowadził do niej sam powód korygując wadliwą fakturę VAT, a następnie wzywając dłużnika do zapłaty, stawiając dochodzone roszczenie w stan wymagalności. Sąd podkreślił przy tym panujące w literaturze i orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym w razie oddalenia powództwa z powodu jego przedwczesności ponowne żądanie tego samego przedmiotu sporu może być zgłoszone dopiero wówczas, gdy wskutek zmiany okoliczności faktycznych roszczenie stanie się wymagalne i utraci cechę przedwczesności oraz iż w wypadku oddalenia powództwa z powodu przedwczesności żądania (co może wynikać z motywów wyroku), sąd nie może uchylić się od rozpoznania nowego powództwa, opartego na twierdzeniu, że wskutek upływu czasu żądanie utraciło już cechę przedwczesności.</p> <p>Tym samym Sąd I instancji stwierdził, iż bezpodstawne jest stanowisko pozwanego, jakoby oddalenie kierowanego przeciwko niemu powództwa jako przedwczesnego pociągało za sobą tak daleko idące skutki, ażeby niemożliwe było ponowne wytoczenie powództwa w sytuacji kiedy dochodzone roszczenie stało się wymagalne.</p> <p>Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pozwany domagając się jego zmiany poprzez odrzucenie pozwu oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. Powyższemu postanowieniu skarżący zarzucił:</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt 2 kpc</a> poprzez zaniechanie odrzucenia pozwu i rozpoznanie sprawy, pomimo że w sprawie zostały wydane uprzednio prawomocne wyroki Sądu Rejonowego ( VIII GC 426/12 upr) i Okręgowego w Bydgoszczy ( VIII Ga 138/12)</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 363)">art. 363</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 kpc</a> poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że w sprawie nie zachodzi stan powagi rzeczy osądzonej, pomimo że powód miał możliwość prawidłowego wystawienia faktury już po uprzednim wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy w sprawie VIII GC 426/12 upr. i taka możliwość wchodziła w zakres podstawy faktycznej uprzednio prowadzonych postępowań</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że sporządzona przez powoda po blisko trzech latach korekta faktury VAT stanowi nową okoliczność w sprawie, podczas gdy korekta została sporządzona w sposób wadliwy.</p> <p>W uzasadnieniu pozwany podkreślał, iż z okoliczności przytoczonych w pozwie wynika, że powód wiedział o tym, że w sposób wadliwy sporządził fakturę a przynajmniej po lekturze uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w sprawie 426/12. Skoro wówczas powód nie dokonał stosownej korekty faktury VAT i nie przedstawił tej nowej okoliczności Sądowi Okręgowemu to należy uznać, iż powoływanie się na taką sprekludowaną okoliczność w nowym postępowaniu, pomimo że istniała możliwość jej podniesienia w uprzednim procesie, za niedopuszczalne. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie VI ACa 1537/2005, w którym Sąd ten stwierdził, iż <strong> <!-- -->„</strong>wyrok prawomocny ma ten skutek, że prekluduje ten materiał, który przy rozpoznaniu sprawy wchodzi w zakres podstawy faktycznej żądania pozwu, mimo, że w toku postępowania nie został przez strony przedstawiony".</p> <p>Ponadto skarżący podnosił, iż Sąd Rejonowy jeszcze przed przeprowadzeniem postępowania dowodowego stwierdził, odnosząc się do poprzednich wyroków SR i SO w Bydgoszczy, że „z uzasadnień tych wyroków wynikało, że powód chcąc skutecznie realizować swoje roszczenie powinien dokonać korekty faktury, aby w ogóle należność z niej wynikająca mogła stać się wymagalna. W związku z treścią tych orzeczeń powód wystawił pozwanemu ponownie fakturę VAT prawidłowo w jej treści opisując, czego ona dotyczy". W ocenie pozwanego Sąd meriti nie powinien dokonywać ustaleń w przedmiocie prawidłowości wystawionej przez powoda faktury VAT bez przeprowadzenia całości postępowania dowodowego i rozpatrzenia oraz odniesienia się do zarzutów formułowanych w tym zakresie przez pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Zażalenie pozwanego okazało się nieuzasadnione.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt 2 kpc</a> sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.</p> <p>Cytowana wyżej norma prawna przewiduje zatem wypadki obligatoryjnego odrzucenia pozwu. Wskazać należy ponadto, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt. 2 kpc</a> powinien być wykładany i stosowany w powiązaniu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 kpc</a>, który reguluje zakres powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Z powyższego wynika, że tożsamość roszczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt 2 kpc</a> zachodzi tylko wówczas, gdy identyczne są nie tylko przedmiot, ale i podstawa sporu (por. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1971 r., II CZ 59/71, OSNCP 1971, nr 12, poz. 226). Pojęcie „podstawa sporu” nie może być identyfikowane z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, która jest wynikiem dokonanych - w toku postępowania - ustaleń faktycznych obejmujących fakty czy ich zespoły subsumowane pod odpowiednią normę prawną. Jak trafnie zauważył Sąd Rejonowy, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, do uznania, że sprawa została prawomocnie osądzona, a więc, że istnieją podstawy do odrzucenia nowego pozwu, nie wystarcza samo stwierdzenie, że w obydwu sprawach chodzi o to samo roszczenie i że identyczne są strony obydwu procesów, mimo bowiem identyczności stron i dochodzonego roszczenia stan rzeczy osądzonej nie występuje, jeżeli uległy zmianie okoliczności, których istnienie było przyczyną oddalenia pierwszego powództwa, a więc jeżeli roszczenie stało się w świetle nowego stanu faktycznego uzasadnione.</p> <p>Jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, przyczyną oddalenia powództwa w sprawie VIII GC 426/12 upr / VIII Ga 138/12, toczącej się pomiędzy tymi samymi stronami jak i o to samo roszczenie, było wadliwe sporządzenie faktury z dnia 17 stycznia 2011 r. o nr 023/2011 r. Ponieważ wymagalność roszczenia zgodnie z umową łączącą strony zależała od prawidłowego wystawienia pozwanemu faktury, powództwo jako przedwczesne zostało prawomocnie oddalone.</p> <p>W niniejszej sprawie powód przedstawił <span class="anon-block">fakturę nr (...)</span> korygującą <span class="anon-block">fakturę VAT Nr (...)</span> r. (k.29 akt). W pozycji 2. zamiast pierwotnej nazwy usługi w brzmieniu: „rozliczenie końcowe z systemu sygnalizacji p. poż – <span class="anon-block">umowy (...)</span>.2010 z dn. 30.09.10 i 04/10/2010 z dn. 26.10.10”, znalazło się „rozliczenie końcowe z systemu sygnalizacji p. poż – <span class="anon-block">umowy (...)</span>.2010 z dn. 30.09.10” (k. 29 akt).</p> <p>Odnosząc się przy tym do zarzutów skarżącego co do naruszenia przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a>, przyznać należy, iż Sąd badając niniejszą sprawę – istotnie – nie jest uprawnionym do merytorycznego badania prawidłowości wystawionej faktury, podlega to bowiem ocenie Sądu w ostatecznym rozstrzygnięciu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Sąd oceniając jednak czy w przedmiotowej sprawie zachodzą nowe okoliczności pozwalające na dalsze prowadzenie sprawy był natomiast zobligowany do merytorycznego zbadania w/w faktury pod kątem jej ewentualnych różnic względem poprzedniej faktury stanowiącej o rozstrzygnięciu w sprawie VIII GC 426/12 upr / VIII Ga 138/12 . Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, nie ma wątpliwości, iż w niniejszej sprawie takie różnice zachodzą – zaś o zasadności powództwa w oparciu o nowo sporządzoną fakturę Sąd rozstrzygnie w orzeczeniu końcowym. Ta konstatacja prowadzi zaś do wniosku, iż w przedmiotowej spawie nie można mówić o tożsamości podstaw faktycznych sporu.</p> <p>Za bezzasadny uznać również należało zarzut pozwanego, co do sprekludowanej możliwości powoływania się na w/w okoliczności w niniejszej sprawie. O tym bowiem, czy w nowym procesie chodzi o tę samą, czy też o inną podstawę faktyczną sporu, prowadzącą do konieczności odrzucenia pozwu, decyduje stan faktyczny, jaki istniał w chwili zamknięcia rozprawy w poprzednim procesie, a nie to, czy powód zgłosił istniejące i istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty (por. wyrok SN z dnia 14 grudnia 1963 r., II PR 274/62).</p> <p>W tym kontekście, trafnie zważył Sąd Rejonowy, iż oddalenie powództwa jako przedwczesnego, nie odbiera stronie możliwości ponownego dochodzenia swych praw na drodze sądowej, w sytuacji gdy wskutek zmiany okoliczności roszczenie to stać się mogło wymagalne.</p> <p>W tym świetle uznać należało, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 2)">art. 199 § 2 kpc</a> a contrario żądanie odrzucenia pozwu nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie przepisu <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a>.</p> </div>