I Ns 520/13

Sądy powszechne2013-12-09

Sygnatura

I Ns 520/13

Data orzeczenia

2013-12-09

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Jaromir Antoszewski (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 305 § 1 k.c.

Treść orzeczenia

Sygnatura akt I Ns 520/13 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Jelenia Góra, dnia 09.12.2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSR Jaromir Antoszewski  Protokolant Mariola Olechno po rozpoznaniu w dniu 09.12.2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy z wniosku J. L. przy udziale (...) S.A w K. -  o ustanowienie służebności przesyłu POSTANAWIA I. oddalić wniosek; II. kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę i uczestnika zgodnie z ich udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 520/13 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Wnioskiem z dnia 29.03.2013 r. J. L. , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wystąpił przeciwko (...) S.A. w K. o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz każdoczesnego właściciela urządzenia przesyłowego – linii energetycznej, zlokalizowanej na stanowiąceych jego własność nieruchomościach położonych w O. gmina K. – działkach gruntu nr (...) dla których Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydz. Zamiejscowy w Kamiennej Górze prowadzi księgi wieczyste nr (...) . Zażądał nadto zasądzenia na jego rzecz od uczestnika kwoty 37 707 zł jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie ww. służebności oraz wnosił o powołanie biegłych z zakresu geodezji, elektroenergetyki i szacowania nieruchomości . W uzasadnieniu wskazał, iż przez opisane na wstępie działki przebiega linia energetyczna należąca do uczestnika , koszty oraz brak interesu publicznego w likwidacji tej linii wymagają ustanowienia służebności przesyłu, a uczestnik nie wyraża gotowości zawarcia stosownej umowy o czym świadczy stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 08.11.2011r. i 01.12.2011r. Powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(2);art. 305(2) § 2)">art. 305 ( 2)§2 kc.</a> , <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 143)">143 kc.</a> zaznaczył , że żąda ustanowienia służebności obejmującej zarówno powierzchnię zajętą pod słupy energetyczne jak i powierzchnię pod liniami energetycznymi oraz powierzchnię strefy ochronnej- obszar ok. 3516 m ( 2). Podał , że wysokość wynagrodzenia wywiódł z różnicy pomiędzy wartością nieruchomości , porównując wartość nieruchomości rolnej z zakazem zabudowy – jaką w części obciążonej służebnością stanie się nieruchomość wnioskodawcy , i wartością nieruchomości przeznaczonej na usługi i handel z prawem do zabudowy , jakie to przeznaczenie ma pozostała część nieruchomości. Przemnożył powierzchnię (...) przez wartość m ( 2) działki pod zabudowę tj. (...) i współczynnik korekcyjny (...) oraz powierzchnię (...) ( ) przez wartość m ( 2) działki pod rolę tj. (...) i współczynnik korekcyjny (...) . W odniesieniu do zarzutu zasiedzenia , które do 1990 r. mogło nastąpić wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa , stwierdził nie udowodnienie przez uczestnika nabycia takiego prawa od Skarbu Państwa . Przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.12.2009r. , sygn. akt IV CSK 291/09 oraz brak dobrej wiary uczestnika jako posiadacza służebności po 1990r. Zakwestionował możliwość doliczenia przez uczestnika okresu posiadania przez Skarb Państwa przed przeniesieniem posiadania prawa odpowiadającego służebności przesyłu w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176)">art. 176 kc.</a> jako możliwego tylko w okresie biegu zasiedzenia. W odpowiedzi na wniosek z dnia 24.07.2013r. (...) S.A. w K., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu przyznając fakt przebiegania przez działki nr (...) poniemieckiej linii średniego napięcia , przebudowanej w (...) zakwestionował twierdzenia wniosku jako gołosłowne, brak odnotowania w przedstawionych księgach wieczystych działek nr (...) , oraz zasadność i wysokość wynagrodzenia. Dodatkowo podniósł zarzut przedawnienia wobec nieprzerwanego, trwałego i widocznego użytkowania w dobrej wierze urządzeń elektroenergetycznych na działkach wnioskodawcy do (...) czyli ponad 30 lat , pomimo swoich zmian organizacyjnych. Przywołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 292;art. 172)">art. 292 i 172 kc.</a> Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. L. jest właścicielem nieruchomości położonych w O. – działek nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze W. Zam. w Kamiennej Górze prowadzi księgę wieczystą nr (...), działki nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze W. Zam. w Kamiennej Górze prowadzi księgę wieczystą nr (...). Przez nieruchomości te przebiega napowietrzna linia energetyczna średniego napięcia oparta na (...) słupach , a na działce nr (...) także linia niskiego napięcia oparta na trzech słupach . (dowód: odpisy z księgi wieczystej k. 9-32 , mapa k. 69, zeznania świadka M. B. k.76, okoliczności bezsporne ). Pismem z dnia 20.10.2011 r. J. L. przez swoich pełnomocników wezwał (...) S.A. w K. Oddział w J. m.in. do podpisania umowy regulującej korzystanie z jego nieruchomości oraz wypłaty z tytułu służebności przesyłu sumy nie mniejszej niż 38 707 zł, przyjmując ją jako iloczyn powierzchni zajętych przez linię średniego napięcia (...) ( ) i (...) ( ), kwot odpowiednio(...) zł i (...)za m ( 2) oraz (...) „współczynnika współkorzystania”. W odpowiedzi pismem z dnia 08.11.2011r. (...) S.A. w K. Oddział w J. zażądał dostarczenia tytułu prawnego do nieruchomości , zaznaczenie na załączonych do wniosku mapach granic działek oraz urządzeń elektroenergetycznych , celem umożliwienia ustosunkowania się do wniosku . Zaznaczył , że do czasu uzyskania dokumentów sprawa pozostaje bez biegu. W piśmie z dnia 22.11.2011r. J. L. przez swoich pełnomocników stwierdził brak sporządzenia mapy przez Starostwo Powiatowe w K. dla działek nr (...) , umiejscowienie na działce nr (...) linii średniego napięcia . Domagał się odpowiedzi na pierwsze pismo w terminie 7 dni. (...) S.A. w K. Oddział w J. pismami z dnia 20.12.2011r., 27.01.2012r. ponowił swoje żądanie , wskazując na możliwość wystąpienia o sporządzenie mapy. W odpowiedzi właściciel nieruchomości ponowił swoje pierwotne żądanie co do polubownego załatwienia sprawy. (dowód: pisma wnioskodawcy k. 35, 37, pisma uczestnika k. 36, 39 ). Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie wnioskodawca dochodził ustanowienia na rzecz każdoczesnego właściciela linii energetycznej średniego napięcia służebności przesyłu na stanowiących obecnie jego własność nieruchomościach położonych w O. – działkach gruntu nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydz. Zamiejscowy w Kamiennej Górze prowadzi księgi wieczyste nr (...) , za wynagrodzeniem 37 707 zł . Spór pomiędzy stronami sprowadzał się do oceny prawnej zasiedzenia służebności , przesłanek ustanowienia służebności , jej zakresu i wynagrodzenia z tego tytułu. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(1))">art. 305 1kc.</a> nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1</a>, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Wg. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(2);art. 305(2) § 1)">art. 305 2 § 1 kc.</a> jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 49;art. 49 § 1)">art. 49 § 1</a>, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. § 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305(4))">Art. 305 4kc.</a> stanowi : do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 1)">art. 285 § 1 kc.</a> nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). § 2. Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. W ocenie sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał ani powierzchni służebności ani wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Sąd dopuścił dowody z dokumentów i zeznań świadka M. B. zgłoszone przez strony, za wyjątkiem opinii biegłych geodety , elektroenergetyki i wyceny nieruchomości wnioskowanych przez J. L. . Wnioskodawca , poprzez swojego pełnomocnika , wezwany zarządzeniem z dnia 01.07.2013r. doręczonym w dniu (...) do uiszczenia zaliczek na poczet ich wynagrodzenia , w terminie 14 dni, pod rygorem oddalenia wniosków dowodowych , nie uiścił przedmiotowych zaliczek . Sąd nie znalazł zarazem podstaw do ich obniżenia , oddalając tu wniosek pełn. wnioskodawcy postanowieniem z dnia 19.09.2013r. W konsekwencji sąd wskazane wnioski oddalił ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130(4);art. 130(4) § 4;art. 130(4) § 5)">art. 130 4 § 4 i § 5 kpc</a>. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>.) . W tej sytuacji pozostały materiał dowodowy niewystarczający był do uwzględnienia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu tj. ustalenia przebiegu urządzeń , zakresu służebności , wysokości wynagrodzenia i wniosek jako nieuzasadniony również podlegał oddaleniu. Trzeba tu nadmienić , iż sąd nie był obligowany do przeprowadzania we wskazanym przedmiocie przebiegu, zakresu i wartości służebności dowodów z urzędu. Obowiązek należytego wyjaśnienia sprawy nie spoczywa na Sądzie lecz stanowi ciężar procesowy stron (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3;art. 127;art. 210;art. 232)">art. 3, 127, 210, 232 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>; por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18.09.1997 r., sygn akt III AUa 266/97, opubl. w Apel.-Lub. 1997/4/25 , wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29.12.2003 r., sygn akt I ACa 1457/03, opubl. w OSA z 2005r. z.3 poz.12 , oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, opubl. w OSNC 6-7/97 poz. 76, z dnia 11.07.2001r. sygn. akt V CKN 406/00, Lex nr 52321, z dnia 12.04.2000r. sygn.. akt IV CKN 22/00 Lex nr 52438 ). Obowiązek Sądu polega na pouczaniu strony nieporadnej, ogólnym inspirowaniu czy pobudzaniu aktywności procesowej stron, dokładnym przeprowadzeniu zawnioskowanych dowodów i dokonaniu ich wnikliwej oceny. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Sąd nie jest też zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa bowiem na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Dodatkowo zauważyć należy , iż pełnomocnik wnioskodawcy wbrew własnemu zobowiązaniu na rozprawie w dniu 19.09.2013r. nie przedłożył odpisu księgi wieczystej obejmującej działkę nr (...) wskazaną we wniosku . Działka ta tymczasem nie jest wymieniona w przedłożonych wydrukach z internetowej bazy ksiąg wieczystych . Na koniec odnosząc się do zarzutu zasiedzenia służebności zgłoszonego przez uczestnika , trzeba zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy o braku wykazania tego zarzutu. Uczestnik w żaden sposób nie tylko nie wskazał okresu , w jakim miałoby nastąpić zasiedzenie ale też nie udowodnił , aby sam lub jego poprzednicy prawni byli właścicielami urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomościach i w zakresie służebności posiadali te nieruchomości wnioskodawcy przez okres zasiedzenia. Przedłożone dokumenty w postaci poświadczonych za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego kopii decyzji z dnia 01.09.19756r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego linii 20 kV P.-P., przyjęcia środka trwałego z dnia 12.09.1989r. czy fragmentu grupy środków trwałych nie pozwalają na uznanie zarzutu za wykazany. Uczestnik nie przedłożył jednocześnie mimo wezwania z dnia 19.09.2013r. , doręczonego w dniu 26.09.2013r. w czytelnej postaci pozostałych wnioskowanych dokumentów na okoliczność zasiedzenia. Brak zarazem jakichkolwiek podstaw do uznania istnienia dobrej wiary uczestnika – przedsiębiorstwa energetycznego , czy jego poprzedników prawnych w zakresie posiadania prawa odpowiadającego treści służebności przesyłu. Niezależnie od powyższego z przyjęcia środka trwałego z dnia 12.09.1989r. i zeznań świadka M. B. wynika , że linia średniego napięcia powstała w (...) Przyjmując zatem złą wiarę uczestnika należało uznać , że nie upłynął okres 30-u lat posiadania prowadzący do zasiedzenia w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 2)">art. 172 §2 kc.</a> O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 §2 kpc</a>. </div>