II Ca 285/13
Sądy powszechne2013-12-12
Sygnatura
II Ca 285/13
Data orzeczenia
2013-12-12
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Bogumił Goraj Spr.sędziowie Irena Dobosiewicz (PRESIDING_JUDGE)Wojciech Borodziuk Sekretarz Tomasz Rapacewicz
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt. II Ca 285/13 II Cz 247/13</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 12 grudnia 2013 <strong>
<!-- -->r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy</strong>
</p>
<p>w składzie następującym :</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: SSO Bogumił Goraj spr.<br/>Sędziowie: SO Irena Dobosiewicz</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SO Wojciech Borodziuk Protokolant: sekretarz sądowy Tomasz Rapacewicz </strong>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. w Bydgoszczy</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. K.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">A. T. (1)</span> o zasiedzenie</p>
<p>na skutek apelacji uczestniczek postępowania</p>
<p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia</p>
<p>2013 r. oraz</p>
<p>zażalenia wnioskodawczyni</p>
<p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 20 lutego 2013r. wydanych w sprawie II Ns 1027/11</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia: 1/ oddalić apelację,</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->2/ zmienić postanowienie z dnia 20 lutego 2013 r. w ten sposób, że zasądzić od uczestniczek postępowania solidarnie na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1.200,00 zł (tysiąc dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania,</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->3/ zasądzić od uczestniczek postępowania solidarnie na rzecz wnioskodawczyni kwotę 600,00 zł (sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</strong>
</p>
<p>II Ca 285/13 II Cz 247/13</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">J. K.</span> wniosła o stwierdzenie, że nabyła przez zasiedzenie z dniem 19 czerwca 1990 roku własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. W uzasadnieniu wskazała, iż wniosek dotyczy zabudowanej części nieruchomości, będącej magazynem mąki i przylegającej do nieruchomości wnioskodawczym. Wnioskodawczym podała, iż jest właścicielką nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> od 1970 roku. Nieruchomość, której dotyczy wniosek, położona jest na terenie bezpośrednio sąsiadującym z jej działką przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Znajduje się tam pomieszczenie magazynowe piekarni, która prowadzi działalność od 1912 roku. Wskazała, że w aktach Archiwum Państwowego w <span class="anon-block">B.</span> znajdują się dokumenty, z których wynika, iż w 1912 roku pierwsza właścicielka nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">R. C.</span> wyraziła zgodę na przebicie wejścia do obecnego magazynu mąki i użytkowanie go przez <span class="anon-block">O. R.</span>, który był właścicielem budynku przy obecnej <span class="anon-block">ulicy (...)</span> oraz że od 1932 roku piekarnię wraz z pomieszczeniami magazynu wynajmuje rodzina <span class="anon-block">B.</span>. Przez cały ten okres czasu piekarnia wraz z magazynem użytkowana jest przez jedną rodzinę piekarzy, a pomieszczenie magazynu jest niezbędne do funkcjonowania piekarni. Od 40-tu lat pomieszczenie to jest remontowane przez wnioskodawczynię (tynkowanie i konserwację dachu), a nadto jest od niego odprowadzany podatek od nieruchomości związany z działalnością gospodarczą. Dlatego twierdziła, że od 1970 roku, tj. od 40-tu lat, włada samoistnie tą częścią nieruchomości, na której znajduje się magazyn mąki.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->2</strong>
</p>
<p>Uczestniczki <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">A. T. (2)</span> wniosły o oddalenie wniosku. Podniosły, iż ich nieruchomość zapisana w księdze wieczystej numer <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> posiada powierzchnię 0,0827 ha i stanowi <span class="anon-block">działkę oznaczoną nr (...)</span> oraz że wnioskodawczyni wniosła o stwierdzenie zasiedzenia całości nieruchomości, chociaż uzasadnienie wniosku wskazuje, iż zasiedzenie dotyczy powierzchni 21,57 m . Zdaniem uczestniczek stanowi to istotną rozbieżność, która powinna spowodować oddalenie wniosku. Ponadto wskazały, że zasiedzenie nieruchomości wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek, a wnioskodawczyni nie wykazała żadnej z nich, gfiyż nigdy nie posiadała magazynu mąki, ponieważ zawsze był on w posiadaniu rodziny <span class="anon-block">B.</span> oraz że wnioskodawczym, jak i jej poprzednicy prawni wiedzieli, że nie są właścicielami tej nieruchomości i nigdy nie regulowali z tego tytułu jakichkolwiek zobowiązań publiczno-prawnych, gdyż to uczestniczki i ich rodzina odprowadzała podatki z tego tytułu. Twierdziły, że podniesiony przez wnioskodawczynię fakt wyrażenia przez <span class="anon-block">R. C.</span> zgody na przebicie wejścia do budynku jest zaprzeczeniem samoistności posiadania oraz że posiadacz musi także wykazać konkretną datę objęcia we władanie nieruchomości, której zasiedzenia się domaga, a wnioskodawczyni nie wskazała takiej daty.</p>
<p>Wnioskodawczyni w toku postępowania sprecyzowała wniosek w ten sposób, że wniosła o stwierdzenie, iż najpóźniej z dniem 30 listopada 2010 roku nabyła przez zasiedzenie prawo własności części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> wraz z posadowionym na tej działce budynkiem magazynowym, o powierzchni 21,57 m . W uzasadnieniu wskazała, iż choć w swoim wniosku rzeczywiście wnosiła o zasiedzenie nieruchomości sąsiedniej, to jednak z uzasadnienia wniosku wynikało, że domagała się zasiedzenia części sąsiedniej działki, tj. budynku magazynu. Ta część nieruchomości była w posiadaniu samoistnym zarówno wnioskodawczyni, jak i jej poprzedników prawnych nieprzerwanie od 1946 roku. O fakcie samoistnego</p>
<p>
<strong>
<!-- -->3</strong>
</p>
<p>posiadania świadczy między innymi okoliczność, iż dojście do budynku magazynowego wzniesionego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> było przewidziane jedynie od strony nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, co wynika z planu sytuacyjnego wydanego przez Archiwum Państwowe w <span class="anon-block">B.</span>, potwierdzającego stan na dzień 6 maja 1912 roku. Twierdziła też, że nigdy nie została ustanowiona służebność, ani inne ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> obciążające <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, a tym samym jedynymi korzystającymi z magazynu mąki byli wyłącznie właściciele <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, ponieważ jedyny dostęp do magazynu prowadził i nadal prowadzi przez tę działkę. Dlatego co najmniej <em>
<!-- -->ód </em>1912 roku każdoczesny właściciel <span class="anon-block">działki nr (...)</span> posiadał magazyn mąki położony na <span class="anon-block">działce (...)</span>, traktując go jako własny. Potwierdzeniem powyższego stanu rzeczy jest zawieranie przez wnioskodawczynię i jej poprzedników prawnych umów dzierżawy, bądź najmu budynku cukierni i magazynu. Umowy takie zawierali poprzednicy prawni wnioskodawczym - małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span> i małżonkowie <span class="anon-block">K.</span>. Umowy, obejmujące przedmiotowy magazyn, zawierała również wnioskodawczym. <span class="anon-block">W.</span> twierdziła, że nietrafna jest w tej sytuacji argumentacja uczestniczek, iż wynajmowanie pomieszczeń innym osobom pozbawiało wnioskodawczynię i jej poprzedników prawnych przymiotu samoistnego posiadania, gdyż wynajmując pomieszczenie magazynowe położone na <span class="anon-block">działce (...)</span>, wnioskodawczym i jej poprzednicy, postępowali jak właściciele i jak właściciele czerpali z tego tytułu korzyści. Dlatego w ocenie wnioskodawczym posiadała ona nieprzerwanie nieruchomość (magazyn) od 19 czerwca 1970 roku i nabyła własność tej nieruchomość w drodze zasiedzenia najpóźniej z dniem 30 listopada 2010 roku. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r. stwierdził, że wnioskodawczym <span class="anon-block">J. K.</span> nabyła z dniem 19 czerwca 2000 roku przez zasiedzenie własność części nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka numer (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą numer (...)</span>, w postaci wyodrębnionej z tej</p>
<p>
<strong>
<!-- -->4</strong>
</p>
<p>nieruchomości, zgodnie z projektem biegłego <span class="anon-block">S. B.</span> zawartym w stanowiącej integralną cześć niniejszego postanowienia opinii z dnia 22.06.2012r., <span class="anon-block">działki numer (...)</span>, o powierzchni 0,0032 ha (pkt 1); przyznał biegłemu <span class="anon-block">S. B.</span> wynagrodzenie za sporządzenie opinii w kwocie 1.570,64 zł (pkt 2) oraz nakazał pobrać od wnioskodawczym na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę ł.570,64 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny: W księdze wieczystej Sądu Rejonowego numer <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span> jako właścicielki nieruchomości położonej w <span class="anon-block">B.</span>^, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, wpisane są <span class="anon-block">K. K.</span> i <span class="anon-block">A. T. (1)</span>. <span class="anon-block">W.</span> jest współwłaścicielką w udziale wynoszącym 7/8 nieruchomości sąsiadującej z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>. Udział ten wnioskodawczym nabyła w dniu 19 czerwca 1970 roku. Z wniosku wnioskodawczym toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie udziału wynoszącego 1/8 we własności tej nieruchomości. Nieruchomość wnioskodawczym graniczy bezpośrednio z nieruchomością uczestniczek. Na nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> od ponad 50-ciu lat przez rodzinę <span class="anon-block">B.</span> jest prowadzona piekarnia. Pomieszczenia piekarni, w tym magazyn mąki, wynajmowane są przez tę rodzinę od wnioskodawczyni, a wcześniej od poprzednich właścicieli. Wniosek o zasiedzenie dotyczy części nieruchomości uczestniczek, zabudowanej magazynem mąki, bezpośrednio przylegającym do nieruchomości wnioskodawczyni. Magazyn mąki składający się wewnątrz z trzech pomieszczeń posadowiony jest w całości na nieruchomości uczestniczek. Wejście do magazynu znajduje się w ścianie bezpośrednio graniczącej z nieruchomością wnioskodawczyni, tj. z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Sąd I instancji zważył, że wnioskodawczyni wykazała, iż spełniła określone w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> przesłanki nabycia własności nieruchomości, gdyż od dnia 19 czerwca 1970 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->5</strong>
</p>
<p>władała częścią nieruchomości uczestniczek postępowania jak właściciel. Sąd ten wskazał, że rodzina <span class="anon-block">B.</span>, prowadząca od czasów międzywojennych piekarnię na nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, traktowała wnioskodawczynię jak właścicielkę wszystkich pomieszczeń wykorzystywanych dla celów piekarni, to z nią zawierała umowy najmu tychże pomieszczeń i jej za to płaciła. W ocenie Sądu Rejonowego wynika to w sposób jednoznaczny z zeznań świadków oraz uczestniczek. Sąd wskazał, iż uczestniczka <span class="anon-block">A. T. (1)</span> zeznała, że rodzina <span class="anon-block">B.</span> przez cale życie płaciła za najem właścicielom nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, w związku z tym byli zaskoczeni żądaniem uczestniczek, by to z nimi zawrzeć umowę najmu, a z zeznań świadka <span class="anon-block">E. B.</span> wynika, iż na nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> jej rodzina prowadzi piekarnię od przeszło 50-ciu lat. Nigdy nie rozmawiała z uczestniczkami o korzystaniu z przedmiotowej nieruchomości i było dla niej normalne, że magazyny należą do piekarni. Jej rodzina wynajmuje budynek piekarni od 1926-1927 roku i przedmiotem umowy najmu był zawsze także magazyn. Był on remontowany na przestrzeni lat przez właścicieli, tj. <span class="anon-block">Z.</span>, a potem wnioskodawczynię. Zdaniem Sądu I instancji zeznania te korelują z zeznaniami świadka <span class="anon-block">I. J.</span>, która podała, iż firma rodzinna istnieje od 1924 roku i od początku działalności korzystała z tego magazynu. Wcześniej miała umowę z <span class="anon-block">Z.</span>, potem z wnioskodawczynią. Na samoistny charakter posiadania przez wnioskodawczynię części nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, na której znajduje się magazyn, wskazują zdaniem Sądu I instancji, także zeznania świadka <span class="anon-block">G. K.</span>, który kilkakrotnie pracował przy remontach kamienicy wnioskodawczym oraz piekarni. Z jego zeznań wynika, iż traktował wnioskodawczynię jako właścicielkę magazynu i to ona przeprowadzała tam remonty, których potrzebę zgłaszali właściciele piekarni. Nie słyszał o tym, że magazyn należał do właścicieli innej nieruchomości. Nie był - w ocenie Sądu - trafny zarzut uczestniczek, iż magazynem mąki władała w</p>
<p>
<strong>
<!-- -->6</strong>
</p>
<p>rzeczywistości rodzina <span class="anon-block">B.</span>, a nie wnioskodawczym, gdyż posiadanie magazynu przez rodzinę prowadząca piekarnię miało charakter posiadania zależnego. Sąd Rejonowy wskazał, że posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego. W doktrynie i judykaturze wielokrotnie podkreślano, iż decydujące znaczenie ma tu wola posiadania ,jak właściciel", a więc traktowanie siebie jako właściciela jest zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia. Charakter tego posiadania nie wyłącza zezwolenia innej osobie na korzystanie zależne. Przejawem władztwa będzie więc zarówno bezpośrednie korzystanie z rzeczy, jak i zezwolenie innym osobom na korzystanie z niej w ramach umowy dzierżawy czy najmu. Zdaniem tego Sądu wnioskodawczym, zawierając z rodziną <span class="anon-block">B.</span> kolejne umowy najmu, zachowywała się jak właścicielka i w ten właśnie sposób była przez nich traktowana. Zarzut uczestniczek, iż posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię miało charakter posiadania zależnego Sąd Rejonowy uznał za bezzasadny. Sąd zważył, że w początkowym okresie wykorzystywania pomieszczenia magazynu przez właścicieli nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, posiadanie to miało charakter zależny, o czym świadczą zapisy wskazywane przez uczestniczki dotyczące zwracania się przez <span class="anon-block">O. R.</span> do <span class="anon-block">R. C.</span> o zgodę na prace budowlane, czy remontowe, lecz sytuacja taka nie dotyczy czasów „współczesnych", a w szczególności okresu od kiedy wnioskodawczym stała się współwłaścicielką nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Dlatego Sąd dał wiarę twierdzeniom wnioskodawczyni i uznał, iż wykazała ona konieczne przesłanki zasiedzenia, tj. samoistne posiadanie przez wymagany prawem okres ( w tym przypadku 30 lat - w złej wierze)- od dnia nabycia udziału we własności nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Określając przedmiot zasiedzenia Sąd oparł się na opinii biegłego geodety <span class="anon-block">S. B.</span>, który w opinii z dnia 22 czerwca 2012 roku przedstawił wstępny projekt podziału nieruchomości uczestniczek, wyodrębniając działkę, na której posadowiony jest magazyn mąki. Granice</p>
<p>
<strong>
<!-- -->7</strong>
</p>
<p>wyodrębnionej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> stanowią linie zewnętrzne ścian istniejącego magazynu oraz ściana pionowa znajdująca się wewnątrz budynku. Sąd nie uwzględnił wniosku wnioskodawczym o zwolnienie jej od kosztów sądowych wskazując, iż wnioskodawczym ma stałe dochody, których wysokość pozwoliła jej zgromadzić środki na uiszczenie opłaty sądowej i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Przeprowadzenie postępowania leżało przy tym tylko i wyłącznie w jej interesie. W interesie wnioskodawczym było także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, wobec czego kosztami związanymi z wynagrodzeniem biegłego Sąd obciążył jedynie wnioskodawczynię.</p>
<p>Apelację od tego postanowienia wniosły uczestniczki postępowania, zaskarżając je w całości. Zarzuciły Sądowi I instancji:</p>
<p>1.
naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnię poprzez stwierdzenie, że wnioskodawczyni posiadała nieruchomość;</p>
<p>2.
naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 337)">art. 337 k.c.</a> poprzez jego błędne zastosowanie pomimo braku przejścia posiadania z wnioskodawczyni na posiadaczy nieruchomości;</p>
<p>3.
naruszenie przepisu prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> poprzez jego błędne zastosowanie w rezultacie stwierdzenie zasiedzenia pomimo braku zaistnienia przesłanek niezbędnych do jego stwierdzenia;</p>
<p>4.
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na braku wszechstronnego rozważenia oraz wnikliwej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, iż wnioskodawczyni była posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości.</p>
<p>Z uwagi na powyższe zarzuty wniosły o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczek kosztów postępowania według norm przepisanych. W razie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o</strong>
</p>
<p>nieuwzględnienia tego wniosku domagały się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wnioskodawczym zaskarżyła postanowienie z dnia 20 lutego 2013 r. o uzupełnienie postanowienia z dnia 15 stycznia 2013 r., w którym Sąd Rejonowy oddalił jej wniosek o zasądzenie od uczestniczek kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2;art. 520 § 3)">art. 520 § 2 i 3 k.p.c.</a> przez ich niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, iż interesy zainteresowanych w sprawie nie są sprzeczne, gdy tymczasem wielość pism składanych w toku sprawy oraz^ dowodów dopuszczonych i przeprowadzonych uzasadniają stanowisko, iż to uczestniczki winny zostać obciążone zwrotem kosztów zastępstwa procesowego wnioskodawczym w całości. Podnosząc powyższy zarzut wniosła o zmianę postanowienia w zakresie orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego w sprawie przez zasadzenie od uczestniczek na rzecz wnioskodawczym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie postanowienia do ponownego rozpoznania Sądu Rejonowemu w Bydgoszczy. Wniosła też o oddalenie apelacji i o zasądzenie od uczestniczek zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</p>
<p>Apelacja uczestniczek postępowania nie jest zasadna. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów. Wprawdzie nie ustalił, kto płacił podatek od nieruchomości będącej przedmiotem sprawy, lecz należy wskazać, że kwestia opłacania podatku od nieruchomości nie ma decydującego znaczenia dla oceny charakteru posiadania, gdyż takie zobowiązanie ma charakter publicznoprawny i obciąża zarówno właściciela, jaki posiadacza nieruchomości. Pozostałych ustaleń uczestniczki nie kwestionowały. Dlatego Sąd Okręgowy przyjął te ustalenia jako własne.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->9</strong>
</p>
<p>Zarzuty naruszenia przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336;art. 337)">art. 336 i 337 k.c.</a> także były bezzasadne. Według panującego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą określanego jako <em>
<!-- -->corpus possessionis, </em>oraz psychicznego elementu <em>
<!-- -->animus rem sibi habendi, </em>rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Brak fizycznego władztwa nad rzeczą nie świadczy o braku posiadania w ogóle, czy też o braku posiadania samoistnego, gdyż to władztwo za posiadacza może wykonywać inna osoba. Należy podkreślić, że sprawie ma zastosowanie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 350)">art. 350 k.c</a>, a nie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 337)">art. 337 k.c.</a> Poza sporem była okoliczność, że^tak zwany magazyn mąki był funkcjonalnie związany z piekarnią którą prowadziła rodzina <span class="anon-block">B.</span>. Wynajmowała ona pomieszczenia piekarni od właścicieli nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Zatem znajdowałasię w ich posiadaniu zależnym. Do przeniesienia posiadania w myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 350)">art. 350 k.c.</a> jest potrzebna umowa oraz zawiadomienie posiadacza zależnego. Przed wnioskodawczynią posiadaczem samoistnym była poprzednia właścicielka nieruchomości <span class="anon-block">M. Z.</span>. Z umowy sprzedaży z dnia 19 czerwca 1970 r. wynika, że zobowiązała się ona wydać sprzedaną nieruchomość wnioskodawczym w dniu sprzedaży (umowa sprzedaży na kartach 35-36 akt <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>). Z zeznań świadków <span class="anon-block">A. T. (1)</span> oraz <span class="anon-block">E. B.</span> wynika, że po sprzedaży nieruchomości uprawnienia wynajmującego przeszły na wnioskodawczynię. Zatem należy stwierdzić, iż posiadacze zależni zostali zawiadomieni o zmianie posiadacza pomieszczeń piekarni. Tym samym spełnione zostały przesłanki przeniesienia posiadania określone w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 350)">art. 350 k.c.</a>
</p>
<p>Posiadanie wnioskodawczym miało charakter samoistny. Władztwo faktyczne nad całą piekarnią sprawowali najemcy tj. rodzina <span class="anon-block">B.</span>. Zatem do ustalenia rodzaju posiadania wnioskodawczym potrzebna jest ocena psychicznego ustalenia władztwa nad rzeczą. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sąd I instancji, że wolą wnioskodawczym było posiadanie całej</p>
<p>
<strong>
<!-- -->10</strong>
</p>
<p>piekarni jak właściciel. Wnioskodawczym uważała, że kupiła nieruchomość, na której znajdowała się piekarnia. Tak też była traktowana przez otoczenie. Rodzina <span class="anon-block">B.</span> to z nią zawierała umowy najmu pomieszczeń piekarni, a wnioskodawczyni zlecała remonty tych pomieszczeń. Nie zmienia tej oceny okoliczność, iż to uczestniczki postępowania i ich poprzedniczka prawna uiszczały podatek od nieruchomości (zaświadczenie na k. 88 akt). Danina ta ma charakter publicznoprawny. Podstawę ustalenia tego podatku stanowią dane z ewidencji gruntów ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890300163" title="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 163 (art. 21)">art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego</a>). Zatem brak było podstaw do wymierzenia tego podatku wnioskodawczyni. Wynika to z tego, iż zasiedzenie dotyczy jedynie części nieruchomości, a wnioskodawczym' nie miała wiedzy o tym, że właścicielami pomieszczeń magazynu mąki są osoby będące właścicielami sąsiedniej nieruchomości. Dlatego zarzut naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366)">art. 366 k.c.</a> nie był zasadny.</p>
<p>Bezzasadność poprzednich zarzutów skutkuje niezasadnością naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c</a>, gdyż wnioskodawczyni posiadała nieruchomość przez okres potrzebny do jej zasiedzenia nawet przy przyjęciu, że była posiadaczem w złej wierze.</p>
<p>Dlatego Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną i na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c</a>: w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> ją oddalił.</p>
<p>Zasadne było natomiast zażalenie wnioskodawczyni. Interesy wnioskodawczyni oraz uczestniczek postępowania były sprzeczne, co uzasadnia zastosowanie odnośnie kdsztów zastępstwa reguły określonej w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 k.p.c.</a> Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. <em>
<!-- -->ż </em>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone postanowienie i zasądził od uczestniczek postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa przed Sądem I instancji. Także kosztami postępowania apelacyjnego, na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 530;art. 530 § 3)">art. 530 § 3 k.p.c</a>, Sąd Okręgowy obciążył uczestniczki postępowania.</p>
</div>