III AUa 1158/12
Sądy powszechne2012-11-05
Sygnatura
III AUa 1158/12
Data orzeczenia
2012-11-05
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Elżbieta KuneckaJacek WitkowskiJarosław Błaszczak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 1158/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 5 listopada 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu</p>
<p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="439"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Jarosław Błaszczak (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Elżbieta Kunecka</p>
<p>SSA Jacek Witkowski</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Karolina Sycz</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. we Wrocławiu</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. C.</span>
</p>
<p>przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o ubezpieczenie społeczne</p>
<p>na skutek apelacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu</p>
<p>z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt IX U 610/12</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że odwołanie oddala. </em>
</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z dnia 6 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu IX Wydział Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span> z dnia 16 marca 2012 r. i ustalił, że ubezpieczenie społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie <span class="anon-block">M. C.</span> ustało z dniem 24 marca 2012 r.</p>
<p>Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny:</p>
<p>Decyzją z dnia 16 marca 2012 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span> stwierdziła ustanie ubezpieczenia społecznego rolników <span class="anon-block">M. C.</span> z dniem 15 lutego 2012 r.</p>
<p>Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że jej ubezpieczenie społeczne rolników ustało z dniem 24 marca 2012 r.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. C.</span> w dniu 15 lutego 2012 r. aktem notarialnym wraz z mężem przekazała synowi gospodarstwo rolne. W dniu 20 lutego 2012 r. złożyła wniosek o emeryturę i KRUS decyzją z dnia 23 marca 2012 r. przyznał jej świadczenie emerytalne od dnia 15 lutego 2012 r. Decyzja ta została doręczona wnioskodawczyni w dniu 3 kwietnia 2012 r.</p>
<p>W dniu 4 marca 2012 r. wnioskodawczyni uległa wypadkowi przy pracy rolniczej i rolniczy organ emerytalny decyzją z dnia 27 marca 2012 r. odmówił jej prawa do jednorazowego odszkodowania, a decyzją z dnia 28 marca 2012 r. prawa do zasiłku chorobowego.</p>
<p>Sąd I instancji, opierając się na ustalonym w sprawie stanie faktycznym przyjął, że odwołanie wnioskodawczyni jest zasadne.</p>
<p>Sąd Okręgowy wskazał, że w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a)">art. 3a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291), wobec wydania przez rolniczy organ emerytalny decyzji o przyznaniu wnioskodawczyni emerytury w dniu 23 marca 2012 r., jej ubezpieczenie społeczne rolników ustało z dniem 24 marca 2012 r.</p>
<p>W tych okolicznościach Sąd Okręgowy we Wrocławiu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§ 2 kpc</a> orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
<p>Powyższy wyrok w całości zaskarżyła Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span>, zarzucając mu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a;art. 3 a ust. 1)">art. 3a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> przez uznanie, iż ubezpieczenie społeczne rolników wnioskodawczyni ustało z dniem 24 marca 2012 r. Zarzuciła również naruszenie art. 31 ust. 3 powyższej ustawy przez przyjęcie, że ubezpieczenie rolnicze wnioskodawczyni ustało od dnia następującego po dniu wydania decyzji o przyznaniu jej emerytury.</p>
<p>Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</em>
</strong>
</p>
<p>Apelacja Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span> jest uzasadniona.</p>
<p>W sprawie sporna kwestia sprowadzała się do ustalenia daty ustania rolniczego ubezpieczenia społecznego wnioskodawczyni.</p>
<p>Sąd Okręgowy w oparciu o art. 3a ust. 3 powyższej ustawy uznał, że ubezpieczenie społeczne rolników <span class="anon-block">M. C.</span> ustało w dniu 24 marca 2012 r., to jest następnego dnia od wydania decyzji o przyznaniu jej emerytury rolniczej.</p>
<p>Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji.</p>
<p>Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> rolnicy posiadający gospodarstwo obejmujące obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, podlegają z mocy ustawy ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu oraz ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu (art. 7 i art. 16 powyższej ustawy). Zatem posiadanie gospodarstwa rolnego stanowi tytuł do podlegania ubezpieczeniu rolniczemu.</p>
<p>Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni wraz z mężem w dniu 15 lutego 2012 r. przekazali synowi ich gospodarstwo rolne. Skoro więc wnioskodawczyni od dnia 15 lutego 2012 r. nie posiadała już gospodarstwa rolnego, to tym samym przestała być rolnikiem i jednocześnie utraciła tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników. Zgodnie bowiem z generalną zasadą wyrażoną w art. 3a ust. 1 powyższej ustawy ubezpieczenie rolnicze ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeżeniem ust. 3. Tak więc rolniczy organ emerytalny słusznie stwierdził w zaskarżonej decyzji, że ubezpieczenie społeczne rolników wnioskodawczyni ustało z dniem 15 lutego 2012 r.</p>
<p>Należy również zauważyć, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował w sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a;art. 3 a ust. 3)">art. 3a ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>. Przepis ten bowiem dotyczy wyłącznie sytuacji, w której wraz z ustaniem okoliczności uzasadniających podleganie ubezpieczeniu z mocy ustawy (ustanie obowiązku ubezpieczenia) następują okoliczności uzasadniające objęcie ubezpieczeniem na wniosek (ubezpieczenie dobrowolne) wówczas ubezpieczenie obowiązkowe ustaje nie z chwilą, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 3 a;art. 3 a ust. 1)">art. 3a ust. 1</a> powyższej ustawy, ale od dnia następującego po dniu, w którym ubezpieczonemu doręczono decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy. Tak więc przepis ten odnosi się wyłącznie do ustania obowiązkowego ubezpieczenia, a nie ustania ubezpieczenia. Przykładem zastosowania tego przepisu jest sytuacja, w której ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę rolniczą i jednocześnie o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem (np. wypadkowym). Wówczas obowiązkowe ubezpieczenie rolnicze ustaje nie z momentem wydania decyzji o przyznaniu emerytury, ale dopiero od dnia następnego, w którym doręczono mu tę decyzję. W świetle tego nie ma podstaw do zastosowania powyższego przepisu w sprawie, gdyż obowiązkowe ubezpieczenie rolnicze wnioskodawczyni ustało z powodu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej i nie nastąpiły wówczas okoliczności uzasadniające objęcie jej ubezpieczeniem na wniosek. Tym bardziej, że sama wnioskodawczyni wówczas takiego wniosku nie złożyła.</p>
<p>W sprawie nie znajduje również zastosowanie art. 3a ust. 4 powyższej ustawy, gdyż jak wyżej wskazano wnioskodawczyni przestała podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu rolniczemu z powodu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej (wyzbycia się gospodarstwa rolnego), a nie wskutek nabycia prawa do emerytury rolniczej.</p>
<p>Także okoliczność, iż wnioskodawczyni zapłaciła składki na ubezpieczenie społeczne rolników za pierwszy kwartał nie ma wpływu na datę ustania jej ubezpieczenia rolniczego. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 41;art. b;art. b ust. 14)">art. 41 „b” ust. 14 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> nadpłacone składki podlegają zwrotowi z urzędu.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny we Wrocławiu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawczyni.</p>
<p>R.S.</p>
</div>