VIII U 14/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt. VIII U 14/25</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 26 listopada 2024 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił odwołującemu <span class="anon-block">J. R.</span> wznowienia postępowania w sprawie jego emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. SK 140/20), ponieważ nie został on ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a zatem brak jest podstaw do wznowienia postępowania w przedmiocie świadczenia odwołującego. W decyzji wskazano ponadto, że odwołujący nie należy do grupy osób, których dotyczy to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.</p> <p>Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia o zobowiązaniu organu rentowego do ponownego przeliczenia wysokości odwołującego zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., wypłatę wyrównania za cały okres wypłacania zaniżonego świadczenia oraz zasądzenie od organu rentowego na rzec odwołującego kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych prawem.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając również, iż nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1)">art. 145a § 1 k.p.a.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. R.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> </p> <p>Decyzją z 10 kwietnia 2014 r. w związku z wnioskiem z dnia 24.02.2014r. organ rentowy przyznał odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania przez niego pracy w warunkach szczególnych od <span class="anon-block">(...)</span>., tj. od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego. Przy jej obliczaniu zgodnie z art. 183 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustalono jej wysokość w części 20% na podstawie art.53 ww. ustawy, a w 80% na podstawie art. 26 tej ustawy. Odwołujący skorzystał tym samym z prawa do wcześniejszej emerytury.</p> <p>Decyzją z 4 lutego 2022 r. organ rentowy przyznał odwołującemu w związku z jego wnioskiem z 26.01.2022r. prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, od dnia 1 stycznia, tj. pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku. Wysokość tego świadczenia została ustalona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 26;art. 26 ust. 1)">art. 26 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2025, poz. 1749), przy zastosowaniu art.25 ust.1b tej ustawy, tj. z pomniejszeniem o sumę kwot pobranych emerytur. Do obliczenia świadczenia przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji, zewidencjonowanego na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Wysokość emerytury odwołującego z powszechnego wieku, stanowiła równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, które ustalono na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego:</p> <p>- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 209005,04 zł</p> <p>- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 875469,66 zł,</p> <p>- suma kwot pobranych emerytur wynosi 289407,37 zł</p> <p>- średnie dalsze trwanie życia wynosi 181, 50 m-cy.</p> <p>- wyliczona kwota emerytury wyniosła 4380,54 zł</p> <p>Wskutek złożonych przez odwołującego wniosków o ponowne przeliczenie emerytury z dnia 24 stycznia 2023r. i 29 stycznia 2024r. – z uwzględnieniem składek zapisanych na jego koncie po przyznaniu świadczenia, organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury – zgodnie z tymi wnioskami.</p> <p>W dniu 18 listopada 2024 r. odwołujący wniósł o wznowienie postępowania <br/>w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) <br/>i ponowne przeliczenie jego emerytury oraz wypłatę wyrównania wraz z odsetkami za okres wypłaty zaniżonej emerytury i przeprowadzenie zaległych waloryzacji.</p> <p>Po rozpatrzeniu tego wniosku, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmowną.</p> <p>Powyższe okoliczności Sąd uznał jako bezsporne i jednoznacznie wynikające<br/>z dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie <span class="anon-block">J. R.</span> nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ustalenie czy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w przedmiocie obliczenia emerytury odwołującej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145)">art. 145 k.p.a.</a>, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20. Organ rentowy zaskarżoną decyzją odmówił takiego wznowienia.</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że w wyroku z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2023r. <br/>poz. 1251, ze zm.) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012r., jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67;art. 67 ust. 1)">art. 67 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Wyrok ten nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.</p> <p>Zgodnie z art. 25 ust. 1b wyżej wspomnianej ustawy, jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę częściową lub emeryturę na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 46;art. 50;art. 50 a;art. 50 e)">art. 46, 50, 50a, 50e lub 184, a</a> także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 88;art. 88 a)">art. 88 lub art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r.</a> - Karta Nauczyciela, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 24)">art. 24</a>, ustaloną zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 (art. 24 ust. 1)">ust. 1</a>, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis ten został wprowadzony do ustawy wskutek jej zmiany dokonanej w ustawie ogłoszonej w Dzienniku Ustaw z 6 czerwca 2012 ( Dz. U poz.637) i wszedł w życie 1 stycznia 2013r.</p> <p>Tymczasem odwołujący wniósł wniosek o przyznania emerytury „wcześniejszej” w dniu <span class="anon-block">(...)</span> a zatem ponad rok po ogłoszeniu i wejściu w życie art. 25 ust.1b ustawy. Odwołujący nie może zatem powoływać się na to, że w czasie gdy złożył ów wniosek nie wiedział, że emerytura z powszechnego wieku będzie w jego przypadku obliczona z zastosowaniem art. 25 ust.1 b tj. z pomniejszeniem podstawy obliczenia emerytury o sumę pobranych emerytur. Przyjąć należy jego świadomość w tym zakresie zgodnie z zasadą powszechnej znajomości ogłoszonych i obowiązujących przepisów prawa ( inaczej zasadą: <em> <!-- -->ignorantia iuris nocet</em>).</p> <p>Skoro przepis art. 25 ust.1 b istniał już w systemie prawnym w czasie, kiedy odwołujący złożył wniosek o emeryturę w obniżonym wieku (24.02.2014r.), to jego zastosowanie przy obliczaniu emerytury z wieku powszechnego było prawidłowe i nie naruszało zasad konstytucyjnych.</p> <p>Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024r., gdyby został opublikowany <br/>w Dzienniku Ustaw, nie miałby on zastosowania do sytuacji odwołującego, gdyż dotyczy on sytuacji osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w art. 25 ust.1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, <strong> <!-- -->przed 6 czerwca 2012r.</strong> </p> <p>Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa, a wniesione odwołanie niezasadne.</p> <p>W konsekwencji Sąd, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie jako bezzasadne.</p> <p> (-) Sędzia Gabriela Sobczyk</p> </div>