III AUa 678/12

<p>Sygn. akt III AUa 678/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Iwona Łuka-Kliszcz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Marta Fidzińska - Juszczak (spr.)</p> <p>SSA Feliksa Wilk</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Barbara Dudzik</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">F. K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">N.</span> </strong> </p> <p>o wysokość emerytury</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">F. K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt IV U 1374/11</p> <p> <strong> <!-- -->o d d a l a apelację.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt: III AUa 678/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Wyroku z dnia 30 października 2012 r. </strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 17 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie <span class="anon-block">F. K.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 13 kwietnia 2011 r., którą organ rentowy podjął wypłatę wnioskodawcy emerytury przyznanej „z urzędu” zamiast dotąd pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a to w związku z osiągnięciem przez ubezpieczonego powszechnego wieku emerytalnego 65 lat.</p> <p>Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny i według Sądu przedstawiał się następująco. Decyzją z dnia 12 października 1992 r. ZUS przyznał <span class="anon-block">F. K.</span>rentę inwalidzką od dnia 14 listopada 1991 r. w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820400267" title="Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 267 ()">ustawę z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin</a> (Dz. U. nr 40 poz. 267 ze zm.). Do ustalenia wysokości świadczenia (wzrostu renty) ZUS w decyzji przyjął odwołującemu 21 lat łącznego okresu ubezpieczenia, natomiast na prawo do renty uwzględnił 29 lat ubezpieczenia. Wobec pobierania renty zagranicznej świadczenie <span class="anon-block">F. K.</span> ustalono według proporcji 92 miesięcy pracy w Polsce do 349 miesięcy łącznej pracy w decyzji z dnia 5 lutego 1993 r. Rentę obliczoną według proporcji 92:349 miesięcy wnioskodawca pobierał do 1 sierpnia 2002 r. Decyzją z dnia 16 sierpnia 2002 r. ZUS odmówił <span class="anon-block">F. K.</span> renty z tytułu niezdolności do pracy, wobec niestwierdzenia u niego niezdolności do pracy. Uznając zasadność odwołania wnioskodawcy od tej decyzji Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. przywrócił mu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 sierpnia 2002 r. Wykonując ten prawomocny wyrok decyzją zaliczkową <span class="underline"> <!-- -->z dnia 7 lutego 2005 r.</span> ustalił wnioskodawcy rentę w wysokości proporcjonalnej, ale według zmienionej proporcji, tj. według 6 miesięcy pracy w Polsce do 263 miesięcy. Od tego czasu ZUS obliczał odwołującemu świadczenie według zmienionych proporcji (decyzje z: 13 września 2005 r., 28 października 2005 r., 6 grudnia 2007 r.). Zaskarżoną decyzją z dnia 13 kwietnia 2011 r. organ rentowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27 a)">art. 27a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) podjął odwołującemu wypłatę emerytury z urzędu w miejsce renty. Okres ubezpieczenia wnioskodawca wykazał w wymiarze 92 miesięcy i 19 dni. Od dnia 3 stycznia 1970 r. odwołujący pracował za granicą.</p> <p>W takim stanie faktycznym sprawy Sąd pierwszej instancji zważył, że odwołanie, w którym <span class="anon-block">F. K.</span> domagał się podwyższenie przyznanej mu emerytury do kwoty najniższej emerytury oraz uwzględnienie przy ustalaniu jej wysokości jako okresów składkowych pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 16 roku życia, a wówczas po zaliczeniu tego okresu spełni przesłanki do podwyższenia emerytury do najniższego poziomu – nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w sprawie była wysokość przyznanej z urzędu emerytury wnioskodawcy od dnia 14 kwietnia 2011 r. tj. od osiągnięcia przez odwołującego powszechnego wieku emerytalnego – 65 lat dla mężczyzn. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż kwestia poprawności wyliczenia świadczenia według proporcji 6 miesięcy ubezpieczenia w Polsce do 263 miesięcy łącznego okresu ubezpieczenia była przedmiotem postępowania przed Sądem w sprawie o sygn. IV U 255/08 i obecnie brak jest podstaw prawnych do ustalenia tej podstawy w innym wymiarze niż obliczony. Odnosząc się do zarzutu doliczenia przy ustalaniu wysokości emerytury okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, Sąd powołał treść art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wyjaśnił, że przepis ten pozwala uzupełnić okresy składkowe i nieskładkowe z art. 5-7 ustawy, okresami składkowymi rolniczego ubezpieczenia społecznego, prowadzenia lub pracy w gospodarstwie rolnym w zakresie wymaganym i koniecznym do nabycia określonych uprawnień emerytalnych. Brak jest natomiast podstaw, aby przy obliczaniu proporcji doliczyć okres wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców ponad wymagany okres. Także żądanie wnioskodawcy o podwyższenie emerytury przyznanej z urzędu do kwoty najniższej emerytury, uznał Sąd za bezpodstawne, albowiem zgodnie z art. 54a ust. 1 i 2 emerytura ta przyznana w trybie art. 27a ustawy nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy, a w ustawie brak jest przepisu nakazującego podwyższać taką emeryturę do kwoty najniższej emerytury. Czyli wysokość emerytury obliczanej w myśl art. 26 ustawy, nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy, ale może być niższa od minimalnego świadczenia. Mając powyższe okoliczności na uwadze na podstawie powołanych przepisów Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} §1 kpc</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższego wyroku złożył wnioskodawca <span class="anon-block">F. K.</span>. Zakwestionował prawidłowość poczynionych ustaleń Sądu pierwszej instancji skutkujących wydaniem zaskarżonego wyroku. Zakwestionował odmowę podwyższenia emerytury do poziomu najniższej emerytury oraz całkowicie niezasadną proporcję 6 miesięcy pracy w kraju do 263 miesięcy pracy, która powinna wynosić zgodnie z prawidłową decyzją ZUS z dnia 5 lutego 2003 r. 92 miesiące pracy w Polsce do 349 miesięcy łącznej pracy, a także niewliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym, co skutkowało obniżeniem łącznego okresu składkowego i nieskładkowego. Gdyby ZUS prawidłowo wyliczył, to wnioskodawca miałby ponad 25 lat łącznie okresów składkowych i nieskładkowych.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong> </p> <p>Żaden z zarzutów apelacji nie jest zasadny.</p> <p>W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kwestia ustalenia proporcji, według której przelicza się świadczenie z wysokości „pełnej” do częściowej była już dwukrotnie przedmiotem sporów pomiędzy odwołującym się <span class="anon-block">F. K.</span>a organem rentowym, toczących się przed Sądem Okręgowym w Nowym Sączu Wydziałem IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z odwołań wniesionych:</p> <p>- od decyzji z dnia 6 grudnia 2007 r. o ponownym ustaleniu renty, sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. IV U 255/08 (k. 262 a.r.) oddalającym odwołanie. Wnioskodawca nie składał apelacji.</p> <p>- od decyzji z dnia 1 marca 2008 r. o ponownym ustaleniu i waloryzacji renty – sprawa zakończona wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. IV U 643/08 (k. 270 a.r.) oddalającym odwołanie. Wnioskodawca nie składał apelacji.</p> <p>W obu przypadkach w odwołaniach wnioskodawca kwestionował przyjętą proporcję: 6:263, uznając za jedynie prawidłową propozycję przyjętą w decyzji ZUS z dnia 18 maja 2002 r. tj. 92:349.</p> <p>W tym miejscu należy po raz kolejny wyjaśnić, że proporcja, której uznania obecnie (i od kilku lat wstecz) żąda wnioskodawca była wynikiem błędu popełnionego przez organ rentowy w decyzji z dnia 14 listopada 1991 r., gdy przy ustaleniu prawa do renty bezpodstawnie doliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy. Zaliczony okres nie miał wpływu na wysokość świadczenia, ale miał wpływ na przedmiotową proporcję (6 miesięcy – tylko służba wojskowa w Polsce plus 86 miesięcy praca w gospodarstwie rolnym wyniosło 92 miesiące w Polsce oraz 257 miesięcy w Czechosłowacji plus 92 miesiące w Polsce wyniosło 349 miesięcy) 92:349. Powstały błąd polegający na tym, że okresy „gospodarstwa” mogły być według obowiązujących wówczas przepisów uwzględniane jedynie przy ustalaniu prawa, a nie mogły być brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczenia, został następnie powielony w decyzji z dnia 12 października 1992 r. i źle obliczone świadczenie wnioskodawca pobierał do 31 lipca 2002 r., gdy odmówiono mu dalszego prawa do renty. Na skutek odwołania, wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. Sąd Okręgowy przywrócił wnioskodawcy prawo do renty, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonując ów wyrok obliczył prawidłowo proporcję (6:263), na której opierały się kolejne decyzje ZUS, a jej poprawność została dwukrotnie potwierdzona wyrokami sądowymi wyżej opisanymi.</p> <p>W związku z powyższym Sąd Apelacyjny w całości akceptuje ustalenia Sądu pierwszej instancji i argumentację prawną wskazującą na prawidłowość przyjętej proporcji polskich okresów składkowych i nieskładkowych do łącznego polsko – zagranicznego stażu ubezpieczeniowego i z tych względów zarzuty apelacji w tej kwestii były bezzasadne.</p> <p>Za takie należało uznać dalsze zarzuty apelacji.</p> <p>Jest niesporne, że wnioskodawcy została przyznana emerytura z urzędu w miejsce pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy, zgodnie z art. 27a ustawy (cyt. wyż.), przy czym zgodnie z art. 54a ust. 2 emerytura, o której mowa w art. 27a nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy. Ustawa nie przewiduje jednak, aby podwyższać taką emeryturę do kwoty najniższej emerytury. Co prawda podwyższenie takiej emerytury do kwoty najniższego świadczenia odbywa się w trybie art. 87 ustawy, a wówczas oprócz warunku ukończenia 65 lat, wnioskodawca musiałby wykazać co najmniej okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, a tego warunku będąc rencistą nie spełniał. Okres opłacania składek na rolnicze ubezpieczenie społeczne w wymiarze 48 miesięcy został apelującemu uwzględniony, gdyż uzyskał z tego tytułu tzw. zwiększenie rolne świadczenia emerytalnego, o którym mowa w art. 56 ustawy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny ocenił, że wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, a apelacja jako nieuzasadniona na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> została oddalona.</p> <p> <strong> <!-- -->MZ</strong> </p> </div>