I ACa 733/09

<div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 30 października 2012 roku</p> <p>Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSA Małgorzata Gulczyńska (spr.)</p> <p>Sędziowie: SA Elżbieta Fijałkowska</p> <p>SA Karol Ratajczak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 roku</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) BANK Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. Z.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span>, <span class="anon-block">W. N.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt IX GC 101/09</p> <p>postanawia:</p> <p>1.  <strong> <!-- -->uchylić zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umorzyć, </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->umorzyć wzajemnie koszty poniesione przez strony postępowania. </strong> </p> <p>SSA Elżbieta Fijałkowska SSA Małgorzata Gulczyńska SSA Karol Ratajczak</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block"> (...) Bank Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o zasądzenie solidarnie od <span class="anon-block">W. N.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span> i <span class="anon-block">E. Z.</span> kwoty 51.000.000 zł na rzecz <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> z tytułu odszkodowania za wyrządzoną spółce szkodę. Z roszczeniem tym wystąpił jako akcjonariusz <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 486;art. 486 § 1)">art. 486 § 1 ksh</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 485)">art. 485 ksh</a>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo i kosztami procesu obciążył powoda. Apelację od tego wyroku wywiódł powód.</p> <p>Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie apelacyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, które prowadzone było przeciwko pozwanym przez Prokuraturę Krajową Biuro do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Wydział VII Zamiejscowy w Poznaniu pod sygn. akt PR IV-VII Ds. 1/07, a później toczyło się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod. sygn. akt III K 631/08.</p> <p>W dniu 10 września 2012 r. pozwani wnieśli o umorzenie postępowania apelacyjnego, wyjaśniając że wydanie wyroku przez Sąd drugiej instancji stało się zbędne wobec likwidacji <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, na którego rzecz wytoczone zostało powództwo o zapłatę. Pozwani wnieśli o zasądzenie od powoda kosztów procesu w wysokości orzeczonej w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 maja 2009 r.</p> <p>Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2012 r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> po przeprowadzonej likwidacji została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek o umorzenie postępowania zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Wytoczenie powództwa odszkodowawczego przez akcjonariusza spółki akcyjnej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 486;art. 486 § 1)">art. 486 § 1 ksh</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 485)">art. 485 ksh</a> przeciwko członkom jej zarządu, w sytuacji bezczynności organów spółki stanowi czynność przedsiębraną na rzecz spółki, choć podejmowaną w imieniu własnym. W sytuacji zastosowania <em> <!-- -->actio pro socio</em> samo roszczenie odszkodowawcze przysługuje zatem spółce. Akcjonariusz nie realizuje własnych praw lecz działa w charakterze zastępcy spółki.</p> <p>Słusznie podnieśli pozwani, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> na skutek likwidacji i wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego zakończyła swój byt prawny, tracąc też zdolność sądową. Przestał tym samym istnieć beneficjent roszczenia. Nie ma jednocześnie podstaw do przyjęcia, by w stosunki prawne zlikwidowanej spółki mógł wstąpić jakikolwiek następca prawny. Takiej sytuacji nie przewidują bowiem przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">kodeksu spółek handlowych</a>. Ponieważ nienaprawialna, następcza utrata zdolności sądowej przez stronę uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a> (vide: post. SN z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt: V CKN 1100/00, OSNC 2003/1/11, OSP 2003/7-8/95, Biul.SN 2002/7/11, M. Prawn. 2002/19/904, wyrok SN z dnia 9 grudnia 2011 roku, sygn. akt: II PK 63/11, LEX nr 1129342) również ujawnienie tej przeszkody procesowej w stosunku do podmiotu, na rzecz którego powództwo zostało wytoczone skutkować musi umorzeniem postępowania.</p> <p>Uzasadnione jest przy tym umorzenie całego postępowania, ponieważ umorzenie postępowania apelacyjnego spowodowałoby uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji, które powód w apelacji kwestionował.</p> <p>W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 3)">art. 386 § 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 183)">art. 183 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 kpc</a>, orzekł jak w pkt. 1 postanowienia.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182;art. 182 § 4)">art. 182 § 4 kpc</a>, umarzając je wzajemnie między stronami w obu instancjach, ponieważ postępowanie zostało umorzone w całości.</p> <p>SSA Elżbieta Fijałkowska SSA Małgorzata Gulczyńska SSA Karol Ratajczak</p> </div>