I ACz 718/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACz 718/12</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Dnia 26 października 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="239"/> <col width="355"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Andrzej Palacz</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 roku</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. G.</span> i <span class="anon-block">E. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. O.</span> i <span class="anon-block">W. O.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powódek</p> <p>na pkt II postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny</p> <p>z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I C 782/12</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z m i e n i ć </strong>zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zwolnić powódki <span class="anon-block">D. G.</span> i <span class="anon-block">E. G.</span> od kosztów sądowych w całości.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zwolnił powódki od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od pozwu ponad kwotę 500 zł (pkt I), oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie (pkt II) oraz ustanowił dla powódek pełnomocnika z urzędu (pkt III).</p> <p>W uzasadnieniu Sąd podał, że powódki są w stanie ponieść 500 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, gdyż miesięczne dochody - zwłaszcza powódki <span class="anon-block">E. G.</span> – pozwalają na wygospodarowanie kwoty 500 zł, stanowiącej jedynie część wymaganej opłaty, której pełna wysokość wyniosłaby ponad 21.000 zł.</p> <p>Powódki wniosły zażalenie na postanowienie w zakresie oddalenia ich wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Powódka <span class="anon-block">E. G.</span> podała, że utrzymuje się jedynie z renty, z której ponosi koszty swego utrzymania, w tym koszt wynajmu pokoju w <span class="anon-block">R.</span>, wyżywienia, ubrania, korepetycji i zakupu pomocy szkolnych. Wskazała też, że z otrzymywanej renty ponosi 300 zł miesięcznie, jako dopłatę do kosztów utrzymania swej matki <span class="anon-block">D. G.</span>, przebywającej w Domu Pomocy Społecznej z powodu choroby psychicznej oraz ponosi koszty dojazdów.</p> <p>Mając powyższe na uwadze powódki wniosły o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie ich w całości od kosztów sądowych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie jest zasadne.</p> <p>Z uwagi na cel instytucji zwolnienia od kosztów sądowych, tj. zapewnienie stronie możliwości ochrony jej praw przed sądem, poprzez przejęcie przez Skarb Państwa ciężaru kosztów procesu, zwolnienie może nastąpić jedynie wyjątkowo, gdy strona ubiegająca się o taką pomoc wykaże, że jest osobą ubogą, bo tylko taka osoba nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 102)">art. 102 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z póź. zm.).</p> <p>W przedmiotowej sprawie powódka <span class="anon-block">D. G.</span> cierpi na schizofrenię i padaczkę, otrzymuje rentę w wysokości 630 zł miesięcznie, która w całości przeznaczana jest na jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej w <span class="anon-block">R.</span>.</p> <p>Natomiast powódka <span class="anon-block">E. G.</span>, jest uczennicą liceum zaocznego w <span class="anon-block">R.</span>, utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłym ojcu w kwocie 2.000 zł, z której ponosi koszty mieszkania (ok. 650 zł – wynajem pokoju oraz opłaty za media), zakupu wyżywienia, ubrania, pomocy szkolnych, dojazdów do matki, korepetycji oraz dopłaty do pobytu matki w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span> (300 zł miesięcznie).</p> <p>Należy więc zauważyć, że przy ocenie możliwości finansowych powódek można uwzględniać jedynie rentę <span class="anon-block">E. G.</span>, jako że dochód powódki <span class="anon-block">D. G.</span> jest w całości przeznaczany na jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej w <span class="anon-block">R.</span>.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego kwota 2.000 zł, jaką otrzymuje powódka <span class="anon-block">E. G.</span> tytułem renty jest w całości przeznaczana na koszty jej bieżącego utrzymania, a zatem nie ma ona faktycznych możliwości poczynienia oszczędności, celem poniesienia choćby części kosztów sądowych. Wskazane przez nią miesięczne wydatki nie budzą wątpliwości Sądu, ani zastrzeżeń co do wysokości podanych kwot, jako że mieszczą się w przeciętnych granicach kosztów utrzymania, zwłaszcza osoby samotnej, kontynuującej naukę.</p> <p>Ponadto należy mieć na uwadze, że powódka nie ma – oprócz chorej matki – innej bliskiej rodziny, która mogłaby ją wspomóc finansowo, a co więcej <span class="anon-block">E. G.</span> dopłaca miesięcznie 300 zł do kosztów pobytu matki w w/w placówce.</p> <p>Mając więc na uwadze powyższe okoliczności oraz przedmiot niniejszej sprawy (roszczenia finansowe wobec byłych opiekunów) trudno wymagać, aby powódki mogły z bieżących dochodów ponieść jakiekolwiek koszty sądowe, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.</p> <p>Tym samym Sąd Apelacyjny zwolnił powódki w całości od kosztów sądowych, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </span> </strong> </p> <p>1)  <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">adw. R. S.</span>,</p> <p>2)  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">R.</span>, dnia 26 października 2012r.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>