III AUa 596/12

<p>Sygn. akt III AUa 596/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 25 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Monika Kowalska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Marta Fidzińska - Juszczak</p> <p>SSA Iwona Łuka-Kliszcz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Renata Tyrka</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. U.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o emeryturę</p> <p>na skutek apelacji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału VI Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt VI U 1460/11</p> <p> <strong> <!-- -->o d d a l a apelację. </strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 596/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną przez <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. U.</span> </strong> decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 19 października 2011 r. i przyznał jej emeryturę od dnia 1 czerwca 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. U.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, wystąpiła z wnioskiem o emeryturę w dniu 8 czerwca 2011 r. Organ rentowy uznał jej za udowodniony okres ubezpieczenia wynoszący 23 lata, 8 miesięcy i 3 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym na dzień 1 stycznia 1999 r. 12 lat, 5 miesięcy i 29 dni pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Ustalił też Sąd Okręgowy, że w okresie od dnia 25 maja 1977 r. do 6 grudnia 1985 r. wnioskodawczyni była zatrudniona w <span class="anon-block"> (...) Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>. W wydanym jej świadectwie pracy z dnia 3 grudnia 1985 r. podano, że była ona zatrudniona jako murarz budowlany (pomoc), a z świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 7 września 1999 r. wynika, że pracowała jako murarz. W ramach tego zatrudnienia wnioskodawczyni pracowała przy remoncie pieców hutniczych jako pomoc murarza, tj. przy rozbiórce pieców hutniczych (martenowskiego, elektrycznego). Piece te miały 5-6 metrów wysokości na zewnątrz, a w środku ok. 2 metry (na sklepieniu zaś ok. 30 metrów). Do obowiązków wnioskodawczyni należało usuwanie cegieł po wygaszeniu pieca za pomocą łopaty, a jeśli nie można było usunąć cegieł używane były do tego młoty pneumatyczne, wtedy praca wnioskodawczyni polegała na zbieraniu gruz i ładowaniu go na taczki oraz wywożeniu do skrzyni. Po usunięciu wszystkich cegieł, cała brygada przystępowała do pracy przy wymurówce, a do wnioskodawczyni należało przynoszenie cegieł z palet, a gdy zachodziła potrzeba, zajmowała się także murowaniem wewnątrz pieca.</p> <p>Powyższe ustalenia Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o zalegające w aktach dokumenty, w tym akta rentowe i osobowe wnioskodawczyni, a także zeznania świadków <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">W. K.</span> oraz samej wnioskodawczyni oraz akta emerytalne świadków, które ocenił jako wiarygodne. Świadkowie, będący współpracownikami wnioskodawczyni w spornym okresie pracy w <span class="anon-block"> (...) Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>, potwierdzili zakres jej obowiązków pracowniczych i fakt, że zatrudnienie to wykonywała w szczególnych warunkach. Nadto pozostaje to w zgodzie z treścią świadectwa pracy oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, przy czym w tym ostatnim świadectwie wpisano stanowisko murarza zamiast pomocnika murarza.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy przytoczył treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 32 i art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) i wywiódł, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego m.in. w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32</a> (tj. 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn), jeżeli w dniu wejścia w życia ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn (tj. co najmniej 15 lat ) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. co najmniej 25 lat dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet). Wnioskodawczyni <span class="anon-block">K. U.</span> osiągnęła wiek 55 lat oraz posiada ponad 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym również ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Okręgowego, do stażu pracy wnioskodawczyni w szczególnych warunkach należy bowiem zaliczyć zakwestionowany przez organ rentowy okres zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> od dnia 24 maja 1977 r. do 6 grudnia 1985 r., jako pracę ujętą w wykazie A dział XIV poz. 25 załącznika do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U z 1983 r. Nr 8 poz. 43). Uznał w konsekwencji Sąd Okręgowy, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki wymagane do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku w trybie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dlatego też odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span>. Zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 184 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227, ze zm.) i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p> <p>W uzasadnieniu apelujący zakwestionował uznanie przez Sąd pierwszej instancji spornego zatrudnienia <span class="anon-block">K. U.</span> w <span class="anon-block"> (...) Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> jako pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawczyni pracowała wtedy przy rozbiórce pieców hutniczych, mimo tego że tego rodzaju praca nie została wymieniona w wykazie A dział XIV poz. 25 załącznika do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U z 1983 r. Nr 8 poz. 43), gdzie mowa jest o bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz pracach budowlano-montażowych i budowlano-remontowych na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Prace murarskie przy naprawie na gorąco pieców przemysłowych, sklepień paleniskowych w parowozach i żeliwiaków wymienione są w tymże wykazie A dział XIV pod poz. 10. Jednakże w akcie resortowym, tj. zarządzeniu Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. MHiPM Nr 1, poz. 1-3) wymienione zostały stanowiska cieśli przy remontach pieców i agregatów hutniczych, murarzy, murarzy kominów przemysłowych, murarzy kotlarzy, murarzy pieców i urządzeń przemysłowych. Tymczasem wnioskodawczyni pracowała na stanowisku pomocnika murarza.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie ograniczał się wokół rozstrzygnięcia kwestii, czy praca wykonywana przez wnioskodawczynię <span class="anon-block">K. U.</span> w <span class="anon-block"> (...) Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> w okresie od dnia 24 maja 1977 r. do 6 grudnia 1985 r., była pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. nr 8 poz. 43 ze zm.) uprawniającą do obniżenia wieku emerytalnego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (art. 184)">art. 184</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227, ze zm.).</p> <p>Sąd pierwszej instancji dokonując analizy i oceny zebranych dowodów, w szczególności z akt osobowych wnioskodawczyni oraz zeznań świadków, uznał że potwierdzają one, iż w ramach spornego zatrudnienia wykonywała ona pracę w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny ustalenia te podziela i nie widzi podstaw do ich kwestionowania. Wobec zachodzących wątpliwości co do właściwego charakteru spornego zatrudnienia wnioskodawczyni, trafnie Sąd pierwszej instancji dążył do ich wyjaśnienia w oparciu o dostępne dokumenty pracownicze, a także zeznania świadków. Świadectwa pracy (wykonywania pracy w szczególnych warunkach), nie są dokumentami urzędowymi, lecz dokumentami prywatnymi, wystawianymi przez pracodawcę, a zatem wyłącznie oświadczeniem wiedzy tego pracodawcy, które może być podważane w każdy sposób przed sądem w postępowaniu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd nie jest w żaden sposób związany oceną charakteru zatrudnienia pracownika dokonaną przez pracodawcę w wystawionym pracownikowi świadectwie pracy czy w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ma ono służyć jedynie celom dowodowym. Dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód (tylko dokumenty wystawione przez organy państwowe albo organy wykonujące zadania z zakresu administracji państwowej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone; por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 24/09, LEX nr 518067 oraz z dnia 23 listopada 2005 r., I UK 15/04, OSNAP 2005 nr 11, poz. 161).</p> <p>Dopuszczone przez Sąd pierwszej instancji dowody, w tym również z zeznań świadków potwierdziły, że w wnioskodawczyni przez cały okres zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> wykonywała pracę na stanowisku murarza, w ramach której pracowała przy remoncie pieców hutniczych, tj. przy rozbiórce pieców hutniczych (martenowskiego, elektrycznego), a w szczególności usuwała cegły po wygaszeniu pieca, zbierała gruz i ładowała go na taczki oraz wywoziła do skrzyni, a także pracowała przy wymurówce (przynosiła cegły z palet oraz zajmowała się murowaniem wewnątrz pieca). Wykonywana przez wnioskodawczynię praca była więc w istocie pracą wymienioną w wykazie A dział XIV poz. 10 stanowiącym załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, gdzie ujęto prace murarskie przy naprawie na gorąco pieców przemysłowych, sklepień paleniskowych w parowozach i żeliwiaków - mimo tego, że Sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował ją jako pracę ujętą w wykazie A, dział IV, poz. 25 tego rozporządzenia.</p> <p>Bezpodstawne są wiec zastrzeżenia organu rentowego kwestionujące dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę charakteru pracy wnioskodawczyni w ramach spornego okresu zatrudnienia. O kwalifikacji danego okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach decyduje faktyczne wykonywanie w ramach zatrudnienia czynności pracowniczych odpowiadających pracą ujętych w wykazie prac w szczególnych warunkach, a nie nazwa stanowiska czy nomenklatura używana przez zakład pracy. Jak zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. (II UK 21/10, LEX nr 619638), decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego pozostaje możliwość zakwalifikowania jej pod którąś z pozycji zamieszczonych wykazie będącym załącznikiem do powołanego wyżej rozporządzenia. W tych okolicznościach sporne zatrudnienie wnioskodawczyni jako murarza (lub też pomocnika murarza) należało zakwalifikować w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe - jako wykonywane w szczególnych warunkach.</p> <p>W tych okolicznościach jako trafne należy ocenić wnioski, do których doszedł Sąd pierwszej instancji, iż wnioskodawczyni legitymuje się ponad 15 latami pracy w szczególnych warunkach i przysługuje jej prawo do emerytury w obniżonym wieku. Spełniła ona bowiem również pozostałe warunki wymagane dla nabycia tego prawa z art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, skoro posiada ogólny staż pracy przypadający na dzień 1 stycznia 1999 r. w łącznym wymiarze ponad 20 lat oraz ukończyła 55 rok życia, jak również w dacie złożenia wniosku udokumentowała rozwiązanie stosunku pracy oraz nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie narusza prawa materialnego, tak więc apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, o czym orzekł jak w sentencji.</p> </div>